KDD Initiatiefvoorstel van het lid Bosman (D66) van 18 oktober 2019 getiteld Ruimte voor nachtcultuur.pdf

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van ……….. Jaar Afdeling Nummer Publicatiedatum Agendapunt Datum

2019 1 <gemblnr> <agpnr> 18 oktober 2019 Onderwerp Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Ruimte voor nachtcultuur’’ van het lid Bosman (D66) en kennisnemen van de bestuurlijke reactie Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen:

Tekst van openbare besluiten wordt gepubliceerd

De gemeenteraad van Amsterdam Gezien het initiatiefvoorstel van het lid Bosman (D66) van 18 oktober 2019, getiteld: ‘Ruimte voor nachtcultuur’, Mede gezien de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel en de behandeling in de raadscommissie voor Kunst, Diversiteit en Democratisering; besluit: I. in te stemmen met genoemd genoemde initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: A. (Semipermanente) Clubs in nieuwe ontwikkelgebieden 1. Clubs opnemen in nieuwe ontwikkelgebieden 2. 24-uursvergunningen met kunstzinnige programmering 3. Een tijdelijke club dicht is een tijdelijke club open B. Ruimte voor eennachtsvlinders 1. Onderzoek de knelpunten bij tijdelijke initiatieven nachtcultuur 2. Een spoedprocedure te ontwikkelen voor vergunningaanvragen van evenementen op een tijdelijke locatie 3. Eenduidige richtlijnen 4. Richt een loket in dat ruimte aanbiedt III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel.

Wettelijke grondslag Gemeentewet art. 147a, lid 1 Initiatiefvoorstel

1

Jaar Afdeling Nummer Datum

2019 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Introductie Amsterdam staat bekend als de bakermat van de elektronische muziek. Legendarische clubavonden gaven de kunstenaarsscene in Amsterdam in de jaren ’90 flair en creatieve inspiratie. Nog steeds vervult Amsterdam een belangrijke rol in de wereld als het gaat om de ontwikkeling van de dancescene. Dit is niet meer voorbehouden aan een select groepje van avantgardistische kunstenaars of underground subculturen. Amsterdamse jongeren kunnen bijvoorbeeld op de HvA en het ROC terecht om zich te ontwikkelen in de dance industrie. The School Of House en het ROC van Amsterdam hebben bijvoorbeeld het Dance Music & Events Examenjaar ontwikkeld, dat in 2016 van start is gegaan. Het ‘mainstreamen’ van elektronische muziek mag niet verhullen dat de ruimte voor experimentele elektronische muziek en nachtcultuur juist steeds minder wordt. De sterke groei van Amsterdam betekent dat ruimte schaarser is en het gebruik intensiever. De bouw van woningen en kantoren drukt dusdanig op de ruimte, dat er zijn nog weinig plekken vrij blijven waar zomaar tot zonsopgang gefeest kan worden. Het gebrek van ruimte om innovatieve feesten te geven is een zorgelijke ontwikkeling voor de nachtcultuur. Samenvatting • Ruimte voor innovatieve Amsterdamse nachtcultuur staat onder druk. Veel tijdelijke locaties sluiten binnen afzienbare tijd, maar de ruimte voor nieuwe alternatieve locaties is beperkt.

• Dit voorstel verkent daarom een aantal oplossingsrichtingen om meer ruimte te maken voor innovatieve nachtcultuur. • Veel ongebruikte gebouwen in Amsterdam lenen zich goed voor tijdelijke clubs of tentoonstellingen. In het bijzonder leegstaande panden op industrieterreinen, oude kantoorgebouwen die wachten op een verbouwing of sloop of oude markthallen, waar woonbuurten nog niet zijn ontwikkeld. • Naast oplossingen in de bestaande stad, moet er bij de ontwikkeling van nieuwe buurten ruimte gemaakt worden voor Amsterdamse nachtcultuur. • Als laatste draagt dit initiatiefvoorstel een aantal oplossingen voor die het makkelijker moet maken om (korte) evenementen te organiseren in leegstaande panden in de stad.

