Monitor noodplan lerarentekort najaar 2021.pdf

Nummer 4 - december 2021

Monitor Programma Noodplan lerarentekort

Nummer 4 – December 2021

Monitor Programma Noodplan lerarentekort Lerarentekort nu 15,3% Lerarentekort nog niet eerder zo groot

Monitor Monitor Deze monitor geeft inzicht in het lerarentekort in het Amsterdamse primair onderwijs Dezeper monitor geeft inzicht inmaatregelen het lerarentekort in het primair onderwijs per 1 1 oktober 2021 en de waarmee het Amsterdamse tekort wordt bestreden. 1 1 oktober 2021 en de maatregelen waarmee het tekort wordt bestreden. Aanleiding Aanleiding

Definitie lerarentekort In deze monitor gaan we uit van het verschil tussen het aantal Definitie lerarentekort In deze monitor gaanwerkzaam we uit vanishet tussen bevoegde leraren (fte’s) dat momenteel enverschil het aantal dathet eraantal in de ideale bevoegde leraren (fte’s) dat momenteel werkzaam is en het aantal dat er in de ideale situatie situatie zou zijn. zou zijn.

Het lerarentekort in het Amsterdamse basisonderwijs is groot. Te veel Amsterdamse Het lerarentekort in het Amsterdamse basisonderwijs is groot. Te veel Amsterdamse kinderen hebben geen vaste leraar of een leraar die (nog) niet bevoegd is voor de klas. kinderen hebben geen vaste leerkracht of een leerkracht die (nog) niet bevoegd is voor de Uit arbeidsmarktonderzoek van CenterData2 uit 2018 bleek dat in de periode 2019-2024 klas. Uit arbeidsmarktonderzoek van CenterData2 uit 2018 bleek dat in de periode 2019(o.a. pensionering) van leraren in het Amsterdamse primair onderwijs veel 2024de deuitstroom uitstroom (o.a. pensionering) van leraren in het Amsterdamse primair onderwijs de instroom. Daarom is een Noodplan opgesteld met maatregelen om veel groter groterzou zouzijn zijndan dan de instroom. Daarom is een Noodplan opgesteld met het lerarentekort in het basisonderwijs terug te dringen. Daarbij is besloten om zo nodig maatregelen om het lerarentekort in het basisonderwijs terug te dringen. Daarbij is ongelijk te investeren om de kansengelijkheid te bevorderen. besloten om zo nodig ongelijk te investeren om de kansengelijkheid te bevorderen.

20%

12,6% Lerarentekort

15%

noodplan DoelDoel noodplan In 2023 het gemiddelde tekort aan bevoegdeleraren lerarenin inhet het basisonderwijs basisonderwijs ininAmsterdam In 2023 is hetis gemiddelde tekort aan bevoegde kleiner dan 5% en is er geen ongelijkheid meer in de verdeling vanverdeling het tekort.van het tekort. Amsterdam kleiner dan 5% en is er geen ongelijkheid meer in de Het lerarentekort in Amsterdam is toegenomen Het lerarentekort in Amsterdam is toegenomen Uit de meting van oktober 2021 blijkt dat hettekort tekortin inAmsterdam Amsterdam isisgestegen Uit de meting van oktober 2021 blijkt dat het gestegentottot gemiddeld 15,3% (fte). In februari 2021 was het tekort 12,5%. Daarnaast dat het gemiddeld 15,3% (fte). In februari 2021 was het tekort 12,5%. Daarnaastzien zienwewe dat het tekort steeds ongelijk is verdeeld overde descholen. scholen. tekort nognog steeds ongelijk is verdeeld over Zonder maatregelen het lerarentekort Zonder maatregelen zou hetzou lerarentekort nog hogernog zijnhoger zijn Er gaan veel leraren met pensioen, er zijn veel banen in de dede huizen Er gaan veel leraren met pensioen, er zijn veel banen in de randgemeenten randgemeentenenen huizen zijn daar beter betaalbaar. Een structureleverhoging verhoging van is uitgebleven. zijn daar beter betaalbaar. Een structurele vanlerarensalarissen lerarensalarissen is uitgebleven.

