PFAS-Bodemkwaliteitskaart 2025 rapport14juli2025.pdf

Pagina 62 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Vooronderzoek bij graafwerkzaamheden (MBA Graven of Kleinschalig graven) Bij voorgenomen graafwerkzaamheden in de bodem of bij een voornemen tot bouwen van een bodemgevoelig gebouw moet altijd een vooronderzoek worden uitgevoerd. Wanneer uit het vooronderzoek blijkt dat ter plaatse van de te ontgraven grond geen sprake is van een bronlocatie of verdenking hoeft geen apart bodemonderzoek naar PFAS plaats te vinden. Ook in deelzones waar de grond niet toepasbaar is (de rood gekleurde gebieden) is er geen aparte PFASonderzoeksplicht bij graafwerkzaamheden als er geen sprake is van een bronlocatie of verdenking. 6.4

Toepasbaarheid PFAS-grond in schone gebieden

Er is in de nieuwe kaarten een aantal gebieden waar de PFAS-kwaliteit kan leiden tot een belemmering van grondverzet in de regio, dus dat de grond op basis van PFAS niet of niet overal kan worden toegepast. De oorzaken hiervan zijn niet geheel duidelijk, maar er zijn 2 processen die hier gezamenlijk toe hebben geleid. • De keuze om af te wijken van de oude zone-indeling in combinatie met het opnemen van eerder niet-gezoneerde gebieden (e.g. Amsterdam Zuid-West/Nieuw Sloten en Amsterdam Noord/Buiksloot) heeft geleid tot een verhoogd aantal gezoneerde gebieden waarin nu een beperking optreedt om grondverzet te kunnen laten plaatsvinden met de PFASbodemkwaliteitskaart als milieuverklaring; • Het niet kunnen aanwijzen van bepaalde onderzoeken/meetresultaten als bronlocaties voor PFAS blijft een grote uitdaging voor het inschatten van de diffuse achtergrondwaarden van de verschillende PFAS stoffen. Wanneer de P80-waarde van PFAS boven de achtergrondconcentratie van 1,4 µg/kg d.s. (PFOS en overige PFAS) of 1,9 µg/kg d.s. (PFOA) uitkomt (en tevens onder de waarde van respectievelijk 3 en 7 µg/kg d.s. blijft), mag deze grond alleen worden toegepast op een ontvangende bodem met de toepassingseis wonen of industrie.

Wanneer deze PFAS-waarden worden aangetroffen in deelgebieden die op basis van de bodemkwaliteitskaarten van de reguliere stoffen in de kwaliteitsklasse landbouw/natuur vallen, of in de bodemfunctieklasse landbouw/natuur, mag de grond op basis van PFAS niet worden toegepast. Dit kan een belemmering opleveren in het grondverzet. Daarom is gekeken of de betreffende deelgebieden kunnen worden opgesplitst om het gebied met verhoogde PFAS-waarden te kunnen afscheiden en het resterende gebied bij een schoon deelgebied te kunnen trekken. Er is een aantal deelgebieden overgebleven waar de PFAS-waarde (P80, ontgravingskwaliteit) boven de achtergrondconcentratie uitkomt op plekken waar de BKK voor de reguliere stoffen in de kwaliteitsklasse landbouw/natuur valt, of waar de bodemfunctieklasse landbouw/natuur is. Deze zijn in Figuur 6.5 en 6.6 weergegeven voor de bovengrond resp. toplaag ondergrond, op basis van PFAS-metingen over de laatste 8 jaar. Indien er een voornemen is om grond vanuit deze deelgebieden toe te passen binnen hetzelfde deelgebied of op een geplande toepassingslocatie met de bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur kan geen gebruik worden gemaakt van de PFAS-

Pagina 63 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

bodemkwaliteitskaart. Er zal eerst een onderzoek (partijkeuring) naar PFAS moeten worden uitgevoerd, waarna de toepassingsmogelijkheden opnieuw beoordeeld moeten worden.

Figuur 6.5

Deelgebieden waar de P80-waarde van PFOS in de bovengrond (0 - 0,5 m-mv) boven de achtergrondconcentratie van 1,4 µg/kg d.s. uitkomt; in deelgebieden die op basis van de bodemkwaliteitskaarten - van de reguliere stoffen - in de kwaliteitsklasse landbouw/natuur vallen, of in de bodemfunctieklasse landbouw/natuur.