Probleemanalyse Verlies dreigt voor bonte geschiedenis van Amsterdamse nachtcultuur Begin jaren ‘90 ontwikkelde zich de housemuziek in Amsterdam. Eerst in Club Roxy en later iT waar de avant garde en kunstenaars samen kwamen om te dansen. Parallel daaraan ontwikkelde zich een underground scene, waar de eerste illegale raves in verlaten loodsen een belangrijk onderdeel van waren. Inmiddels is elektronische muziek voor iedereen toegankelijk. De creativiteit eromheen is sindsdien enorm gegroeid en ontwikkeld, zoals de spectaculaire ontwikkelingen in video- en lichtgebruik, stagedesign en fotografie. In een recenter verleden was club Trouw al een mooi voorbeeld van het gebruik van een pand dat op termijn een andere bestemming zou krijgen. De club in het oude gebouw van de Perscombinatie was een club van wereldniveau tot op het moment

2

Jaar Afdeling Nummer Datum

2019 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

van sluiting.1 Trouw was een belangrijk onderdeel van de Amsterdamse nachtcultuur. De club werd genomineerd voor de Amsterdamprijs voor de Kunst. Ook kreeg Trouw internationaal erkenning vanuit de clubscene, bijvoorbeeld doordat DJ Magazine de club als de hoogst genoteerde Nederlandse club op haar lijst zette. Stad groeit, ruimte voor (tijdelijke) clubs krimpt De afgelopen paar jaren laat zien dat dance steeds meer ‘mainstream’ wordt. Dat is vooral te danken aan de EDM (Electronic Dance Music, met name trance en electropop de commerciële, poppy dancestroming veelal met songteksten). In die stromingen heeft Nederland de top-dj’s in de DJMag top 100, maar ook de meest prominente platenlabels, -promotors, producenten en pr-bureaus in de scene. Trouw is inmiddels gesloten en Illegale feesten zijn er al lang niet meer. De stad groeit en veel clubs in Amsterdam staan onder druk om binnenkort te vertrekken, terwijl er niets bij komt.2 Op dit moment zijn er zes clubs op tijdelijke locaties waarbij een aantal vergunningen binnen afzienbare tijd verlopen. • de School – Heeft een vergunning tot januari 2021 • de Marktkantine • Skatecafe – Sluit waarschijnlijk in 2021 • Garage Noord – Heeft een vergunning tot 2020 • Bret • Temp Een groot deel van de Amsterdamse nachtcultuur vindt plaats in een van de tijdelijke locaties die hierboven zijn benoemd.

Meer dan de helft sluit binnen een tot drie jaar, maar alternatieven voor nieuwe initiatieven zijn schaars. In Amsterdam, waar het gevecht voor de ruimte hevig woedt, is ruimte om te feesten niet makkelijk gevonden. Om de crossovers tussen kunst en nachtcultuur warm te houden, moet Amsterdam actief investeren en ruimte maken voor innovatieve plekken waar nog geëxperimenteerd kan worden met elektronische muziek. Ook worden andere vormen van elektronische muziek steeds populairder, zoals hiphop. Paradiso en Melkweg programmeren steeds meer hiphop, maar er is geen echte grote hiphop club in Amsterdam. Eennachtsvlinders worden te vaak afgewezen Naast de inperking van de ruimte voor buitenfestivals, hebben ook feestorganisatoren moeite met het organiseren van eenmalige festivals in binnenruimte in de stad. De afgelopen jaren is gebleken dat in (tijdelijk) leegstaande panden organisatoren vaak de vergunning niet rondkrijgen. De lijst van creatieve, professionele toevoegingen aan de Amsterdamse nachtcultuur die op het laatste moment afgelast werd is lang: Bijvoorbeeld, in de voormalige Bijlmerbajes heeft organisator Audio Obscura twee keer zonder succes geprobeerd om een evenement te organiseren. Eén keer tijdens het Amsterdam Dance Event in oktober 2018 en een keer in februari 2019 3.