De invloed de besturen gemeenteop opdeze dezeontwikkelingen ontwikkelingen isisbeperkt. met De invloed van van de besturen enen dede gemeente beperkt.Maar Maar de maatregelen uit het Noodplan zetten de werkgevers en de gemeente Amsterdam alles met de maatregelen uit het Noodplan zetten de werkgevers en de gemeente Amsterdam vanvan leraren uit het onderwijs te beperken en de en allesop opalles allesom omdedeuitstroom uitstroom leraren uit Amsterdamse het Amsterdamse onderwijs te beperken instroom te te vergroten. vergroten. Hierover opop pagina 4. 4. de instroom Hierovermeer meer pagina

Het Amsterdamse lerarentekort is gestegen tot 15,3%

10,3%

12,5%

15,3%

10%

Doel Noodplan (5%)

5%

0% Okt ‘19 Oct/19

Okt ‘20 Oct/20

Amsterdamse methodiek 1

Feb ‘21 Feb/21

Okt ‘21 Oct/21

OCW methodiek

Personeelstekorten primair onderwijs in de G5, OCW / CentERdata, oktober 2021 primair onderwijs, / CentERdata, oktober 2021 DPersoneelstekorten e arbeidsmarkt voor leraren primairOCW onderwijs 2019-2024 Regio Noord-Holland, CentERdata, 1

21

november 2018 Gemeente Amsterdam – BBO

1

Het lerarentekort in Amsterdam, G5 en in Nederland

Tekorten per school blijven ongelijk verdeeld

Het lerarentekort in de G5 en landelijk

Het lerarentekort is ongelijk verdeeld neemt in de Het lerarentekort is ongelijk verdeeld enen neemt toetoe in de G5G5

Het lerarentekort is ongelijk verdeeld over de scholen en de stad. Uit de linker grafiek Ook in de andere steden van de G5 is het lerarentekort gestegen. Voor het eerst is blijkt dat er 19 scholen zijn zonder tekort, maar dat er ook 52 scholen zijn met een tekort ook het lerarentekort in het primair onderwijs buiten de G5 gemeten. Het gemiddelde hoger dan 20%3. Uit de middelste grafiek blijkt dat scholen met een hoger schoolgewicht lerarentekort in Nederland is 8,5%. gemiddeld hoger lerarentekort hebben. Het lerarentekort in de en landelijk Tekorten pereen school blijven ongelijk verdeeld Het lerarentekort in de G5 en G5 landelijk Tekorten per school blijven ongelijk verdeeld

in de andere G5 lerarentekort is het lerarentekort gestegen. Voor het Het lerarentekort is ongelijk verdeeld over de scholen en deUit stad. de grafiek linker grafiek blijktOok dat inOok de andere stedensteden van devan G5 de is het gestegen. Voor het Het lerarentekort is ongelijk verdeeld over de scholen en de stad. de Uit linker blijkt dat eerst is ook het lerarentekort in het primair onderwijs buiten de G5 gemeten. er 19 scholen zijn zonder tekort, maar dat er ook 52 scholen zijn met een tekort hoger dan eerst is ook het lerarentekort in het primair onderwijs buiten de G5 gemeten. er 19 scholen zijnschoolgewicht zonder tekort,Schoolgewicht maar dat er ook zijn de metverwachte een tekortonderwijsprestaties hoger dan Definitie is 52 eenscholen maat voor 2 . Uit de middelste grafiek blijkt dat scholen met een hoger schoolgewicht gemiddeld een gemiddelde Het gemiddelde lerarentekort in Nederland is 8,5%. Uit de middelste grafiek blijkt dat scholen met een hoger schoolgewicht gemiddeld een Het lerarentekort in Nederland is 8,5%. 20%2. 20% van delerarentekort leerlingen van een school. Een hoger schoolgewicht houdt in dat er meer leerlingen hebben. hoger hoger lerarentekort hebben. zijn met een risico op een onderwijsachterstand.

Definitie schoolgewicht Schoolgewicht is eenvoor maat de verwachte onderwijsprestaties van de leerlingen Definitie schoolgewicht Schoolgewicht is een maat devoor verwachte onderwijsprestaties van de leerlingen een school. Eenschoolgewicht hoger schoolgewicht dat erleerlingen meer leerlingen eenoprisico van eenvan school. Een hoger houdt inhoudt dat erinmeer zijn metzijn eenmet risico een op een onderwijsachterstand. onderwijsachterstand.

