Document · PDF

Jaarverslag_en_beleidsevaluatie_VTH_2024.pdf

Raadscommissie Ruimtelijke ordening 3 september 2025, gemeente AmsterdamBij agendapunt: Bespreken van de raadsinformatiebrief en het Jaarverslag en beleidsevaluatie VTH Bouw & Gebruik 2024 (VN2025-010227)23.907 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

3. Gevolgen voor beleid en uitvoering

Op 1 januari 2024 is het nieuwe VTH-Beleid Fysieke Leefomgeving 2024 van kracht geworden. Directe aanleiding is het met ingang van dezelfde datum van kracht worden van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging. In het nieuwe beleid is aangesloten bij de integrale benadering van de Omgevingswet. Het beleid wordt jaarlijks geëvalueerd voor de verschillende uitvoeringsorganisaties. Voor de stadsdelen worden in dit hoofdstuk conclusies en aanbevelingen genoemd. De inspanningen en resultaten die in 2024 zijn verricht, laten zien dat belangrijke stappen zijn gezet op het vlak van kwaliteitsborging, uniformering en samenhang van de uitvoering van de VTH-taken en samenwerking. De resultaten voor alle uitvoeringsorganisaties tezamen worden gebruikt voor het herijken van beleid en het aanpassen van werkwijzen.

•

Beleidsevaluatie, trends en ontwikkelingen

Gevolgen voor beleid en uitvoering

Hieronder staan de in het oog springende trends die in 2024 zichtbaar zijn geworden. Daarnaast zijn er bevindingen en resultaten van de jaarevaluatie over 2024 die laten zien dat de gekozen beleidsstrategieën op onderdelen succesvol zijn en op andere punten aanscherping behoeven. • Amsterdam heeft zich intensief voorbereid op de komst van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB). Per 1 januari 2024 is het nieuwe stelsel in werking getreden. In de aanloop hiernaar toe hebben alle VTH-medewerkers cursussen en trainingen gehad. Er is een startteam ingericht waarin VTHmedewerkers uit de verschillende stadsdelen samen hebben gewerkt om deze grote wijzigingen goed voor te bereiden en daarmee onze bewoners en ondernemers zo goed mogelijk te kunnen bedienen. Zowel initiatiefnemers als medewerkers moesten nog wennen aan het nieuwe stelsel, waarbij aanvragen via het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) moeten worden ingediend. Hierdoor zijn veel aanvragen ingediend die niet juist bleken te zijn (‘vergisaanvragen’). Dit heeft de medewerkers veel tijd gekost. Medewerkers van VTH besteden veel tijd aan het uitleggen van de regels aan (potentiële) aanvragers. Deze contacten die de nodige tijd vragen monden daarmee niet

•

logischerwijs uit in verleende of geweigerde vergunningen bijvoorbeeld omdat de aanvraag wordt ingetrokken. In het 2e kwartaal van 2024 was er al een verbetering zichtbaar maar ook in 2025 zal dit nog zijn beslag krijgen. Het aantal aanvragen van grote bouwwerken (met een bouwsom boven de €1 miljoen) liet een behoorlijke daling zien van 168 in 2023 naar 60 in 2024. In de komende jaren zal moeten blijken of dit een incidentele daling is of dat er structureel minder aanvragen voor grote bouwprojecten binnenkomen. Mogelijke oorzaken zijn gestegen bouwkosten en andere externe factoren, zoals stijgende rente. Ten aanzien van woningkwaliteit is verduurzaming voor 2025 ook een belangrijk speerpunt. De resultaten van het project om de processen rond verduurzaming te stroomlijnen moeten in de periode 2025-2026 een uniforme en efficiënte werkwijze opleveren waarmee de isolatieopgave ook echt een impuls gaat krijgen en de woningvoorraad in Amsterdam verder verduurzaamd wordt. Na oplevering van de resultaten van het project kan worden bepaald of het VTH-beleid op dit punt verdere aanscherping of aanvulling behoeft. Het monumentale erfgoed bepaalt voor een groot deel de identiteit van Amsterdam. Uitdaging is om de kwaliteit en duurzaamheid van deze gebouwen op hedendaags niveau te brengen en daarbij de monumentale waarde en uitstraling te behouden.

Stedelijk is ingezet om samen met ketenpartners als team Monumenten en Archeologie actief te zoeken naar mogelijkheden voor verduurzaming met behoud van de waarden. Dit heeft een positief en praktisch resultaat gehad. Inmiddels zijn enkele mogelijkheden vastgelegd in handreikingen die zowel eigenaren als behandelaren helpen bij het vergunningsproces. De balans houden tussen het gebruik van de kades en het water blijft een continue uitdaging, waarbij veel dynamiek is. Op diverse plekken wordt gewoond op het water zonder de juiste vergunning, hierdoor ontstaat overlast. Continue aandacht hiervoor bij de stadsdelen bij het toezicht en handhaving is noodzakelijk.

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

•

De complexiteit rondom vergunningverlening rond woonboten wordt alsmaar groter en zorgt voor de nodige vragen bij zowel vergunningverleners als bij de aanvragers. Bijvoorbeeld binnen stadsgebied Weesp, waar door de fusie met Amsterdam nieuwe regels van kracht zijn. Daarnaast zien we dat eigenaren de grenzen opzoeken van het maximaal toegestane oppervlakte van de woonboot. Hierdoor ontstaan er in de praktijk excessen, waarbij de boot te diep is en hierdoor niet aan de eisen voldoet voor een ligplaatsvergunning. Tijdige informatieverstrekking en duidelijkheid over alle regels die voor woonboten gelden kunnen dit voorkomen. Om precedentwerking en onveilige situaties te voorkomen is het noodzakelijk om bij excessen direct op te kunnen treden. De afgelopen jaren is dit met het project nulmeting woonboten goed opgepakt. Nu dit project in 2025 eindigt, is het belangrijk om de aandacht hiervoor de komende jaren niet te laten verslappen. Toezicht en handhaving op de Label C verplichting conform de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht, zoals nader geconcretiseerd in het VTH Beleid FLO 2024 van Amsterdam, heeft het gewenste effect. Kantooreigenaren op wie geen uitzonderingsgrond van toepassing is gaan over tot het verduurzamen van het pand en daarmee daalt het energieverbruik en neemt de CO2/ uitstoot af.

