Kadernota TW 2026.pdf

6 Kadernota 2026

Twiske-Waterland

fotos o.a. van Bureau Toerisme Laag Holland en Twiske Haven

versie 5 december 2024

Kadernota

Bijlagen

Kadernota Deze kadernota voor 2026 geeft de actuele inzichten weer die van invloed zijn op de begroting van recreatieschap Twiske-Waterland. De programmabegroting wordt pas opgesteld nadat de kadernota door het bestuur is behandeld.

Ambitie

Deze Kadernota staat in het teken van het voortzetten van bestaand beleid. In het najaar van 2024 vinden traditioneel de jaarlijkse gesprekken plaats, gericht op het evalueren en aanvullen van het voortschrijdend Meerjarenontwikkelprogramma. Indient het bestuur dit programma accodeerd betekent dit mogelijk een wijziging van het volume van de begroting 2026 en de jaren daarna.

Recreatieschap Twiske-Waterland heeft een vastgesteld Ambitiedocument en Meerjarenontwikkelprogramma (Ontwikkelpogramma). Voor de invulling van het Ontwikkelprogramma is overlegd met de gemeenten over recreatieve ambities. Deze zijn vooral praktisch van aard en inmiddels verwerkt. Elk najaar wordt de uitvoering en actualiteit van het Ontwikkelprogramma geevalueerd. Wijzigingen worden geformaliseerd met een begrotingswijziging in het voorjaar. Bij het aanbieden van de kadernota voor zienswijze worden gemeenteraden en Staten uitgenodigd accenten te leggen.

Hoofddoelstelling

Strategische doelen

Het recreatieschap Twiske-Waterland is een gemeenschappelijke regeling (GR) van de provincie en de gemeenten Amsterdam, Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Waterland, Wormerland en Zaanstad. Binnen haar werkgebied heeft de GR ten doel: a. Het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling in de recreatie; b. In samenhang met het vorenstaande tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu; c. Het tot stand brengen en duurzaam in stand houden van het specifiek en gedifferentieerde karakter van het landschap door bescherming, ontwikkeling en consolidatie van de waarden die het in zich draagt; d. Het verwerven van inkomsten uit het recreatiegebied ter verwezenlijking en instandhouding van de direct hiervoor genoemde doelstellingen.

Bij de invulling van haar taken en rollen op het gebied van natuur- recreatie- en landschapsbeheer heeft Twiske-Waterland de ambitie om bijdragen te leveren aan: • Meer biodiversiteit; • •

Betere spreiding recreanten; Breder recreatief aanbod.

Die doelen bepalen voor een groot deel hoé Twiske-Waterland haar taken, haar beheer en onderhoud van bestaande voorzieningen uitvoert. Die zijn ook leidend voor het omgaan met nieuwe initiatieven in samenwerking met partners en andere terrein beherende organisaties. Belangrijk zijn de externe factoren. Zo bepalen lokaal beleid en regionale opgaven/de agenda van de MRA regio mede richting aan de manier waarop en het tempo waarmee onze strategische doelen kunnen worden uitgevoerd.

Kerngegevens: Meer dan 2,1 miljoen bezoekers in 2023 met een gelijkwaardige trend in 2024. 31.000 hectare werkgebied, waarvan 650 hectare beheergebied.

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 2 van 10

Kadernota

Bijlagen

recreatiegebieden kan spanning ontstaan. Om deze reden heeft de provincie een beschrijvingen gemaakt van de ‘wezenlijke kenmerken en waarden’ voor het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Op basis hiervan kan een afweging worden gemaakt over de ruimtelijke beperkingen en kansen voor deze gebieden. De begrenzing hiervan is niet overal in overeenstemming met het huidige gebruik. Hierover vindt doorlopend afstemming plaats met de provincie. Bovendien is het verzoek ingediend om een deel van de NNN te ontgrenzen en uit te ruilen tegen de begrenzing van gebieden met hogere actuele en potentiële natuurwaarden;