10

10

0

0 0%

5%

5%

0%

0%

7,1%

0% % %10-20 % % 20+ % 0-10 % 0-10 10-20 20+

Lerarentekort Lerarentekort Lerarentekorten

7,1%

‘21 Feb/21 Feb/21 Feb

2 Personeelstekorten primair onderwijs, OCW / CentERdata, oktober 2021 2 Personeelstekorten primair onderwijs, OCW / CentERdata, oktober 2021

9,5%

Lerarentekort

19

9,5%

Schoolgewicht: 35+

19 20

10%

10%

11,8% 11,8%

8,5%

15%

15%

10%

10%

5%

5%

0%

0% Amsterdam Den Haag Rotterdam Nederland Amsterdam AlmereAlmere Den Haag Rotterdam UtrechtUtrecht Nederland

Okt ‘21 Oct/21 Oct/21

Meting Meting Meting

3

Gemeente Amsterdam – BBO

16,2%16,2% 16,0%16,0% 15,3%15,3% 13,2%13,2% 20% 7,3% 7,3%8,5%

16,5% 16,5%

25-30 <25 30-35 25-30 Schoolgewicht: 35+ 30-35

30

15%

15,8% 15,8% 14,5% 14,5% 15% 12,9% 12,9%

Schoolgewicht: 35+

40

52

<25

20

52

25-30 <25 30-35 25-30 Schoolgewicht: 35+ 30-35

30

58

<25

40

55 58

20%

19,5% 19,5%

20%

Lerarentekort

50

55

20%

Lerarentekort

50

Aantal scholen

Aantal scholen

60

Het lerarentekort is inhet de gemiddelde meeste grote steden veel in groter dan lerarentekort Nederland grotergroter dan het gemiddelde lerarentekort in Nederland dan het gemiddelde lerarentekort in Nederland

Lerarentekort op scholen Lerarentekort grotergroter op scholen met een hoger schoolgewicht met een hoger schoolgewicht

verschillen tussen GroteGrote verschillen tussen lerarentekorten per school lerarentekorten per school 60

Het lerarentekort is in de meeste steden Het lerarentekort is in de meeste grotegrote steden veel veel

Lerarentekort groter op scholen met een hoger schoolgewicht

Lerarentekort

Grote verschillen tussen lerarentekorten per school

2

2 2021 Personeelstekorten primair onderwijs in de G5, OCW / CentERdata, oktober 2

Lerarentekort groter dan het aantal openstaande vacatures

Samenstelling van het lerarentekort In Amsterdam is het lerarentekort van 563 fte samen­gesteld uit 81 fte vacatures en 482 fte verborgen tekorten4.

De samenstelling van het lerarentekort (in fte)

De samenstelling van het lerarentekort (in fte)

26

Verborgen tekorten Een groot deel van het lerarentekort wordt, nood­ gedwongen, met een onbevoegde leraar opgevangen. Denk aan zij-instromers die extra dagen voor de klas staan, of een onderwijsassistent. Of door iemand die bevoegd is, maar eigenlijk andere taken heeft binnen de school. Zoals de directeur of intern begeleider van de school.

24

7

81

36 9 28

Kwaliteit van het onderwijs Ondanks de enorme inzet van alle professionals, staat de kwaliteit van het onderwijs onder druk en blijft het lerarentekort onze onverminderde aandacht krijgen. Er zijn gelukkig ook succesvolle maatregelen. Denk bijvoorbeeld aan de 247 zij-instromers die in de komende twee jaar afstuderen.

