Kern uitvoeringsprogramma 2024-2027 Wij maken samen Nieuw-West.pdf
Tekst van het document
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West Kern uitvoeringsprogramma 2024 – 2027
1
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
‘Al decennia proberen we in Nieuw-West het verschil te maken. Er zijn goede voorbeelden waarbij dit lukt. Helaas hebben die vaak geen duurzame, positieve afloop. Tot frustratie van alle betrokkenen. We komen tot de conclusie dat onze systemen en stelsels vastgelopen zijn in bureaucratie, versnippering, wantrouwen, marktwerking, efficiëntie- en rendementsdenken. Subsidies komen en gaan, onder steeds veranderende eisen, waardoor we in sectoren zoals sport, kunst & cultuur, onderwijs en jeugdhulp een dagtaak hebben aan het vinden van omwegen en mazen om te kunnen doen wat nodig is. Met alle gevolgen van dien voor onze jeugd; de bewoner van nu en de bewoner van de toekomst.’ — Convenant Wij zijn Samen Nieuw-West, p. 38 — Dit is geen vrolijk citaat, maar het laat wel precies zien uit welke noodzaak het Nationaal Programma Samen Nieuw-West is geboren. Het moet niet uitmaken in welke wijk je wieg staat en dat doet het helaas nog wel. En dus moet het anders voor de mensen van Nieuw-West. Het moet ook anders voor de mensen die nu al heel hard werken in en voor Nieuw-West. Maar het moet vooral anders voor de jeugd, de Amsterdammers van vandaag en morgen.
2
3
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
De wensen, verlangens, ervaringen en wijsheid van bewoners staan voorop. Zij wijzen de weg en beslissen mee.
4
5
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Doorbraak
Vuistregels van de alliantie
Het is duidelijk dat we anders te werk moeten gaan dan voorheen, want als je
In het proces van leren en doen is het makkelijk om de koers en elkaar uit het
doet wat je deed, krijg je wat je kreeg. Deze uitspraak komt op verschillende
oog te verliezen. Daarom is het extra belangrijk om heel duidelijk af te spreken
plekken in de aanpak terug en het is een logica waar Cruijff het ongetwijfeld
hoe wij samenwerken. De eerste afspraak is natuurlijk het convenant ‘Wij zijn
mee eens zou zijn geweest. Het heeft in Nieuw-West nooit ontbroken aan
Samen Nieuw-West’. Daarnaast is er het basisprincipe ‘’als we blijven doen
goede intenties en er is ook al veel moois bereikt. Dat moet gezegd. Wat ook
wat we deden, blijven we krijgen wat we kregen.’’ Aan dit basisprincipe voegen
gezegd moet, is wat veel mensen nu voelen: frustratie, woede, wantrouwen
wij onderstaande tien vuistregels toe. Deze zijn met toelichting terug te vinden
en angst.
in het verdiepend uitvoeringsprogramma (zie www.samennieuw-west.nl):
Het Nationaal Programma duurt minstens twintig jaar en heeft grote ambities.
• Verandering is een doel op zich
En dat is goed nieuws. Ons doel is blijvende, structurele verandering en
• Wij organiseren ‘de regel’, niet de uitzondering
verbetering van de leefbaarheid en de veiligheid voor de bewoners van
• Het kan alleen samen
Nieuw-West. Om echt iets te veranderen, moeten we kritisch kijken naar hoe
• Wij weigeren (te) wantrouwen
alles nu geregeld is en uitzoeken wat werkt en wat niet. Kortom: doen we
• Compassie
het goede en doen we het goed?
• Wij organiseren het organisch • De leefwereld
We gaan doorlopend doen en leren
• Ongelijk investeren
We treden daarmee buiten de gebaande paden. Want als die paden hadden
• Wij omarmen het niet weten
geleid tot structurele oplossingen, waren deze alliantie en dit programma
• Zwaartekracht door lichtheid
überhaupt niet nodig geweest. We gaan doorlopend doen en leren. We weten (nog) niet precies wat we tegenkomen, maar gaan wel aan de slag. Voor de komende vier jaar op basis van het uitvoeringsprogramma 2024 - 2027. We kijken kritisch naar wat we doen en hoe we het doen, en als we leren dat het beter kan, sturen we bij. Er is moed voor nodig om zo te werken – om het te doen en te blijven doen. We leren dagelijks van wat we doen, door te doen. Met het doel om het systeem blijvend te veranderen. We delen de kennis die we opdoen in het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en leren van elkaars opbrengsten.
6
7
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Vertrouwen Elkaars bedoelingen wantrouwen is helaas een verschijnsel dat ons, ook in
iets extra’s te leveren en structureel harder te lopen voor Nieuw-West.
Nieuw-West, hardnekkig in zijn greep houdt. We doorbreken de neerwaartse
We benoemen dit uitgangspunt hier opnieuw expliciet, omdat het ook een
spiraal van wantrouwen door er eenvoudigweg niet meer aan mee te doen. We
belangrijke bril is waardoor wij willen en moeten kijken bij het maken van
doen niet aan wantrouwen, omdat het samenwerking en daarmee vooruitgang
concrete, praktische keuzes in de komende jaren.
en verbetering in de weg staat. We weigeren te wantrouwen of gewantrouwd te worden, dat kan je namelijk gewoon met elkaar afspreken. Vertrouwen is
Focus
helend en dat weegt ruimschoots op tegen de risico’s die je neemt als je
Het uitvoeringsprogramma 2024 - 2027 is een doorvertaling van het
elkaar vertrouwt. We werken met elkaar aan een nieuwe vertrouwensrelatie,
convenant ‘Wij zijn Samen Nieuw-West’. We kijken in het verdiepend
tussen alle betrokkenen en op alle lagen.
uitvoeringsprogramma naar wat er al is, wat de ontwikkelingen zijn en waar we
We? Wie is toch steeds die ‘we’? Wij zijn de brede en groeiende alliantie van
ons de komende tijd mee bezig gaan houden. Op de komende pagina’s geven we daar een selecte samenvatting van. Dat doen we voor de volgende domeinen
alle bewoners, organisaties en overheden die zich verenigen in Samen Nieuw-West. Wij zijn iedereen die het convenant heeft ondertekend en
• Eigenaarschap, inclusie en democratie
daarmee zijn we dus vooral een afspraak. Wij zijn geen op zichzelf staande
• Veiligheid
organisatie, geen instituut, geen overheid. Wijzelf en niemand anders zijn er
• Werk en bestaanszekerheid
verantwoordelijk voor of wij slagen in onze missie en of wij koers houden.
• Wonen en leefomgeving
We leunen daarbij op niemand anders dan onszelf en onze eigen verander
• Kansen voor de jeugd
kracht. Wij sluiten aan bij wat er al werkt in Nieuw-West en we vormen nieuwe samenwerkingsvormen waar nodig. Wij werken zo open mogelijk en iedereen
Eigenaarschap, inclusie en democratie staat als eerste genoemd, omdat het
die wil bijdragen, mag meedoen.
de basis legt voor de verandering in alle andere domeinen. Van, voor, met en door bewoners. Iedereen doet mee en iedereen heeft recht van spreken. Van
Ongelijk investeren
de vijf genoemde domeinen ligt ons focuspunt in deze eerste jaren echter bij
‘Wij onderkennen expliciet dat het scheppen van gelijke kansen voor alle
de Kansen voor de jeugd.
bewoners in Nieuw-West, vraagt dat we ongelijk investeren. We verklaren daartoe bereid te zijn en spreken mede in dat kader af maximaal transparant naar elkaar te zijn aangaande onze financiën, waar die aan Nieuw-West raken.’ Zo staat het in ons convenant en dat is richtinggevend voor ons. De komende jaren verschuiven gemeente en Rijk budgetten van stadsdelen binnen de ring naar onder andere Nieuw-West. We gaan er alleen komen als we bereid zijn
8
9
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
En misschien onnodig om te zeggen: veel projecten bestrijken verschillende
stapsgewijs, naar Nieuw-West terugleiden. We testen ons juridisch en
domeinen. Het gaat hier om mensen en hun problemen, en die laten zich niet
financieel instrumentarium en gaan ons inzetten om in 2024 en 2025
verkokeren tot een domein. Veel van de problematieken in Nieuw-West
minstens vier werknemers- of buurtcoöperatieven te helpen realiseren in
houden zichzelf en elkaar in stand. We kunnen ze alleen doorbreken wanneer
werkvelden als: eten/drinken, energie/isolatie, zorg en welzijn, beheer en
we ze bij de wortel, tegelijkertijd en in samenhang met elkaar aanpakken. Dat
onderhoud. Ook hier leren we van en met elkaar.
doen we dus, vanuit wat er al werkte en vanuit doelgericht opgezette verbanden waar dat kan, en kriskras door elkaar waar dat nodig is. We werken
Per domein geven we het volgende schematisch weer:
samen, want wij zijn samen Nieuw-West.
