Jaarverslag Deelnemingen 2024
Tekst van het document
2024
Jaarverslag Deelnemingen
Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag deelnemingen 2024. Deelnemingen zijn bedrijven die werken in het publiek belang van de stad, waarvan de gemeente aandeelhouder is. In het jaarverslag Deelnemingen 2023 heb ik de engagement strategie aangekondigd. Deze strategie legt vast welke standaarden de gemeente hanteert en verwacht van deelnemingen op het gebied van financiën, governance, klimaat en goed werkgeverschap. Dit versterkt de samen werking en draagt bij aan een leefbaar Amsterdam, nu en in de toekomst. Ook in 2024 hebben de deelnemingen mooie resultaten behaald. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de investeringen die de vastgoed deelnemingen Stadsgoed, Zeedijk en Stadsherstel doen om hun vastgoedportefeuille te verduurzamen. Investeringen in onder andere de isolatie van panden zorgen voor minder uitstoot en een lagere energierekening voor huurders. Een ander voorbeeld is het Havenbedrijf dat in 2024 de volgende stap heeft gezet om in 2030 steenkolen te verbannen uit het havengebied. Ook op het gebied van transparantie en openbaarheid van werving en beloningen zijn in 2024 stappen gezet. De afgelopen jaren heeft de gemeente veel gesprekken gevoerd met de deelnemingen over het belang van transparante en openbare wervingsprocedures en het openbaar publiceren van beloningen.
In dit jaarverslag hebben voor het eerst alle deelnemingen openbaar gerapporteerd over de beloningen van bestuurders en commissarissen.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Minstens net zo belangrijk zijn de inspanningen van de deelnemingen op het gebied van goed werkgeverschap om de medewerkers tevredenheid te verbeteren, de werkdruk te verminderen en om de diversiteit en inclusiviteit van het medewerkersbestand te verhogen. Zo hebben BNG, Carré, GVB, het Havenbedrijf en RAI de afgelopen jaren een diversiteits- en inclusiebeleid gepresenteerd. Als actief aandeelhouder en samenwerkingspartner stimuleren we de deelnemingen om op bovengenoemde onderwerpen stappen te blijven zetten en kunnen wij leren van de inspanningen die zij doen. Zo zorgen we er samen voor dat de ambitieuze doelen die we als stad hebben, worden behaald.
Alexander Scholtes, Wethouder Deelnemingen
3
WRK 50%
Aandeel
WRK wint, behandelt en transporteert voorge zuiverd oppervlaktewater.
AEB Aandeel
GVB 100%
AEB verbrandt afval en wekt zo energie en warmte op voor de stad.
SADC Aandeel
Aandeel
99,9%
GVB verzorgt het openbaar vervoer in Amsterdam.
25%
SADC koopt, ontwikkelt en exploiteert bedrijfs terreinen in de omgeving van Schiphol.
WPW Aandeel
GEM Lutkemeer Aandeel
50%
WPW levert stadswarmte aan woningen en bedrijven in Amsterdam.
VGA Aandeel
100%
Aandeel
Het Havenbedrijf Amsterdam beheert, ontwikkelt en exploiteert het Amsterdamse havengebied.
20%
GEM Lutkemeer ont wikkelt gronden op de Lutkemeerpolder tot een bedrijventerrein.
Havenbedrijf Amsterdam
100%
VGA is het verzekerings bedrijf voor de gemeente Amsterdam.
RAI 25%
Aandeel
RAI Holding exploiteert het RAI congres- en evenementencomplex.
Schiphol Aandeel
Stadsherstel
20%
14%
Aandeel Schiphol is een lucht havenonderneming met Amsterdam Airport Schiphol als belangrijkste luchthaven.
BNG Aandeel BNG is de bank van en voor overheden en maatschappelijke instellingen.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
1%
Stadsherstel koopt in verval geraakte monumenten en verhuurt deze na restauratie.
Carré Aandeel
100%
Carré is de exploitant van het Koninklijk Theater Carré.
NV Zeedijk 91%
Aandeel
NV Zeedijk verbetert de leefbaarheid en de bonafide economische activiteiten op en nabij de Zeedijk.
Aandeel
Beurs van Berlage Aandeel
ODE Energie 17%
Aandeel
Matrix
ODE Energie levert warmte en koude aan de gebouwen op het Oosterdokseiland.
Clipper Aandeel
100%
BAVO is eigenaar van grond rondom de Volgermeerpolder.
25%
Beurs van Berlage is de eigenaar en exploitant van het rijksmonument de Beurs aan het Damrak.
BAVO
Matrix bouwt en verhuurt bedrijfs- en laboratorium ruimtes aan kennisinstel lingen en ondernemingen op Amsterdam Science Park en de Zuidas.
Stadsgoed 100%
Aandeel
25%
Aandeel
LSFA 16%
Aandeel
30%
De Clipper Stad Amster dam is gebouwd op initiatief van uitzend bureau Randstad en de gemeente Amsterdam.
Stadsgoed richt zich op op het versterken van de woonfunctie, leefbaarheid en toegankelijkheid van de Amsterdamse binnenstad.
LSFA participeert in startende bedrijven in de life sciences sector in de metropoolregio Amsterdam.
Johan Cruijff ArenA
Alliander
ROM InWest
Aandeel Aandeel
9%
Aandeel
17%
48%
De Johan Cruijff ArenA is een multifunctioneel voetbalstadion en de thuishaven van Ajax.
Alliander beheert het netwerk voor gas en elektriciteit.
ROM InWest helpt ondernemers bij het versterken van de regionale en circulaire economie in NoordHolland.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Inhoudsopgave Voorwoord2 1 Inleiding
9
2 MVO-rapportage
12
2.1 Evenwichtige samenstelling bestuur en RvC 2.2 Goed werkgeverschap 2.3 Duurzaamheid: energie-, circulaire en groene transitie
3 Financieel overzicht deelnemingenportefeuille 3.1 Vermogenspositie 3.2 Rendement 3.3 Dividend 3.4 Risicomanagement
4 Overzicht per deelneming en beloningen
14 16 25
41 41 43 43 44
47
7
Jaarverslag Deelnemingen 2024
1
Inleiding De gemeente Amsterdam is aandeelhouder in 24 ondernemingen. Deze worden ‘deelnemingen’ genoemd, omdat de gemeente met publiek geld deelneemt in een onderneming. Deelnemingen worden door de gemeente aangegaan om een specifiek publiek belang te borgen en niet om winst te maken. Dit zijn belangen die een groter maatschappelijk doel dienen en om die reden voor de gemeente van betekenis zijn.
De gemeente als aandeelhouder Als aandeelhouder beslist de gemeente niet over de dagelijkse gang van zaken van de onderneming; dat is een taak van de directie van de deelneming. De gemeente heeft als aandeelhouder bevoegd heden om ervoor te zorgen dat het publiek belang goed gediend wordt, bijvoorbeeld het vaststellen van de jaarrekening, het goedkeuren van een lange termijn strategie en het benoemen van bestuurders. De gemeente stelt zich op als een actieve en betrokken aandeelhouder. Deze actieve opstelling houdt in dat de gemeente in een vroeg stadium op de hoogte is van ontwikkelingen. Alle aandeelhouders besluiten van de deelnemingen worden eerst besproken in het college van burgemeester en wethouders. Bij de algemene vergaderingen van aandeelhouders van de deelnemingen is een wethouder of een ambtelijke vertegenwoordiger aanwezig.
Beleid verbonden partijen De wijze waarop de gemeente haar rol als aandeelhouder vervult, is vastgelegd in het deel nemingenbeleid. Dit beleid is vastgelegd in de Nota verbonden partijen. Naast deelnemingen kent de gemeente andere rechtspersonen (stichtingen, verenigingen en gemeenschappelijke regelingen). Deze noemen we ‘overige verbonden partijen’.
