Monitor Verkeersveiligheid 2023

Monitor uitvoering maatregelen verkeersveiligheid 2023 24

27

22

Blackspots Onderzocht

25

26

Protocol locaties (ernstig en dodelijk)

Uitgevoerd

28

Gebiedslocaties

29

Veilige schoolomgevingen

Infrastructuur In voorbereiding

In uitvoering

� Opstellen geactualiseerde richtlijnen

� Gedragsinterventies roodlichtnegatie

vrijliggende zebrapaden op wegvakken

� Gedragsinterventie Fatbikes

fietsverhuurders

� Doortrappen activiteiten voor ouderen op de fiets

� Onderzoek vergevingsgezinde

15.000 Fietslampjes

uitgedeeld bij handhavingsacties politie

� Pilot Intelligent Speed Adaptation (ISA)

trottoirbanden

Campagnes uitgevoerd De week van het verkeer Fietsverlichting AAN Spaakbeknelling Veilig achterop Afleiding MONO MONO Poster ontwerpwedstrijd Alcohol BOB Met Elkaar overweg Onze Scholen zijn weer begonnen C  ampagne Snelheid

3.500 Z-cards verspreid met fiets verkeersregels onder 43

� Pilot fiets/fiets conflicten

250 Fietsverlichtingreparaties

Fietsers en voetgangers

uitgevoerd Ingezet

Flitspalen

Snelheidsinformatiedisplays op 47 locaties

43.987 Overtredingen geconstateerd verspreid over 11 vaste flitspalen in de stad. Waarvan 30.606 overtredingen voor te hard rijden en 13.381 overtredingen voor door rood rijden, 1 flexflitser ingezet over drie locaties in de stad, waarbij er 3.332 overtredingen zijn geconstateerd voor te hard rijden

Snelheidsradars op 8 locaties

* Bron: Tertiaalrapportages 2023 Wahv-overtredingen CJIB

Automobilisten

Camera handhaving

Staandehouding

22.369 boetes voor het gebruiken

2.053 bekeuringen voor het gebruiken van de verkeerde plek op de weg, 40 bekeuringen voor

van de verkeerde plek op de weg plus 7.360 boetes in de Cuyperpassage en

het niet dragen van een goedgekeurde helm

Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een speerpunt in Amsterdam. Met het Meerjarenplan Verkeersveiligheid 2016-2021 (MJPV) richt de gemeente zich op die doelgroepen, die door hun grote aantallen in de ongevallenstatistieken en/of hun kwetsbaarheid aandacht verdienen. Het MJPV is na een aanscherping in 2021 tweemaal met een jaar verlengd tot en met 2023. Per doelgroep nemen we preventieve maatregelen om veelvoorkomende ongevallen te voorkomen en zetten we in op het beïnvloeden van gedrag door campagnes en verkeerseducatie. Daarnaast richten we ons op een veilige infrastructuur voor alle doelgroepen.

onderdoorgang Rijksmuseum

Snor- en bromfietsers

15% in 2022

van de peuterspeelzalen en kinderdagverblijven

Kinderen en jonge bestuurders

92% 89% in 2022

van de basisscholen

177 Verkeers-

42%

12-18 jaar

16%

4-12 jaar

0-4 jaar

Scholen maken gebruik van het aanbod verkeerseducatie:

Week van het Verkeer op 34 scholen

43% in 2022

ambassadeurs bij basisscholen

ONZE SCHOLEN ZIJN WEER BEGONNEN!

177

170 Spandoeken

135 in 2022

van de middelbare scholen

14

Verbeelden op deze plek Aantal Schoolstraat locaties onderzocht in 2023

9

Aantal Schoolstaat ­locaties uitgevoerd in 2023

In voorbereiding

Uitgevoerd � Opheffen deelconflicten op 7 kruispunten

� Pilot realiseren spiegelafstel­plekken op werven

d.m.v. aanpassen VRI’s en aanleggen van een

van de gemeente

exclusieve rechtsafstrook

In de periode 2021-2023 zijn er totaal 12 schoolstraten gerealiseerd.

OV en vrachtverkeer Totaal aantal registrerende slachtoffers o.b.v. ambulancedata 2023 (Ambulancedata*) ** uitleg op de achterkant

Aantal verkeersslachtoffers naar vervoerswijze (3.787 totaal)

1.291

1.646

312

3.787

380

Verkeers-­ ­slachtoffers

Enkelvoudige voetgangers­ ongevallen

Fiets

1.152 1.167

1.120 726

4.167

Schatting aantal ernstige verkeersgewonden en absoluut aantal verkeersdoden in Amsterdam