Community wealth building Speciale aandacht vragen we voor community wealth building. We willen een
• Opdracht – de visie op de lange termijn • Opbrengsten – middellange termijn • Actielijnen – wat gaan we nu doen?
eerlijkere verdeling van welvaart en welzijn door geld dat verdiend wordt in een gebied, terug te laten vloeien naar bewoners van dat gebied. Dit kan door
De onderstaande samenvatting is een greep uit alle initiatieven, activiteiten,
community wealth building (CWB) te organiseren. Dit is een actiegerichte en
samenwerkingen en onderzoeken die plaatsvinden binnen het Nationaal
plaatsgebonden aanpak die we in Nieuw-West, in samenwerking met
Programma Samen Nieuw-West. Het doet daarmee onmogelijk recht aan
Zuidoost, Noord en andere gebieden in Nederland willen testen, beproeven
de inzet van alle betrokkenen. De gebruikte citaten zijn van bewoners die zich
en, als ze werkbaar blijken, willen uitbouwen. We maken gebruik van expertise
bij vele momenten en gelegenheden hebben uitgesproken, zoals bij de
die wereldwijd beschikbaar is en zetten ons in om:
bewonersberaden van 4 oktober 2023, gesprekken bij de koffiekar in diverse wijken en buurten, tijdens het openhuis van 27 januari 2024 en nog veel meer.
• W elvaart vooraf eerder eerlijker te leren verdelen zodat we dat niet achteraf hoeven te repareren. • O pbrengsten die in een gebied worden gerealiseerd terug te laten vloeien naar dat gebied. • W erkgevers (werk) maar ook inkoop van (ondersteunende) taken te koppelen aan nieuwe inclusieve bedrijfsmodellen, zoals coöperatieven. • T e komen tot een werkbaar en toetsbaar kader door een expliciete CWB-strategie te ontwikkelen.
We creëren onder andere een werkgroep met vertegenwoordigers van ankerorganisaties in Nieuw-West: denk aan lokale overheden, ziekenhuis, scholen en woningcorporaties. Deze instellingen kopen jaarlijks voor miljarden euro’s aan goederen en diensten in. Een substantieel deel willen we,
10
11
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
De vijf domeinen van Samen Nieuw-West Noord Slotermeer Geuzenveld
West
Eigenaarschap, inclusie en democratie
Centrum
Oost
Osdorp De Aker
Kansen voor de jeugd
Zuid
Veiligheid
Nieuw Sloten Slotervaart
Met bijna 165.000 bewoners is Nieuw-West het grootste stadsdeel van Amsterdam. Dat zijn meer mensen dan in Leiden, Den Bosch of Maastricht. Er wonen 186 verschillende nationaliteiten in 68 buurten, verdeeld over Slotervaart, De Aker, Geuzenveld, Nieuw Sloten, Osdorp en Slotermeer. Van de Amsterdamse jongeren woont 20 procent in Nieuw-West.
12
Zuidoost
Wonen en leefomgeving
Werk en bestaanszekerheid
13
Wij Maken Samen Nieuw-West
Eigenaarschap, inclusie en democratie
Wij Maken Samen Nieuw-West
Opdracht – visie lange termijn Bewoners zijn in staat te voorzien in hun essentiële behoeften, hebben gezonde sociale relaties en hebben eigenaarschap over hun leven
Organisaties en overheden dragen bij aan het vergroten van eigenaarschap van bewoners
Inclusie is het uitgangspunt
Opbrengsten – middellange termijn Het eigenaarschap van bewoners vergoten met wijkallianties als fundament
Het gelijkwaardig betrekken van bewoners
Het werken aan diversiteit en inclusie
Actielijnen – wat gaan we nu doen? Ontwikkelen wijkallianties in focusbuurt Osdorp
Bewoners nemen zitting in het alliantiebestuur en de opgaveteams
Werken aan diversiteit en inclusie in de organisatie
Ontwikkelen wijkallianties in focusbuurt Slotervaart
Permanente dialoog met bewoners
Versterken van bestaande gemeenschappen (bonding)
Ontwikkelen wijkallianties in focusbuurt Geuzenveld
Zes keer per jaar ‘open huis’
Contact en uitwisseling tussen gemeenschappen (bridging)
Ontwikkelen wijkallianties in focusbuurt Slotermeer
Ontwerpgroep voor verregaande en structurele zeggenschap
Signaalfunctie verbeteren – laagdrempelig signaalpunt voor bewoners
Inzicht in opgaven doormiddel met ontwerpsessies
Steun voor bewonersinitiatieven
Wijkverbinders als agenderende en signalerende macht en ondersteunende kracht
Voorkeuren in beeld brengen met welzijnsmonitor
Ondersteuning van wijkallianties
14
15
Wij Maken Samen Nieuw-West
Juist bij het aanpakken van acute problemen die herkenbaar zijn voor bewoners, laten de inwoners van Nieuw-West zien dat zij over een inspirerende betrokkenheid en energie beschikken. Na de aardbevingen in Turkije, Syrië en Marokko waren er in no time vrachtwagens vol noodhulp vertrokken. Sommige initiatieven in Nieuw-West weten grote investeerders binnen te halen en slagkracht te creëren. Ook is het te danken aan een grote groep vrijwilligers en professionals dat het tekort aan capaciteit voor handhaving deels wordt gecompenseerd. Tot deze groep behoren onder andere buurtmoeders, moskeevaders en jongerenwerkers. We zien het als
Wij Maken Samen Nieuw-West
‘Het grootste probleem is de tweedeling, oorspronkelijke Nederlanders en “import” mengen niet door cultuurverschillen.’ ‘Wat ik heb verteld is bij ons allemaal bekend. Het is er al jaren. Ik begrijp niet dat het niet wordt opgelost. Luister naar ons en neem ons serieus.’
onze missie om deze betrokkenheid en energie structureel en duurzaam onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Programma Samen
Juist mensen die zijn afgehaakt, laten hun stem niet horen en trekken zich
Nieuw-West.
terug. Als het doel is om de bewoners van het stadsdeel nauw te betrekken bij het programma, verdient de groep die zich niet laat horen in het bijzonder
Dit is geen geringe opgave. Want waar de bewoners van Nieuw-West
onze aandacht. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor informele
aantonen over tomeloze energie en betrokkenheid te beschikken als zij het
partijen en wijkverbinders, omdat zij de mensen die de instanties zijn
heft in handen nemen, zien we ook dat het vertrouwen gering is als het gaat
kwijtgeraakt vaak wel weten te bereiken. Om de verbinding duurzaam te
om publieke instituten. Zo hebben jarenlange ervaringen met discriminatie en
maken, willen we ook bruggen bouwen: tussen de leefwereld en daar waar
stereotypering ertoe geleid dat een deel van de bewoners zich een
het systeemwereldperspectief dominant is, tussen burgers en onze
tweederangsburger voelt. Een deel van de bewoners behoort tot de
alliantiepartners. Maar ook tussen krachtige bewoners en bewoners die zich
Toeslagenouders. De verkiezingsopkomst is zorgwekkend laag. Maar ook de
in een kwetsbare positie bevinden. Daar hebben we een wereld te winnen
inherente machtsongelijkheid tussen de overheid, andere instituten
en daar gaan we stappen in zetten met bewoners.
en burgers maakt dat bewoners soms denken dat het systeem eerder een vijand is dan
We hebben afgesproken dat bewoners regie krijgen over hun leven, hun
een vriend.
levensonderhoud en hun leefwereld. Daarvoor is het nodig dat bewoners, bedrijven, overheden en instanties samen Nieuw-West dragen en met elkaar de prioriteiten bepalen. Meer zeggenschap van bewoners vraagt ook om meer inclusie, om het betrekken van de stemmen die al moeizaam doorklinken.