Actuele ontwikkelingen De uitvoering van beleid, beheer en onderhoud wordt in 2025 en de jaren erna beïnvloed en soms gestuurd door ontwikkelingen buiten het recreatieschap. Daarbij neemt de onzekerheid rond de verschillende conflicten in de wereld nog steeds een belangrijk deel van de aandacht in beslag. Hierbij moet gedacht worden aan stijgende energielasten, hogere prijzen voor grondstoffen, maar ook ontwikkelingen op de kapitaalmarkt. Verder zijn belangrijke invloeden: • Klimaatadaptatie en beter verbinden van groen met de stad. In de stedelijke woonambities zijn dit thema’s die bijdragen aan een prettig en gezond woonklimaat. Dat biedt ook kansen om de biodiversiteit te versterken door het buitengebied ‘de stad in te trekken’ en recreatie- en natuurbeleving al bij de voordeur te laten beginnen. •

•

•

• • •

Implementeren natuurinclusieve recreatie. Natuurinclusiviteit zal een belangrijke rol spelen in de herontwikkeling van de Twiske Poort en bij de ecologes van de Twiske Haven; Het financiële ‘ravijn’ jaar voor gemeenten. Gemeenten krijgen met een jaar te maken waar tekorten op de begroting van de gemeenten in heel Nederland gezamenlijk op kunnen lopen tot 30 miljard. Gemeenten zullen voor lastige bezuinigingsopgaven komen te staan wat invloed op het recreatieschap zal hebben. De groei van de bevolking in de metropoolregio Amsterdam (MRA). Die betekent een substantiële toename in recreatiebehoefte voor de regio. Dit brengt ook de noodzaak tot het meer en beter spreiden en zoneren van recreatie met zich mee. Toenemende belangstelling voor gemeentelijke gezondheidsprogramma’s stimuleren van recreëren en samenwerken in het groen, dicht bij huis; Daarnaast staan de natuurwaarden onder druk door onder meer de stikstofdepositie en afname van de biodiversiteit; Het provinciale ruimtelijk- en natuurbeleid. In het kader van onder meer het Natuur Netwerk Nederland en de soms gewenste ontwikkelruimte binnen de

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

• • • •

Het Natura 2000 Beheerplan Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske is een voortdurende opgave voor de instandhoudingsdoelen van ’t Twiske; Bijdragen aan de uitvoering van projecten uit de visie recreatie en toerisme Noord-Holland; Creëren van entreegebieden en in het bijzonder het continueren van de herontwikkeling van de Twiske Poort (de voormalige Blauwe Poort). Bijna alle gronden waarover het recreatieschap beheer voert, maken deel uit van het Natura 2000 netwerk. Beheer is daarom mede afgestemd op de bescherming van doelsoorten, genoemd in het beheerplan Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld en Twiske.

Operationele doelen Voor de jaren na 2025 verwachten wij dat door de actuele ontwikkelingen veranderingen zullen optreden in het beheer en onderhoud. Participatie van strategische en operationele partners zal daarbij in toenemende mate een rol gaan spelen. Voor 2026 zullen aan de orde komen: • Faciliteren van zelfbeheer, lokale voedselproductie en sociale inclusie; •

Verder uitrollen natuurinclusieve recreatie;

• Bijdragen aan klimaatadaptatie; Naast deze voorzienbare inzet worden projecten uitgevoerd en inspanning geleverd op basis van het Meerjarenontwikkelprogramma.

Pagina 3 van 10

Kadernota

Bijlagen

Verwachtingen voor 2026 - 2028 Voor de samenstelling van de kadernota 2026 wordt uitgegaan van ongewijzigd beleid. Investeringen, projecten en inspanningen die onderdeel uitmaken van het Meerjarenontwikkelprogramma hebben vooral effect op de begrotingen ná 2025. Na besluiten daartoe, worden die bij begrotingswijziging doorgevoerd in de begroting 2026. In de jaren hierna wordt verwacht dat er, vergelijkbaar met het huidige ontwikkelprogramma, een vervolg zal worden gegeven aan deze werkwijze. Hierbij worden voortdurend nieuwe programma’s en initiatieven benut voor het bijdragen aan onze strategische doelen. In het bijzonder zal hierbij gekeken worden naar meekoppelkansen.