209 143

Openstaande vacatures Openstaande vacatures Verborgen: intern onbevoegde

Verborgen: zzp-er

Verborgen: zij-instromer

Verborgen: bevoegd ambulant

Verborgen: groe p verdeeld Verborgen: bevoegd ambulant

Verborgen: bevoegde uitzendkra cht Verborgen: bevoegde uitzendkracht

Personeelstekorten primair onderwijs in de G5, OCW /

Verborgen: onbegroep voegde uitzendkracht Verborgen: verdeeld

Verborgen: zzp'er

CentERdata, oktober 2021

Verborgen: anders

Verborgen: zij-instromer

4

Verborgen: anders Verborgen: inte rn onbevoegde

Gemeente Amsterdam – BBO

Verborgen: onbevoegde uitzendkracht

3

Goede opbrengsten maatregelen tegen het lerarentekort In Amsterdam werken de schoolbesturen en de gemeente samen aan een Noodplan lerarentekort. Het Noodplan omvat maatregelen gericht op vermindering van het lerarentekort, het omgaan met het tekort op de scholen, en een gelijke verdeling van het tekort in de stad. Het Noodplan lerarentekort is verdeeld in vier actielijnen: welkom

1. Werving en behoud

2. Omgaan met langdurige tekorten

3. Monitoring en lobby

4. Wonen, mobiliteit en dienstverlening

Stedelijke afspraak BBO: 6% van de klassen worden bezet door nieuwe zij-instromers per jaar. Aanmeldingen Pabo: het doel om 5% meer instroom te realiseren dan in 2019 is zowel in 2020 (19%) als in 2021 (8%) bereikt. Zij instroom Pabo: in 20/21 zijn tot nu toe 55 zij-instromers gestart. In februari volgt een nieuw instroommoment. Daar zijn nu 68 zijinstromers voor aangemeld. De stedelijke begeleidingspool met coaches groeit nog steeds. Modulair opleiden: 28 onderwijsondersteuners zijn in 21/22 gestart met een oriëntatietraject. 29 doen een opleidingstraject. (vakmodules, pabo of AD PEP). Leraar in Amsterdam, een kleurrijk beroep: Leernetwerken voor hr-professionals en schoolleiders zijn gestart. Voor leraren gaan dit schooljaar drie leerarrangementen van start.

Inzet externe professionals: in 20/21 hebben 31 scholen externe professionals ingezet voor een deel van de lestijd. Ook dit jaar maakt een grote groep scholen (opnieuw) gebruik van deze mogelijkheid. Op het Platform www.andersom.amsterdam kunnen scholen terecht voor overzicht, ervaringen en matching met aanbieders (start voorjaar 22).

Amsterdamse leraren ontvangen ook dit jaar een toelage van €925 (bij fulltime dienstverband). Leraren op scholen met een hoog schoolgewicht ontvangen een toelage van €2.310.

In 2021 zijn tot en met november 23 woningen met voorrang aan leraren toegekend. Voor schooljaar 21/22 ontvangt 1442 fte extra reiskosten voor woon-werkverkeer. Regeling voor extra parkeervergunningen is verlengd tot einde schooljaar 21/22. Per januari 2021 zijn er 940 parkeervergunningen verstrekt aan scholen.

Gemeente Amsterdam – BBO

Doel In 2023 is het gemiddelde lerarentekort minder dan 5% en is er geen ongelijkheid meer in de verdeling van het tekort in de stad. 4

De uitvoering van het Noodplan gaat door 2021

welkom

Behoud en werving van leerkrachten

2022

Schooljaar 21/22

Jan 22: Tevredenheidsonderzoek flexibel opleiden afgerond

Sep 21: Okt 21: Start leerarrangementen leraren 2e oriëntatieen flexibel opleiden zijmodule instromers Onderwijsonder steuners

Voorjaar 22: Opleveren en kick-off platform andersom.amsterdam

Omgaan met langdurige tekorten

Wonen, mobiliteit en dienstverlening

Sep 21: Start probeeraanbod deelvervoer

Dec 21: Opleveren Monitor 4

Monitoring en lobby

Deze monitor betreft specifiek het Noodplan lerarentekort De Taskforce Lerarentekort, met vertegenwoordigers van de gemeente, het onderwijs en de leraren­ opleidingen, zet ook maatregelen in op werving en behoud van leraren en schoolleiders. Het complete programma is te vinden op amsterdam.nl/lerarenagenda.

Gemeente Amsterdam – BBO

Mei 22: Apr 22: Opleveren Opleveren Monitor 5 onderzoek effecten Noodplan en Lerarenagenda

Colofon Stuurgroep Programma Noodplan lerarentekort (BBO en gemeente Amsterdam) Contact: info@bboamsterdam.nl of lerarenagenda@amsterdam.nl

5