Focus op maatschappelijk ondernemen De focus in dit jaarverslag ligt op Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO). De gemeente verwacht van deelnemingen dat zij een voorbeeldfunctie vervullen op het gebied van MVO. Als actieve en betrokken aandeelhouder, is de gemeente voortdurend in gesprek met de deelnemingen om de MVO-doelen van de gemeente onder de aandacht te brengen. Dit gebeurt ook naar aanleiding van de verschillende moties en toezeggingen van de gemeenteraad, die bij de bespreking van de eerdere jaarverslagen zijn aangenomen. De resultaten van de gesprekken en meer informatie over de moties zijn terug te vinden in dit jaarverslag.
Jaarverslag gemeente Amsterdam Alle financiële informatie over de deelnemingen in dit jaarverslag is al eerder naar buiten gekomen in het Gemeentelijk Jaarverslag 2024. De reden om deze cijfers ook hier op te nemen is om ze te plaatsen in de context van het geheel van de onderneming, inclusief het inhoudelijke jaarverslag en de doelstellingen op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
1 Inleiding
9
Beloningen In dit jaarverslag zijn de beloningen van de leden van de directie en RvC opgenomen in hoofdstuk 4, dat een cijfermatig overzicht biedt per deelneming. De gemeente hanteert de WNT-norm als kader van het beloningsbeleid Deelnemingen. In 2024 was de maximum bezoldiging volgens de WNT voor bestuurders € 233.000. Voor de voorzitter van de RvC is het bezoldigingsmaximum voor 2024 € 34.950. Voor commissarissen is dit € 23.300. In het Jaarverslag Deelnemingen 2024 rapporteren voor het eerst alle deelnemingen openbaar over de beloningen.
Informatiebronnen De deelnemingen rapporteren zelf over 2024 in hun jaarrekeningen en jaarverslagen. Het jaarverslag deelnemingen bundelt de belangrijkste gegevens uit die documenten. Deze gegevens worden aangevuld met informatie die is aangeleverd door de deelnemingen op basis van een vragenlijst van de gemeente. De uitvraag is toegespitst op maatschappelijk verantwoord ondernemen.
Leeswijzer Het hoofdstuk na deze inleiding gaat over maatschappelijk verantwoord ondernemen. In hoofdstuk drie worden de financiële kerngegevens gepresenteerd. Het laatste hoofdstuk biedt een overzicht van de bestuursstructuur, beloningsgegevens en andere basisinformatie van de 24 deelnemingen.
Ontwikkelingen 2024 Herijking Deelnemingen In 2024 is een nieuwe herijking van de deelnemingen afgerond. De kernvraag bij een herijking is of het publiek belang actueel is én of het aandeelhouderschap nog het beste instrument is om dit publiek belang te dienen. Daarnaast is gekeken of de governance van de deelnemingen nog zo opgesteld is dat aandeelhouderschap een nuttig instrument is. Ook is gekeken of de samenwerking, intern en met de deelnemingen op een juiste manier is vormgegeven. Het rapport over de herijking is hier te vinden: Herijking Deelnemingen 2024 - openresearch.amsterdam. Een belangrijke aanbeveling vanuit de herijking was dat het duidelijk moet zijn wat de gemeente van haar deelnemingen verwacht. Deze verwachting is vastgelegd in een engagement strategie, die in de zomer van 2025 in de raadscommissie besproken is.
Krapte op de arbeidsmarkt Net als voorgaande jaren bleef in 2024 bleef de arbeidsmarkt krap. Door vergrijzing en een groeiende vraag naar vakmensen hadden deelnemingen moeite om gekwalificeerd personeel te vinden. Dit betekent dat er functies niet of onderbezet waren en dat er meer duurdere inhuurkrachten nodig waren. De krapte geldt voornamelijk voor specialistisch en technisch personeel. GVB heeft de afgelopen jaren grote moeite om bus-, tram- en metrobestuurders, schippers, IT’ers en technici te vinden. Ook Alliander heeft te maken met een blijvend personeelstekort in de techniek-, bouw- en energiesector, met name voor technische en IT-functies.
Energiecongestie Het energienet raakt overvol. Netbeheerders als Alliander worden daardoor gedwongen om transport beperkingen in te stellen. Dit zorgt bijvoorbeeld voor een belemmering van de elektrificering van de vloot van GVB en een tekort aan elektriciteit voor (duurzame) bedrijven in bijvoorbeeld ontwikkelge bieden van SADC. Het Havenbedrijf probeert met een zelf opgerichte energiecoöperatie de elektriciteit optimaal te verdelen in het Havengebied maar komt op termijn ook elektriciteit tekort. Dit is een landelijk probleem waar op korte termijn nog geen oplossing voor is.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Duurzaamheid In 2024 hebben de deelnemingen weer stappen gemaakt in hun duurzaamheidsbeleid en de rapportage hierover. Deelnemingen beperken hun voetafdruk door bijvoorbeeld het isoleren van eigen gebouwen, overstappen op duurzamere bronnen of het gebruik van circulaire productieprocessen. Daarnaast bereiden de deelnemingen zich voor op de veranderingen van de leefomgeving. De gemeente heeft in 2024 ambtelijk ook een onderzoek gedaan naar het versnellen van duurzaamheid bij de deelnemingen naar aanleiding van de bestuursopdracht ‘Duurzame Toekomst Stad en Organisatie’. In hoofdstuk 2 ‘Maatschappelijk verantwoord ondernemen’ en hoofdstuk 4 ‘overzicht per deelneming’ kunt u meer lezen over wat de bovenstaande uitdagingen voor impact hebben gehad op de individuele deelnemingen.
1 Inleiding
11
2
MVO-rapportage Dit hoofdstuk is gewijd aan de inspanningen van de Amsterdamse deelnemingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). MVO betekent dat deelnemingen rekening houden met de effecten van hun bedrijfsvoering op mens, milieu en maatschappij. Een onderneming die maatschappelijk verant woord onderneemt, laat zich leiden door de resultaten op elk van deze dimensies. Het gaat om het creëren van waarde op de langere termijn en het vinden van een goede balans tussen financiële, menselijke en ecologische waarde.
Verwachtingen gemeente Amsterdam op het gebied van MVO De gemeente hecht een groot belang aan een goed beleid ten aanzien van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De gemeente verwacht dat deelnemingen een voorbeeldfunctie vervullen in hun eigen sector op het gebied van MVO. Dit is ook vastgelegd in de Nota Verbonden Partijen. In haar beleid heeft de gemeente ervoor gekozen om de Nederlandse Code Corporate Governance (de code) als leidraad te hanteren voor de sturing en beheersing van de gemeentelijke deelnemingen. De code beschrijft de balans in de verhouding tussen de aandeelhouder, de raad van bestuur en de raad van commissarissen en bevat richtlijnen voor een goede governance en MVO, met name op het gebied van diversiteit en inclusie. Hoewel het volgen van de code alleen verplicht is voor beurs genoteerde bedrijven, bieden de principes een goede handreiking voor het monitoren van alle deelnemingen. Het doel van de code is duurzame lange termijn waardecreatie. Dit houdt in dat op de lange termijn waarde gecreëerd moet worden om de continuïteit van de deelneming te borgen en dat er tegelijkertijd rekening gehouden wordt met de effecten van hun bedrijfsvoering op mens, milieu en de maatschappij. De meeste deelnemingen rapporteren over hun inspanningen op het gebied van MVO.
