Ongevraagd advies geluidsschermen aan gemeenteraad

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie Stadsdeel: Portefeuille:

Noord Mobiliteit, Openbare Ruimte, Duurzaamheid en Gezondheid

Opgesteld door (leden commissie):

Silke Tijkotte, Canan Uyar, Ayse Konuksever, Dennis Overweg, Wijbe Langeveld, Dylan Meijer, Bachir Splinter en Kirsten Zimmerman.

Gericht aan: Datum commissievergadering:

Gemeenteraad 8 maart 2023

Datum dagelijks bestuur:

N.v.t.

Over ongevraagde adviezen: de toelichting op de verordening (art. 19) stelt dat de stadsdeelcommissie het DB ongevraagd kan adviseren. Deze adviezen kunnen ook de bevoegdheden van B&W en raad betreffen (toelichting art. 30), de twee organen aan wie de commissie niet direct adviseert. Als het ongevraagd advies de taken en verantwoordelijkheden betreft die B&W niet aan het DB heeft gemandateerd, geleidt het DB het ongevraagd advies via de betreffende wethouder door aan het college van B&W.

Ongevraagd advies stadsdeelcommissie: De geluidsschermen aan de Ring A10 Noord zijn stuk en heel veel bewoners van Noord ervaren hierdoor (ernstige)hinder. Afgelopen week heeft RWS een tijdelijke ontheffing gekregen en komen ze eindelijk met tussentijdse maatregelen. Tegelijkertijd wordt er gekeken of het vervangen van de geluidsschermen versneld kan worden naar volgend jaar. 1. De gezondheid van onze bewoners De geluidsschermen, zowel de voormalige als de toekomstige, hebben als voornaamste functie om geluidsoverlast te verminderen. Dat is noodzakelijk1: 7.000 woningen hebben hier op dit moment mee te maken. Er speelt meer; luchtvervuiling, o.a. veroorzaakt door uitstoot van fijnstof is het derde grootste gezondheidsrisico voor de Amsterdammer2, van jong tot oud3. Elke verbetering in de luchtkwaliteit levert gezondheidswinst op4. Aangezien de wettelijke normen nu niet worden overschreden, kijkt RWS niet naar schermen met een luchtfunctie5. Het Longfonds roept de overheid ook op om WHO waarden per direct over te nemen. Tevens heeft de Amsterdam ook grote ambities vastgelegd in het Actieplan Schone Lucht en streeft naar de advieswaarde van de WHO. Bij het plaatsen van nieuwe geluidsschermen zou er rekening gehouden moeten worden met deze advieswaarden en de luchtkwaliteit voor omwoners van de Ring A10.

Waardoor de geluidsschermen ook een functie van luchtschermen zouden krijgen. De voormalige modellen worden door het Longfonds ‘landingsbanen voor fijnstof genoemd’. 2. Energieopgave De gemeente Amsterdam blijft streven naar zestig procent reductie in 2030 en gaat door met de Routekaart Klimaatneutraal6. Hierin staat7: ‘Er is veel ruimte voor nodig, terwijl er juist weinig ruimte is in een compacte en 1 https://www.rivm.nl/geluid/over-geluid/effecten-van-geluid 2 Actieplan Schone Lucht- gemeente Amsterdam (2019). 3 https://www.longfonds.nl/voorkom-astma-bij-kinderen/gezondelucht 4https://www.longfonds.nl/nieuws/longfonds-aangescherpte-who-advieswaarden-moeten-nieuwe-

maatstaf-zijn-voor-luchtkwaliteit 5 Geluidsschermen doen wel iets voor de luchtkwaliteit-alleen worden de voormalige schermen

‘landingsbanen voor fijnstof’ genoemd door het Longfonds 6 Pagina 41 uit het Amsterdams Akkoord 2022-2026 7 Zie pijler 20 uit de routekaart Klimaatneutraal: https://www.amsterdam.nl/bestuur-organisatie/volg-

beleid/coalitieakkoord-uitvoeringsagenda/gezonde-duurzame-stad/klimaatneutraal/ Pagina 1 van 3

groeiende stad als Amsterdam, zowel boven als onder de grond. Dat kan tot knelpunten leiden. We gaan op zoek naar slimme combinaties en kansen die efficiënt zijn en goed passen in de stad.’ In het herplaatsen van vergelijkbare geluidsschermen als de oude zien wij geen gebruik van ‘slimme combinaties en kansen’. Terwijl deze mogelijkheden er zeker zijn en er ook al meerdere malen toe is opgeroepen om daarnaar te kijken8. Nu wordt nog aangegeven door RWS dat de schermen op het Noorden gericht staan. Maar: dat is niet het geval wanneer je naar mogelijkheden voor een andere vormgeving kijkt (zie bijlage A). Hiermee ontstaat opeens nieuwe ruimte voor ‘slimme combinaties en kansen’, zoals zonnepanelen. Overwegende dat: - De Gemeente Amsterdam op zoek is naar ruimte en een grote opgave heeft rondom de gezondheid van haar inwoners, energie en verdichting.