Doorontwikkelingen staand beleid 2026 Bij het opstellen van de kadernota gaan we uit van het kunnen faciliteren van het bestaande evenementenaanbod. Bestaand beleid betekent ook dat de voortgang van de uitvoering van grote projecten. Gevolgen voor de participanten De kadernota geeft, afgezien van de indexering, geen aanleiding om de participantenbijdragen te verhogen. De bijdragen van de participanten worden met ingang van 1 januari van het kalenderjaar, direct volgend op het jaar waarin door het algemeen bestuur het besluit is genomen om de begrotingen, jaarrekeningen en de bijdragepercentages van de voormalige recreatieschappen Het Twiske en Landschap Waterland samen te voegen, voor een periode van 5 achtereenvolgende begrotingsjaren vastgelegd. Naar

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

verwachting wordt in het najaar van 2024 door het bestuur besloten om te onderzoek in te stellen naar participantenbijdrage voor de jaren na 2024.

Gevolgen voor de reserves In de komende jaren is de verwachting dat de totale reserves afnemen. Van € 5,0 miljoen in 2024 naar € 3,9 miljoen in 2029. We zien een relatief grote afname van de algemene reserve van € 2,2 miljoen in 2025 naar € 1,4 miljoen in 2029. Deze afname komt grootendeels ten gunste van de bestemmingsreserve Markermeerdijk (€ 70.000 per jaar toevoeging vanuit de algemene reserve). Een andere belangrijke reden van de afname in de algemene reserve is gelegen in de kosten van het ontwikkelplan. Na aanleiding van de bespreking van de concept-zienswijze van Provincie NoordHolland in de vergadering van het algemeen bestuur op 4 juli 2024 is door het algemeen bestuur besloten om eenmalig een lagere indexering op de participantenbijdrage toe te passen voor 2025. In plaats van de overeengekomen 6,2% zal een indexering van 3,7% worden gehanteerd. Deze wijziging wordt verwerkt in de begrotingswijziging 2025. De verlaging van de participantenindex wordt gedekt door een eenmalige onttrekking uit de algemene reserve van € 72.967. Het is belangrijk te vermelden dat ten tijde van het opstellen van de Kadernota er ook een analyse van de reserves is uitgevoerd. Het is belangrijk om de samenhang tussen deze analyse en de sturing op het meerjaren ontwikkelprogramma te duiden.

Een aanzienlijk deel van de projecten in het ontwikkelprogramma is reeds gedekt in de programmabegroting. Echter, wanneer nieuwe projecten aan het programma worden toegevoegd zal hier ook dekking voor moeten zijn.

Pagina 4 van 10

Kadernota A. Financiële kengetallen 2026

Bijlagen B. Financiële meerjarenraming

C. Visie en financiële situatie

Bijlage A. Financiële kengetallen 2026 Bijdragenverdeling

Bijdrage in 2025

Bijdrage in 2026

Provincie Noord-Holland

56,04%

€ 1.696.123

€ 1.789.124

Gemeente Amsterdam

23,56%

€ 713.084

€ 752.184

Gemeente Edam-Volendam

1,33%

€ 40.255

€ 42.462

Het personeel van de uitvoeringsorganisatie is niet in dienst van het recreatieschap, maar in dienst van Recreatie Noord-Holland NV, waardoor dit indexatiecijfer niet van toepassing is op de ‘inzet RNH’. De vooralsnog gehanteerde index op de uurtarieven van RNH voor 2026 is 5,0%.