16
17
Wij Maken Samen Nieuw-West
Het eigenaarschap van bewoners vergroten met wijkallianties als fundament • In buurten waar bewoners de meeste moeite hebben om in hun dagelijks
Wij Maken Samen Nieuw-West
Het gelijkwaardig betrekken van bewoners • We gaan een permanente dialoog aan tussen bewoners, (maatschappelijke) organisaties en overheden. Op 4 oktober 2023 werden vijf
leven overeind te blijven, maken we wijkallianties. We hebben onderzocht
bewonersberaden georganiseerd in Geuzenveld-Slotermeer, Osdorp en
om welke buurten dat gaat en het zijn: Wildeman, Reimerswaal, Johan
Slotervaart voor bewoners die normaal gesproken minder snel meepraten.
Jongkindbuurt, Jacob Geelbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt, Confuciusbuurt,
Onderwerpen uit de vijf domeinen van Samen Nieuw-West kwamen aan
Louis Couperusbuurt, Dichtersbuurt, Wegener Sleeswijkbuurt en de Ruys de
bod. Deelnemende organisaties waren Kringwijs, andere leden van de
Beerenbroukbuurt. De komende jaren ligt onze focus op deze buurten en de
Kracht van Nieuw-West en kleinere organisaties en initiatieven in Nieuw-
mensen die er wonen. Dat betekent niet dat we niet actief zullen zijn in de
West. Maar liefst 228 bewoners van het stadsdeel namen deel, waaronder
andere wijken.
veel mensen die we nog niet eerder hadden gesproken. Het is dus gelukt een nieuw geluid vanuit de bewoners te laten klinken.
• Het ontwikkelen van de wijkallianties is in volle gang. We sluiten bij voorkeur
Begin 2024 organiseren we nog twee bewonersberaden in Nieuw-Sloten
aan op de samenwerking van bewoners die al in de buurt is. Alleen als er
De Aker en we herhalen dit vervolgens ieder half jaar. We houden ook zes
nog niks is georganiseerd, helpen wij met het ontwikkelen van een nieuwe
keer per jaar een open huis.
wijkalliantie. Dan identificeren we per buurt een ‘aanjager’, dit is iemand met een groot netwerk in en kennis over de buurt. Deze aanjager organiseert samen met wijkverbinders bijeenkomsten met bewoners om in kaart te brengen wat de krachten en de opgaven zijn in de wijk en wat er nodig is in capaciteitsopbouw. • De mensen die de wijkallianties vanuit de gemeente ondersteunen vertegenwoordigen de verschillende domeinen, afdelingen en stadsdelen, en voeren namens de gemeente het woord. • In de wijk worden één of meer centrale (fysieke) plekken ingericht waar de wijkalliantie samenkomt.
18
19
Wij Maken Samen Nieuw-West
• We zorgen er samen voor dat bewoners zelfstandig positie hebben in alle
Wij Maken Samen Nieuw-West
• Zo organiseert Stichting Gouden Mannen dialogen en voorlichtingen over
onderdelen van onze alliantie, zoals het alliantiebestuur en de opgaveteams.
taboeonderwerpen, het vergroten van weerbaarheid, emancipatie en
Het alliantiebestuur heeft ingestemd met een tijdelijke regeling voor een
zelfredzaamheid. St. Kikid geeft projectweken op VO-scholen met
vergoeding voor bewoners die actief zijn in het programma, zoals de
workshops die gaan over seksuele weerbaarheid, veiligheid, zelfbeschikking,
opgaveteams en werkgroepen. Om snel tot een werkzame regeling te
sexting en groepsdruk. Young Amsterdam organiseert collegetours,
komen, is de regeling opgesteld binnen de wettelijke kaders voor het
dialogen en talkshows over het tegengaan van racisme, en het bevorderen
vergoeden van vrijwilligers. Deze regeling overbrugt de periode tot er meer
van inclusie, gedeelde geschiedenis, identiteitsvorming en emancipatie.
structurele voorstellen zijn uitgewerkt over bewonersvergoedingen in NPSNW.
• We vergroten het contact tussen verschillende groepen in Nieuw-West via dialoog en ontmoeting. Zo organiseren we een reeks Ongewone
• In het streven naar gelijkwaardigheid aan de overlegtafels, is het belangrijk
Ontmoetingen in Nieuw-West. Dat zijn bijeenkomsten waar groepen
dat de kennis en expertise van bewoners op waarde wordt geschat. Het
bewoners samenkomen die elkaar zelden tot nooit spreken of zien.
vergoeden van bewoners voor hun bijdrage, net als dat de overige deelnemers aan de overleggen betaald worden vanuit hun werkgevers, draagt bij aan een gelijker speelveld.
• In Nieuw-West wonen veel mensen met een migratieachtergrond en mensen met verschillende religies. We zoeken samenwerking met het Nieuw-West Interreligieus Netwerk (NWIN), een netwerk dat 17 kerken en 17 moskeeën met elkaar verbindt. Via dit netwerk willen we bewoners
Werken aan diversiteit en inclusie
bereiken die we tot nu toe te weinig hebben gehoord.
• We werken aan het verbeteren van de representatie in de eigen organisaties, maar ook in de programmaorganisatie van Samen Nieuw-West, ook in leidinggevende posities.
• We willen dat mensen in Nieuw-West laagdrempelig melding kunnen doen van discriminatie en uitsluiting. Deze signalen pakken we als alliantie proactief op.
• Om bestaande gemeenschappen te versterken organiseren we verschillende typen activiteiten voor dialoog en ontmoeting. We sluiten aan
• Verder zetten we wijkverbinders in om zicht te krijgen op de opgaven
bij de initiatieven die al georganiseerd worden, vergroten deze en
en problemen die in Nieuw-West spelen. Zij hebben een cruciale rol in
differentiëren waar nodig. Zo organiseren we voorlichtingsbijeenkomsten,
het betrekken van tot nu toe ongehoorde stemmen.
spreekuren, trainingsweekenden, filmavonden, workshops en collegetours om bewustwording over thema’s die onder bewoners in Nieuw-West spelen te vergroten en om zichtbaarheid te creëren. We hebben in het bijzonder oog voor gemeenschappen die relatief klein zijn of minder in beeld zijn.
20
21
Wij Maken Samen Nieuw-West
Veiligheid
Wij Maken Samen Nieuw-West
Opdracht – visie lange termijn We handelen adequaat, proportioneel en zorgvuldig
We werken aan verbondenheid, verdraagzaamheid en herstel
We doorbreken criminele structuren
Opbrengsten – middellange termijn A) Solide fundament
A) Iedereen heeft makkelijker toegang tot het recht
A) We doorbreken criminele carrières door te werken vanuit de context
B) Huiselijk geweld en kindermishandeling uit de taboesfeer en sneller juiste hulp en interventies
B) We ontnemen crimineel kapitaal en herbestemmen dit
B) We werken gebiedsgericht C) We denken in scenario’s
C) Er is meer online veiligheid C) We werken herstel gericht tijdens straf en vergelding D) Van intergenerationeel trauma naar meer veerkracht E) Het is aantrekkelijk om deel uit te maken van de samenleving F) Bewoners en ondernemers acteren als veiligheidsdragers
Actielijnen – wat gaan we nu doen? A) Massief werken volgens passende organisatiestructuur
A) Wijkrechtspraak
B) Opzetten vijf coöperaties
B) Werkgroep Stoppen huiselijk geweld en kindermishandeling
B) Netwerken versterken
C) Kansen binnen de straf
C) Integreren van scenario denken
D) Werkgroep van trauma naar kracht
A) Context gerichte aanpak Osdorp-Oost A) Co-creatie West B) Werkgroep herbestemmen crimineel kapitaal C) Werkgroep online veiligheid
E) Werkgroep Sterke samenleving (naam in concept) F) Organiseren brede veiligheidsdragers
22
23
Wij Maken Samen Nieuw-West
We willen dat iedereen in Nieuw-West zich veilig en verbonden voelt en op dit moment is dat niet zo. Als je je verbonden voelt met je thuis en je omgeving, voel je je ook veilig. Sommige mensen hebben te maken met geweld of worden onderdrukt. Dat kan thuis of op straat zijn. Soms is dat zelfs zo in een vriendengroep. Anderen hebben het gevoel niet welkom te zijn in het stadsdeel of een wijk. Ook is er sprake van ondermijning in het stadsdeel. Dat zien we bijvoorbeeld aan schietpartijen of aan explosieven, maar ook aan vastgoed dat in handen is van criminelen. We zien op sommige plekken ook criminelen die in netwerken opereren. We maken ons zorgen over jonge kinderen die in aanraking komen met criminaliteit en er soms ook aan
Wij Maken Samen Nieuw-West
‘Het zou zo mooi zijn als iedereen zich veilig voelt op straat. Nu voel je je niet altijd veilig en gezien. Ook niet door organisaties en de politie.’ ‘De jongeren vervelen zich toch ook. Waar moeten ze heen? We zijn zo keurig geworden allemaal. Er mag niks meer. Er moeten meer plekken komen waar zij naartoe kunnen.’