- De opgave rondom de gezondheid van de bewoners in Noord zeker ook in wijken die grenzen aan de Ring A109; - Veel programma’s binnen de gemeente Amsterdam zich bezig houden met gezondheid van de bewoners en zetten zich radicaal in op preventie10 van gezondheid(-sverschillen); - Het programma Beter samen in Noord als doelstelling heeft dat in 2030 de gezondheid van de inwoners in Noord aanzienlijk beter is;11 - Longkanker aanzienlijk meer voorkomt in Amsterdam-Noord en de gemeente ook aangeeft dat voor het verminderen van risicofactoren voor longkanker – zoals meeroken en luchtvervuiling – ze zich inzetten voor het stimuleren van duurzame vervoersmiddelen en het aanscherpen van milieunormen;12 - Er veel mensen van jong tot oud sporten op de velden langs de ring A10 waar nu geen schermen zijn geplaatst, terwijl inspanning ervoor zorgt dat lucht dieper ingeademd wordt waardoor fijnstof tot de diepst liggende alveolen reikt.

- Er al enkele ongevraagde adviezen eerder zijn ingediend om te kijken naar zonnepanalen op deze schermen;13 Constaterende dat: - Rijkswaterstaat op dit moment verantwoordelijk is voor het vernieuwen van de schermen; - Rijkswaterstaat nieuwe schermen ontwerpt die alleen de functie van geluidsschermen hebben en geen rekening lijkt te houden met de twee opgaven die hierboven uiteengezet zijn; - Nieuwe schermen voor de stad en bewoners veel kansen kunnen opleveren; - Ook woonwijken langs A10 waar nu geen schermen staan dit verdienen; - Er nu vanuit Rijkswaterstaat al een definitief ontwerp ligt welke op 22 maart a.s. aan bewoners zal worden gepresenteerd; - Dit het moment is om in het belang van onze bewoners te bekijken wat deze ontwikkelingen voor de stad kunnen betekenen. Adviseren wij de Raad het volgende: ●

●

Om het college van B&W op te roepen om vanuit een integrale visie snel met RWS in gesprek te gaan en in kaart te brengen welke mogelijkheden (bijv. luchtschermen) er nog zijn in het ontwerp en wat dit kan betekenen voor de opgaven waar de stad mee te maken heeft. In de integrale visie verder te kijken dan vervangen van verwijderde geluidsschermen zodoende ook delen 8 Oa. In de Motie van de PvdO uit 2018 nr. 1199. & vragen 9https://www.ggd.amsterdam.nl/beleid-onderzoek/gezondheidsmonitors/amsterdamse-0/#hc8f69e58-

5e78-eb56-2567-7277f0e155ab 10https://noord.notubiz.nl/document/12305017/2/presentatie+BSiN+en+Amsterdam+Vitaal++Gezond+stads

deelcommissie+11+jan+%281%29 11https://noord.notubiz.nl/document/12305017/2/presentatie+BSiN+en+Amsterdam+Vitaal++Gezond+stads deelcommissie+11+jan+%281%29 12 Bekijk ook de kankeratlas in bijlage B 13 Een motie en ongevraagd advies van de PvdO.

●

langs A10 mee te nemen (o.a. bij Zunderdorp, Schellingwoude en de Volkstuinen (stiltegebied)) waar geen geluidsschermen zitten. Uitkomst van onderzoek van RWS wat betreft plaatsen zonnepanelen langs de Amsterdamse snelwegen hierbij de betrekken. Zodat waar mogelijk geluidschermen voorzien worden van zonnepanelen.

En daarbij: ● Een voorbeeld te nemen aan- en te laten inspireren door de 2 ontwerpen die toegevoegd zijn in de bijlage; ● Snel informatie in te winnen bij partijen die hier al aan onderzoek naar hebben gedaan, zodat ook deze inzichten meegenomen kunnen worden in het gesprek14; ● De stadsdeelcommissie op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen.

Reactie DB op ongevraagd advies stadsdeelcommissie: Het dagelijks bestuur bedankt de stadsdeelcommissie voor dit advies en omarmt de inhoud daarvan. Het dagelijks bestuur zal haar collega-bestuurders attenderen op het advies dat unaniem door de commissie is aangenomen.

14 Zie bijlage C