Gemeente Landsmeer

1,62%

€ 49.123

€ 51.816

Gemeente Oostzaan

0,66%

€ 20.056

€ 21.156

Gemeente Purmerend

6,96%

€ 210.670

€ 222.221

Gemeente Waterland

0,65%

€ 19.629

€ 20.705

De baten en lasten zijn, met uitzondering van inzet RNH, afschrijvingen en rente, verhoogd met een index van 3,0% voor 2026. Ook de participantenbijdrage is met deze index verhoogd.

Gemeente Wormerland

0,61%

€ 18.382

€ 19.390

Gemeente Zaanstad

8,57%

€ 259.299

€ 273.517

100,00%

€ 3.026.622

€ 3.192.575

Voor de meerjarenraming wordt gekeken naar het gemiddelde indexatiecijfer van de afgelopen drie jaar. Deze is voor 2027 – 2029 daarom doorgerekend met 5,8%. In de programmabegroting 2025 was gerekend met 5,4%.

In het AB van juli 2024 is besloten om eenmalig de participantenbijdrage van 2025 neerwaarts bij te stellen met € 73.000. Deze verlaging is in bovenstaand overzicht verwerkt.

Indexatie Twiske-Waterland hanteert voor de prijsindexatie het inflatiecijfer volgens het CBS (gemiddeld CPI eerste 6 maanden (jan-juni) i.p.v. CPI november). Het indexatiecijfer voor 2026 komt uit op 3,0%.

Hoogte gemeentelijke bijdrage De kadernota geeft, afgezien van de indexering, geen aanleiding om de participantenbijdragen te verhogen.

Participant

Totaal

Risicomanagement / weerstandsvermogen De algemene reserve (weerstandscapaciteit) per 31-12-2023 is € 3.312.560 en ligt ruim boven het benodigde weerstandsvermogen van € 431.250 (gegevens jaarrekening 2023). Jaarlijks worden de risico’s die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie van het recreatieschap geïnventariseerd en gekwantificeerd. In de rekening 2024 en de begroting 2026 wordt dit nader uitgewerkt.

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 5 van 10

Kadernota A. Financiële kengetallen 2026

Bijlagen B. Financiële meerjarenraming

C. Visie en financiële situatie

In de (recent gewijzigde) verordening financieel beheer is onder artikel 12 lid 2 bepaalt dat de algemene reserve niet onbeperkt mag toenemen. Het algemeen bestuur zal nog een maximum plafond van de algemene reserve moeten instellen. Het is de intentie om dit in de programmabegroting 2027 vorm te geven.

Percentage overhead Als de overhead wordt afgezet tegen de totale lasten bedraagt het percentage overhead 11,1%. Deze overhead bestaat uit de volgende posten: Onderdeel

Lasten

Bestuursadvisering en programmasturing

251.915

Secretariaat

30.492

Financiële administratie en control

126.679

Hiërarchische aansturing van het beheerteam

48.081

Kantoor- en bedrijfskosten

25.914

Totaal

483.081

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 6 van 10

Kadernota A. Financiële kengetallen 2026

Bijlagen B. Financiële meerjarenraming

C. Visie en financiële situatie

Bijlage B. Financiële meerjarenraming 2025-2029 Onderdeel Stand volgens programmabegroting 2025 (resultaat voor bestemming)

2025

2026

2027

2028

2029

9.325

-54.965

-83.150

-107.802

-120.266

Wijzigingen nadien met AB besluit 1.

Eenmalige verlaging participantenbijdrage

-73.000

-

-

-

-

2.

Doorschuiven OP budget divers projecten

-62.000

-25.000

-

-

-

3.

Doorschuiven overige incidentele projecten

-15.000

4.

Kosten Markermeerdijken

-31.000

-63.000

-90.000

-120.000

-140.000

Totaal wijzigingen nadien met AB besluit

-181.000

-88.000

-90.000

-120.000

-140.000

Autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering 1.

Hogere renteopbrensten

50.000

25.000

-

-

-

2.