Label Audio Obscura is geen beginner als het aankomt aan onverwachte locaties: eerder heeft het label tijdens ADE 1

https://www.gewoonvoorhem.nl/de-100-beste-clubs-ter-wereld-in-2015-volgens-dj-mag/ https://www.parool.nl/amsterdam/de-nacht-wordt-stiller-horeca-in-binnenstad-heeft-het-zwaar~a4622504/ 3 https://www.parool.nl/kunst-en-media/audio-obscura-annuleert-ade-feesten-in-de-bijlmerbajes~a4605910/ 2

3

Jaar Afdeling Nummer Datum

2019 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

evenementen geprogrammeerd in de fietstunnel van het Rijksmuseum en het Centraal Station. Andere eenmalige evenementen zoals Georgies Garage tijdens ADE kregen ook niet op tijd de vergunning rond en konden niet doorgaan.4 De tijdelijke club Temp moest het openingsfeest met Underworld aflasten 5 omdat de Omgevingsdienst vlak voor opening nieuwe eisen stelde en zo de vergunning er niet op tijd was. De tijdelijke club in de Singel Studios aan de Duivendrechtse kade is er nooit gekomen, eveneens wegens onduidelijkheid over vergunningen. Kans: ‘snachts een club, overdag een expositieruimte Het gebruik maken van een tijdelijke locatie kan meerdere doelen dienen. Natuurlijk spreekt de ervaring van een feest op een eenmalige bijzondere plek tot de verbeelding. Maar het gebruik maken van leegstaande panden voor clubs, kan ook ruimte geven aan bijvoorbeeld tentoonstellingen van kunstenaars of fotografen. Zo kunnen kunstenaars op bijzondere locaties exposeren en trekken zij Amsterdammers naar gebieden en gebouwen waar zij normaliter niet komen. De benedenzaal van Club Trouw had een dubbele functie als clubzaal en expositieruimte. Trouw werkte hier samen met Amsterdamse instellingen zoals het Stedelijk Museum en EYE evenals internationale de kunstcentra Palais de Tokyo (Parijs), Beirut (Caïro) en the New Museum (New York).

De School maakt nu ook ruimte voor de expositie van beeldende kunst, waaronder lichtinstallaties die onderdeel zijn van de horeca en club. Zoals ook in het Strategisch Huisvestingsplan Kunst (SHP) is genoemd, bieden tijdelijke locaties de mogelijkheid van ‘placemaking’. 6 Zo kunnen kunst- en cultuurevenementen de voorloper zijn van de ontwikkeling de openbare ruimte van een wijk.

Voorstel Innovatieve nachtcultuur heeft meer ruimte nodig De sterke groei van Amsterdam betekent dat ruimte schaarser is en het gebruik intensiever. Om de nachtcultuur divers en innovatief te houden, is extra inzet nodig van de lokale overheid. De indiener van dit voorstel vraagt de Amsterdamse gemeenteraad daarom in te stemmen met de volgende oplossingsrichtingen: A Ruimte voor (semipermanente) clubs Een oplossing is om structureel te kijken naar ruimte en gebieden waar tijdelijke clubs of semi-permanente clubs zich kunnen huisvesten. Net als sportvelden of schoolgebouwen, moet nachtcultuur de kans krijgen om mee te groeien met de stad. Door eisen te stellen aan de gronduitgifte of vergunningen, kan bovendien culturele verscheidenheid en innovatie geborgd worden. 1. Clubs opnemen in nieuwe ontwikkelgebieden 4

https://www.parool.nl/stadsgids/festival-georgie-s-garage-gaat-niet-door~a4607313/ https://www.ad.nl/amsterdam/shows-van-underworld-verplaatst-van-temp-naar-marktkantine~a6621f2f/ 6 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/7160207/1/09012f978273afeb 5

4

Jaar Afdeling Nummer Datum

2019 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

De indiener van dit voorstel stelt voor om minstens 2 nieuwe clubs op te nemen in de ontwikkelplannen van Havenstad. 2. 24-uursvergunningen met kunstzinnige programmering Verstrekking van 24 uursvergunningen gebeurt nu al onder voorwaarden. De uitgangspunten hebben betrekking tot innovatie, spreiding, verwachte haalbaarheid, veiligheid, bereikbaarheid, overlast en handhaving. Vergunningen zijn een geschikt instrument om af te dwingen dat het nachtleven meer gaat samenwerken met de programmering van kunstenaars en experimentele initiatieven. Zo kan de gemeente stimuleren dat clubs ook kunst en cultuur gaan programmeren of hun best doen om een divers publiek aan te trekken. 3. Een tijdelijke club dicht is een tijdelijke club open Tijdens de economische crisis was er veel leegstand, vooral in de ring net buiten het centrum. Er ontstonden allerlei clubs in oude gebouwen die het nachtleven in Amsterdam een enorme impuls gaven. Het is goed dat er tijdelijke ruimte wordt gegeven. Onvermijdelijk betekent dat dat de tijdelijke clubs ook weer verdwijnen als de buurt ontwikkeld wordt. Zoals hierboven vermeld, sluiten de komende jaren zeker drie bijzondere plekken van nachtcultuur de deuren: De School, Garage Noord en Skatecafé,. Die vergunningen moeten op andere plekken in de stad meteen weer de ruimte geven aan andere initiatieven.