meedoen of aan mee willen doen. Tegelijkertijd is het ook niet eerlijk als we zeggen dat alles goed gaat, terwijl De afgelopen jaren hebben bewoners, ondernemers, professionals van politie,
veel bewoners veel problemen ervaren. Daarom hebben we met een zo groot
Openbaar Ministerie, stadsdeel en handhaving, maar ook tal van zorgpartijen
mogelijke groep van diverse bewoners, ondernemers, professionals, mensen
heel hard gewerkt om deze situatie beter te maken. Zo zetten buurtmoeders
van hogescholen, universiteiten en stichtingen in de wijken gesproken over
en -vaders zich in voor verbinding en veiligheid in wijken en werken zij aan een
wat we moeten doen op het gebied van veiligheid in Nieuw-West. Daar zijn
prettige omgang met elkaar in de wijk. En jongerenwerkers doen iedere dag
een aantal ideeën uit voortgekomen die we de komende tijd gaan uitvoeren
hun best om jongeren en families in moeilijke situaties te helpen en te
met elkaar. Een van de conclusies is dat onveiligheid ontstaat doordat er
ondersteunen. Daar zijn we trots op en we moeten er met elkaar voor zorgen
andere problemen zijn, zoals armoede, een zwakke psychische gezondheid,
dat deze initiatieven blijven.
geen passende woning of het ontbreken van kansen. We moeten de oorzaken aanpakken wil de veiligheid toenemen. Dat doen we dus door met elkaar te werken aan de domeinen Wonen en leefbaarheid, Kansen voor de jeugd en Werk en bestaanszekerheid. We willen dat bewoners van Nieuw-West zich weer veilig en verbonden voelen met zichzelf en in hun omgeving. Daarvoor moeten we onveiligheid bestrijden en dit doen we door criminaliteit aan te pakken. We moeten ook werken aan de onderlinge verdraagzaamheid. De komende tijd zetten we ons met elkaar in voor de volgende resultaten. Per activiteit is of komt er een projectgroep van bewoners en (semi)professionals die kijken naar wat er nodig is en welke acties er moeten komen.
24
25
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
We zorgen voor een stevige samenwerking en een solide fundament
Het gaat bijvoorbeeld om incassozaken, strafzaken, leerplichtzaken en
We zorgen ervoor dat politie, Openbaar Ministerie, gemeente en partners
zijn om blijvende oplossingen te zoeken voor lastige situaties waarin de
in de buurten kunnen zijn. Dat betekent meer en een (betere) verdeling van
betrokkene verkeert. Daardoor kan bijvoorbeeld ook schuldhulpverlening
capaciteit, maar ook dat we plekken weghalen die nu veel vragen van
aansluiten om meteen aan schulden te werken.
familiezaken. De zitting kan, naast een juridische beslissing, ook het moment
veiligheidspartners, zoals de rechtbank Osdorp. Het betekent ook dat Nieuw-West een aantrekkelijk gebied is voor mensen om te komen werken
Er zijn meer veiligheidsdragers
en te blijven werken. We zorgen dus voor een goede samenwerkingsstructuur,
We maken het netwerk van veiligheidsdragers groter. Voor het begrip
zodat alle acties en projecten een blijvend resultaat hebben.
‘veiligheidsdragers’ zoeken we nog een andere term. Wat we bedoelen is dat er allerlei mensen al dagelijks zorgen voor verbondenheid en welzijn.
Huiselijk geweld en kindermishandeling uit de taboesfeer en sneller juiste hulp en interventies
Bijvoorbeeld kappers, tandartsen, mensen op de spoedeisende hulp,
We stoppen huiselijk geweld en kindermishandeling en de herhaling ervan.
zijn er al veel bewoners die voor verbinding en het welzijn van medebewoners
Er ontstaat een netwerk van formele partijen, zoals jeugdbescherming, de
in hun wijk zorgen. Ook steken ze hun nek uit tijdens risicovolle evenementen.
Blijfgroep, en informele partijen, zoals diverse stichtingen die bezig zijn met
We moeten ervoor zorgen dat deze ‘veiligheidsdragers’ vanuit welzijn kunnen
empoweren van gezinnen, vrouwen, mannen en het terugdringen van huiselijk
werken, en niet de taken van instanties, zoals de politie, overnemen.
buurtmoeders en -vaders, mensen op scholen en in gezinnen. In Nieuw-West
geweld. Zo is er al geëxperimenteerd met Time Out woningen die ervoor zorgen dat er een tijdelijke woning en begeleiding is wanneer de spanning hoog oploopt. Er zijn 14 gezinnen geholpen en samen met de woningcorporaties werken we aan een vervolg.
Iedereen heeft makkelijker toegang tot het recht De bewoners in Nieuw-West krijgen directer toegang tot het recht doordat er wijkrechtspraak is. Dat betekent dat er een buurtrechter komt. Op dit moment is de verkenningsfase gestart. De buurtrechter is onder andere in gesprek met moskeeën, buurtmoeders, buurtvaders en wijkverbinders, maar ook met netwerkagenten en professionals binnen het stadsdeel die de wijken goed kennen. Op basis hiervan stellen we onder meer vast op welke thema’s de buurtrechter zich moet richten.
26
27
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Het is aantrekkelijk om deel uit te maken van de samenleving
We doorbreken criminele carrières
We willen dat het ‘merk’ samenleving zo sterk is dat jongeren er een
methoden van werken die we, naast de klassieke manier, uitproberen.
onderdeel van willen zijn. Dat het waarden vertolkt die iedereen nodig heeft:
We vergroten de kans dat jongeren voor een positief toekomstperspectief
verbinding, steun en verdraagzaamheid.
kiezen. In Osdorp-Oost zijn op dit moment tientallen jongeren aan banen
Van intergenerationeel trauma naar meer veerkracht
We doorbreken criminele carrières en criminele netwerken door nieuwe
geholpen, bij wie dat eerder niet lukte.
Wanneer er sprake is van (intergenerationeel) trauma heb je de kans hieraan
Herbestemmen van crimineel bezit
te werken. Een werkgroep zoekt plekken waar al aan trauma gewerkt wordt.
In Nieuw-West is geen ruimte voor crimineel bezit van bijvoorbeeld panden.
Samen zoeken we uit wat er nodig is in Nieuw-West.
Die nemen we af en we zorgen ervoor dat deze weer voor de gemeenschap ter beschikking komen.
We werken herstelgericht tijdens straf en vergelding We zorgen ervoor dat er tijdens het straffen, bijvoorbeeld in een gevangenis of gedurende een HALT-straf of reclasseringstoezicht, meteen kansen zijn die ervoor zorgen dat mensen na de straf hun leven goed kunnen oppakken. Bijvoorbeeld door al tijdens detentie een baan te vinden.
Er is meer online veiligheid We zorgen ervoor dat de online omgeving een veilige omgeving is om je te begeven. We zorgen dat cybercriminaliteit geen kans heeft in Nieuw-West. We doen dit door bijvoorbeeld opsporing in te zetten, maar ook door samen te werken met internetplatformen. We werken met rolmodellen en met bijvoorbeeld online jongerenwerkers aan een grotere bewustwording van online veilig gedrag.