Ten aanzien van de regelgeving omtrent de hemelwaterberging is in 2025 nog wel structureel aandacht nodig om medewerkers te informeren en te trainen in de wijze waarop de regelgeving getoetst wordt en het gebruik van de in 2024 ontwikkelde checklist bij het toezicht op locatie. Voor wat betreft de omgevingsvergunning kap is in 2024 veel aandacht gegeven aan het inleveren van fotomateriaal als bewijs van het voldoen aan de herplantplicht. Dit was als strategie opgenomen in het VTH Beleid FLO 2024 en is in 2024 ook daadwerkelijk geïmplementeerd. De voorwaarde is opgenomen in de vergunning en vergunninghouders worden actief gewezen op het voldoen aan de verplichting. Via direct klantcontact, worden belrondes georganiseerd om alle vergunninghouders te benaderen en te activeren om foto bewijzen aan te leveren binnen

•

de gestelde termijn van 3 jaar. Vergunninghouders hebben dus nog de tijd om te voldoen aan de verplichting. Na verstrijken van deze termijn zal de strategie nader worden geëvalueerd. Vanaf de start van ETB is een grote slag gemaakt in het in stedelijk in beeld brengen van de brandveiligheid van alle meldingsplichtige panden. Bij het beheersen van deze risico´s speelt het menselijk aspect en gedrag vaak een grote rol. Zoals onbekendheid met de regelgeving van de pandeigenaar of de meldingsplichtige. Het blokkeren van vluchtroutes met obstakels door gebruikers. Een ander aandachtspunt is het beleggen van de verantwoordelijkheden om alle aspecten van brandveiligheid in de gaten te blijven houden. Uit de praktijk blijkt dat wanneer dat niet helder is, de voorschriften minder goed worden nageleefd. Dit maakt dat voorlichting een belangrijke component is in onze aanpak. In 2024 voerde het Expertise Team Brandveiligheid 3.082 controles brandveilig gebruik uit. Geconcludeerd kan worden dat in de overgrote meerderheid van de gevallen er voldaan wordt aan de regels maar dat er regelmatig herhaalcontroles en verbeterafspraken gemaakt moeten worden. Hierbij speelt ook mee dat er bij instellingen regelmatig sprake is van personele wisselingen. Eigenaren, beheerders en gebruikers spelen een belangrijke rol in het brandveilig gebruiken van een gebouw.

Het gedrag van gebruikers is daarbij essentieel, dat vereist continue aandacht. Het is daarom van belang dat er periodiek toezicht uitgevoerd blijft worden om te voorkomen dat de aandacht verslapt zodat de brandveiligheidsrisico’s zoveel mogelijk worden beperkt. De risicogerichte aanpak van brandveiligheid heeft een bredere reikwijdte dan de groep gebruiksmeldingplichtige panden. Ook bij o.a. woningen is een risicogerichte aanpak van brandveiligheid relevant; waarbij moet worden onderzocht bij welke (kwetsbare) groepen en woningen de risico’s het grootst zijn. Uit het nalevingsonderzoek dat door directie OOV is verricht en het toezicht dat stadsdeelcentrum op verschillende aspecten van de Alcoholwet heeft uitgevoerd, blijkt dat naleving van de Alcoholwet

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

•

in de regel ondermaats. Het actief toezichthouden op de Alcoholwet wordt daarom in 2025 in alle stadsdelen verder uitgerold. In 2024 is door VTH ingezet op versterking van de VTH-taken rondom evenementen. Zo zijn veiligheidsvoorschriften bij grote evenementen aangescherpt en is gericht toezicht uitgevoerd op de bezoekersveiligheid bij evenementen. Deze lijn wordt in 2025 verder voortgezet. Om adequaat te kunnen optreden tegen overtredingen bij evenementen wordt de Handhavingsstrategie overtredingen evenementen gevolgd. Door de juristen is een handelingsperspectief geschreven op verzoek van de toezichthouders waardoor de Handhavingsstrategie makkelijker toepasbaar wordt. Dit handelingsperspectief wordt geëvalueerd en ook stedelijk verder doorontwikkeld. De Amsterdamse aanpak zorgt voor meer zicht op de prostitutiebranche, zowel vergund als onvergund waardoor misstanden beter gezien worden. Een integrale samenwerking met ketenpartners in het veld, maakt dat kwetsbare sekswerkers beter bij hulpverlening terecht komen. Met het vergunningstelsel en de daarbij behorende toezicht en handhaving, werken we aan een veilige en schone vergunde branche. De samenwerking op het dossier prostitutie met in- en externe partners is verbeterd.

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

In het ‘Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024’ wordt beschreven wat de inspanningen en resultaten zijn van de uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in 2024. Het gaat om alle VTH-taken voor bouwen en gebruik. Deze taken zijn uitgevoerd door de stadsdelen, de directies Wonen, Ruimte & Duurzaamheid, Brandweer Amsterdam-Amstelland (BAA) en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. Een belangrijk deel van deze VTH-taken zijn gemandateerd aan de stadsdeelbesturen en belegd bij de afdelingen VTH Bouw & Gebruik van de stadsdelen. Het grondgebied van de gezamenlijke stadsdelen beslaat een groot deel van de totale oppervlakte van Amsterdam.

