Landelijke handreiking invulling regionale adviescommissie TOOI def.pdf

Landelijke handreiking Invulling regionale adviescommissie TOOI

Versie 1.0 | 15 maart 2024

1|5

1. Context De wijze waarop het gezag controle en toezicht kan uitoefenen op het Team Openbare Orde Inlich ngen) is beschreven in de ‘Landelijke handreiking beleidskader en bestuurlijke afwegings‐ en toetsingskader TOOI’. Daarin is onder meer de op e opgenomen om een adviescommissie in te richten op het niveau van de regionale eenheid. In genoemd document worden onder meer drie momenten beschreven waarop het gezag kaders kan bepalen en controle en toezicht kan uitoefenen op het TOOI:  vooraf, middels regionaal beleid: hiermee kan worden bepaald wat de prioritaire aandachtsgebieden zijn, welke methodieken kunnen worden ingezet en wanneer afstemming gewenst is met het gezag;  bij gevoelige casuïs ek (in uitzonderlijke gevallen): door rich ng te bieden aan de professie bij vraagstukken rondom propor onaliteit en subsidiariteit van een inzet;  achteraf, middels een steekproefsgewijze controle op de taakuitvoering van het TOOI: hierbij kan het gezag zich ervan vergewissen dat is geacteerd binnen de we elijke kaders en beleidskaders. De adviescommissie is hierin ondersteunend en adviserend aan het gezag. De adviescommissie kan een terugkoppeling over haar werkzaamheden geven aan het bestuurlijk overleg van de regionale eenheid.

Onderstaand is beschreven hoe een dergelijke adviescommissie kan worden ingericht binnen de afzonderlijke eenheden, waarbij aandacht is voor het doel, de rol, de taken, de samenstelling en de ondersteuning van de commissie.

2. Doel adviescommissie Het doel van de adviescommissie TOOI is om op eenheidsniveau:  kennis en inzicht op te bouwen over de werkzaamheden van het TOOI, ten behoeve van de advisering van het gezag over vraagstukken rondom propor onaliteit en subsidiariteit;  het gezag te adviseren over de taakuitvoering van het TOOI, zowel in de fase van de beleids‐ ontwikkeling als ten aanzien van de nabije gezagsrol;  tussen jds nieuwe fenomenen te bespreken met de professie en op basis hiervan voorstellen te doen aan het regionaal bestuur over bijstellen van de prioriteiten;  van elkaar te leren binnen de eenheid (zowel gezagen onderling als in de rela e gezag‐professie) en van hieruit met de eenheden gezamenlijk de landelijke handreikingen aan te scherpen waar nodig (feedbackloop).

3. Rol adviescommissie De commissie hee nadrukkelijk een adviserende rol en neemt het gezag niet over. Horizontaal mandateren van het gezag ten aanzien van de openbare ordehandhaving is we elijk niet mogelijk. Landelijke handreiking invulling adviescommissie TOOI

2|5

De gezagsrol is en blij bij de burgemeester van de gemeente waar de openbare ordeverstoring plaatsvindt en de reguliere wijze van informeren van het gezag door het TOOI blij intact. Zodra duidelijk is dat en waar een (erns ge) openbare ordeverstoring gaat plaatsvinden en daarmee ook eenduidig is aan te geven welke burgemeester het gezag is over een concrete TOOI‐inzet, gee deze burgemeester invulling aan zijn gezagsrol. Als bij een gevoelige casus het gezag al vanaf het begin eenduidig is, dan treedt het TOOI vanzelfsprekend rechtstreeks met het betrokken gezag in contact. De commissie kan daarbij desgewenst een adviserende rol blijven vervullen vanuit opgebouwde kennis en ervaring. Als er bij een TOOI‐inzet bestuurlijke a reukrisico’s aanwezig zijn voor een specifieke burgemeester, dan treedt het TOOI eveneens rechtstreeks met deze burgemeester in contact, ook als nog niet eenduidig is aan te geven of deze burgemeester het gezag is over de betreffende TOOI‐inzet. Desgewenst kan de adviescommissie ook in deze gevallen een adviserende rol vervullen. Tenslo e is het ook mogelijk een burgemeester om andere redenen in de adviescommissie te betrekken. Als dat in een specifieke casus van belang is, bijvoorbeeld de burgemeester van de woonplaats van de informant.

4. Samenstelling en ondersteuning adviescommissie Een adviescommissie TOOI op eenheidsniveau1 kan bestaan uit enkele burgemeesters die affiniteit hebben met het onderwerp. Daarbij kan worden gedacht aan burgemeesters van gemeenten met een betaald voetbalclub of van gemeenten waar met enige regelmaat sprake is van (erns ge) openbare ordeverstoringen. Ook is het mogelijk om te kiezen voor een (deels) ambtelijke invulling. Bij ambtelijk kan worden gedacht aan strategisch adviseurs, zoals een ter zake kundige specialist, wetenschapper of oud‐burgemeester. Invulling vanuit de poli eorganisa e is niet wenselijk (afgezien van een ondersteunende rol), omdat de commissie ona ankelijk van de uitvoering moet kunnen adviseren aan het gezag. Als er een bestuurlijk a reukrisico bestaat ten aanzien van een bepaald subject2 of een bepaalde informant, dan wordt de burgemeester van de woonplaats van deze persoon betrokken, ongeacht of er al sprake is van eenduidig gezag. De betreffende burgemeester kan in dat geval door de adviescommissie bij de casus worden betrokken, maar ook rechtstreeks via de poli elijn. Dit laatste ligt bijvoorbeeld voor de hand als het gaat om een TOOI‐inzet vanuit een andere regionale eenheid (de ‘eigen’ adviescommissie is dan niet betrokken).