28
29
Wij Maken Samen Nieuw-West
Werk en bestaanszekerheid
Wij Maken Samen Nieuw-West
Opdracht – visie lange termijn Iedereen kan mee doen via werk
Bestaanszekerheid voor iedereen
Sterke lokale economie
Opbrengsten – middellange termijn A) Jongeren hebben gelijke kansen op de arbeidsmarkt
A) Huishoudens hebben voldoende besteedbaar inkomen om rond te komen
B) Passend werk voor iedereen
A) Banen met impact B) Betrokken ondernemers en werkgevers
B) Problematische schulden worden voorkomen en verholpen
C) Werken loont
C) Bewoners worden ondersteund vanuit hun leefwereld
Actielijnen – wat gaan we nu doen? A) Jobcenter in de wijk A) Grote spelers: programma voor mbo-jongeren A) Trajecten naar lokaal werk A) Versterken aanbod voor jonge ondernemers
A) Experiment onvoorwaardelijk inkomen A) Aanvalsplan onderbenutting A) Persoonlijke ondersteuning voor bijstand ontvangers B) Wijkaanpak financiële problemen
B) Werkgeversaanpak matching
B) Programma jongeren uit de schulden
B) Lokaal netwerk begeleiding naar werk
B) Alliantie schuldenvrij Nieuw-West
B) Werk- en ontwikkelplatform
C) Gezinnen life coaching
B) Duurzame banen
C) Spreekuur voor bewoners die vastlopen in bureaucratie
A) Nieuw-West banen A) Breed plan essentiële sectoren B) Sociaal return ombuigen naar Nieuw-West B) Sociaal werkgeverschap B) Stimuleren cultureel ondernemerschap
B) Basisvaardigheden: extra taalles en digitale vaardigheden C) Garantieknop terugkeer in bijstand C) Leefbaar loon
30
31
Wij Maken Samen Nieuw-West
Werk is op persoonsniveau de meest directe weg naar meer bestaanszekerheid. Door economische ontwikkelingen en de inzet van partners zijn de afgelopen jaren veel meer mensen aan het werk gegaan. Toch zien we in Nieuw-West een groot aantal mensen dat achterblijft. We leggen de prioriteit bij het bieden van kansen aan jongeren via begeleiding naar werk en extra
Wij Maken Samen Nieuw-West
‘De elektriciteitskosten zijn zo hoog. Mensen kunnen dat niet betalen. Hoe moet ik dat betalen, ook met die e-auto’s? Hoe moet dat verder?’
inzet op onderwijs en stages. Daarnaast zetten we ons in om mensen met een
Jongeren hebben gelijke kansen op de arbeidsmarkt
afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen en willen we dat iedereen zich
• We zetten het programma Grote Spelers voort en breiden uit met een
kan blijven ontwikkelen. Uitdaging hierbij is om de mismatch tussen vraag
programma voor mbo-jongeren. Ook hebben we oog voor jongeren zonder
naar en aanbod van arbeid te verkleinen. Dit vraagt investeringen in het
startkwalificatie en groepen die volledig uit beeld zijn.
opleiden van mensen, maar ook dat werkgevers anders kijken naar talent. Onze aandacht gaat in het bijzonder uit naar de essentiële sectoren, omdat
• Trajecten naar lokaal werk. Het Stimuleringsprogramma Werken in de haven
werkgelegenheid in deze sectoren niet alleen een baan biedt, maar ook de
is opgezet. ORAM/Amports, gemeente, opleidingen en de werkgevers in de
sectoren zelf versterkt en op die manier bijdraagt aan de bestaanszekerheid
haven gaan jongeren uit Nieuw-West koppelen aan het werk in de haven.
van bewoners in Nieuw-West.
Door deze samenwerking is het mogelijk om knelpunten aan te pakken en beter in te spelen op de specifieke behoeften.
De inzet op werk is niet genoeg om meer bestaanszekerheid te garanderen. De problematiek rondom werkende armen vraagt onze aandacht. Er zijn
Passend werk voor iedereen
relatief veel mensen die nog niet kunnen werken. In sommige buurten behoort
• In de vijf gebieden in Nieuw-West met de meeste bedrijvigheid
één op de drie huishoudens tot de minima en Nieuw-West heeft van heel
(Schinkelkwartier, Sloterdijken, Osdorpplein, Plein ’40 – ’45 en haven)
Amsterdam de meeste mensen die langdurig in deze groep vallen. Het gaat
ontwikkelen we een werkgeversaanpak matching om de verbinding te
om ongeveer 15.000 mensen. We willen de armoede harder bestrijden en
versterken tussen de bewoners van Nieuw-West en lokale werkgevers.
schulden voorkomen en oplossen. We willen iedereen de kans geven om
Bedoeling hiervan is dat de bedrijven daar heen gaan waar de mensen
volwaardig mee te doen. Om bewoners te bereiken is samenwerking tussen
zijn en zo de stap naar werk verkleinen.
formele en informele organisaties cruciaal. • We starten met een laagdrempelig werk- en ontwikkelplatform waar
‘Ik weet hoe het is om in het illegale circuit te werken, maar nu help ik mensen en dat voelt zoveel beter!’
iedereen uit Nieuw-West terechtkan voor advies en ondersteuning op het gebied van werken en ontwikkelen. Dit nieuwe concept bouwt voort op het Ontwikkelplein Nieuw-West, maar er komt ook ondersteuning voor ondernemers, directe koppeling aan vacatures en verbinding met de loopbaanpaden van het regionaal werkcentrum.
32
33
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Werken loont • De stap van bijstand naar betaald werk brengt onzekerheid en financiële risico’s met zich mee, waardoor mensen geremd worden deze stap te zetten. We willen dat deze stap, ook in deeltijd, gemakkelijker wordt. We gaan een garantieknop gebruiken. Met deze garantie kan iedereen die vanuit de bijstand gaat werken binnen zes maanden direct weer terugkeren in de bijstand, mocht er sprake zijn van uitval of onvoldoende financiële vooruitgang. De garantieknop wordt uiteindelijk voor de hele stad ontwikkeld, maar we starten hiermee in Nieuw-West. • We maken afspraken met werkgevers in Nieuw-West over minimale arbeidsvoorwaarden, zoals een leefbaar loon, voor de werknemers in het stadsdeel. Dat doen de alliantiepartners ook voor de mensen die voor onze opdrachtnemers werken. Het voorbeeld hiervoor is Dundee living wage city.
Huishoudens hebben voldoende besteedbaar inkomen om rond te komen • We gaan experimenteren met vormen van (extra) onvoorwaardelijk inkomen. Dit doen we om groepen in Nieuw-West direct van meer middelen te voorzien en te onderzoeken wat dit betekent voor hun bestaanszekerheid. • Gemeente, inkomenspartners, buurtteam, lokale maatschappelijke organisaties en bewonersorganisaties zetten zich samen in voor een aanvalsplan onderbenutting. We streven er samen naar om het gebruik van minimaregelingen, bijstandsuitkeringen, kwijtscheldingen, toeslagen en armoedevoorzieningen in Nieuw-West op het hoogste niveau van de stad te krijgen. Dit is een directe manier om extra middelen te krijgen bij die mensen die het nodig hebben.
34
35
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Problematische schulden worden voorkomen en verholpen
Banen met impact
• Wijkaanpak financiële problemen. Samen met informele organisaties,
nieuwe gemeentelijke aanpak rondom gesubsidieerd (tijdelijk) werk. In Nieuw-
de gemeente, Eigenwijks, het buurtteam en Eigen Haard hebben we
West vergroten we het aantal banen dat beschikbaar komt en verbinden deze
inwoners met schulden succesvol weten te bereiken. Er is een opbouw-
banen aan de behoeften in de buurt. Denk bijvoorbeeld aan de thema’s
werker vrijgemaakt om maatwerk te leveren op het gebied van schulden-
schoon, heel en veilig. Ook verbinden we de buurtbanen en werkgelegen-
problematiek. Deze sleutelfiguur legt contact met de bewoners en werkt
heidsprojecten, zoals groenmakers en schone kans, aan deze inzet. Deze
vanuit hun leefwereld om op die manier hun vertrouwen te herstellen en hen
buurtgerichte banen zijn een opstap naar structureel werk en verkleinen
te ondersteunen bij financiële problemen. Daarnaast weet de opbouwwerker
hiermee de stap voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt naar
de bewoners ook te verbinden aan een netwerk van formele organisaties
betaald werk. We sluiten met het programma Nieuw-West banen aan bij de
in de buurt. Deze succesvolle aanpak breiden we uit naar andere gebieden
wijkallianties.
in Nieuw-West. • We starten met een programma om schulden bij jongeren te voorkomen en te verlagen.