•

Om een integraal beeld te krijgen van de gebied specifieke problematiek in Amsterdam wordt in deze bijlage een gebundeld overzicht gegeven van de specifieke bevindingen per stadsdeel. Kanttekening hierbij is dat ook dit gebundelde overzicht slechts een beperkt en zeker niet in alle opzichten sluitend en afgewogen inzicht geeft in de gebiedspecifieke ontwikkelingen en activiteiten.

Bijzonderheden, successen en ontwikkelingen per stadsdeel •

Stadsdeel Centrum •

Bijlage I:

Specifieke thema’s en informatie per stadsgebied/ stadsdeel

Verbeteren leefbaarheid door het bevorderen van winkeldiversiteit. Met het tegengaan van een economische monocultuur wordt de leefbaarheid verbeterd. Met handhaving op het bestemmingsplan wordt ingezet op een divers aanbod. Onderzocht wordt of de invulling van elk pand overeenkomt met de bestemming op het pand, waar nodig wordt een handhavingstraject gestart. De samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren om het aanbod divers te houden is ook geïntensiveerd. In 2024 is gewerkt aan drie focusstraten: Utrechtsestraat, Nieuwendijk en Haarlemmerstraaten dijk. Controles vinden plaats op de regelgeving vanuit het bestemmingsplan, welstand, de omgevingswet, het omgevingsplan en de APV. Met de aanpak worden successen geboekt. Tegelijkertijd is voortdurend sprake van juridische

discussies en is een lange adem nodig om degeboekte successen te bestendigen. Integrale handhaving Wallengebied Sinds april 2023 wordt maandelijks een gezamenlijke actie uitgevoerd in het Wallengebied, waarbij verschillende ketenpartners zoals de politie en THOR betrokken zijn. In 2024 hebben ook de Arbeidsinspectie en Korpscheftaken meerdere keren deelgenomen aan deze acties. Tijdens de controles wordt toezicht gehouden op diverse problematiek, zoals geluidsoverlast, terras overtredingen, het blowverbod, het alcoholverbod en de winkeltijdenwet. De Arbeidsinspectie richt zich op het controleren van arbeidscontracten en het laten werken van vreemdelingen, terwijl Korpscheftaken meedoet voor controle op de certificering en beveiligingspassen van beveiligers. Deze samenwerking heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering van de samenwerking tussen de ketenpartners. Er is meer inzicht ontstaan in de onderlinge verscheidenheid van de werk zaamheden, waardoor men elkaar beter weet te vinden. Daarnaast is deze samenwerking ook zichtbaar voor zowel ondernemers als bezoekers van het Wallengebied. Aanpak alcoholverkoop souvenirwinkels In november 2024 is gestart met het project om de verkoop van alcohol in souvenirwinkels aan te pakken.

Het doel is om uiteindelijk zo’n 200 verschillende souvenirwinkels in het centrum te controleren en te zorgen dat zij geen alcohol verkopen waar dit niet is toegestaan. Hiermee wordt de overlast op straat door overmatige alcoholverkoop en gebruik aangepakt. Tot nu toe zijn al ongeveer 40 winkels bezocht. Bij een groot aantal hiervan is de alcoholhoudende drank uit het assortiment verwijderd. Dit is belangrijk, want zwak-alcoholhoudende drank mag alleen verkocht worden in winkels die in overwegende mate levensmiddelen verkopen of een tabaks speciaalzaak zijn. Door het handhaven op de verkoop van deze dranken wordt het alcoholgebruik door publiek zoveel mogelijk beperkt.

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

•

Integrale controles horeca Gebiedsmakelaars gaan regelmatig eerst naar de ondernemer toe om bij te sturen en dat helpt om overtredingen te voorkomen. Daarnaast is een horeca folder gemaakt voor bestaande en nieuwe ondernemers bij vergunningen en integrale controles. Hierin staat toegelicht wat de belangrijkste regels zijn qua afval en vergunningen en gebruiksmeldingen. Dampafvoerkanalen Tijdens de horecacontroles is bij stadsdeel Centrum hier extra op gelet. Vaak worden vervuilde dampafvoerkanalen gesignaleerd. Regelmatig is sprake van situaties die dermate ernstig zijn dat direct een stookverbod (van de installaties) noodzakelijk is vanwege brandgevaar. Voorheen werd een visuele inspectie uitgevoerd om de overtreding vast te stellen. In bezwaar bleek deze werkwijze geen stand te houden. Naar aanleiding hiervan zijn vetdiktemeters aangeschaft om de dikte van de verontreiniging te meten. Tevens is een werkinstructie gemaakt met richtlijnen en een grenswaarde wanneer een stookverbod noodzakelijk is. Aanpak alcoholverkoop aan minderjarigen door mystery guests Het nuttigen van alcohol door minderjarigen is slecht voor de gezondheid. Daarom is het niet toegestaan om dit te verkopen aan deze doelgroep. Controle daarop vergt echter een aparte aanpak. Om vast te kunnen stellen of een horeca onderneming geen alcohol schenkt aan minderjarigen worden mystery guests ingezet.