Pagina 64 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Figuur 6.6

Deelgebieden waar de P80-waarde van PFOS in de toplaag ondergrond (0,5 - 1m) boven de achtergrondconcentratie van 1,4 µg/kg d.s. uitkomt in deelgebieden die op basis van de bodemkwaliteitskaarten - van de reguliere stoffen - in de kwaliteitsklasse landbouw/natuur vallen, of in de bodemfunctieklasse landbouw/natuur.

De deelgebieden geven voor de P80-waarde (ontgravingskwaliteit) voor PFOA overal een achtergrondconcentratie onder de 1,9 µg/kg d.s. te zien, dit leidt dus nergens tot belemmeringen in het grondverzet. Toepassingsmogelijkheden PFAS-bodemkwaliteitskaart gemeente Amsterdam (ontgravingskaart) Geen belemmeringen voor PFAS bij grondverzet vanuit de groen gekleurde gebieden van de PFOS-kaart Voor het toepassen van grond vanuit de groen gekleurde gebieden (ontgravingskwaliteit PFOS ≤ 1,4 µg/kg d.s., PFOA ≤ 1,9 µg/kg d.s., zie Bijlage 3, kaarten 3-5 t/m 3-8) vormt PFAS geen belemmering bij een geplande toepassing elders, mits het vooronderzoek geen puntbron of verdenking oplevert. Echter, dit geldt alleen voor de groen gekleurde gebieden op de PFOS-ontgravingskaart. De ontgravingskaart voor PFOA is voor het hele gezoneerde gebied van Amsterdam groen gekleurd, maar omdat PFOS bepalend is, moet bij een geplande ontgraving met als doel de grond elders toe te passen altijd de PFOSontgravingskaart (kaarten 3-5 en 3-6) worden geraadpleegd.

Pagina 65 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Beperking toepassingsmogelijkheden vanuit oranje gekleurde gebieden In Amsterdam zijn de oranje gekleurde deelgebieden (PFOS 1,4-3 µg/kg d.s.) op de ontgravingskaart voor PFOS in de bovengrond (0-0,50 m-mv) en ondergrond (0,5-1,0 m-mv) van belang bij toepassen van grond vanuit deze gebieden (zie Bijlage 3, kaarten 3-5 en 3-6). Grond uit oranje gekleurde deelgebieden mag niet worden toegepast op een locatie met een bodemfunctieklasse landbouw/natuur en/of een bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur met de PFASbodemkwaliteitskaart als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Voor de meeste oranje gekleurde gebieden levert dit geen probleem op, omdat de bodemkwaliteitsklasse op basis van de reguliere stoffen wonen of industrie is en deze grond op basis daarvan toch al beperkingen kent.

Alleen voor delen van de volgende gebieden mag grond uitsluitend op basis van PFOS niet worden toegepast op een locatie met een bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur: • Amsterdam-Noord (delen van Waterland, Nieuwendam, Buikslotermeer, Tuindorp Buiksloot, IJpleinbuurt, Vliegenbos, Schellingwoude (volkstuinen), Melkweg-Oostzanerwerf, Cornelis Douwesterrein, Kadoelen); • Geuzenveld-Slotermeer (delen van Spieringhorn, Slotermeer, Geuzenveld, Eendracht, Osdorp, De Punt, Middelveldsche Akerpolder en Sloten, Slotervaart, Overtoomse Veld, Rembrandtpark, Sloten- en Riekerpolder, Nieuwe Meer); • Zuid (delen van Buitenveldert, Amstelpark); • Zuidoost (delen van Amstel III-Bullewijk, G-Buurt-Oost); • Weesp (delen van Hogewey). Deze opsomming is niet volledig, voor een exacte weergave en begrenzing dienen de Figuren 6.5 en 6.6 geraadpleegd te worden. Grond vanuit dit gebied kent een beperking bij het toepassen op een locatie met een bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur.