We starten met het programma Nieuw-West banen. Dit bouwt voort op de
Betrokken ondernemers en werkgevers We vinden het belangrijk dat partijen, ondernemers en investeerders, bijvoorbeeld grote bedrijven, die aan Nieuw-West verdienen een (deel) van de winst terug investeren in Nieuw-West: social return heet dat. Wat daar
Bewoners worden ondersteund vanuit hun leefwereld
ook onder valt, zijn de eisen die de gemeente stelt aan organisaties die
• Minstens 150 gezinnen krijgen lifecoaching van lokale maatschappelijke
subsidies ontvangen. Bijvoorbeeld op het gebied van goed werkgeverschap,
organisaties. De ondersteuning richt zich op wat deze gezinnen nodig
zoals het aannemen van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. We
hebben om te voorzien in hun bestaanszekerheid. Streven is dat zij
gaan met gemeente en bedrijven in gesprek om de verplichtingen van social
volwaardig kunnen participeren in de samenleving. Emotionele steun staat
return vaker te verbinden aan de opgaven in Nieuw-West. Samen komen we
voorop en samen wordt gekeken wat de gezinnen nodig hebben en hoe
tot initiatieven die direct gunstige effecten hebben voor de bewoners
zij dat krijgen.
van Nieuw-West.
• Er komt een spreekuur voor bewoners die vastlopen in overheidsbureaucratie. Het doel is om kastje-naar-de-muur en tussen-wal-en-schip situaties te doorbreken.
36
37
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wonen en leefomgeving
Wij Maken Samen Nieuw-West
Opdracht – visie lange termijn Iedereen een (t)huis
Bewoners voelen zich thuis en verbonden met hun buurt
Bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief is verbeterd; ze voelen zich gezien en gehoord
Bewoners kunnen zich duurzaam verplaatsen in Nieuw-West
Opbrengsten – middellange termijn Kwaliteit van woningen zijn op orde
Buurten hebben diverse voorzieningen en er wonen diverse bewoners
Mensen wonen in passende woningen
Voldoende plekken voor informele ontmoetingen
Versterkte integrale samenwerking Bewoners hebben een gezicht bij de instanties en de lijnen zijn kort
Inzicht in maatregelen die sociale netwerken, werk en voorzieningen bereikbaar en betaalbaar maken Implementatie van (aantal) inzichten uit het onderzoek
Buurten worden ervaren als aantrekkelijk, schoon, heel en veilig
Actielijnen – wat gaan we nu doen? Extra inzet op verduurzamen, vernieuwen en bouwen van woningen Bewoners en informele netwerken betrekken bij renovatie, duurzaamheids-aanpassingen en nieuwbouw Iedereen die wil terugkeren naar een passende woning in de buurt kan terugkeren Gerichte vocht- en schimmelaanpak Verbeterde doorstroom naar passende woningen
Passende maatschappelijke voorzieningen, winkels en bedrijfsruimtes in de buurt Ontmoetingsplekken voor bewoners Krachten bundelen: aantrekkelijk, schoon, heel en veilig
Op één plek in de buurt aanwezig Actief bewoners benaderen Actief bereiken van onbereikbare huishoudens
Onderzoek verbeteren bereikbaarheid en betaalbaarheid Inzet maatregelen ter verbetering Ontwikkelen OVbanen aanpak
Extra inzet op interimbeheer in de buurt Meer draagkracht, diversiteit en minder kwetsbaarheid
Passende woningen voor jongeren
38
39
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Een woning is één van de belangrijkste basisbehoeftes van de mens.
Daarnaast is mobiliteit belangrijk om de bestaanszekerheid te vergroten.
Zonder een goed dak boven je hoofd wordt het leven heel moeilijk. Zonder
Om je werk, familie, vrienden, vrijetijdsvoorzieningen te kunnen bereiken
die veiligheid en zekerheid kun je je niet goed verder ontwikkelen en stel je
moet je je kunnen verplaatsen in het stadsdeel, door de hele stad en
belangrijke beslissingen uit. We willen dat iedereen in Nieuw-West een (t)huis
daarbuiten. Daarom willen we ervoor zorgen dat bewoners zich duurzaam
heeft en we moeten ervoor zorgen dat de kwaliteit van de woningen op orde is.
kunnen verplaatsen in Nieuw-West.
Dat bewoners tevreden zijn over het binnenklimaat van de woning, dat hun energieverbruik laag is en dat vocht- en schimmelproblemen een hoge uitzondering zijn. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat mensen passende woningen hebben. Het toekomstige woningbouwprogramma, het aantal en het soort
‘Kinderen geboren in Nieuw-West krijgen geen kans om door te stromen [naar een] woning in hun eigen wijk. Zij moeten voorrang krijgen.’
woningen in Nieuw-West, sluiten aan bij wat huidige en toekomstige bewoners nodig hebben. Sterke gemeenschappen zorgen voor solidariteit. Een buurt is alleen vitaal en leefbaar als mensen zich er thuis voelen en het er schoon en veilig is.
‘Ik ben blij met de buurt (Slotermeer-West). Er zijn veel activiteiten waar ik tegen een kleine vergoeding terecht kan. Bijvoorbeeld de Zaak van smaak en de Buurtkeuken.’
Een leefbare buurt is groen en divers en biedt meer dan alleen woningen. We willen dat bewoners ervaren dat hun leefsituatie en perspectief verbeterd zijn en dat ze zich weer gezien en gehoord voelen. Een fijne woning in een fijne leefomgeving is een belangrijke basisvoorwaarde. Daarvoor moeten we in meer investeren dan alleen in woningen en leefomgeving. We versterken de integrale samenwerking in buurten daar waar al wordt samengewerkt, bijvoorbeeld met gemeente, corporaties, Opbouwwerk en Cascoland. Dit zorgt ervoor dat mensen weer gezichten hebben bij de instanties en dat de lijnen kort zijn. Zo kunnen we kleine problemen snel signaleren en oplossen, én grote problemen zien en samen aanpakken. Hierdoor kunnen bewoners zelf meer bijdragen aan hun leefomgeving.
40
41
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Kwaliteit van woningen zijn op orde
Mensen wonen in passende woningen
• De corporaties vernieuwen de komende 4 jaar 7.760 woningen
• We starten met actieonderzoek in buurten die niet vernieuwd worden en
(waarvan minstens 600 koop) in Nieuw-West. Er worden 2.350 woningen
waar relatief veel ouderen wonen. We brengen in kaart waar de ouderen
gerenoveerd, 4.790 woningen worden gesloopt en herbouwd en er
behoefte aan hebben zodat zij prettig en passend kunnen wonen.
komen circa 4.250 nieuwe sociale huurwoningen bij.
Ouderen vormen het startpunt in de doorstroom.
• Er wonen mensen met een eigen koopwoning en de wens om deze te
• Er is een grote groep jongeren die noodgedwongen nog thuis woont of
vernieuwen en/of te verduurzamen. Als zij hier niet de middelen, kennis en
geen thuis meer heeft. Hun situatie verbeteren heeft hoge prioriteit
kunde voor hebben, ondersteunen we hen. Voor particuliere woning-
(zie ook Kansen voor de jeugd). We doen dit onder andere door hen aan
eigenaren zetten we onder meer geld in uit het Volkshuisvestingsfonds.
een eigen woning te helpen, eventueel in combinatie met onderwijs en/of
We leren van de ervaringen die de gemeente heeft het in het begeleiden
werk. Dit verlaagt ook de druk op grote gezinnen in te kleine woningen.
van de verduurzaming van VvE’s.
We ontwikkelen samen met jongeren een manier waarop hun zoektocht naar een woning kan worden verbeterd. Waar nodig gaan we hen beter
• Als woningen worden gerenoveerd, verduurzaamd of gebouwd, betrekken we bewoners en informele netwerken daar op tijd bij. • We faciliteren bewoners die willen terugkeren naar een passende woning in de buurt.
voorlichten, begeleiden en ondersteunen. Een goed voorbeeld is het woonproject op Notweg 32.
Buurten hebben diverse voorzieningen en er wonen bewoners met een diverse achtergrond • We stemmen de behoefte van de buurt en het aanbod van voorzieningen
• Bij de aanpak van vocht en schimmel gaan we proactief en complex voor
beter op elkaar af. Denk aan maatschappelijke (jeugd-)voorzieningen,
complex te werk. We zetten bewonersprofessionals in om als onafhankelijke
ontmoetingsruimtes, bedrijfsruimtes, winkels en horeca. Een plek waar
partij tussen partijen te staan. Zij gaan open en eerlijk in gesprek met
dit al gebeurt is de Lodewijk van Deysselstraat met de Zaak van Smaak.
huurders en laten zien dat de professionele partijen hun problemen serieus nemen. Op deze manier benaderen we meer mensen collectief en komen
• In buurten met een concentratie van huishoudens die in een kwetsbare
we mogelijk tot betere ideeën om de binnenklimaatproblematiek op
positie zitten, staat de leefbaarheid sterk onder druk. Om de weerbaarheid
te lossen.
van deze buurten te verhogen en daarmee de samenredzaamheid, zijn we hier terughoudend met de instroom van minder weerbare huishoudens. Dit past bij ‘ongelijk ontzien’. We leren van goede voorbeelden, zoals Riekerhaven en Buurtbalans.