Dit zijn jongeren tussen de 16 en 18 jaar die door een professioneel bureau worden ingezet. Zij hebben voorafgaand een training gevolgd over alcoholgebruik. De mystery guest probeert een alcoholische drank te bestellen in de horecagelegenheid. Op verzoek toont de mystery guest het identiteitsbewijs. Wanneer er alcohol verstrekt wordt gaat de toezichthouder gelijk het gesprek aan met de horecaondernemer en stelt de overtreding vast. Deze controles hebben ertoe geleid dat in 2024 vijf cafés aan de Zeedijk en Warmoesstraat zijn gesloten na een tweede overtreding van de regelgeving om-

•

trent het verstrekken van alcohol aan minderjarigen. Transformatie voormalig Paleis van Justitie tot luxe hotel Het betreft een grootschalige verbouwing en transformatie van het gebouw aan de Herengracht 432436. Het gebouw is inmiddels opgeleverd en vanaf 1 mei 2025 start de echte exploitatie van het hotel. Het is een prachtig luxe hotel geworden met veel originele details en respect voor het oude gebruik van het pand. Om dit te bewerkstelligen is intensief samengewerkt met Monumenten & Archeologie. Het gebruik van de openbare ruimte tijdens de bouwfase heeft veel discussie opgeleverd tussen de bouwer en de gemeente. Als gevolg van het intensieve gebruik was het noodzakelijk om een deel van de openbare ruimte en een stuk kademuur te vernieuwen. UvA Binnengasthuisterrein De gemeentelijke monumentale gebouwen van de UvA aan de Nieuwe Doelenstraat 15 en Vendelstraat 2-8 worden verbouwd tot Universiteitsbibliotheek. Het atrium wordt overkapt met een indrukwekkende constructie van glas en staal. De enorme stalen trap die de dakconstructie draagt is nog niet eerder gebouwd. Ook is het monumentale gebouw voorzien van een onderkelderde fietsenstalling. Het vergunningentraject en de verbouwing is na een aantal jaren nu in de afrondende fase. Glas- in loodramen Oude Kerk Ook dit betreft een vergunningentraject van enkele jaren.

Door een funderingsprobleem zijn 6 jaar geleden twee glas- in loodramen in de Mariakapel stuk gedrukt en op last van de gemeente verwijderd. Er is een aanvraag voor een vergunning ingediend voor het terugplaatsen van de twee ramen. Deze vergunning is verleend met constructieve voorschriften o.a. de verplichting om een monitoringsplan in te dienen. De ramen zijn in 2024 in een werkplaats gerestaureerd en worden momenteel teruggeplaatst. Op 13 juni 2025 zullen deze ramen in het kader van het 750-jarig bestaan van Amsterdam feestelijk weer voor publiek geopend worden. Dit is een mooi voorbeeld waar

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

de afdelingen toezicht, handhaving en vergunningen bouw samen tot een positief resultaat gekomen zijn.

•

Stadsdeel Nieuw-West •

•

Ondermijning Stadsdeel Nieuw-West heeft in 2024 als lokale opgave ondermijning op bedrijfsterreinen opgepakt. Samen met het team Veiligheid en ketenpartners zoals politie en de Belastingdienst zijn op bedrijfsterrein Westpoort (specifiek Poortland) 10 bedrijven bezocht. Deze locaties zijn door de ondermijningsbrigade aangeleverd. Deze acties krijgen nog een vervolg om de complexe achterliggende problematiek rond illegale bewoning, afvaldumping en onveiligheid bloot te leggen en te onderzoeken hoe dit het beste integraal aangepakt kan worden. Bijvoorbeeld door signalen over huisjesmelkers door te geven aan onze ketenpartners. Onveilig gebruik shisha lounges Handhaving bij shisha lounges blijkt al jaren juridisch lastig. In stadsdeel Nieuw-West is hiervoor een bestendige werkwijze ontwikkeld. Het Omgevingsplan (bestemmingsplan) verbiedt shisha in horeca niet. Echter shisha gebruik mag bijvoorbeeld in een restaurant nooit een zelfstandige functie zijn, maar alleen ondersteunend. Dit staat ook opgenomen in de voorwaarden van de exploitatievergunning (via de APV) van restaurants. Handhaving hierop is echter lastig omdat er geen concrete definitie van de term ondersteunend bestaat en een stedelijk handhavingsbeleid ontbreekt. Nieuw-West heeft een voortrekkersrol opgepakt om de handhaving kansrijker te maken en de duidelijkheid voor alle belanghebbenden te vergroten.

In 2023 zijn de shisha-voorwaarden in de exploitatievergunning geconcretiseerd en in 2024 is dit concreet toegepast. Andere stadsdelen kunnen deze werkwijze volgen zodat stedelijk één lijn wordt getrokken. Hierdoor wordt de kennis en expertise die in Nieuw-West is ontwikkeld benut. Over het algemeen is shisha hiermee beheersbaar.

•

Woningkwaliteit Woningkwaliteit is ook een belangrijk thema in het Masterplan ‘Samen Nieuw-West’. De doelstelling is dat alle woningen met slechte kwaliteit gestart zijn met verbetering van de kwaliteit en duurzaamheid. Hier is aan gewerkt in 2024. Bij woningverbetering door woningcorporaties houdt VTH-stadsdelen contact met de directie Wonen. Meldingen over woningkwaliteit worden in afstemming met Wonen overgedragen aan de corporaties om verder op te pakken en op te lossen. Evenementen met aanvullende voorwaarden Na een veiligheidsincident bij een evenement zijn door de burgemeester vanaf 2024 extra aanvullende voorwaarden geëist bij grote evenementen. Doel is dat niet meer bezoekers dan vergund aanwezig zijn, plus extra veiligheid door visitatieplicht conform het beleidskader Dance (100% visitatie) en deugdelijke metaaldetectiemiddelen. Nieuw-West heeft in 2024 met 20 grote evenementen (meer dan 2000 bezoekers) een aanzienlijk aandeel in het Amsterdams evenementenseizoen. Het vergunningsproces en het toezicht op deze evenementen vraagt daardoor veel VTH-capaciteit. Vooral bij meerdaagse evenementen. Het algemene beeld is dat het evenementenseizoen in 2024 goed is verlopen. Het verscherpt veiligheidsbeleid en de Toezicht en handhavingscontroles buiten het terrein, bij de ingang, bij medewerkers en op het terrein heeft zijn vruchten afgeworpen.