Schatting aantal ernstige verkeersslachtoffers en absoluut aantal verkeersdoden

E-Bike

Auto

992 604

Snor-, brom-, speedbike, scooter

827

220

139

61

79

Voetganger

Motor

Scootmobiel

vrachtwagen, bus, onbekend, tram, overig

888

Aantal verkeersongevallen met letsel (Bluespot Monitor Politie)***

18

22

2017 2018

20

17

2019 2020

19

15

2021 2022

16 2023

Dodelijke slachtoffers (CBS)****

280323 23.05.2023 V4

Toelichting Monitor uitvoering maatregelen verkeersveiligheid 2023

Infrastructuur Duurzaam veilig Alle weggebruikers profiteren van een veilige infrastructuur. Daarom is verkeersveiligheid een randvoorwaarde in alle infrastructurele projecten van de gemeente. Leidend hierbij zijn de landelijke richtlijnen ‘Duurzaam Veilig’. Blackspots Een blackspot is een plaats waar veel verkeersongevallen plaatsvinden. Het programma Verkeersveiligheid laat jaarlijks een overzicht opstellen van de blackspots in de stad. De Werkgroep Blackspots Amsterdam (WBA) heeft hierin een onderzoeks-, advies- en toetsingsrol en werkt samen met de juridisch wegbeheerder bij de aanpak van blackspots. Ook in 2023 is ruim voldaan aan de bestuurlijke toezegging in het MJPV om meer dan 15 gevaarlijke locaties te onderzoeken en/of uit te voeren per jaar. De WBA heeft daarnaast 1 keer advies opgesteld voor andere projecten/derden. Protocol locaties Na elk dodelijk ongeval wordt door de WBA een onderzoek gedaan naar de infrastructuur. Ook na ernstige ongevallen die door de politie aan de WBA worden voorgelegd gebeurt dit conform het protocol afhandeling verkeersongevallen met dodelijke en ernstige afloop. Indien nodig worden na een onderzoek versneld aanpassingen gedaan aan de infra­ structuur. Gebiedslocaties Dit zijn locaties die als verkeersonveilig gemeld zijn door bewoners, ondernemers en gebiedsteams.

Vanaf 2021 zijn deze locaties toegevoegd aan programma Verkeersveiligheid. Prioritering van maatregelen vindt plaats in overleg met de stadsdelen.

Ernstige verkeersgewonden en -doden in Amsterdam

Fietsers en voetgangers Het wordt steeds drukker op het fietsen voetpad. Fietsers en voetgangers zijn kwetsbaar, omdat ze zonder bescherming deelnemen aan het verkeer. In 2023 zijn verschillende maatregelen genomen: Gedragsinterventies roodlichtnegatie Om roodlichtnegatie tegen te gaan hebben we in 2023 op 3 drukke loca­ ties een tijdelijke gestopt-voor-rood teller geplaatst. Tevens staan er op 12 kruispunten, waar veel kinderen komen, een altercast bord met een grote foto van een kind dat netjes bij het rode licht wacht. Dit bord speelt in op het verantwoordelijkheidsgevoel van volwassenen naar kinderen om het goede voorbeeld te geven. Gedragsinterventie Fatbikes In november 2023 hebben we alle basisscholen, middelbare scholen en MBO’s een brief gestuurd. In deze brief, gericht aan ouders/verzorgers van de leerlingen, informeren we over de regels en risico’s van een fatbike. Pilot fiets/fiets conflicten Op door verkeerslichten geregelde kruispunten kan de oversteek bij groen licht toch gevaarlijk zijn voor fietsers. Na het afrijden van het kruispunt worden fietsers geconfronteerd met een voorrangssituatie waarbij fietsers op de autoweg moeten wachten om voorrang te geven. Daarom zullen we middels een pilot op drie locaties onderzoeken of het aanpassen van de voorrang leidt tot een veiligere situatie voor fietsers.

Senioren in het verkeer In 2023 is het programma verder uitgerold. In bijna alle stadsdelen zijn wekelijkse fietsgroepen. Tevens zijn er opfriscursussen van de verkeersregels voor senioren georganiseerd. In Amsterdam-Zuidoost zijn er ook 2 scootmobielcursussen gegeven. Vergevingsgezinde trottoirbanden Jaarlijks vinden er (te) veel eenzijdige ongelukkig van fietsers plaats die tegen de stoeprand botsen en daardoor vallen. Daarom is onderzocht of de vergevingsgezinde trottoirband ook voor Amsterdam een veilige optie is. Op basis van de aanbevelingen zijn voorbereidingen getroffen om deze te toetsen middels een proefopstelling. Pilot Intelligent Speed Adaptation (ISA) Onderzoek naar de mogelijkheden om de invoering ervan te versnellen voor E-bikes en pilots uit te voeren binnen het eigen wagenpark.