42
43
Wij Maken Samen Nieuw-West
Voldoende plekken voor informele ontmoetingen • Er is een grote behoefte aan ontmoetingsplekken, in het groen en op straat, zoals Plein ’40 – ’45, het Lambertus Zijlplein en de Confuciusspeeltuin. We versterken onze pleinenaanpak.
Wij Maken Samen Nieuw-West
Bewoners hebben een gezicht bij de instanties en de lijnen zijn kort • Op één plek in de buurt aanwezig. We leren van de ervaringen in de Dichtersbuurt en Lodewijk van Deysselbuurt. Daar werken respectievelijk Eigen Haard en Rochdale en wijkpartners langdurig samen vanuit één plek.
• We zoeken (financiële) middelen om samen met bewoners deze plekken
Die intensieve samenwerking is goed voor de buurt, er is meer contact met
te verbeteren en sociale activiteiten te organiseren. Hierbij denken
bewoners en betere hulp aan kwetsbare bewoners. Ook professionals
we bijvoorbeeld aan het opzetten van een buurtbeheerbedrijf, of het
hebben er baat bij: door in één team samen te werken voor één buurt,
ondersteunen van initiatieven voor stadsdorpen.
bouwen ze een betere band op met de bewoners. Iedereen vindt het prettig
Buurten worden ervaren als aantrekkelijk, schoon, heel en veilig • We zorgen ervoor dat bewoners en ondernemers zich kunnen verenigen
om, naast alle problemen, juist naar kansen en kracht in een wijk te kijken. Zo zoeken de Zorgbrigade en Werkbrigade van de gemeente uit hoe zij kunnen samenwerken. Dan kunnen buurtbewoners zonder werk hulp krijgen om een stage of baan te vinden in de zorg of bij het onderhoud van groen.
rondom aantrekkelijk, schoon, heel en veilig. We stimuleren en ondersteunen initiatieven zoals het Vuilnisoproer en helpen buurtbeheer bedrijven op te zetten waarin buurtbewoners gemeentelijk groen en corporatiegroen kunnen onderhouden. Met zo’n buurtbedrijf maken we bewoners meer eigenaar van hun wijk. • Door sloop-nieuwbouw en renovatie gaan veel buurten op de schop.
• We stappen actief op bewoners af die niet op ons afstappen, in steeds wisselende teams van alliantiepartners.
Maatregelen die sociale netwerken, werk en voorzieningen bereikbaar en betaalbaar maken We onderzoeken en stellen een plan van aanpak op over wat bewoners
Om de leefbaarheid tijdens de verbouwing voldoende op peil te houden,
nodig hebben en wat we daaraan kunnen doen. Aansluitend op het
zetten we extra in op interim-beheer.
Mobiliteitsplan Nieuw-West en met oog voor de verkeersveiligheid denken
Versterkte integrale samenwerking
we aan: beter openbaar vervoer, aantrekkelijke en veiligere fietsroutes in en naar Nieuw-West.
Direct en vertrouwd contact met instanties is vaak uit de buurt verdwenen. We versterken de integrale samenwerking in buurten waar al wordt samengewerkt, bijvoorbeeld met gemeente, corporaties, opbouwwerk en Cascoland.
44
45
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Kansen voor de jeugd
Opdracht – visie lange termijn Ieder kind krijgt liefdevolle aandacht en sturing
Ieder kind groeit stressvrij op
Ieder kind ontdekt en ontwikkelt talent
Ongelijk investeren in gelijke kansen
Ieder kind ontmoet anderen
Opbrengsten – middellange termijn Het jonge kind (-10mnd – 6j)
Pedagogische infrastructuur (4 – 14j)
Perspectief voor jongeren (10 – 23+j)
We brengen de voorwaarden op orde en opvoeders staan in hun kracht
Pedagogische infrastructuur is aanwezig in Nieuw-West
Samenbrengen van en integraal werken tussen domeinen
Gelijke kansen voor de jeugd
Jongeren dragen actief bij aan nieuwe integrale aanpak
Alle kinderen maken gebruik van het ontwikkelaanbod
Actielijnen – wat gaan we nu doen? Ondersteuning ontwikkeling kinderen
Pilot pedagogische infrastructuur voor leren en ontwikkelen
Ontwikkelen werkwijze actieve rol voor jongeren
Toegankelijk aanbod en vergroten deelname activiteiten
Actieonderzoek verbeteren jongeren perspectief
Ondersteuning en training professionals
Ontwikkeling domeinoverstijgend netwerk
Versterken vooren vroegschoolse educatie
Aanpak personeelstekort Alliantie voor het verbeteren van perspectief van jongeren Uitbreiding jongerenwerk op scholen Uitbreiding vooren naschoolse activiteitenaanbod Integrale samenwerking Buurtteams en Ouder- en Kindteams
46
47
Wij Maken Samen Nieuw-West
We willen dat kinderen en jongeren in Nieuw-West zich optimaal kunnen
Wij Maken Samen Nieuw-West
Het jonge kind (-10mnd – 6j)
ontwikkelen. Daar hoort bij dat zij opgroeien in liefdevolle aandacht en goede en gezonde start maken. Hun talent is leidend en zij worden niet
We brengen de voorwaarden op orde en opvoeders staan in hun kracht
onevenredig gehinderd door factoren buiten hun macht. Nieuw-West
De eerste levensjaren, en zelfs de maanden voor de conceptie, zijn enorm
verbetert pas écht, blijvend en in rap tempo als de jeugd zich goed kan
belangrijk voor de rest van het leven. Voor ieder kind brengen we daarom de
ontwikkelen. Kinderen en jongeren hebben recht op liefdevolle aandacht en
basisbehoeften op orde: gezonde voeding, een fijn en veilig thuis, voldoende
sturing van ouders en anderen. Om daarvoor te zorgen zijn de inspanningen
inkomen en bestaanszekerheid van ouders. We zorgen ervoor dat mensen
van alle domeinen nodig. De toegevoegde waarde van Kansen voor de jeugd
dicht bij het gezin, de informele partijen en de professionals goed
zit hier: wat kunnen we verbeteren aan het perspectief van kinderen? En wat
samenwerken – met elkaar en vooral met het gezin zelf. Met aandacht voor
kunnen we doen om de voorwaarden goed te krijgen? Voor de alle
wat het gezin nodig heeft, zodat het gezin zelf het kind (weer) kan geven wat
duidelijkheid: er is niets mis met het perspectief dat kinderen voor zichzelf
het nodig heeft. We helpen elkaar met oplossingen: wat de een niet kan, kan
zien. Ieder opgroeiend mens heeft een diep idee van wat hij wil en kan. Het is
de ander. We geven niet op tot het geregeld is en kijken over onze eigen
aan de gemeenschap om de belemmeringen weg te nemen die er zijn en de
grenzen heen.
geborgenheid. Dat zij worden geboren in een veilige omgeving, waar zij een
kinderen te helpen om tot hun bloei te komen.
‘De grootste beloning die je aan ons jongeren kunt geven, is 60 % van de ideeën die wij aandragen helpen waarmaken.’ ‘Ik woon met mijn kinderen in een te kleine woning. Mijn oudste kinderen hebben geen goede plek thuis, daarom zijn ze veel op straat. Ik maak me zorgen wat ze daar allemaal doen, omdat er ook geen goede plekken voor ze zijn. Als ouder weet ik niet meer wat ik moet doen. Ik wil daar zelf ook graag hulp bij.’