Pleinen aanpak Bij de ‘pleinen aanpak’ gaat het om het bevorderen van de veiligheid van de horeca op specifieke locaties/pleinen en het tegengaan van malafide horeca in Nieuw-West. In de periode juni 2024 t/m augustus 2024 zijn er integrale controles uitgevoerd. In overleg met team Veiligheid en de ondermijningsbrigade is gekozen voor de locaties Tussen Meer, Dijkgraafplein en Plein ‘40-’45. Er is op een aantal milieu punten gecontroleerd en daarnaast op aanwezigheid van de exploitatievergunning en of een leidinggevende

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

aanwezig is. De controles zijn goed verlopen. Er zijn 45 horecabedrijven bezocht, waarbij 18 overtredingen zijn geconstateerd. Vaak is er geen leidinggevende aanwezig, ontbreekt de vetafscheider en/of afzuigapparatuur en CO-meters en wordt niet voldoen aan energiebesparingsvoorschriften. Handhaving gebeurt volgens de ‘handhavingsstrategie horeca en slijterijen’ in 3 stappen. Niet alle overtredingen leiden (direct) tot een sanctie, de eerste stap is een bestuurlijke waarschuwing (categorie 1 stap 0). Pas in het uiterste geval (stap 3) kan de exploitatievergunning worden ingetrokken. Er zijn waarschuwingsbrieven verzonden die later een hercontrole krijgen. Daarnaast lopen enkele legalisatieverzoeken. Afhankelijk van de uitkomst worden verdere maatregelen genomen.

•

Stadsdeel Noord •

•

Verduurzaming In Noord is op diverse locaties sprake van een beschermd stads- en dorpsgezicht. De ambitie om te vergroenen en zonnepanelen te plaatsen zorgt dan voor dilemma’s. Om te kijken wat wel mogelijk is zijn VTH, R&D en Welstand samen opgetrokken. Bij afwijkingen wordt met Welstand contact opgenomen. Zonnepanelen met een rode kleur zijn onder bepaalde voorwaarden toegestaan op monumenten. De legplannen van panelen zijn voorgelegd aan Welstand. Er worden geen leges in rekening gebracht en binnen 4 weken wordt een beoordeling over de vergunningsaanvraag gegeven. Resultaat is dat op al ruim 100 woningen wel zonnepanelen kunnen worden gelegd waar dat eerst niet kon. Bouwen transformatiegebieden In Noord wordt veel gebouwd in diverse transformatie gebieden: bijvoorbeeld Buiksloterham en noordelijk van NDSM- de Vuurwerkerweg. Hier worden veel appartementen met fietskelders gebouwd. VTH sluit al vroeg bij de voorkant aan, samen met team Grond en Ontwikkeling. De bouwactiviteiten zorgen voor klachten over bouwlawaai, niet alleen van bouwprojecten uit Noord maar ook vanaf stadsdeel Centrum aan de andere kant van het IJ. Bij grote bouwprojecten

wordt nu een geluidsbox geplaatst. Hiermee kan eerder de bron van geluid worden gelokaliseerd, zodat duidelijk is of het geluid mogelijk van een andere locatie afkomstig is en of er mogelijk sprake is van een overtreding. Bewoners kunnen hierdoor sneller worden geholpen. Ook is te bepalen of de ervaren overlast als wettelijk overlast moet worden gezien. Aanpak Noord opgave woningkwaliteit Een van de thema’s in het Masterplan ‘Aanpak Noord’ is de wens voor duurzame, kwalitatief goede woningen. De opgave is dat woningen met een bouwjaar van voor 1995 duurzaam en van goede kwaliteit zijn in het stadsdeel. De afdeling VTH van stadsdeel Noord en de directie Wonen werken daar gezamenlijk aan. In 2024 is in 3 buurten een quikscan uitgevoerd. Daarbij zijn er een aantal complexe casussen opgelost en wordt er overleg gevoerd met coöperaties, eigenaren en huurdersverenigingen. Samenwerkingsverbanden met diverse ketenpartners worden opgebouwd en verstevigd. Vaak is er sprake van een samenloop met bestaande projecten, zoals bijvoorbeeld de stedelijke aanpak vocht en schimmel met de corporaties.

•

Stadsdeel Oost •

Project Reclame Winkelstraten In stadsdeel Oost loopt het project Reclame Winkelstraten waarbij onder andere de illegale reclame-uitingen, rolluiken en gevelwijzigingen worden aangepakt. Doel is om te zorgen voor een upgrade van de winkelstraat door de uitstraling van de gevels te verbeteren en te voldoen aan de welstandsnota. De Eerste van Swindenstraat is afgerond in 2024, van de Dapperstraat lopen er nog 12 van de aanvankelijk 48 dossiers. Het volgende reclame- en winkelstraatproject is een gedeelte van de Middenweg, dit gaat in 2025 van start. Hier vindt tevens reconstructie van deze straat plaats. Zo werken we als gemeente tegelijk aan de uitstraling van de straat en de gevels om zo deze belangrijke toegangsweg van Oost flink te verbeteren. Door te handhaven op onder meer illegale reclame, rolluiken en dichtgezette bovenlichten verhogen we de uitstraling en