Gebieden ingedeeld als ‘niet toepasbaar’ en/of niet gezoneerde gebieden Voor de gebieden gemarkeerd als ‘Niet toepasbaar’ (rood gekleurd, PFOS > 3 µg/kg d.s.) op de PFOSontgravingskaart in Bijlage 3, kaart 3-5 en 3-6 (beide diepten) of de niet gezoneerde (grijze) gebieden is toepassing op basis van een milieuverklaring bodemkwaliteit met de PFAS-Bodemkwaliteitskaart als grondslag niet mogelijk. Bij ontgraving met als doel de grond elders toe te passen is bodemonderzoek in de vorm van een partijkeuring noodzakelijk. Als dit onderzoek uitwijst dat het gehalte aan PFAS voldoet aan de toepassingseis van de ontvangende bodem is de geplande toepassing mogelijk. Voor sommige rood gekleurde gebieden is elders toepassen zonder partijkeuring sowieso niet mogelijk vanwege de bodemkwaliteit op basis van de reguliere stoffen. Maar vanuit enkele gebieden is de grond alleen op basis van PFOS niet elders toepasbaar. Het gaat om de volgende gebieden: • Amsterdam-Noord: Golfbaan Waterland, sportpark en volkstuinen ten noorden van de A10, oostelijk deel Noorderpark, Banne Buiksloot, Buiksloterbreek, Noorder IJpolder, Walvisbuurt; • Westpoort: Alfa Driehoek; • West: Staatsliedenbuurt; • Zuid: Hiltonbuurt, Marathonbuurt, Minervabuurt, Beethovenbuurt, Diepenbrockbuurt, van Tuyllbuurt; • Nieuw-West: Oeverlanden, volkstuin Eigen Hof, Nieuw-Sloten; • Weesp: Begraafplaats Landscroon.

Pagina 66 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Toepassingsmogelijkheden PFAS-bodemkwaliteitskaart gemeente Haarlemmermeer (ontgravingskaart) Geen belemmeringen voor PFAS bij grondverzet vanuit de groen gekleurde gebieden Voor het toepassen van grond vanuit de groen gekleurde gebieden (ontgravingskwaliteit PFOS ≤ 1,4 µg/kg d.s., PFOA ≤ 1,9 µg/kg d.s., zie Bijlage 4, kaarten 4-5 t/m 4-8) vormt PFAS geen belemmering bij een geplande toepassing elders, mits het vooronderzoek geen puntbron of verdenking oplevert. Echter, dit geldt alleen voor de groen gekleurde gebieden op de PFOS-ontgravingskaart. De ontgravingskaart voor PFOA (beide diepten) en voor PFOS in de ondergrond is voor het hele gezoneerde gebied van Haarlemmermeer groen gekleurd, maar omdat PFOS bepalend is, moet bij een geplande ontgraving met als doel de grond elders toe te passen altijd de PFOS-ontgravingskaart van de bovengrond (kaart 4-5) worden geraadpleegd. Beperking toepassingsmogelijkheden vanuit gebied Hoofddorp In Haarlemmermeer zijn alleen de oranje gekleurde gebieden op de ontgravingskaart voor PFOS (1,4-3 µg/kg d.s.) in de bovengrond (0-0,50 m-mv) (zie Bijlage 4, kaart 4-5) van belang bij toepassen van grond vanuit deze gebieden.

Grond uit deze gebieden mag niet worden toegepast op een locatie met een bodemfunctieklasse landbouw/natuur en/of een bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur met de PFASbodemkwaliteitskaart als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Voor de meeste oranje gekleurde gebieden levert dit geen probleem op, omdat de bodemkwaliteitsklasse op basis van de reguliere stoffen wonen of industrie is of niet gezoneerd is en deze grond op basis daarvan toch al beperkingen kent. Alleen het zuidwestelijk deel van Hoofddorp valt in de PFOS-kwaliteitsklasse 1,4-3 µg/kg d.s., terwijl het gebied op basis van de reguliere stoffen in de bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur valt. Het betreft hier de volgende wijken: • Bornholm Oost (ten zuiden van de Kruisweg); • Pax West; • Pax Oost; • Centrum Zuid; • Graan voor Visch. Bij een voorgenomen toepassing van grond vanuit een van deze gebieden naar elders, met de bodemkwaliteitskaart als basis voor de milieuverklaring bodemkwaliteit is er een beperking bij het toepassen op een locatie met een bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur. Er dient dan eerst een partijkeuring te worden uitgevoerd, waarna opnieuw moet worden bepaald of toepassing is toegestaan.

Toepassingsmogelijkheden PFAS-bodemkwaliteitskaart AADUO-gemeenten (ontgravingskaart) Geen belemmeringen voor PFAS bij grondverzet vanuit de groen gekleurde gebieden Voor het toepassen van grond vanuit de groen gekleurde gebieden (ontgravingskwaliteit PFOS ≤ 1,4 µg/kg d.s. en PFOA ≤ 1,9 µg/kg d.s., zie Bijlage 5, kaarten 5-5 t/m 5-8) vormt PFAS geen belemmering bij een geplande toepassing elders, mits het vooronderzoek geen puntbron of verdenking oplevert.