De adviescommissie kan worden bijgestaan door bijvoorbeeld de adviseur regioburgemeester (als secretaris), de leiding van het TOOI en in voorkomende gevallen het sectorhoofd DRIO en het hoofd Opera ën. Dit kan per eenheid worden bepaald.

1 2

Of desgewenst op districtsniveau, bij een eenheid met veel inliggende gemeenten. Als het subject een groep is, kan het hierbij bijvoorbeeld gaan om een leidend persoon binnen die groep. Landelijke handreiking invulling adviescommissie TOOI

3|5

5. Taken adviescommissie De taken van een adviescommissie TOOI kunnen zijn om in afstemming met de professie en adviserend aan het gezag: 

Ten aanzien van beleidsma ge kaders: o Voorafgaand aan besluitvorming in het bestuurlijk overleg op eenheidsniveau de regionale beleidsthema’s te vertalen naar geprioriteerde aandachtsgebieden voor de taakuitvoering van het TOOI;3 o nieuwe fenomenen te signaleren en op basis daarvan desgewenst te adviseren over tussen jdse bijstelling van de prioriteiten; o achteraf de resultaten op de geprioriteerde aandachtsgebieden te evalueren en hierover terug te koppelen in het bestuurlijk overleg van de eenheid. Op basis van de evalua e kunnen eventueel nieuwe aandachtsgebieden worden benoemd en kan herijking van de kaders en werkzaamheden plaatsvinden. Dit kan ook landelijk worden teruggekoppeld, zodat er een feedbackloop ontstaat op het modelbeleidskader.



In specifieke gevallen, waarbij sprake is van (poli ek‐bestuurlijk) gevoelige casuïs ek, voorafgaand aan een TOOI‐inzet het gesprek te voeren met de poli e over propor onaliteit en subsidiariteit van de inzet.4 Bestuurlijke controle en toezicht op het TOOI is aanvullend op de professionele controle binnen de beheerslijn van de poli e. Elke eenheid bepaalt zelf in welke gevallen een gesprek tussen bestuur en professie gewenst is bij gevoelige casuïs ek. Bijvoorbeeld op basis van vooraf opgestelde criteria/richtlijnen of op basis van inscha ng van de (poli ek‐bestuurlijke) gevoeligheid van een casus door de poli e zelf.5



Achteraf het gesprek te voeren met de poli e over gepleegde TOOI‐inze en en het gezag hieromtrent te adviseren. Daar kunnen diverse insteken voor worden gekozen: o steekproefsgewijs toetsen van enkele TOOI‐inze en en de wijze van gegevensverwerking daarbij; o gesprek voeren met de poli e over de hele linie van de TOOI‐inze en (globaal); o met de poli e bespreken van specifieke poli ek‐bestuurlijk gevoelige casuïs ek. Op deze wijze kan het gezag zich ervan overtuigen dat het TOOI opereert binnen de we elijke kaders en de kaders die beleidsma g binnen de eenheid zijn gesteld. Ook hiervoor geldt dat het

3

Dit kan in het Regionaal Beleidsplan, maar ook in een separate beslisno e van de poli e aan het regionaal bestuur. 4 Een (niet‐limita ef) overzicht van situa es waarin afstemming met de adviescommissie vanwege poli ek‐ bestuurlijke gevoeligheid gewenst kan zijn, is weergegeven in de ‘Landelijke handreiking beleidskader en bestuurlijke afwegings‐ en toetsingskader TOOI’. 5 Het risico ontstaat dat hier verschillend binnen de eenheden mee wordt omgegaan. Dat is complicerend bij het werken op landelijke thema’s. Tegelijker jd sluit dit wel aan op de werkelijkheid, waarin het gezag lokaal is belegd en beleidsma g op eenheidsniveau wordt samengewerkt. Wellicht kan op termijn worden toegewerkt naar meer landelijke uniformiteit op dit punt. Landelijke handreiking invulling adviescommissie TOOI

4|5

resultaat van deze gesprekken landelijk kan worden teruggekoppeld, zodat er een feedbackloop ontstaat op het model‐bestuurlijk afwegings‐ en toetsingskader.

6. Regionale invulling Tenslo e wordt met dit voorstel nadrukkelijk uitgegaan van een adviescommissie op eenheidsniveau en niet van een (aanvullende of zelfstandige) landelijke commissie. Een regionale invulling doet recht aan de culturele verscheidenheid en poli eke percep e van de afzonderlijke eenheden. Een landelijke commissie staat te ver af van de context waarbinnen de afzonderlijke gezagen opereren. Regionale invulling biedt bovendien keuzeruimte in de wijze waarop de commissie wordt ingeregeld, bijvoorbeeld met een strikte of juist beperkte rol. Ook voor wat betre werkbaarheid verdient een regionale commissie de voorkeur. Als er aanvullende bevoegdheden komen die vragen om een andersoor ge invulling van de gezagsrol en dan blijkt dat een regionale commissie niet afdoende is, dan kan op dat moment in overleg met de minister van Jus e en Veiligheid worden bezien wat aanvullend nodig is. Daarbij kan dan eventueel ook een landelijke commissie aan bod komen, al dan niet als aanvulling op de regionale invulling.

Landelijke handreiking invulling adviescommissie TOOI

5|5