De prestaties als goede werkgever worden onder meer getoetst in medewerkerstevredenheidsonderzoeken en de wijze waarop personeel wordt geworven. Duurzame doelstellingen worden vaak uitgedrukt in de hoeveelheid CO2-uitstoot en de snelheid waarmee de bedrijfsvoering klimaatneutraler wordt. Ook wordt gevraagd naar de prestaties op het gebied van circulariteit en klimaatadaptatie.
Sturingsmogelijkheden op MVO De gemeente wil maximaal gebruik maken van haar instrumenten om MVO te bevorderen. De bedrijven waarin gemeente Amsterdam aandelen heeft, verschillen sterk in aard en omvang. Ook de invloed van Amsterdam op de deelnemingen verschilt. Van sommige deelnemingen bezit de gemeente 100% van de aandelen, van anderen een minderheid. De omvang van het aandelenpakket bepaalt de directe zeggenschap in de onderneming. Daarnaast bepalen de statuten de invloed van de gemeente. Zo verschillen de rechten van de gemeente bij het benoemen van de directie of individuele commissarissen, het goedkeuren van de strategie of jaarplan of de inspraak bij investeringen. Naast de formele besluitvorming, kan de
Jaarverslag Deelnemingen 2024
gemeente ook informeel invloed uitoefenen. Het gesprek over MVO met de deelnemingen wordt standaard gevoerd tijdens de aandeelhoudersvergaderingen.
Rapport Actief Aandeelhouderschap voor een duurzame toekomst van Amsterdam Naar aanleiding van de raadsbrief ‘Onze stad van morgen’ en de bestuursopdracht ‘Duurzame Toekomst Stad & Organisatie’ zijn extra maatregelen verkend om gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen te behalen. In de opdracht ‘actief aandeelhouderschap is gekeken naar de duurzaamheidsactiviteiten van onze deelnemingen en hoe de gemeente meer invloed hierop kan uitoefenen. De opdracht is in oktober 2024 afgerond. De samenvatting van dit onderzoek is hier te vinden: Finale Samenvatting Eindrapport Actief Aandeelhouderschap voor een duurzame Toekomst van Amsterdam – openresearch.amsterdam
CSRD De mate waarin bedrijven moeten voldoen aan MVO is vastgelegd in de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). De CSRD is een EU-richtlijn waarmee het verplicht wordt voor bepaalde bedrijven in de EU om te rapporteren over MVO thema’s, hun impact en hun governance op MVO thema’s. De CSRD werd in eerste instantie verplicht voor alle naamloze en besloten vennootschappen die worden aangemerkt als een grote rechtspersoon. Op 3 april 2025 stemde het Europees Parlement in met aanpassing en uitstel van de CSRD-verplichtingen. De rapportageverplichting is vereenvoudigd en alleen grote ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers vallen voorlopig onder de CSRD. Alleen de deelnemingen Schiphol, Alliander en GVB hebben meer dan 1.000 werknemers. Omdat Schiphol en Alliander ondernemingen van openbaar belang zijn, zijn zij vanaf het verslagjaar 2025 verplicht om te rapporteren onder CSRD. GVB heeft uitstel gekregen en zal vanaf 2027 verplicht zijn te rapporteren. De overige deelnemingen zijn voorlopig nog niet CSRD-plichtig. De gemeente heeft deelnemingen die niet hoeven te voldoen aan CSRD gevraagd om, waar zinvol, aan te sluiten bij deze ontwikkeling op het gebied van rapportage. Met name bij de kleinere deelnemingen is een dergelijke rapportage niet zinvol: het kost veel tijd en capaciteit, terwijl het weinig relevante informatie oplevert.
Grotere deelnemingen als Johan Cruijff ArenA, Matrix Innovation Center en RAI hebben wel aan deze oproep gevolg gegeven.
Opbouw hoofstuk Dit hoofdstuk is onderverdeeld in de volgende thema’s: 1. Evenwichtige samenstelling bestuur en Raad van Commissarissen 2. Goed werkgeverschap 3. Duurzaamheid: energietransitie, circulaire transitie en groene transitie Per thema gaan we in op de beleidsmatige achtergrond en ontwikkelingen en vervolgens op de resultaten en initiatieven van de deelnemingen.
2 MVO-rapportage
13
2.1
Evenwichtige samenstelling bestuur en RvC Op 1 januari 2022 is de Wet ingroeiquotum en streefcijfers (‘Diversiteitswet’) in werking getreden. De Diversiteitswet ziet toe op een evenwichtige verhouding tussen het aantal mannen en vrouwen in de raad van bestuur (RvB), de raad van commissarissen (RvC) en de subtop van grote vennootschappen. Het verplichte diversiteitsquotum gaat uit van minimaal 33% man en minimaal 33% vrouw voor RvC’s van beursvennootschappen. Onder het streefcijfer- en transparantiegedeelte van de wet vallen alle naamloze en besloten vennootschappen die worden aangemerkt als een grote rechtspersoon. Sommige van de overige deelnemingen geven aan dat zij alvast rekening houden met deze wetgeving omdat zij denken er in de toekomst ook aan te moeten voldoen. De meeste kleinere deelnemingen hanteren bij het werven van directieleden en toezichthouders een beleid gericht op diversiteit en inclusie. Hoewel er voor hen geen wettelijke verplichting is, is dit wel onderdeel van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De gemeente vindt diversiteit in het bestuur en RvC van de deelnemingen erg belangrijk en draagt dit actief uit naar de deelnemingen De code stelt als uitgangspunt dat een commissaris twee keer voor vier jaar kan worden benoemd. Een verlenging van twee keer twee jaar is mogelijk, maar alleen met een sterke motivatie.
Het college vraagt van de deelnemingen bij het werven van leden van de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen een aantal stappen te volgen. Eerst wordt het profiel opgesteld, daarna wordt een longlist gemaakt, die uitmondt in een shortlist en uiteindelijk in een benoeming. De stappen geven de gemeente als aandeel houder op meerdere momenten de mogelijkheid tot het kenbaar maken van haar wensen in het proces. De gemeente vindt het belangrijk dat het werven van bestuurders op een open en transparante wijze plaats vindt en dat er op een diverse en inclusieve wijze wordt geworven. Eind 2024 hadden elf van de 24 deelnemingen een meerkoppig bestuur. Van die elf voldeden vier deelnemingen in 2024 aan een evenwichtige man-vrouwverhouding. In 2023 waren het er vijf van de elf. Het verschil met 2023 wordt gemaakt door een wijziging in het bestuur van GVB. Het statutaire bestuur van GVB bestond eind 2024 100% uit vrouwelijke bestuurders. Achttien deelnemingen hadden in 2024 een RvC. Zestien deelnemingen kenden in 2023 een evenwichtige man-vrouwverhouding. In 2023 voldeden ook zestien van de achttien deelnemingen met een RvC.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Tabel 2.1. Diversiteit RvB met een meerkoppig bestuur.
2023
2024
2022
2021
2020
Deelneming
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
AEB
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
Alliander
75%
25%
75%
25%
75%
25%
75%
25%
75%
25%
BNG
60%
40%
50%
50%
60%
40%
67%
33%
67%
33%
GVB
0%
100%
50%
50%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
Havenbedrijf Amsterdam
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
100%
0%
RAI
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
LSFA
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
100%
0%
Schiphol
100%
0%
100%
0%
60%
40%
50%
50%
40%
60%
VGA
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
WPW
100%
0%
100%
0%
100%
0%
-
-
-
-
WRK
50%
50%
50%
50%
50%
50%
-
-
-
-
Tabel 2.2. Diversiteit raad van commissarissen per deelneming.
