Paroolartikel 5 maart 2024 - Medewerkers Waternet slaan alarm over bezetting van storingsdienst ‘Er moet iets gebeuren’

Medewerkers Waternet slaan alarm over bezetting van storingsdienst: ‘Er moet iets gebeuren’ De storingsdienst van Waternet kampt volgens medewerkers met structurele onderbezetting, waardoor het bij grote lekkages relatief lang kan duren voordat wordt ingegrepen. Jesper Roele en Bas Soetenhorst 5 maart 2024, 03:00

Door een gesprongen waterleiding kwam de Johan Huizingalaan in Amsterdam NieuwWest op 5 februari blank te staan.Beeld Dingena Mol “De hele straat was weggespoeld. Al het zand en de stenen lagen in ons gebouw,” vertelde Willem Velthoven, directeur van culturele instelling Mediamatic aan de Dijksgracht in Amsterdam-Centrum op 14 juni 2023 aan Het Parool. Door een leidingbreuk stroomden miljoenen liters water weg voor de deur van het pand. Daardoor ontstond een zinkgat, raakte het gebouw zwaar beschadigd en dreigde er zelfs instortingsgevaar. De schade op de Dijksgracht kon mede zo groot worden doordat de gesprongen waterleiding pas na bijna drie uur werd afgesloten. Dat blijkt uit gesprekken die Het Parool met vijf (ex-)medewerkers van de storingsdienst voerde en interne documenten van Waternet.

Om 04.55 uur die ochtend krijgt Waternet de eerste melding van de gesprongen waterleiding. Een medewerker die piketdienst heeft en die in Alkmaar woont, wordt wakker gebeld. Om 05.35 uur vraagt de brandweer hoe lang het nog gaat duren, omdat het ‘inmiddels een tweede Amstel geworden is en er veel schade is aan omliggende bedrijven’. Ruim een uur later, om 06.40 uur, is de werknemer van Waternet ter plaatse. Rond 07.45 uur, bijna drie uur na de eerste melding, is de leiding afgesloten en stroomt er geen water meer naar buiten.

Doelstelling niet gehaald Uit interne stukken blijkt dat Waternet zijn eigen doelstelling op de Dijksgracht niet gehaald heeft. ‘Uitgangspunt bij meldingen met een echt calamiteit karakter is “het gouden uur”. Hier wil Waternet binnen 1 uur ter plekke zijn,’ aldus een document uit eind 2020. Volgens (ex-)medewerkers van Waternet wordt dat ‘gouden uur’ vaker niet gehaald, vooral ’s nachts. Dat komt doordat de nachtdienst is wegbezuinigd, zeggen ze. “In het verleden hadden we nachtdienst en zaten we op kantoor,” vertelt een medewerker die anoniem wil blijven. “Op de Dijksgracht was een restaurant ondergelopen en moest iemand wakker gebeld worden die buiten de stad woont. Het duurde bijna twee uur voor iemand ter plaatse was, terwijl de afspraak is dat er binnen een uur iemand moet zijn.” Navraag bij de gemeente bevestigt in eerste instantie dat is ‘afgesproken dat Waternet bij een verstoring in de openbare ruimte door een drinkwaterlek binnen een uur aanwezig is op de plaats incident,’ aldus een woordvoerder van wethouder Melanie van der Horst (Water) per mail. ‘Dit wordt bedoeld met het zogenaamde ‘gouden uur’. Het is dus niet zo dat we binnen een uur het gerepareerd moeten hebben.

We streven er natuurlijk wel naar om een lek zo snel mogelijk te dichten en overlast voor omwonenden en bedrijven zo klein mogelijk te houden.’ Als Het Parool een week later nadere vragen stelt en daarbij vermeldt dat het gouden uur bij de lekkage op de Dijksgracht niet is gehaald, verandert het antwoord. Zowel de gemeente als Waternet zegt dan dat ‘nader onderzoek heeft uitgewezen dat er geen formele afspraak is’ over de tijd waarop Waternet ter plaatse moet zijn. ‘Waternet heeft wel de doelstelling om zo snel mogelijk ter plaatse te zijn.’

Onveilige situatie Met of zonder gouden uur, volgens medewerkers van Waternet is er door het wegbezuinigen van de nachtdienst en het personeelstekort op de afdeling een onveilige situatie. “We willen ons bedrijf niet in kwaad daglicht stellen, maar er moet echt iets gebeuren,” zegt een van hen. “Er is voor 16.000 euro aan water weggespoeld op de Dijksgracht. Als daar een kade had gelegen, was die helemaal weggespoeld.” Een collega zegt dat de piketdienst – die in plaats van de nachtdienst is gekomen – vaak te laat is. “Die wordt uit bed gebeld en kan overal vandaan komen: Purmerend, Almere, Alkmaar. Tegen de tijd dat er iemand is, is de schade al heel groot. Wij waren voorheen gewoon ’s nachts op het hoofdkantoor in Amsterdam-Oost. Wij zijn net als de

brandweer. Je weet nooit wanneer een brand uitbreekt of wanneer een lek ontstaat. Ik vind dat er 7 dagen per week, 24 uur per dag, iemand paraat moet staan.”

Storing bij Sixhaven Ook bij recente grote lekkages overdag door gesprongen waterleidingen in Sixhaven en op de Johan Huizingalaan, duurde het volgens de medewerkers langer dan voorheen voordat de leidingen gedicht waren. Het zou een gevolg zijn van onderbezetting van de storingsdienst, die volgens betrokkenen vorig jaar nog achttien medewerkers telde, en inmiddels nog maar zes. Waternet ontkent dat en stelt dat er van de zeventien medewerkers nog twaalf over zijn. De afdeling zou over voldoende capaciteit beschikken, al is het ‘een uitdaging om voldoende technisch personeel te vinden en de roosters rond te krijgen’. Bij de Johan Huizingalaan was er blijkens de tijdlijn die Het Parool heeft ingezien na 1 uur en 19 minuten een storingsbehandelaar ter plekke. Waternet stelt dat dit na 57 minuten al het geval was, maar omdat de brandweer de situatie nog onveilig achtte, kon deze niet meteen de waterleiding afsluiten. Er liep zo veel water weg dat een telefoonmast onstabiel werd en dreigde om te vallen. Bij Sixhaven liep een tunnelbuis van de Noord/Zuidlijn vol water en lag het metroverkeer meerdere dagen stil. Hier duurde het 1 uur en 44 minuten voordat begonnen werd met het afsluiten van de leiding.

Volgens Waternet waren er al na 30 minuten mensen aanwezig, maar ging het om een lek in een grote waterleiding waarbij na 15 minuten al sprake was van zeer aanzienlijke schade in de tunnel.

‘Geen verband’ Waternet weerspreekt de kritische geluiden van medewerkers en stelt dat ‘de dienstverlening op orde’ is. ‘We hebben voldoende professionals om onze roosters voor de storingsdienst te bemensen,’ mailt een woordvoerder. ‘Er is geen verband tussen de hoeveelheid schade en de hoeveelheid beschikbare mensen in de storingsdienst.’ Het afschaffen van de nachtdienst volgde op een onderzoek van Berenschot in 2021, waarin stond dat Waternet het enige drinkwaterbedrijf was met een avond- en nachtdienst. Bovendien zijn er ‘nauwelijks grote storingen in de nacht’. Velthoven en Mediamatic hebben ruim een halfjaar later nog altijd last van de schade. “We hebben een heftige bedrijfssluiting gehad,” vertelt hij. “De meeste gevolgen zijn wel weggewerkt, maar uitbetaling door de verzekeringsmaatschappij laat nog altijd op zich wachten.”