Automobilisten Automobilisten zijn in de stad voor­ namelijk als tegenpartij betrokken bij ongevallen met fietsers en voetgangers. De meeste ongevallen met fietsers gebeuren door snelheidsverschillen, het ontbreken van vrijliggende fietspaden op 50 km wegen en snelheidsovertredingen. De raad stemde in met een verlaging van de maximumsnelheid van 50 naar 30 km per uur in grote delen van de stad per december 2023. Radarsnelheidsmeters Op aanvraag worden in de hele stad snelheidsradars en -informatiedisplays geplaatst voor snelheidsmetingen en

beïnvloeding van de rijsnelheid. De metingen kunnen aanleiding vormen voor snelheidsremmende maatregelen. Camera’s roodlichtnegatie/snelheid In 2023 zijn er in Amsterdam totaal 47.319 overtredingen geregistreerd, verdeeld over 11 vaste flitspalen en 1 flexflitspaal. 30.606 overtredingen door een te hoge snelheid, 13.381 verkeerslicht Wahv-overtredingen en 3.332 overtredingen geconstateerd door de flexflitslocatie op 3 plekken in West en Nieuw-West

Snor- en bromfietsers Veel verkeersonveiligheid onder snoren bromfietsers is het gevolg van het risicogedrag van de bestuurder. In 2023 zijn daarom vanuit het stedelijk handhavingsprogramma wederom acties uitgevoerd gericht op snor- en bromfietsers. Camerahandhaving Digitale handhaving is ingezet in de Cuyperspassage en bij de onderdoorgang van het Rijksmuseum. De pilot digitale handhaving gericht op de snorfiets is geëvalueerd, de 23 camera’s voor digitale handhaving snorfiets op de rijbaan blijven actief. Staandehouding Ook in 2023 is ingezet op het controleren van snor- en bromfietsers op technische gebreken en de constructiesnelheid d.m.v. een rollerbank i.s.m. de politie. Daarnaast hebben stedelijk handhavers bekeuringen uitgedeeld tijdens heterdaadsituaties waarbij snor- en brom­fietsers de verkeersregels overtraden.

Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een speerpunt in Amsterdam. Het aantal ernstig verkeersgewonden is een indicator voor de ontwikkeling van de verkeersveiligheid. In 2020 heeft de Rijksoverheid het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV 2030) gelanceerd, met als doelstelling 0 verkeersdoden in 2050. In aanloop naar

Kinderen en jonge bestuurders Schoolstraten Na een positieve pilot en instemming van de buurt, zijn er in 2023 bij 9 basis-­­­ scholen een schoolstraat ingericht. Daarnaast zijn er vanwege o.a. bouwwerkzaamheden 3 tijdelijke schoolstraten ingericht. Momenteel loopt er bij één school een pilot voor een schoolstraat. Veilige schoolomgevingen In 2023 zijn rondom 28 scholen knelpunten in kaart gebracht. Waar mogelijk zijn aanpassingen voorgesteld voor uitvoering van kansrijke infrastructurele maatregelen. Naar aanleiding van dit onderzoek zijn op 25 locaties maatregelen uitgevoerd zoals het aanbrengen van verkeersdrempels, het aanpassen van markering, het (ver)plaatsen van fietsenrekken of het aanbrengen van de markering ‘School’. Verkeerseducatie Kinderen en jongeren zijn een belangrijke doelgroep in het MJPV. Verkeer en Meer biedt Verkeerseducatie aan voor 0 -18 jarigen. Blijf uit de Dode Hoek!, Het Theoretisch en Praktisch Verkeersexamen zijn hierin belangrijke onderdelen. Het is gelukt om bijna alle verkeerseducatie doelstellingen te halen voor het schooljaar 2022 - 2023. Week van het Verkeer In maart werd wederom een Week van het Verkeer georganiseerd. Een initiatief om kinderen, ouders en scholen extra verkeersbewust te maken. Gemeente Amsterdam bood basisscholen lespakketten aan.

Op 34 basisscholen zijn extra activiteiten georganiseerd zoals virtual reality-, fiets- en dodehoeklessen en pimp en check je fiets.

OV en vrachtverkeer Aanpak dode hoek Na een succesvolle pilot met dode hoek stempels zijn er op 7 kruispunten dode hoek stempels geplaatst ter verhoging van de attentiewaarde van de dode hoek op geregelde kruispunten. Daarnaast worden op basisscholen dodehoeklessen gegeven, waarbij een chauffeur met een vuilniswagen langskomt op de school. Ook is verkeersveiligheid een speerpunt in de logistieke strategie van Amsterdam.

Bronnen * Tertiaalrapportages 2023 Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wahv) overtre­dingen. ** Deze data komt uit de MOVE Ambulancedata 2023. Het gaat hier om het minimaal aantal ongevallen. Deze data is anoniem. Op dit moment wordt de onderregistratie nog onderzocht en zal op een later moment blijken welk percentage hier nog bovenop komt. *** Vanwege het ontbreken van recente ambulancedata, zijn er vanaf 2017 geen SWOV-cijfers meer over het aantal ernstige verkeersgewonden. Daarom gebruiken we nu de cijfers uit de Bluespot Monitor Politie. **** De Projectgroep Doodsoorzakenstatistiek van het CBS corrigeert jaarlijks het aantalverkeersdoden uit de politie­ registraties op basis van extra bronnen en onderzoek. Sinds april 2022 hebben wij beschikking over deze gegevens.

een nieuw uitvoeringsplan verkeersveiligheid hebben we een aanscherping uitgevoerd, rekening houdend met de ambities uit het SPV 2030. In 2024 is het Programma Verkeersveiligheid onderdeel van het Uitvoeringsplan Voetganger, Fiets en Verkeersveiligheid inclusief 30 in de stad.