2023
2024
2022
2021
2020
Deelneming
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
Man
Vrouw
AEB
67%
33%
67%
33%
67%
33%
100%
0%
75%
25%
Alliander
40%
60%
40%
60%
60%
40%
60%
40%
50%
50%
BNG
43%
57%
57%
43%
57%
43%
57%
33%
57%
43%
Carré
57%
43%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
GVB
60%
40%
60%
40%
60%
40%
67%
33%
67%
33%
Havenbedrijf Amsterdam
40%
60%
60%
40%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
RAI
60%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
LSFA
100%
0%
100%
0%
75%
25%
75%
25%
50%
50%
Schiphol
57%
43%
57%
43%
66%
34%
57%
43%
71%
29%
Matrix
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
SADC
60%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
60%
40%
Johan Cruijff Arena
60%
40%
60%
40%
60%
40%
80%
20%
80%
20%
Stadsgoed N.V.
75%
25%
75%
25%
75%
25%
75%
25%
75%
25%
Stadsherstel
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
VGA
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
50%
50%
Zeedijk
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
WPW
33%
67%
33%
67%
33%
67%
33%
67%
-
-
Rom inwest
33%
67%
33%
67%
33%
67%
-
-
-
2 MVO-rapportage
15
2.2
Goed werkgeverschap Bij duurzaam personeelsbeleid gaat het onder andere om goede arbeidsomstandigheden en een divers en inclusief personeelsbestand. Daarom vraagt het college de deelnemingen te rapporteren over de verdeling tussen vaste dienstverbanden en flexibele contracten en over de aanwezigheid van stageplekken. Zij zijn een indicatie van de toegankelijkheid van de onderneming en de bijdrage aan talentontwikkeling. In dit jaarverslag rapporteren wij ook over de medewerkerstevredenheidsonderzoeken bij de deelnemingen en de scores hiervan. Omdat deelnemingen verschillende methodes hanteren om medewerkerstevredenheid te meten, zijn de data van de deelnemingen onderling niet te vergelijken.
Indicatoren loonverhouding man-vrouw & top-werkvloer Op verzoek van de raad rapporteren de deelnemingen waar mogelijk over de loonverhouding tussen mannelijke en vrouwelijke werknemers bij de deelnemingen en de verhouding tussen het bestuur en de werknemers. Bij de deelnemingen waar dit bekend is, zijn de cijfers meegenomen in de tabel.
Overzicht per deelneming Deelnemingen met minder dan 25 personeelsleden zijn in onderstaand overzicht niet meegenomen.
Bij duurzaam personeelsbeleid gaat het onder andere om goede arbeidsomstandigheden en een divers en inclusief personeelsbestand. AEB Door de focus op het verkooptraject in 2024 is AEB geen extra informatie opgevraagd over goed werkgeverschap. Vanaf 2025 neemt AEB dit weer op in het jaarverslag. AEB geeft in het jaarverslag wel aan dat in 2024 het opleidingscentrum verder is geprofessionaliseerd. Dit heeft geleid tot een breder opleidingsaanbod en meer leiderschapstrainingen voor (beginnend) leidinggevenden. Ook is de samenwerking met de arbodienstverlener verbeterd om verzuim tegengaan en betere verzuimbegeleiding te bieden. Er wordt meer aandacht gegeven aan de individuele verzuimer, re-integratievraagstukken en tijdelijke functies.
Alliander Alliander richt zich nadrukkelijk op goed werkgeverschap, en investeert zichtbaar in haar medewerkers. Dit betekent dat Alliander veel aandacht schenkt aan het behouden en aantrekken van de juiste mensen en hen in staat stelt om het beste uit zichzelf en de organisatie te halen. Het verzuim is gedaald van 4,8% in 2022 naar 4,1% in 2024. De medewerkerstevredenheid wordt jaarlijks gemeten aan de hand van de Centrale Medewerkers barometer. Medewerkers zijn bevlogen en voelen zich trots (84%, doelstelling 81%). Door de combinatie van een hoge medewerkerstevredenheid en hoge score op werkgeverschap verdiende Alliander in 2024 voor het tweede jaar het predicaat ‘World Class Work Place’.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
De ervaren werkdruk is afgenomen en is lager dan in de benchmark. Desondanks zijn er nog altijd teams waarin de werkdruk nog als (zeer) hoog wordt ervaren.
Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
6.456 vast
5.566 vast
3.431 niet-vast (contract bepaalde tijd en inhuur)
2.109 niet vast
Aantal stageplekken
100
112
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
180
125
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
84%
82%
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
101%
102%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
4.2
3,7
Beurs van Berlage Vanuit maatschappelijke verantwoordelijkheid is het werving en selectiebeleid van de Beurs van Berlage gericht op het bouwen van inclusieve teams. Hierbij wordt kennis van medewerkers en het belang van diverse en inclusieve samenwerking vergroot. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
N.v.t.
N.v.t.
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
61 vast
55 vast
34 niet-vast
30 niet-vast
Aantal stageplekken
8
0
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
4
1
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
7,8
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
n.b.
n.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
n.b.
n.b.
2 MVO-rapportage
17
Bank Nederlandse Gemeenten In 2024 stonden diversiteit en inclusie centraal bij de BNG Bank. Begin 2024 ondertekende BNG het charter Diversiteit van de Sociaal Economische Raad en heeft BNG een plan van aanpak gemaakt. Ook is er een ambassadeursgroep opgericht en zijn er initiatieven georganiseerd zoals ‘Diversity Day’. BNG heeft ook in 2024 een werknemerstevredenheidonderzoek gedaan. Op de thema’s inclusie en sociale veiligheid werden in 2024 hoger gescoord dan in 2023 met respectievelijk de rapportcijfers 8,3 en 7,6 gegeven (2023: 7,9 en 7,5). Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
428 vast
303 vast
239 niet-vast
171 niet-vast
Aantal stageplekken
0
0
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
5
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
7
7,2
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
97%
N.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
3,9
4,2
Carré Carré onderschrijft de Code Diversiteit en Inclusie. Op basis hiervan is de beleidsnotitie Diversiteit & Inclusie destijds opgesteld. Ook in 2023 stond dit onderwerp hoog op de agenda. Carré’s Diversiteit en inclusie aanpak betreft alle medewerkers, zowel achter als voor de schermen (theatermedewerkers). Carré besteedt bij het invullen van vacatures aandacht aan inclusieve werving en selectie, die er met name op gericht is om kandidaten met verschillende culturele achtergronden aan te spreken en uit te nodigen. In het selectieproces maakt Carré sinds 2024 gebruik van een nieuwe selectiemethode waarbij de competenties van de kandidaat tijdens de sollicitatiegesprekken centraal staat. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
29 FTE vast
25,3 FTE vast
29 FTE niet-vast
33 FTE niet-vast
Aantal stageplekken
5
4
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
3
2
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Nee
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
N.v.t.
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
116%
117%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
3,9
4,1
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Clipper Clipper heeft zich beperkt tot het invullen van onderstaande indicatoren. In het jaarverslag wordt niet gerapporteerd over de resultaten op goed werkgeverschap. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
N.v.t.
N.v.t.
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
20 vast
20 vast
29 niet-vast
25 niet-vast
Aantal stageplekken
4
4
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
0
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Nee
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
N.v.t.
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
N.b.
N.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
N.b.
N.b.
In 2024 stonden diversiteit en inclusie centraal bij de BNG Bank. Begin 2024 ondertekende BNG het charter Diversiteit van de Sociaal Economische Raad en heeft BNG een plan van aanpak gemaakt.