Pagina 67 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Beperking toepassingsmogelijkheden vanuit de oranje gekleurde gebieden In de AADUO-gemeenten zijn de oranje gekleurde deelgebieden (PFOS 1,4 -3 µg/kg d.s.) op de ontgravingskaart voor PFOS in de bovengrond (0-0,50 m-mv) van belang bij toepassen van grond vanuit deze gebieden (zie Bijlage 5, kaarten 5-5). Deze gebieden bevinden zich in de gemeenten Ouder-Amstel, Amstelveen en Aalsmeer. In de gemeenten Diemen en Uithoorn bevinden zich geen oranje gekleurde gebieden, hier ligt de PFOSontgravingskwaliteit overal beneden de 1,4 µg/kg d.s. en heeft PFAS geen invloed op de toepasbaarheid van de grond, mits geen puntbron of verdenking aanwezig is. Grond uit oranje gekleurde deelgebieden mag niet worden toegepast op een locatie met een bodemfunctieklasse landbouw/natuur en/of een bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur met de PFASbodemkwaliteitskaart als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Voor de meeste oranje gekleurde gebieden levert dit geen probleem op, omdat de bodemkwaliteitsklasse op basis van de reguliere stoffen wonen of industrie is en deze grond op basis daarvan toch al beperkingen kent. Alleen voor delen van de volgende gebieden mag grond uitsluitend op basis van PFOS niet worden toegepast op een locatie met een bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur: Ouder-Amstel • MediArena Studio’s, Duivendrecht; • De Nieuwe Kern, Duivendrecht.

Amstelveen • Heldenbuurt/Zeestratenbuurt/Boekenbuurt; • Zuidelijk deel Elsrijk West (ten zuiden van de Heemraadschapslaan); • Deel Amsterdamse Bos (Noord en Zuid); • Bedrijventerrein Legmeer (ten zuiden van Spinnerij); Aalsmeer • Schinkelpolder (ten zuiden van de Grote Tocht); • Oosteinde (ten noorden van de Hornweg); • Delen van Stommeer. Toepassingsmogelijkheden PFAS-bodemkwaliteitskaart gemeente Zaanstad (ontgravingskaart) Geen belemmeringen voor PFAS bij grondverzet vanuit de groen gekleurde gebieden Voor het toepassen van grond vanuit de groen gekleurde gebieden ((ontgravingskwaliteit PFOS ≤ 1,4 µg/kg d.s. en PFOA ≤ 1,9 µg/kg d.s., zie Bijlage 6, kaarten 6-5 t/m 6-8) vormt PFAS geen belemmering bij een geplande toepassing elders, mits het vooronderzoek geen puntbron of verdenking oplevert. Beperking toepassingsmogelijkheden vanuit oranje gekleurde gebieden In Zaanstad zijn de oranje gekleurde deelgebieden (PFOS 1,4-3 µg/kg d.s.) op de ontgravingskaart voor PFOS in de bovengrond (0-0,50 m-mv) en ondergrond (0,5-1,0 m-mv) van belang bij toepassen van grond vanuit deze gebieden (zie Bijlage 6, kaarten 6-5 en 6-6). Grond uit oranje gekleurde deelgebieden mag niet worden toegepast op een locatie met een bodemfunctieklasse landbouw/natuur en/of een bodemkwaliteitsklasse landbouw/natuur met de PFASPagina 68 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

bodemkwaliteitskaart als basis voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Voor de meeste oranje gekleurde gebieden levert dit geen probleem op, omdat de bodemkwaliteitsklasse op basis van de reguliere stoffen wonen of industrie is en deze grond op basis daarvan toch al beperkingen kent. Alleen voor delen van de volgende gebieden mag grond op basis van PFOS niet worden toegepast op een locatie met een bodemkwaliteitsklasse en/of bodemfunctieklasse landbouw/natuur: • Zaandijk: deel Rooswijk • Zaandam: Vijfhoekpark, Volkstuinvereniging Nut en Genoegen, deel Hembrugterrein (park), Burgemeester in ’t Veldpark. Gebieden ingedeeld als ‘niet toepasbaar’ en/of niet gezoneerde gebieden Voor de gebieden gemarkeerd als ‘Niet toepasbaar’ (rood gekleurd, PFOS > 3 µg/kg d.s.) op de PFOSontgravingskaart in Bijlage 6, kaart 6-5 (bovengrond) of de niet gezoneerde (grijze) gebieden is toepassing op basis van het gebruik van de PFAS-Bodemkwaliteitskaart als milieuverklaring bodemkwaliteit niet mogelijk. Bij ontgraving met als doel de grond elders toe te passen is bodemonderzoek in de vorm van een partijkeuring noodzakelijk. Als dit onderzoek uitwijst dat het gehalte aan PFAS voldoet aan de toepassingseis van de ontvangende bodem is de geplande toepassing mogelijk.