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

•

aantrekkelijkheid van deze winkelstraten. Er is voor de betrokkenen een folder gemaakt met daarin de bouwregelgeving voor gevelreclame en rolluiken. Deze wordt actief gedeeld door het stadsdeel. Startgesprekken met nieuwe horecaondernemers (toezicht en vergunningverlening). Er wordt actief ingezet op startgesprekken met nieuwe horecaondernemers door medewerkers van toezicht en vergunningverlening. Hierbij wordt gekeken wat er speelt vanuit het verleden, de geldende regels op het betrokken perceel of pand en hoe zich dit verhoudt tot de voorgenomen activiteit(en). Op deze manier kan aan de voorkant gezorgd worden dat de activiteiten passend zijn. Doel is om handhaving achteraf te voorkomen. Ook gebruikstoezicht is hierbij aangehaakt. Zij geven vooraf aan waar de ondernemer allemaal op moet letten. Bijvoorbeeld dat het van belang is om in gesprek te gaan met omwonenden. Hiermee wordt gestimuleerd dat mensen eerst onderling in overleg gaan voordat de gemeente wordt ingeschakeld. Er wordt ook meegegeven wat van belang is voor de vergunningenverlening. Dit heeft direct resultaat: ondernemers voldoen veel aan de inlichtingeneis bij de vergunningverlening. Overtredingen bestemmingsplan door terrassen in Javastraat Toezicht op terrassen heeft hoge prioriteit. Hiermee behouden we de leefbaarheid door overtredingen te beëindigen dan wel te voorkomen.

Op dit moment is de directie Ruimte & Duurzaamheid een beleidsstuk aan het maken voor de terrassen met daarin kaders waaraan voldaan moeten worden om een Omgevingsvergunning te krijgen. Het terrassenplan is opgesteld en wordt nu uitgevoerd, onder andere door gesprekken te voeren met ondernemers over wat er wel en niet mogelijk is. Handhaving van illegale objecten In 2024 is ingezet op de handhaving van illegale objecten en bouwwerken, onder meer in het Diemerpark en de Panamakade. Het gaat dan om illegale en niet legaliseerbare objecten op de wal of in het water bij woonboten zoals drijvende terrassen, schuttingen en opslagboxen. Deze aanpak wordt in 2025 verder voortgezet.

Stadsdeel West •

•

Tegengaan verharding binnentuinen Er is in 2024 ingezet op de handhaving van de verharding van binnentuinen. Bewoners vinden de gevolgen van klimaatveranderingen belangrijk en waarderen dat er direct op hun meldingen gecontroleerd wordt. Bij de startgesprekken met de aanvrager en aannemer wordt aangegeven dat gehandhaafd wordt op de voorwaarden. Afronding reparatie vergunningen houthavens Het traject rondom de reparatie vergunningen woonboten Houthavens is afgerond. Alle woon boten in de Houthavens beschikken weer over een geldige lig- en omgevings-vergunning. Het stadsdeel heeft dit gezamenlijk opgepakt met het project Nulmeting woonboten. Grondwaterneutrale kelders In stadsdeel West (en Zuid) is extra toezicht gehouden op de grondwater neutrale maatregelen. Bij de startgesprekken met aanvragers en aannemers wordt aangeven dat toezicht wordt gehouden op de voorwaarden en indien nodig overgegaan wordt tot handhaving.

Stadsdelen West en Zuid •

•

Aanpak Bouwdynamiek Onder Bouwdynamiek wordt verstaan: de stijgende hoeveelheid verbouwingen en renovaties aan bestaande panden, waarmee vierkante meters worden toegevoegd door uitbouw in de tuin, kelders, extra verdiepingen en balkons. Dit doet zich vooral voor in de 19e-eeuwse wijken in met name de stadsdelen West en Zuid, maar in toenemende mate ook elders in de stad. Vanwege de concentratie van de grote aantallen verbouwingen in een paar wijken wordt daar overlast ervaren door bewoners zoals stof, lawaai en gebruik van de openbare ruimte. Daarnaast kunnen bewoners een aantasting van hun privacy of daglichttoetreding ervaren. Met de aanpak bouwdynamiek zet het college samen met de stadsdeelbesturen van Zuid en West eropin dat de overlast op een acceptabel niveau wordt geborgd en dat de omgeving van bouwprojecten in voldoende mate wordt betrokken en geïnformeerd. Uit de evaluatie blijkt

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

•

de belangrijkste en meest effectieve maatregelen uit de Aanpak Bouwdynamiek inmiddels zijn uitgevoerd. Zoals het paraplu bestemmingsplan grondwaterneutrale kelders en het inperken van vergunningsvrij bouwen. Het verplicht aan te brengen ‘bouwbord’ is digitaal beschikbaar en daarnaast is in de stadsdeelkantoren ook een fysiek exemplaar dat aannemers kunnen gebruiken. Hierop wordt kenbaar gemaakt wat voor werkzaamheden er plaatsvinden en weten bewoners beter wat er in hun directe leefomgeving plaatsvindt. In 2024 is ook weer ingezet op het bouwbord; dit wordt zelfs meegenomen tijdens de inspecties. Vermeldenswaardig is dat borden soms wegwaaien en er in enkele gevallen geen logische plek is om het bord dan te plaatsen. Ondertussen is ook in 2024 onverminderd toezicht gehouden conform de Aanpak Bouwdynamiek en vindt handhaving plaats op bouwactiviteiten. Het gaat hierbij dan concreet om toezicht op geluid, werktijden, trilling en vervuiling. Deze onderwerpen worden ook betrokken in de startgesprekken. Daarnaast merken de afdelingen VTH van de stadsdelen en dan met name de bouwinspecteurs dat zij regelmatig geconfronteerd worden met een verschil van inzicht tussen buren. Strikt genomen zijn we hier geen partij in maar we worden wel bevraagd over de (on) mogelijkheden wat er is toegestaan volgens de regels.