2 MVO-rapportage
19
GVB GVB heeft net als andere vervoersbedrijven moeite om bus-, tram- en metrobestuurders, schippers, IT’ers en technici te vinden. De krapte zal nog een aantal jaren voortduren, alleen al omdat Nederland vergrijst. GVB beseft dat om een goede werkgever te zijn, arbeidsvoorwaarden als beloning, werkprivébalans, autonomie, persoonlijke ontwikkeling cruciaal zijn. Ook goed leiderschap met ruimte voor persoonlijke aandacht is noodzakelijk. Hiervoor heeft GVB verschillende regelingen voor de medewerkers, zoals geld om duurzame inzetbaarheid te stimuleren, de zware beroepenregeling en een Opleidings- en Ontwikkelingsfonds. In 2024 is opnieuw is de medewerkerstevredenheid onderzocht: GVB scoort een 7,2 in 2024, iets hoger dan de 7,0 in 2022. GVB scoort beter op thema’s als samenwerking, leidinggevende, vitaliteit en het plezier in het werk. Het rapportcijfer toont verbeterpotentieel op het gebied van mede- zeggenschap, arbeidsomstandigheden, communicatie, ontwikkeling en werkbelasting. Het aantal mede- werkers dat de werkbelasting als (veel) te hoog ervaart is gedaald van 50% naar 38%. De tevredenheid onder medewerkers in de operatie blijft nog achter bij die in de stafdelingen en de techniek. GVB gaat aan de slag met de verbeterpunten.
Zo heeft GVB preventiemedewerkers aangesteld die helpen met het verbeteren van arbeidsomstandigheden en heeft het een preventieprogramma opgesteld om de vitaliteit van medewerkers te verbeteren. Samen met een focus op voorkomen van verzuim en meer verzuimbegeleiding moet dit zorgen voor betere arbeidsomstandigheden en minder werkbelasting. Om medewerkers meer ontwikkelingsmogelijkheden te bieden is de digitale leer omgeving uitgebreid en biedt GVB bijvoorbeeld loopbaanoriëntatie en sollicitatietraining aan voor medewerkers die zich willen ontwikkelen in hun functie. Een inclusieve werkomgeving is een basisvoorwaarde. Sociale veiligheid is hier ook een onderdeel van. Daarom heeft GVB een diversiteits- en inclusiebeleid met principes die worden toegepast op alle werk processen. Bij werving van medewerkers hanteert GVB doelstellingen op diversiteit. Medewerkers en met name leidinggevenden volgen trainingen over diversiteit, gelijkheid en inclusie. In 2024 is ook de campagne ‘goed voor mekaar’ gestart om bij te dragen aan de sociale veiligheid. GVB heeft ook interne en externe vertrouwenspersonen aangesteld waar medewerkers veilig melding kunnen doen van ongewenst gedrag en blijft het zelf ook in gesprek met (oud)medewerkers om te kijken waar het nog verder kan verbeteren. GVB heeft in de cao een bepaling over gelijke beloning voor mannen en vrouwen opgenomen.
Doel hiervan is het voorkomen van ongelijkheid. Het verschil tussen de beloning van mannen en vrouwen wordt nu grotendeels veroorzaakt doordat het percentage mannen in de organisatie groter is (73% man/27% vrouw) en dat van deze mannen 56% aan het eind van de schaal zit. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
92,3% vast
95,7% vast
7,7% niet-vast
4,3 % niet-vast
Aantal stageplekken
46
55
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
10
13
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
7,2
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
99%
98%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemer
3,7
3,8
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Havenbedrijf Amsterdam Voor het Havenbedrijf is de gezondheid, veiligheid en het welzijn van de eigen medewerkers van groot belang. Het Havenbedrijf betrekt medewerkers actief bij besluitvorming via enquêtes, de ondernemingsraad en andere kanalen. Risico’s en verbeterpunten worden geïdentificeerd en aangepakt via beleid, zoals een Arbobeleidsplan en een bedrijfscode die discriminatie en ongewenst gedrag bestrijden. Het Havenbedrijf Amsterdam heeft een diversiteits- en inclusiebeleid. Er zijn streefcijfers per organisatorische laag geformuleerd. Het diversiteitsbeleid gaat de hele organisatie aan en focust op de volgende aandachtsgebieden: man-vrouwverhouding in balans, culturele diversiteit, arbeidsbeperkingen en leeftijd. Dit beleidsstuk is belegd bij de werkgroep Diversiteit en Inclusie. In het jaarlijkse medewerkersonderzoek is dit jaar gefocust op het thema’s werkbeleving veiligheid, veranderingsbereidheid en autonomie. De respons op dit onderzoek was 73%, hoger dan de benchmark van 62,9%. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
338 vast
339 vast
37 niet-vast
37 niet-vast
Aantal stageplekken
15
7
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
42 (samen met Pantar)
50 (samen met Pantar)
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
22
22
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
N.b.
N.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
N.b.
N.b.
Johan Cruijff ArenA Personeel is voor de Johan Cruijff ArenA van groot belang. Medewerkers maken het creëren van betekenisvolle herinneringen mogelijk. Daarom staat de gezondheid en de veiligheid van het eigen personeel hoog in het vaandel. De werkomgeving is gericht op de vitaliteit en de fysieke en mentale gezondheid van de werknemer. Belangrijk daarbij is om uit te gaan van gelijkheid in het werven, belonen en ontwikkelen van personeel. Indicator
2023/2024
2022/2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
50 vast
54 vast
19 niet-vast
12 niet-vast
Aantal stageplekken
2
8
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
0
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
70%
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
N.b.
N.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
N.b.
N.b.
2 MVO-rapportage
21
RAI Het diversiteit- en inclusiebeleid van de RAI legt de nadruk op het bevorderen van inclusie als kernfocus. RAI richten zich specifiek op het bevorderen van inclusiviteit en sociale veiligheid. De RAI heeft als doelstelling van minimaal 30% mannen en minimaal 30% vrouwen in leidinggevende functies. Het aandeel vrouwen in het beleidsteam en het tweede echelon leidinggevenden bedraagt 49% (2023: 49%) en daarmee is het doel behaald. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
n.v.t.
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
84% vast
78% vast
16% niet-vast
22% niet-vast
Aantal stageplekken
64
85
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
0
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
7,9
7,9
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
97%
97%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
6,4
7
Schiphol Area Development Company (SADC) De focus van SADC is sterk gericht op gebiedsontwikkeling, In het jaarverslag is niet stilgestaan bij haar rol als werkgever. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
N.v.t.
N.v.t.
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
27 vast
24 vast
7 niet-vast
9 niet-vast
Aantal stageplekken
1
2
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
0
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
7,1
7,3
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
n.b.