B Ruimte voor éénnachtsvlinders Om te blijven innoveren en investeren in het Amsterdamse nachtleven stelt D66 Amsterdam daarom voor om vaker tijdelijke en leegstaande locaties in te zetten voor eenmalige evenementen binnen de nachtcultuur. Om het gebruik van tijdelijke locaties voor evenementen te stimuleren heeft indiener daarom de volgende voorstellen geformuleerd: 1. Onderzoek de knelpunten bij tijdelijke initiatieven nachtcultuur Het is een uitdaging om in oude kantoorpanden, een oude gevangenis of woningcomplex tijdelijk te verbouwen zodat er een feest gegeven kan worden. Er moet vaak veel tijd en geld in worden geïnvesteerd om ervoor te zorgen dat een locatie geschikt is volgens de eisen van een permanente club (een vaste ingebouwde sprinklerinstallatie, die overigens elke club mag uitzetten en vervangen met brandblussers vanwege de rookmachines, verschillende vluchtwegen). Onderzoek daarom, in lijn met de ingediende motie Bosman tijdens de behandeling Huisvestingsplan Kunst en Cultuur op 23 januari, de knelpunten bij organisatie van evenementen in tijdelijke locaties. 7 2. Een spoedprocedure te ontwikkelen voor vergunningaanvragen van evenementen op een tijdelijke locatie Het organiseren van een evenement in een leegstaande locatie is een lastige opgave. Vaak staat de organisator vanaf het bedenken van het idee of 7

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/7295936/1/39_19_Motie%20A%20Bosman%20%20Strategisch%20Huisvestingsplan%20K%26C%20%20onderzoek%20knelpunten%20tijdelijke%20ruimte%20voor%20kunst%20en%20cultuur

5

Jaar Afdeling Nummer Datum

2019 1 <gemblnr>

Gemeente Amsterdam Gemeenteraad

R

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

ontwikkelen van het concept al onder tijdsdruk. De locatie is in sommige gevallen immers maar beperkt beschikbaar omdat een gebouw gesloopt of verbouwd wordt. Via een quick scan kan direct duidelijk worden voor organisator en gemeente of er kansen zijn om succesvol een evenement te organiseren. Via een spoedprocedure waarbij bijvoorbeeld gemeente, brandweer en Omgevingsdienst gezamenlijk optrekken, kan frustratie en extra werk voorkomen worden. 3. Eenduidige richtlijnen Het moet duidelijk zijn aan welke richtlijnen men moet voldoen. Soms stelt de Omgevingsdienst andere eisen, vraagt om andere tekeningen, houdt een ander tijdspad aan. Bij een rondgang langs organisatoren en stadsdelen is duidelijk gebleken dat het tijdig reageren op de plannen van de organisator door de gemeente, in veel gevallen een rol in het niet rondkrijgen van de vergunningen 4. Richt een loket in dat ruimte aanbiedt Hoewel een aantal keer de optie voor tijdelijke locaties/ruimtes wordt genoemd in het (SHP), is alleen wordt alleen de tijdelijke locatie van het Amsterdam Museum in Nieuw-West/Osdorp genoemd. Het is voor zowel organisatoren als ambtelijke organisatie onduidelijk, welke tijdelijke locaties ruimte bieden voor nachtcultuur. Het voorstel is daarom om een loket in te richten voor de aanvragen van het gebruik van tijdelijke locaties.

Stukken Meegestuurd Ter inzage gelegd

n.v.t. <Het lid/De leden> van de gemeenteraad van Amsterdam A.M. Bosman

6