•

Dit betekent dat ieder stadsdeel structureel één extra toezichthouder heeft die zich specifiek richt op bouw gerelateerde hinder. Over de vervolgaanpak bouwdynamiek wordt de raad nog apart geïnformeerd. Tijdens de horecacontroles wordt door toezichthouders ook gekeken of de terrassen nog conform vergunningsvoorwaarden is ingericht. Bij de terrasvergunning is een tekening van het terras als bijlage opgenomen. Ook zijn er regels wat er wel en vooral niet op een terras aanwezig mag zijn. Als de toezichthouder bij het opnemen van het terras wil controleren of dit wel conform vergunning is, wordt dat bij de vergunningverlener gecheckt. Als blijkt dat de feitelijke situatie niet overeenkomt met de vergunde situatie wordt door een jurist de handhaving opgestart In 2024 is door stadsdeel Zuid hierop intensief gecontroleerd. Voorafgaand aan de controles is een brief naar alle horeca ondernemers gestuurd met de aankondiging dat de terrassen worden gecontroleerd op de vergunningsvoorwaarden. Die aankondiging heeft al veel verbeteringen opgeleverd. Daarna is er ook controle op locatie uitgevoerd. Dit heeft ertoe geleid dat er weinig tot geen juridische procedures nodig zijn geweest om terrassen weer overeen te laten komen met de vergunde situatie.

•

Stadsdeel Zuidoost Stadsdeel Zuid •

•

In 2024 is een pilot gestart om bepaalde objecten (schaftketen en tijdelijke toiletten) te clusteren. Hierbij wordt ook onderzoek gedaan naar het stellen van een maximum aan het aantal te reserveren parkeerplaatsen en/of te plaatsen objecten per bouwproject. Resultaten van deze pilot kunnen eventueel gebruikt worden voor aanpassing van het beleidskader. Als vervolg hierop heeft Toezicht, Handhaving en Openbare Ruimte (THOR) samen met de stadsdelen een pilot van een jaar uitgevoerd met gebiedsgericht toezicht voor bouwactiviteiten. Deze pilot is inmiddels afgerond. Op basis van de goede resultaten is recentelijk besloten om deze werkwijze te bestendigen en stedelijk uit te rollen.

Verhoogd actief bouwtoezicht bij ontwikkelingen Amstel III; Amstel III is een zeer dynamisch ontwikkelgebied met veel hoogbouw. Dit brengt specifieke veiligheidsrisico’s met zich mee. Daarnaast is er sprake van complexe infrastructuur door de vele bouwactiviteiten. Hier is het ook belangrijk om de balans met de leefbaarheid goed te blijven bewaren. Er worden gesprekken gevoerd met het gemeentelijke projectmanagementbureau en gebiedsteams over nieuwe bouwprojecten. Daarnaast wordt afgestemd over zaken die de bouw- en sloopveiligheid betreffen. Het vereiste BLVC-plan dat toeziet op de bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie wordt vooraf met de stadsdeelregisseur van V&OR

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

afgestemd om de ontwikkelingen in goede banen te leiden. Verhoogd toezicht op horecaconcentratiegebieden In 2024 is er in stadsdeel Zuidoost verhoogd toezicht uitgevoerd in de horecaconcentratiegebieden in de Amsterdamse Poort. Hierbij is gecontroleerd op de Alcoholwet, bijvoorbeeld het schenken van alcoholische dranken aan minderjarigen. Het aantal meldingen is in Zuidoost relatief gezien laag, omdat de meldingsbereidheid lager lijkt dan in andere stadsdelen. Daarom wordt meer proactief opgetreden en wordt het toezicht zelf geïnitieerd. Door de controles is meer inzicht ontstaan in de dagen en tijden dat overlast plaatsvindt. Alle horecameldingen zijn afgehandeld. Indien de melding niet anoniem is wordt contact opgenomen met de melder. In 2024 zijn diverse maatwerkbesluiten opgelegd waarbij het voornamelijk gaat om geluidsoverlast. De beschikbaarheid van voldoende toezichthouders blijft een aandachtspunt. Zeker omdat de controles altijd met twee toezichthouders worden uitgevoerd en de controles ook in het weekend en avonduren plaatsvinden. Verhoogd toezicht op illegale zaalverhuur en feesten In 2024 is extra ingezet op toezicht op illegale zaalverhuur. Dit komt bijvoorbeeld vaak voor in lege kantoorgebouwen. Deze panden zijn niet geschikt voor deze activiteiten op het gebied van veiligheid.

Toezichthouders houden periodiek controles en kijken naar bekendmakingen van feesten bijvoorbeeld op sociale media. Vanuit de politie, team veiligheid en de gebiedsmakelaars komen ook meldingen binnen. In 2024 zijn er veel handhavingszaken geweest. Dit vereist een adaptieve aanpak waarbij de handhaving zich zowel op de eigenaar van het pand als de organisator richt.

•

Knelpunt is dat er verschillende bouwfases tegelijk zijn. Een deel van het gebied wordt nog gebouwd, terwijl in een ander deel van de wijk al volop wordt gewoond. Hierdoor kan er sprake zijn van geluidsen verkeersoverlast. De betrokkenheid vanuit de omgeving bij deze ontwikkelingen is groot. Bij de afdeling vergunning worden zorgen aangedragen over ecologie, groen en het water in de wijk. Toezichthouders zijn vooral bezig met kleine bouwwerken zoals een dakkapel. Er wordt veel ingezet op voorlichting van bewoners over wat er wel en niet mogelijk is. Via deze vriendelijke manier wordt geprobeerd om overtredingen te voorkomen. Project nulmeting woonboten en verlenen ligplaatsvergunningen Een belangrijke ontwikkeling in 2024 was dat de regelgeving voor ligplaatsen (Verordening op het binnenwater) ook voor de woonboten in Weesp ging gelden. Dit was voor de woonbootbewoners nieuw en heeft geleid tot veel vragen en bezwaren. Meerdere keren zijn er voor de bewoners informatieavonden georganiseerd om het gesprek hierover aan te gaan. In samenwerking met het juridisch bureau wordt bij de bezwaren zoveel mogelijk gezocht naar een passende oplossing per geval en wordt gekeken of tegemoet kan worden gekomen aan de bezwaren. In 2024 zijn er in stadsgebied Weesp 167 ligplaatsvergunningen verleend. Dit heeft veel capaciteit gekost.