n.b.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
2,5
2,6
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Schiphol Schiphol geeft aan grote waarde te hechten aan het welzijn en de loopbaan van de medewerkers. Zo heeft Schiphol in 2024 een meer flexibele CAO afgesproken is er een nieuw leiderschapsprogramma van start gegaan. De gemeente vindt het belangrijk dat het werven van bestuurders op een open en transparante wijze plaats vindt en dat er op een diverse en inclusieve wijze wordt geworven. Veiligheid en kwaliteit van werk is ook belangrijk punt voor Schiphol. Voorbeelden van vooruitgang in 2024 zijn de installatie van tilhulpmiddelen om de fysieke belasting in de bagagekelder te verminderen, verbetering van de luchtkwaliteit aan luchtzijde door elektrificatie, lagere emissies van diesel- en vliegtuigmotoren op het platform en het opnemen van luchtkwaliteitseisen in relevante aanbestedingen In 2024 ging de Employee Net Promoter Score (eNPS) op Amsterdam Schiphol Airport naar 16, een forse daling ten opzichte van de 23 in het jaar ervoor en lager dan de doelstelling van 31. Schiphol geeft aan dat hoewel medewerkers over het algemeen aangeven een gevoel van trots te ervaren, er duidelijke verbeterpunten zijn. Vitaliteit wordt positief gewaardeerd, maar belangrijke factoren zoals ontwikkeling, leiderschap en vertrouwen (in het doen van de juiste dingen voor de wereld) blijven aandachtspunten. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
2973 vast
2340 vast
554 niet-vast
466 niet-vast
Aantal stageplekken
93
78
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
17
20
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Ja
Ja
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
16
23
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
98%
98%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
6,0
6,0
Stadsherstel Amsterdam In 2024 is wederom veel aandacht besteed aan het op peil houden/brengen van de personeelscapaciteit. Er is een aantal nieuwe medewerkers geworven, soms vanwege vervanging, maar veelal door uitbreiding van de activiteiten. Bij de werving en selectie hanteert Stadsherstel een beleid voor diversiteit en inclusie. Stadsherstel heeft zich in 2024 aangesloten bij het Amsterdams Stagepact MBO. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
64 vast
48 vast
7 niet vast
19 niet vast
Aantal stageplekken
7
2
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
1 (oproep)
1
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Nee
Ja
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
66%
65%
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
6,1
6
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
2 MVO-rapportage
7,7
23
VGA De medewerkers van VGA zijn in dienst van de gemeente Amsterdam. VGA maakt daarom gebruik van het gemeentelijke team van HR adviseurs, recruitmentspecialisten en een verzuimadviseur met expertise op het gebied van leren en ontwikkelen en vitaliteit. VGA heeft in 2024 opvolging gegeven aan het actieplan met daarin de diversiteits- en inclusie doelstellingen. VGA werft bewust inclusief en divers en selecteert de kandidaten objectief. Dit betekent dat VGA niet afgaat op de (onbewuste) vooroordelen en stereotypen, maar op de beste kandidaat voor de functie. Verder streeft VGA naar een evenwichtige verdeling van de verhouding man-vrouw door de gehele organisatie. Deze verdeling was op bestuursniveau en in het managementteam in 2024 in balans. Indicator
2024
2023
Beleidskader diversiteit en inclusie
Ja
Ja
% percentage vacatures voor managementfuncties met inclusieve werving
100%
100%
Contractduur werknemers (vast/niet-vast)
42 vast
39 vast
11 niet vast
7 niet vast
Aantal stageplekken
0
0
Aantal werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
0
0
Medewerkerstevredenheid onderzoek
Nee
Nee
Score medewerkerstevredenheid onderzoek
N.v.t.
N.v.t.
Bruto loon vrouwen als percentage van bruto loon man
N.v.t.
N.v.t.
Bruto loon CEO t.o.v. mediaan werknemers
N.v.t.
N.v.t.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
2.3
Duurzaamheid: energie-, circulaire en groene transitie De gevolgen van klimaatverandering zijn overal merkbaar, ook in Amsterdam. Wil de gemeente dat huidige en toekomstige generaties verzekerd zijn van een gezonde, groene en weerbare stad, dan is snellere actie nodig. Het college wil daarom de komende jaren optimaal gebruiken om de gestelde doelen op tijd te halen. De bestaande en nieuwe plannen voor een energiezuinige, gezonde, groene en weerbare stad zijn samengevat in een plan van aanpak: Onze stad van morgen.
Klimaatdoelen Amsterdam
2030 Duurzame eigen organisatie 100%
Geschikte daken met zonnepanelen 50%
Plastic zwerfafvalvrije stad 100%
Dierlijke eitwitten
Duurzame energie (woningen) 80%
Plantaardige eitwitten
40%
60%
Ecologisch groenbeheer
Uitstootvrij verkeer binnen A10 100%
100%
A10
Nieuw materiaalgebruik -50%
Voedselverspilling
CO2-uitstoot (t.o.v. 1990)
-50%
-60%
2040 Geschikte daken met zonnepanelen 100%
2050
Duurzame energie (woningen) 100% Natuurinclusief
Circulair 100%
2 MVO-rapportage
100%
Aardgas vrij 100%
Klimaatadaptief
Klimaatneutraal
100%
100%
CO2-uitstoot (t.o.v. 1990) -100%
25
Deelnemingen van de gemeente Amsterdam dragen ook bij aan een toekomstbestendige stad. De gemeente verwacht van haar deelnemingen dat zij een voorbeeldfunctie vervullen als het gaat om verduurzaming. Als actief en betrokken aandeelhouder stimuleert de gemeente duurzaamheid bij de deelnemingen in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen. De gemeente maakt in haar beleid onderscheid tussen drie transities waar verwacht wordt dat de deelnemingen ook een bijdrage aan leveren. Dat zijn de energietransitie, circulaire transitie en de groene transitie (incl. klimaatadaptatie).
De Energietransitie: overgang naar duurzame energie In de Klimaatwet is vastgelegd dat in 2030 49% minder broeikasgassen uitgestoten worden en in 2050 95% minder ten opzichte van 1990. De gemeente streeft naar 60% CO2-reductie in 2030 en 100% minder in 2050 ten opzichte van het peiljaar 1990. De gemeente richt zich in haar eigen organisatie op een CO2-uitstoot van netto nul in 2030 en zet in op maximale energievermindering en maximale energieopwekking. Transparantie over de CO2-uitstoot is nodig om de vorderingen op dit gebied te kunnen monitoren. Landelijke wet- en regelgeving bepalen steeds meer de verduurzaming van bedrijven. Het wereldwijd meest gebruikte protocol om de uitstoot broeikasgassen te berekenen is het Greenhouse Gas Protocol. Het Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol) kent een drietal scopes: Scope 1: directe CO2-uitstoot, veroorzaakt door eigen bronnen binnen de organisatie. Het betreft dan de uitstoot door eigen gebouw-, vervoer- en productiegerelateerde activiteiten. Denk hierbij aan eigen dieselgeneratoren en verwarmingsinstallaties, eigen (vracht)auto’s of de toepassing van koelvloeistof in koelapparatuur en klimaatinstallaties. Scope 2: deze omvat de indirecte uitstoot van CO2 door opwekking van zelf gekochte en verbruikte elektriciteit of warmte. De organisatie gebruikt deze energie intern, maar wekt deze niet intern op.
Die opwekking vindt fysiek ergens anders plaats, bijvoorbeeld in een elektriciteitscentrale. Scope 3: indirecte uitstoot van CO2, veroorzaakt door bedrijfsactiviteiten van een andere organisatie. Het betreft dan uitstoot door bronnen die niet in het bezit zijn van de eigen organisatie en waar ze ook geen directe controle over heeft. De organisatie kan wel invloed uitoefenen op deze uitstoot en heeft daar dan ook een gedeelde verantwoordelijkheid over. Bijvoorbeeld de uitstoot veroorzaakt door de productie of winning van ingekochte grondstoffen of materialen en uitbestede werkzaamheden zoals goederenvervoer. Ook de indirecte uitstoot als gevolg van zakelijk verkeer met privévoertuigen en zakelijk vliegverkeer hoort bij scope 3. Bij het opstellen van een CO2-voetafdruk is het van belang welke grenzen een organisatie zelf stelt en dat zij daar transparant over is. CO2-reducerende plannen zijn alleen verplicht voor bedrijven die meer dan 500 bruto ton CO2-equivalenten uitstoten. Zij moeten de aanwezigheid van CO2-reducerende plannen voor de periode 2023 tot en met 2030 opgeven.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
De Circulaire Transitie: overgang naar de circulaire economie De gemeente Amsterdam beseft dat consumptie en productie een impact hebben op de eigen stad en daarbuiten. Amsterdam wordt een circulaire stad door vermindering van de sociale- en ecologische impact van het materiaalgebruik. In 2030 zijn er 50% minder niet-hernieuwbare grondstoffen en in 2050 is de stad 100% circulair. Een circulaire stad gebruikt grondstoffen en materialen telkens opnieuw. De waarde van grondstoffen wordt zoveel mogelijk behouden tijdens de hele levensloop van een product. Van de deelnemingen wordt verwacht dat zij ook maximaal inzetten op circulaire bedrijfsvoering en materiaalverbruik.