Het gaat om de volgende rood gekleurde gebieden: • Zaandijk: Oud-Zaandijk; • Wormerveer: Molletjesveer; • Krommenie: oostkant Krommenie; • Westzaan: deel van Westzaan-Noord.

Pagina 69 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

7 Stap 3 – Implementatie 7.1

Bestuurlijke vaststelling

Elke gemeente verzorgt het eigen vaststellingstraject van de PFAS-bodemkwaliteitskaart voor het grondgebied van de eigen gemeente in het college van Burgemeester en wethouders. De gemeenteraden van alle acht gemeenten in de regio Noordzeekanaalgebied hebben het college namens de raad gemandateerd om deze vaststelling te mogen doen. Er worden per gemeente acht kaarten vastgesteld (bodemkwaliteitskaart en ontgravingskaart in twee dieptelagen voor zowel PFOS als PFOA) en een toelichting. In de toelichting staan in het kort de gebruiksmogelijkheden van de kaart beschreven en in welke deelgebieden de kaart niet gebruikt kan worden als grondslag voor een milieuverklaring bodemkwaliteit. Als beslispunt in de voordracht aan B&W wordt opgenomen dat de gemeenten elkaars kaarten accepteren als milieuverklaring bij toepassen van grond in de eigen gemeente. Voorliggend rapport wordt regiobreed gedeeld, maar hoeft niet bestuurlijk te worden vastgesteld. 7.2

Communicatie

PFAS-kaarten op de website OD NZKG Na bestuurlijke vaststelling zullen de PFAS-bodemkwaliteitskaarten als één aaneengesloten kaart op de website van de OD worden geplaatst (inclusief toelichting). Er wordt ook een toepassingskaart opgesteld, met hierop de toepassingsmogelijkheden in samenhang met de bodemkwaliteitskaarten van de genormeerde stoffen. Voor initiatiefnemers is het dan duidelijk waar PFAS een belemmering vormen bij het toepassen van grond. Periodieke nieuwsbrief bodem Via de periodieke nieuwsbrief bodem die vanuit de OD verstuurd wordt (geen vaste periode) zullen adviesbureaus, overheden, aannemers, etc geïnformeerd worden over de nieuwe PFASbodemkwaliteitskaarten. Er wordt een overgangsperiode gehanteerd. Drie maanden (na inwerkingtreding) moet iedereen over op de nieuwe kaart en mag de oude kaart niet meer gebruikt worden als grondslag voor een milieuverklaring. De oude ACN-kaart en ontgravingskaart zal van de website worden gehaald zodra de nieuwe kaart in elke gemeente in werking is getreden. 7.3

Aanbevelingen voor de toekomst

Met elke nieuwe versie van de PFAS-bodemkwaliteitskaart is het te verwachten dat de kaart betrouwbaarder wordt, er zal immers steeds meer bodemonderzoek beschikbaar komen en de kennis over en het inzicht in de verspreiding van PFAS zal toenemen. Aanbevelingen hoe om te gaan met PFAS en om in de toekomst mogelijk te kunnen komen tot een verbeterde versie van de kaarten zijn onder andere:

Pagina 70 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

• • • •

•

•

•

Dataset BIS blijven verbeteren (er zijn veel meer meetgegevens beschikbaar en mede daardoor ook meer inzicht in bronlocaties); Verder (literatuur)onderzoek naar verspreiding en voorkomen PFAS; Capaciteit vrijmaken/vrijhouden om doorlopend onderzoek te kunnen doen naar verdachte locaties om zo het beeld wat betreft bronlocaties te verduidelijken; Verhoogde PFAS-gehalten worden veel aangetoond bij (voormalige) glastuinbouwbedrijven. Deze bedrijven zijn verdacht op verhoogde PFAS-gehalten en dienen altijd onderzocht te worden op PFAS voordat grondverzet plaatsvindt; Er is een relatie tussen bluswerkzaamheden en verhoogde PFAS-gehalten. Bij brandweerkazernes en oefenlocaties kunnen de verhoogde PFAS-gehalten gekoppeld worden aan deze locaties. Het is echter moeilijk te achterhalen of het gebruik van PFAS-houdend blusschuim bij incidenteel blussen van (auto)branden een verhoogd PFAS-gehalte veroorzaakt. De archieven van de brandweer/veiligheidsregio en ook de media (AT5 en RTV NH) geven geen betrouwbare informatie over de exacte locatie van de brand. Wellicht is het mogelijk hier verder onderzoek naar te doen (in Amsterdam zal dit bij het project PFAS-aandachtslocaties gedaan worden); Zeer plaatselijk lijkt met PFAS verontreinigde grond te zijn toegepast.

Indien er aanleiding is om te verwachten dat ergens toepassing van op PFAS verdachte grond heeft plaatsgevonden, moet onderzoek uitgevoerd worden. Mogelijk is ook op basis van de oude PFAS-kaart met PFAS verontreinigde grond naar schonere gebieden verplaatst (de oude kaart gaf een betere ontgravingskwaliteit dan de kaart van nu); Andere bronnen van PFAS zijn onder andere zuiveringsinstallaties, stortplaatsen, afvalverwerkers (o.a. demontageafdeling voor schuimblussers), zuiveringsslib.

Een algemene aanbeveling is om meer onderzoek te doen naar de relatie tussen potentiële bronnen, bodemgebruik en diffuse PFAS-belasting van de bodem. Dat maakt geen deel uit van deze PFAS bodemkwaliteitskaart 2025.

Pagina 71 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

8 Terminologie ACN-waarde Achtergrondconcentratieniveau. Gemiddeld gehalte aan een stof die in (delen van) een gemeente of regio overal binnen een bepaalde statistische variatie, homogeniteit en betrouwbaarheid verwacht mag worden. Deze ACN’s werden gehanteerd in het rapport ACN en Bodemkwaliteitskaart PFOS en PFOA Regio Noordzeekanaalgebied van januari 2020, bij gebrek aan een landelijke normering. Baggerspecie Materiaal dat is vrijgekomen uit de bodem of oever van een oppervlaktewaterlichaam en dat bestaat uit minerale delen met een maximale korrelgrootte van 2 millimeter en organische stof in een verhouding en met een structuur zoals deze in de bodem van nature worden aangetroffen, alsmede van nature in de bodem voorkomende schelpen en grind met een korrelgrootte van 2 tot 63 millimeter (volgens Besluit bodemkwaliteit). Bodemfunctieklasse Bodemfunctieklasse ‘landbouw/natuur’, ‘wonen’ of ‘industrie’, waarin de ontvangende landbodem op grond van het Besluit kwaliteit leefomgeving is ingedeeld. Bodemgevoelig gebouw Gebouw (of gedeelte daarvan) dat de bodem raakt, waarvan aannemelijk is dat er meer dan twee uur per dag aaneengesloten personen aanwezig zullen zijn (vergelijkbaar met de regeling onder de Woningwet), of een woonschip of woonwagen.

Bodemgevoelige locatie Locatie waarop een bodemgevoelig gebouw is toegelaten op grond van het omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Tevens wordt daaronder de aangrenzende aaneengesloten tuin of het aangrenzende aaneengesloten terrein verstaan. Dit kan ook een gezamenlijke binnentuin bij een appartementencomplex zijn of een onmiddellijk aan een woonschip of woonwagen grenzende tuin of terrein. Bodemkwaliteitskaart De bodemkwaliteitskaart is een kaart waarop de diffuse bodemkwaliteit (de achtergrondkwaliteit) binnen een gedefinieerd gebied op het niveau van bodemkwaliteitszones is aangegeven. Binnen de zones is de gemiddelde kwaliteit vergelijkbaar, terwijl tussen de zones een duidelijk verschil in kwaliteit kan bestaan. De bodemkwaliteitskaart vormt de basis voor het vastleggen van de kwaliteitseisen die gelden op de locatie van toepassing. In sommige gevallen kan de bodemkwaliteitskaart ook gebruikt worden als milieuverklaring bodemkwaliteit. Bodemtypecorrectie (zie ook organisch-stofcorrectie) Methode om een lokaal gemeten gehalte aan stoffen in grond of baggerspecie om te rekenen naar een gestandaardiseerd gehalte, door correctie van stofgehalten op basis van het organisch stof en/of lutumgehalte. Hierdoor is het mogelijk metingen na toetsing aan normen met elkaar te vergelijken. Pagina 72 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Bodemvreemd materiaal Materiaal dat zich in een partij grond bevindt en dat niet voldoet aan de definitie van grond. Bronlocatie Een bronlocatie bevat een brongerelateerde verontreiniging (afkomstig van een lokaal veroorzaakt incident, bijvoorbeeld met blusschuim) en vertegenwoordigt niet de diffuse gebiedskwaliteit. Diffuse bodemverontreiniging Bodembelasting die zich uitstrekt over grote oppervlakten, vaak uit meerdere en niet duidelijk te lokaliseren bronnen. Diffuse bodembelasting door PFAS Bodembelasting die voornamelijk heeft plaatsgevonden via verspreiding door de lucht door droge en natte neerslag van (stof)deeltjes en stoffen uit de atmosfeer. Genormeerde stof Stof waarvoor in Bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit oplopende waarden zijn opgenomen die beogen te waarborgen dat er met betrekking tot de toegekende functies bij toepassen van grond en baggerspecie geen risico’s voor mens en milieu optreden. PFAS zijn binnen dit kader geen genormeerde stoffen.