Herijking indexering kosten inzet RNH

-15.000

-10.000

-17.000

-25.000

-

3.

Herijking indexering overige kosten en opbrensten (incl. participantenbijdrage)

20.000

-16.000

-8.000

-1.000

-

4.

Toename kosten WOO verzoeken

-10.000

-10.000

-10.000

-10.000

-10.000

5.

Toename kosten inzet RNH strategische communicatie

-36.000

-36.000

-36.000

-36.000

-36.000

6.

Overig

-10.256

-7.061

-5.989

12.215

-

-1.256

-54.061

-76.989

-59.785

-46.000

Totaal autonome ontwikkelingen / reguliere bedrijfsvoering Nieuw beleid

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 7 van 10

Kadernota

Bijlagen

A. Financiële kengetallen 2026

1.

B. Financiële meerjarenraming

Aanpassing Reglement van Orde en aanpassing Algemene & Legesverordening

C. Visie en financiële situatie

-

-

-

-

-

-142.061

-166.989

-179.785

-186.000

-181.931

-197.026

-250.140

-287.587

-306.266

-253.607

-149.230

-296.798

-161.049

-159.728

-9.000

-

- 9.000

-

Totaal wijzigingen in kadernota 2026

-191.256

Stand volgens kadernota 2026 (resultaat voor bestemming)

Totaal nieuw beleid

Bedragen in euro’s inclusief btw, prijspeil: Dekkingsmiddelen / ombuigingen 1.

Onttrekking algemene reserve

2.

Toevoeging algemene reserve

3.

Onttrekking bestemmingsreserve

-82.974

-117.795

-157.842

-196.538

-216.538

4.

Toevoeging bestemmingsreserve

154.650

70.000

204.500

70.000

70.000

Totaal dekkingsmiddelen / ombuigingen

-181.931

-197.026

-250.140

-287.587

-306.266

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 8 van 10

Kadernota A. Financiële kengetallen 2026

Bijlagen B. Financiële meerjarenraming

C. Visie en financiële situatie

Bijlage C. Visie en financiële situatie Gevolgen voor de reserves Deze kadernota staat in het teken van het voortzetten van bestaand beleid. Het resultaat voor bestemming ontwikkelt zich van € -181.931 in 2025 tot € -306.266 in 2029. In dit resultaat zijn de kosten voor ontwikkelplan meegenomen. Deze zijn geraamd op ongeveer € 400.000 in 2026. Verder zijn ook de kosten voor beheer en onderhoud van de recreatieve voorziening op en rond de Markermeerdijken opgenomen. Een positief resultaat wordt toegevoegd aan de reserves en een negatief resultaat wordt onttrokken aan de reserves. Hiernaast zijn het verloop van de reserves en de stand per reserves per ultimo jaar grafisch weergegeven.

Verloop meerjarenperspectief 2025 - 2029 100.000 0

-100.000

2025

2026

2027

2028

2029

-200.000 -300.000 -400.000 resultaat voor bestemming volgens begroting 2025 resultaat voor bestemming volgens kadernota 2026

De totale stand van de reserves neemt af van € 5,0 miljoen in 2025 naar € 3,9 miljoen in 2029. Met name zien we een relatief grote afname van de algemene reserve van € 2,2 miljoen in 2025 naar € 1,4 miljoen in 2029. Deze afname komt grootendeels ten gunste van de bestemmingsreserve Markermeerdijk (€ 70.000 per jaar toevoeging vanuit de algemene reserve). Een andere belangrijke reden van de afname in de algemene reserve is gelegen in de kosten van het uitvoeringsplan.

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 9 van 10

Kadernota

Bijlagen

Vaststelling door het algemeen bestuur Deze kadernota is/wordt door het algemeen bestuur van Recreatieschap TwiskeWaterland vastgesteld in de openbare vergadering van 5 december 2024.

Kadernota 2026 Recreatieschap Twiske-Waterland

Pagina 10 van 10