De groene Transitie: naar een groene en gezonde stad De gemeente Amsterdam zet zich in voor een gezondere leefomgeving voor mens, plant en dier. Meer en kwalitatief beter groen, slim gebruik van water, toename van biodiversiteit en verbeterd welzijn van dieren. Ook wil de gemeente Amsterdam in 2050 zo goed mogelijk voorbereid zijn op het verander ende klimaat. Klimaatadaptatie wordt op vier thema’s nagestreefd: hitte, droogte, neerslag en over stromingsrisico. De gemeentelijke organisatie streeft naar klimaat-adaptieve gebouwen en (binnen) terreinen in 2030. De gemeentelijke deelnemingen krijgen natuurlijk ook met een veranderend klimaat te maken en zullen net als de gemeente, hier hun organisatie op moeten voorbereiden.
Overzicht Deelnemingen Deelnemingen hebben over deze drie transities informatie aangeleverd. Samen met de informatie uit de jaarverslagen geeft dit een beeld van waar de deelnemingen eind 2024 stonden op het gebied van duurzaamheid. In onderstaand overzicht ontbreken de kleinste deelnemingen omdat zij geen noemens waardige ecologische voetafdruk nalaten (Bavo, ODE) en de deelnemingen met een bemiddelende rol die zelf geen activiteiten ontplooien maar wel investeren in andere bedrijven (LSFA, Rom InWest). Daarnaast is GEM Lutkemeer als uitvoeringsorganisatie van SADC bij SADC gevoegd.
AEB Door de focus op het verkooptraject in 2024 is bij AEB geen extra informatie opgevraagd over de CO2-uitstoot. Vanaf 2025 neemt AEB dit weer op in het jaarverslag.
Energietransitie AEB streeft naar zo min mogelijk schadelijke stoffen in de uitgestoten rookgassen. Door een uitgebreid proces voor het reinigen van de rookgassen probeert AEB de uitstoot bij stabiele operatie van de afvalverbrandingslijnen te minimaliseren. Het zo duurzaam mogelijk vervoeren van afval is ook belangrijk voor AEB. In 2023 is afval voor het eerst sinds jaren weer per trein aangevoerd en in 2024 is dat voortgezet.
Circulaire transitie In 2024 heeft AEB met de AEC, HRC en de scheidingsinstallatie 1.271 kton huishoudelijk- en bedrijfs afval verwerkt, waaruit 295 kton ruwe bodemas is overgebleven. Uit de scheidingsinstallatie en de voorraad bodemas, over meerdere jaren opgebouwd, is ruim 39 kton grondstoffen (met name metalen) voor hergebruik teruggewonnen. Er is in totaal 790 GWh elektriciteit en 1.673 TJ warmte geproduceerd voor huishoudens in Amsterdam.
Groene Transitie AEB rapporteert niet over maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie.
2 MVO-rapportage
27
Alliander Energietransitie Alliander heeft in 2024 mede dankzij groencertificaten conform doelstelling een klimaatneutrale bedrijfsvoering bereikt. Dat wil zeggen dat Alliander in 2024 per saldo geen CO2 heeft uitgestoten als gevolg van hun netactiviteiten, kantoren en voertuigen. Dit is de afgelopen jaren bereikt door CO2 -emissies te verminderen en te vergroenen. In de praktijk stoot Alliander dus nog wel CO2 uit maar dit wordt gecompenseerd door de groencertificaten. Alliander heeft het hoogste certificaat niveau (5) voor de CO2-prestatieladder, een bewijs van de verankering van de CO2-reductiedoel stelling in de bedrijfsvoering behaald. In 2024 is de uitstoot van de directe bruto-emissies helaas gestegen ten opzichte van 2023 en hoger dan de doelstelling voor 2024 (416.000 ton). Dit komt onder meer door de toename van de netverliezen (grootste deel van de voetafdruk). Stijging van de netverliezen hangt samen met een zwaardere belasting; door teruglevering wordt een kabel dubbel belast. Daarnaast is Alliander gestart met het standaard zwaarder belasten van de kabels om ruimte te maken op het elektriciteitsnet. Indicator CO2-uitstoot
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
446.000
425.000
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
546.829
529.498
Circulaire transitie Alliander streeft naar een circulaire bedrijfsvoering. Alliander hergebruikt 85% van het resterende afval als hoogwaardig materiaal (2023: 82%). Van de inkopen is 39% circulair (2023:31%). Dit is hoger dan de doelstelling voor 2024 van 37%
Groene Transitie Alliander heeft de ambitie om toekomstbestendig te zijn. Onderdeel hiervan is het effectief omgaan met de risico’s en kansen die klimaatverandering met zich meebrengen. Dit omvat fysieke risico’s, bijvoorbeeld overstromingen, maar ook om bedrijfseconomische effecten zoals wijzigingen in het fiscale of wettelijk regime. Klimaatverandering zorgt voor meerdere risico’s voor onze bedrijfsmiddelen. Alliander monitort deze risico’s en rapporteert hierover in het jaarverslag.
Beurs van Berlage Energietransitie In 2024 is de Beurs van Berlage voor het derde achtereenvolgende jaar beloond voor haar duurzaam heidsinitiatieven met het Green Globe certificaat. Verder heeft de Beurs van Berlage zich aangesloten bij Trees for all, waarmee het zich heeft gecommitteerd om de CO₂ footprint geheel te compenseren. De Beurs van Berlage heeft als doelstelling om in 2030 de uitstoot met 50% te beperken in 2050 naar nul te brengen. Hiervoor neemt het diverse maatregelen zoals het verbeteren van de luchtcirculatie in de bistro, het integreren van lokale warmtepompen om de Keurzaal gasloos te maken en het plaatsen van ledverlichting in diverse ruimten.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
Indicator uitstoot in CO2-equivalenten
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja (uitstoot < 500 ton)
Ja (uitstoot < 500 ton)
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
335
238
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
27
20
Circulaire Transitie De Beurs van Berlage draagt actief bij aan de circulaire economie door grondstoffen en materialen zo efficiënt mogelijk te gebruiken en verspilling te minimaliseren. Afval wordt op locatie gescheiden in zeven stromen, waardoor hergebruik en hoogwaardige recycling mogelijk zijn. Daarnaast wordt bij inkoop gelet op circulariteit, levensduur en milieubelasting. Samen met cateraars en andere partners zetten we in op het voorkomen van voedselverspilling en het gebruik van herbruikbaar servies. Daarnaast is een waterproject afgerond waarbij flessen en tonnen drinkwater vervangen zijn door gefilterd leidingwater.
Groene Transitie De Beurs van Berlage werkt aan klimaatadaptatie als onderdeel van het duurzaamheidsbeleid. Bij de instandhouding en ontwikkeling van het monumentale gebouw wordt rekening gehouden met klimaatverandering, waaronder hittestress en wateroverlast. Klimaatbestendigheid is een uitgangspunt bij het opstellen van het meerjarenonderhoudsplan. Er wordt gekeken naar duurzame vormen van koeling en ventilatie die het comfort verbeteren zonder het historische karakter van het gebouw aan te tasten. Daarmee bereidt de Beurs zich voor op een toekomst met extremere weersomstandigheden, met behoud van gastvrijheid en bedrijfscontinuïteit.