Grond Vast materiaal dat bestaat uit minerale delen met een maximale korrelgrootte van 2 millimeter en organische stof in een verhouding en met een structuur zoals deze in de bodem van nature worden aangetroffen, alsmede van nature in de bodem voorkomende schelpen en grind met een korrelgrootte van 2 tot 63 millimeter en ten hoogste 20 procent bodemvreemd materiaal, niet zijnde baggerspecie (volgens Besluit bodemkwaliteit, art. 1). Grootschalige toepassing Toetsingskader voor toepassingen van grond of baggerspecie met een minimale omvang van 5.000 m3. Verder gelden eisen aan de laagdikte en de toegestane functionele toepassingen. Indicatieve Niveau’s voor Ernstige verontreiniging (INEV’s) INEV’s worden op dezelfde manier bepaald als interventiewaarden. Soms is er nog onvoldoende informatie om de waarden te onderbouwen. Of er komt op korte termijn nieuwe informatie die de hoogte van de waarden kan beïnvloeden. INEV’s dienen dan als een soort voorlopige interventiewaarde. De beschermdoelen en -niveaus die gehanteerd worden voor de onderbouwing van de INEV’s zijn hetzelfde als die van de interventiewaarden. De INEV’s kunnen dus net als interventiewaarden gebruikt worden om de ernst van een bodemverontreiniging te beoordelen. Interventiewaarde bodemkwaliteit Waarde waarboven significante risico’s voor mens, plant of dier bestaan als gevolg van verontreiniging van de bodem.

Pagina 73 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Maatwerkregel Algemene regel van een gemeente, waterschap of provincie die afwijkt van een algemene regel van het Rijk of een provincie (artikel 4.6 Omgevingswet). De gemeente kan hiermee de regels in het Bal vanwege lokale omstandigheden of ambities aanvullen (invullen, concretiseren) of ervan afwijken (strenger of soepeler), tenzij het Bal dit niet toestaat. Maatwerkregels van de gemeente staan in het omgevingsplan. Indien een decentrale of maatwerkregel alleen voor bepaalde gebieden of locaties geldt, moet de gemeente dit kenbaar maken door een zogenaamd (geografisch) werkingsgebied aan een regel te koppelen (annoteren). Op deze manier wordt de werking van de regel (waar wel en waar niet) ook zichtbaar in het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Milieubelastende activiteit (MBA) Een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben. Milieuverklaring bodemkwaliteit Milieuverklaring bodemkwaliteit, afgegeven op grond van het Besluit bodemkwaliteit, nodig bij de MBA Toepassen. Omgevingsplan Het omgevingsplan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. Per gemeente is er één omgevingsplan. Onverdachte locatie Locatie zonder concrete aanwijzingen voor één of meer verontreinigende stoffen in de bodem. Dit blijkt uit het vooronderzoek volgens de NEN 5725 of de ARVO.