48
49
Wij Maken Samen Nieuw-West
Alle kinderen maken gebruik van het ontwikkelaanbod
Wij Maken Samen Nieuw-West
Pedagogische infrastructuur (4 – 14j)
experiment al enige tijd samen. Zij doen actieonderzoek naar hoe we
Pedagogische infrastructuur is aanwezig in Nieuw-West
gezinnen beter kunnen bereiken en hoe we acute problemen kunnen
Door het aanbod op en rond scholen beter te organiseren en te coördineren,
oplossen. Er vallen geen kwesties meer tussen wal en schip. Partijen werken
ontstaat een ontwikkelaanbod voor alle kinderen van twaalf uur per dag en van
samen aan oplossingen die er zonder het doorbraaknetwerk niet zouden
hoge kwaliteit. We leren van drie clusters van scholen die al veelbetekenende
zijn. Zo bereiken we gezinnen die we anders niet zagen en zo kunnen we
ontwikkelingen laten zien. Het gaat om: Familiescholen, Samen Leren in de
hen beter ondersteunen. Wat we leren door deze nieuwe manieren van
Wijk en Naschoolse Ontwikkelomgeving. Dat zijn dus bestaande initiatieven,
samenwerken, proberen we uit op meerdere plekken in Nieuw-West. Wat
waarvan we de diepe inzichten, filosofie en lessons learned gebruiken om tot
goed blijkt te werken, gebruiken we bij het veranderen van de werkwijzen die
een integrale ontwikkelomgeving te komen voor kinderen van 8 – 20. Er is al
we gewend zijn.
een netwerk opgericht van meer dan honderd organisaties die daarin
• Rondom de Jacob Geelbuurt werken formele en informele partners in een
participeren. • Er is ondersteuning in de vroege jaren, met bijvoorbeeld speelgroepen en voorschoolse educatie. Er zijn speelgroepen opgestart voor tientallen jonge kinderen waar tot op heden geen ontwikkelaanbod voor was. Deze ervaringen worden gebruikt om uit te breiden en van te leren in de rest van het veld.
Perspectief van jongeren (10 – 23+j) Samenbrengen van integraal werken tussen de domeinen Elk mens heeft het nodig om kansen te zien en te ervaren. Perspectief hebben
• Alle kinderen in Nieuw-West moeten gebruik kunnen maken van
betekent dat je voor jezelf kunt zorgen, dat je je kunt ontplooien en dat je zin
voorschoolse educatie. Vanaf jonge leeftijd moeten zij elkaar kunnen
kunt geven aan je leven. Dit gebeurt doordat je ontdekt en leert wie je bent,
ontmoeten, wat hun achtergrond ook is. Dat betekent praktische
met andere mensen leert omgaan en leert bij te dragen aan de samenleving.
veranderingen en andere kaders binnen de kinderopvang en Voor- en
Perspectief hebben gaat ook over de toekomst, dat je kunt rekenen op werk,
Vroegschoolse Educatie (VVE). Daar werken betrokken organisaties aan
veiligheid, een woning en een volwaardige plek in de samenleving. Dit gaat nu
via vier actielijnen, waarvoor de komende jaren substantieel middelen
nog niet goed. Daarom vragen we concrete acties in alle domeinen.
beschikbaar zijn.
50
51
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Jongeren dragen actief bij aan nieuwe integrale aanpak
Gelijke kansen voor de jeugd
• Anders denken: jongeren hebben een hoopvol en kansrijk perspectief.
Nieuw-West, draait alles om het verschil dat we kunnen maken als die basis
Dit kan je zien als het op orde brengen van de basis. Juist voor onze jeugd in
We zien jongeren vaak als een probleem, risico of als mensen die hulp nodig
op z’n best is. Alle partners werken daarom ook aan een aantal aanvullende
hebben. Dit blijkt uit woorden die we vaak gebruiken, zoals ‘preventie en
actielijnen.
‘doelgroep’. Maar wat als we andere woorden gebruiken, anders denken? Wat als we denken vanuit kansen, wat jongeren kunnen en hoe hun talenten van betekenis zijn? Kort gezegd, niet voorkomen van, maar werken aan. • We doen actieonderzoek om het perspectief van jongeren te verbeteren. Een groep met mensen uit alle domeinen onderzoekt wat nodig is om het
• We richten ons op de personeelstekorten in alle jeugdsectoren, dus jeugdzorg, kinderopvang en het onderwijs. • We zetten een alliantie op van organisaties die werken aan het perspectief van jongeren die extra ondersteuning nodig hebben.
perspectief van jongeren beter te maken, nu en in de toekomst. Ze zetten centraal wat jongeren wél kunnen en wat zij aan talent in huis hebben, in
• We werken aan de uitbreiding van het jongerenwerk op school.
plaats van de jongeren als een risico of probleem te zien. Ze zorgen ervoor dat in alle domeinen ook zo over jongeren gedacht en gesproken wordt,
• We breiden het voor- en naschoolse activiteitenaanbod uit.
en dat onze acties erop gebaseerd zijn. • We werken integraal samen met Buurtteams en Ouder- en Kindteams. • Er zijn verschillende initiatieven opgestart rond wonen, werken en talent ontwikkeling met – en vanuit het perspectief van – jongeren. Daarin verbinden we instituties aan jongeren die samen doorbraken gaan ontwikkelen.
52
53
Wij Maken Samen Nieuw-West
Wij Maken Samen Nieuw-West
Financiën
• Reguliere geldstroom her(in)richten. Het uiteindelijke doel van vliegwielmiddelen is om gedurende de looptijd van het Nationaal
De financiën van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West bestaan uit
Programma doorbraken te realiseren. Deze successen vormen het startpunt
de middelen die de alliantiepartners gezamenlijk beschikbaar stellen. Net als
om een fundamentele en structurele koerswijziging van de reguliere
de gemeente hebben de overige alliantiepartners via ondertekening van het
operatie – zowel financiële middelen als capaciteit – tot stand te brengen.
convenant ‘Wij zijn Samen Nieuw-West’ aangegeven naar draagkracht bij te dragen. De uitvoering van acties en afspraken ligt veelal bij (samenwerkende)
Rijksmiddelen en subsidies
alliantiepartners. Bij welke alliantiepartner is afhankelijk van context, vorm en
Met het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid investeren
inhoud. Hieronder volgt een overzicht van de huidige stand van zaken. Jaarlijks
verschillende ministeries gezamenlijk om de stapeling van problemen aan te
wordt de begroting door het alliantiebestuur vastgelegd.
pakken. Bovendien gaat het Rijk samen met de allianties na of anders prioriteren/anders richten van overige relevante rijksmiddelen, op basis van de
Besluitvorming over middelen
gestelde doelen, aan de orde is. Aanvragen van rijksmiddelen worden altijd in
Over de inzet van de beschikbare middelen wordt gezamenlijk besloten.
opdracht en onder regie van het alliantiebestuur gedaan. Aan het eind van dit
Gedurende het proces besluit het alliantiebestuur over voorstellen vanuit de
hoofdstuk geven we een overzicht van de toegekende rijksmiddelen.
verschillende opgavedomeinen. In de praktijk komt het waarschijnlijk voor dat het uitvoeringsprogramma, dan wel een autonoom voorstel, deels een beroep
Overige bijdragen
doet op specifieke programmamiddelen en deels op de inzet van reguliere
De alliantiepartners dragen door de inzet van medewerkers en met (reguliere)
middelen van één of meer alliantiepartners. We zorgen ervoor dat we hier
middelen bij aan het programma. Omdat op dit moment nog niet duidelijk is
heldere afspraken over maken en die goed vastleggen.
wat zij bijdragen, staat de vraag uit om inzichtelijk te maken waarin zij formatief en financieel kunnen bijdragen de komende jaren.
Gemeentelijke bijdrage Zoals gezegd betekent gelijke kansen voor iedereen in Nieuw-West ongelijk
Programmaorganisatie
investeren. Dit doen we met specifieke en reguliere middelen.
De onafhankelijke programmaorganisatie helpt de alliantiepartners. De programmaorganisatie is een slagvaardig en wendbaar team dat met behoud
• Vliegwielmiddelen. Er worden autonome programmamiddelen beschikbaar
van focus, ‘over de domeinen’ heen werkt en de juiste dwarsverbanden legt
gesteld voor innovatieve projecten en leerprocessen. Dit om grotere
binnen en tussen deelnemende organisaties. De programmaorganisatie werkt
structurele bewegingen aan te zwengelen. De middelen zijn tijdelijk. Ze zijn
de doelen in het uitvoeringsprogramma uit in concrete actielijnen en zorgt
een katalysator en worden na een (on)succesvolle doorbraak voor nieuwe
ervoor dat deze tot uitvoering komen. Ook heeft de programmaorganisatie een
doeleinden ingezet. Voor de huidige collegeperiode is zestig miljoen euro
centrale rol in de monitoring van het programma en agendeert/signaleert
gereserveerd voor de drie integrale aanpakken in Nieuw-West, Zuidoost en