Verhoogd gebruikstoezicht op horecaconcentratiegebieden Het centrum van Weesp is het concentratiegebied voor horeca. Op locaties waar incidenten zijn geweest is in 2024 veel aandacht gegeven aan de veiligheidsnormen. Er wordt nu risicogericht gewerkt en er zijn nog maar weinig meldingen van overlast/incidenten.

Stadsgebied Weesp •

Verhoogd bouwtoezicht op ontwikkelingen Weespersluis Stadsgebied Weesp heeft veel capaciteit ingezet in de ontwikkeling van de nieuwe wijk Weespersluis.

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

In deze bijlage worden de kengetallen over 2024 weergegeven voor de stadsdelen en stadsgebied Weesp. In de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet op het vlak van registratie, maar nog niet alle kengetallen waren voor elke uitvoeringsorganisatie

Kengetallen

beschikbaar. Alleen de cijfers die een stedelijk beeld geven zijn in dit jaarverslag opgenomen. Voor de cijfers die toezien op bezwaar en beroep wordt verwezen naar het jaarverslag van het juridisch bureau.

Centrum

NieuwWest

Noord

Oost

West

Zuid

Zuidoost

Weesp

Eindtotaal

Aantal ingediende vergunningen B&B

nvt

124

nvt

124

Aantal wijzigingen B&B

nvt

119

nvt

119

Aantal ingediende vergunningen omzetten naar onzelfstandige woonruimten

151

Aantal verleende vergunningen omzetten naar onzelfstandige woonruimten

108

Vergunning samenvoegen

Aantal ingediende aanvragen vergunningen splitsing

133

115

200

492

Aantal verleende vergunningen splitsing

104

204

Vergunning woningvormen (omzetten naar zelfstandige woonruimte)

131

280

Vergunning woningonttrekken

Aantal concept aanvragen omgevingsvergunning rijksmonument

Aantal ingediende Omgevingsvergunningen rijksmonument

341

427

Aantal ingediende concept verzoeken gemeentelijk monument

Aantal ingediende vergunningen omgevingsplanactiviteit (OPA) gemeentelijk monument

138

134

392

Concept verzoek omgevingsplan binnenplans afwijken (OPA)

194

437

Omgevingsplanactiviteit binnenplans afwijken (OPA)

123

362

Concept verzoek omgevingsvergunning buitenplans afwijken (BOPA)

213

141

157

148

210

1033

Omgevingsvergunningen (BOPA)

248

Omgevingsplanactiviteit slopen beschermd stadsgezicht

Aantal ligplaatsvergunningen woonboot

108

301

Aantal ligplaatsvergunning bedrijfsvoertuig

Aantal ontheffingen objecten in, aan of boven water

Omgevingsvergunning voor een (bouwtechnische) bouwactiviteit drijvend bouwwerk

Omgevingsvergunning bouwen – zonder bouwtechnisch component

161

Bewoonde stad

Compacte stad

Bijlage II:

Kengetallen

Drijvende stad

Groeiende stad formele concept aanvragen OPA / omgevingsvergunning technische bouwactiviteit

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

Kengetallen

Centrum

NieuwWest

Noord

Oost

West

Zuid

Zuidoost

Weesp

Eindtotaal

Aantal aanvragen Omgevingsvergunning (technische toets)

280

137

102

396

423

686

2.145

Aantal aanvragen Omgevingsplanactiviteit

603

247

218

536

437

1.928

4.134

Aantal sloopmeldingen

166

128

268

773

Totaal aantal verleende omgevingsvergunningen (inclusief Wabo)

982

594

529

668

1.060

1.398

275

212

5.718

Aantal aangevraagde omgevingsplanactiviteiten vellen houtopstand (kap)

119

102

116

122

158

770

Aantal verleende omgevingsplanactiviteiten vellen houtopstand (kap)

105

119

108

176

732

Melding illegale kap

Omgevingsvergunning flora en fauna activiteit

Leefbare stad

Veilige stad Aantal gebruiksmeldingen brandveiligheid ETB

1.005

Vitale stad Alcoholwetvergunning (incl. bijschrijving nieuwe leidinggevende)

201

506

Exploitatievergunning horeca (incl. wijziging en bijschrijving leidinggevende)

1.396

105

104

199

249

277

2.398

Ontheffing geluidsvoorschriften

114

Ontheffing openingstijden

130

297

Vergunning exploitatie prostitutie (incl. verlenging en wijziging)

Vergunning exploitatie escort/ seksinrichting

Aantal grote evenementvergunningen (+2000 bezoekers)

Aantal aanvragen vergunning middelgrote evenementen (500-2000 bezoekers)

173

Aantal aanvragen vergunning klein evenement (<500 bezoekers)

202

470

Aantal meldingen klein evenement (inclusief pilot tot 250 bezoekers)

134

124

144

682

2.824

1.393

850

1.466

1.825

2.054

487

294

11.265

1.563

198

210

11.287

415

Toezicht en Handhaving Toezicht omgevingsvergunning totaal Omgevingswet en Wabo Totaal aantal uitgevoerde controles ETB

3.082

Totaal aantal verstuurde voornemens LOB/LOD

130

Totaal aantal verzonden voornemen invorderingsbesluit

Totaal verzonden invorderingsbesluit Toezicht horeca

2 6.641

581

276

809

1.009

175

Toezicht op locatie exploitatie prostitutie Toezicht op evenementen (groot, midden en klein)

429

Jaarverslag en beleidsevaluatie 2024 | VTH Fysieke Leefomgeving, gemeente Amsterdam

VRM25-0502

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15872398/1