Openbare weg Volgens de Wegenverkeerswet: alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden met inbegrip van de daarin liggende bruggen en duikers en de tot die wegen behorende paden en bermen of zijkanten. Organisch-stofcorrectie (standaardbodem PFAS) Correcties naar standaardbodem worden bij PFAS-metingen uitgevoerd bij monsters met een percentage organische stof tussen 10 en 30%. Is sprake van minder dan 10% organische stof dan wordt geen correctie uitgevoerd. Bij meer dan 30% organische stof wordt bij de bodemtypecorrectie een organisch stofgehalte van 30% gebruikt. P80-waarde De P80-waarde (of 80-percentielwaarde) is de waarde waarbij 80 procent van de waarnemingen een waarde vertoont die onder die waarde ligt. De P80-waarde geeft meer zekerheid over de te verwachten bodemkwaliteit op een locatie dan alleen het gemiddelde van de waarnemingen. Daardoor treedt bij ontgraven minder snel ongewenste vermenging van schone en minder schone grond op. Saneren van de bodem

Pagina 74 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

Beperken of ongedaan maken van de blootstelling aan de verontreiniging van de bodem of het beperken of ongedaan maken van de verontreiniging van de bodem. Standaardbodem Een modelmatige bodem met 10 procent organische stof (humus) en 25 procent lutum. De gehalten aan humus en lutum bepalen in grote mate de mogelijkheid waarmee een bodem bepaalde verontreinigingen kan absorberen. Dit geldt vooral voor zware metalen en een aantal organische stoffen. De standaardbodem is bedoeld om toetsingswaarden voor individuele stoffen te kunnen bepalen. Toepassingswaarden PFAS Concentraties aan PFAS die gehanteerd kunnen worden voor het toepassen van met PFAS verontreinigde grond en baggerspecie, binnen de randvoorwaarden van het Besluit bodemkwaliteit, waarmee invulling wordt gegeven aan de wettelijke zorgplichten. Verdachte locatie Locatie met concrete aanwijzingen voor één of meer verontreinigende stoffen in de bodem. Dit blijkt uit vooronderzoek volgens de NEN 5725 of de ARVO (Amsterdam). Vooronderzoek Onderzoek met als doel informatie te verzamelen over het vroegere en huidige gebruik van een locatie, gericht op het vinden van mogelijke bronnen van bodemverontreiniging die de locatie met één of meer stoffen kunnen hebben verontreinigd. Waarde toelaatbare kwaliteit bodem Waarde waaraan de bodem moet voldoen om een bodemgevoelig gebruik toe te laten, zonder dat maatregelen nodig zijn.

Het omgevingsplan bevat waarden voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem voor het bouwen van een bodemgevoelig gebouw op een bodemgevoelige locatie. Weilanddepot Een voorziening die voorkomt dat de opgebrachte baggerspecie wegvloeit van het perceel waar het is opgebracht. De voorziening bestaat uit kades opgetrokken met grond afkomstig uit de bouwvoor van het perceel. Daarna wordt de baggerspecie ingebracht. Als de baggerspecie daarna is ontwaterd en gerijpt, blijft deze op het weilanddepot liggen en wordt de gerijpte baggerspecie omgeploegd om weer als weiland te kunnen gebruiken.

Pagina 75 van 76

PFAS-Bodemkwaliteitskaart – Regio Noordzeekanaalgebied 2025

9 Literatuur 1. Handreiking Bodemkwaliteitskaarten, 1 november 2022, versie 1. 2. Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie (versie december

2023). 3. Beleidsregel PFAS Gemeente Amsterdam 2023, 30 mei 2023. 4. Beleidsregel PFAS Gemeente Zaanstad 2023, 25 juli 2023. 5. Beleidsregel PFAS Noord-Holland 2022, 20 december 2022. 6. ACN en Bodemkwaliteitskaart PFOS en PFOA Regio Noordzeekanaalgebied Hoofdrapport en bijlagen versie 3.2, 2 januari 2020). 7. Handreiking Achtergrondgehalten. Begeleidingscommissie actief bodembeheer, TNO-MEP-R 98/283.IPO/TNO, juli 1998. 8. Invoerhandleiding BIS OD NZKG, versie 1.3, 14 februari 2025. 9. Notitie Governance BIS OD NZKG, 7 augustus 2023. 10. Startnotitie Actualisatie PFAS kaart 2024, M.J. Eijndhoven, OD NZKG, 19 februari 2024. 11. Een handelingskader voor PFAS. Mogelijkheden voor het omgaan met PFAS in grond en grondwater, Expertisecentrum PFAS, 25 juni 2018. 12. Bronnen van PFAS voor het Nederlandse oppervlaktewater, Rijkswaterstaat, 14 juli 2020.

Pagina 76 van 76