BNG Energietransitie De CO2-emissies van BNG zijn in 2024 hoger uitgevallen doordat metingen uitgebreid zijn met emissies veroorzaakt door woon-werkverkeer, overige zakelijke reizen en emissies voorkomend uit afval. BNG is ook bezig met de renovatie van het eigen kantoorpand. Het pand wordt verder verduurzaamd en zal na oplevering voldoen aan de hoogste normen op het gebied van energie-efficiëntie (energie label A++). Tijdens de renovatieperiode maakt BNG gebruik van een tijdelijk onderkomen dat deels op gas draait, wat heeft geleid tot een tijdelijke stijging in scope 3-emissies. Indicator duurzaamheid
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
241
201
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
176
67
Circulaire transitie BNG is financier van de afvalinzameling en -verwerking sector. In gesprekken met de sector wordt aandacht gevraagd voor hergebruik. Hetzelfde geldt voor de bouwsector: BNG is partner voor gemeenten en woningbouwcorporaties en in die rol komt het onderwerp ‘hergebruikt van bouw materialen’ aan de orde. Intern bij de huidige renovatie van het bankgebouw, zijn ook kaders voor hergebruik meegegeven zoals gescheiden afvalinzameling.
Groene Transitie BNG is financier van veel projecten van gemeenten en overheden die bijdragen aan de groene transitie en klimaatadaptatie. Over de eigen activiteiten op het gebied van de groene transitie rapporteert de BNG niet in haar jaarverslag.
2 MVO-rapportage
29
Carré Energietransitie Carré omarmt de ambitie van de gemeente Amsterdam om in 2030 de CO2-uitstoot met 60% te verminderen en in 2050 emissievrij te zijn. Samen met adviesbureau De Groene Grachten, is een verduurzamingsaanpak opgesteld met name gericht op energiereductie. Voorbeelden van gerealiseerde projecten zijn energiebesparende schakelingsystemen (LED) en het ombouwen van luchtbehandelingskasten met energiezuinige motoren. Ook is in 2024 het glas van de monumentale gevel vervangen en zijn de kieren en naden gedicht of voorzien van extra isolatie. Carré heeft haar CO2-emissies nog niet berekend. Indicator uitstoot in CO2-equivalenten
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
N.b.
N.b.
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
N.b.
N.b.
Circulaire transitie Carré wil bijdragen aan de doelen van de gemeente om in 2050 een circulaire stad te zijn door waardevolle materialen en grondstoffen te hergebruiken. Carré beperkt de afvalproductie via preventie, vermindering, recyclage en hergebruik. Afval wordt op duurzame wijze afgevoerd via de grachten en waar mogelijk gebruikt Carré lokale en biologische ingrediënten in de keuken.
Groene Transitie Carré noemt verschillende plannen in haar Jaarverslag met name op het bewerkstelligen van een energiezuinig gebouw, maar rapporteert in het jaarverslag 2024 niet over specifieke plannen op het gebied van de groene transitie.
Clipper De Clipper Stad Amsterdam heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan. Tijdens de laatste verbouwing aan het schip in 2020 zijn schonere en zuinigere motoren geïnstalleerd voor zowel de voortstuwing als de stroomvoorziening. Er is een uitlaatgas behandelingsinstallatie geïnstalleerd en het schip heeft een nieuwe vuilwaterbehandelingsinstallatie gekregen, waarmee voldaan is aan toekomstige eisen van de International Maritime Organisation (IMO). Om ook de generator in de haven niet aan te hoeven zetten en dus geen diesel te hoeven verstoken, is er een verbeterde walstroomaansluiting gerealiseerd. Indicator uitstoot in CO2-equivalenten
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
801
561
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
N.b.
N.b.
Circulaire transitie Op het zeilschip wordt zoveel mogelijk hergebruikt. Zo is er een vernieuwde vuilwaterinstallatie die wordt gebruikt om water aan boord te filteren.
Groene Transitie De Clipper rapporteert niet over maatregelen op het gebied van klimaatadaptatie.
Jaarverslag Deelnemingen 2024
GVB Energietransitie In 2024 bedroeg de gemeten CO2-uitstoot ongeveer 20.759 ton. Dat is 3,6% minder dan in 2023 en bijna 46,4% minder dan in 2019. GVB maakt alleen gebruik van groene stroom zoals bijvoorbeeld zonnepanelen. 2024 hebben de al geplaatste panelen 947.626 kWh stroom opgewekt. De resterende benodigde stroom is afkomstig van windparken van Nederlandse bodem Met het totale gebruik van groene stroom is een uitstoot van 47.956 ton CO2 vermeden ten opzichte van het gebruik van grijze stroom. Dit is minder dan in 2023, omdat er minder elektriciteit is verbruikt. Indicator uitstoot in CO2-equivalenten
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
20.696
20.847
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
63,6 (enkel zakelijke reizen)
52,2 (enkel zakelijke reizen)
Circulaire Transitie Het aandeel hergebruikt afval in 2024 is 82,89%. Dat is meer dan het percentage van 2023, maar volgt wel dezelfde bandbreedte als de afgelopen jaren. De totale hoeveelheid afval is licht gestegen naar 2268,05 ton. Oude bedrijfskleding wordt door de leverancier opgehaald en duurzaam verwerkt bij circulaire textielverwerkers. Daarnaast zorgen herbruikbare koffiebekers voor minder afval, omdat GVB geen gebruik meer maakt van kartonnen bekers.
Groene Transitie GVB erkent in het jaarverslag dat klimaatverandering steeds meer consequenties en dat GVB zich moet voorbereiden op welke impact deze klimaatveranderingen heeft op hun activiteiten, dienstverlening en assets. In zijn jaarverslag rapporteert GVB niet welke specifieke maatregelen het daartegen neemt.
Havenbedrijf Amsterdam Energietransitie De CO2-emissies van het Havenbedrijf zelf zijn in 2024 verder afgenomen. De totale uitstoot is in 2024 met ongeveer 40 ton afgenomen naar 790 ton. Verschillende locaties van het Havenbedrijf zijn van het gas af. Het aandeel groene energie is aanzienlijk gegroeid. Ook liggen er 332.047 m2 zonnepanelen op de daken in het havengebied. Ook helpt het Havenbedrijf de tien grootste uitstoters in het havengebied hun emissie-reductieplannen te realiseren en is het goed op weg om in 2030 geen steenkolen meer te ontvangen in de haven. Het percentage van de omzet dat behaald is uit non-fossiele opbrengsten is inmiddels gestegen naar 69%. Indicator uitstoot in CO2-equivalenten
2024
2023
CO2 reducerende plannen (alleen in te vullen bij meer dan 500 ton uitstoot)
Ja
Ja
CO2-uitstoot scope 1 en scope 2 (ton)
370
390
CO2-uitstoot scope 3 (ton)
430
450
Circulaire Transitie De Amsterdamse haven is een belangrijke hub voor de circulaire economie, waar afvalstromen, grondstoffen, gevestigde en innovatieve bedrijven samenkomen. De ambitie is om circulaire grondstoffen te gebruiken bij bouwprojecten en een ecosysteem te creëren waar bedrijven elkaars reststromen benutten.
2 MVO-rapportage
31
Het Havenbedrijf trekt circulaire bedrijven aan, stimuleert recycling en koppelt reststromen tussen bedrijven. Het doel was om 25 hectare uit te geven aan circulaire industrie tussen 2021 en 2024. Hoewel dat lange tijd in zicht was, werd tot nu toe door vertragingen en belemmeringen slechts 4,3 hectare gerealiseerd. Bij aanbesteding van infrastructurele projecten is de ambitie is om 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken in 2030. Het Havenbedrijf ontwikkelt hiervoor beleid dat gericht is op hergebruik, het gebruik van biobased materialen en verlengde levensduur. Ondanks initiatieven zoals kansenkaarten ontbreken specifieke doelen en meetindicatoren nog. Beleid en borging van circulariteit in inkoop worden in 2025 uitgewerkt.
Groene Transitie Het Havenbedrijf neemt verschillende maatregelen om de negatieve gevolgen van klimaatverandering tegen te gaan. Het Havenbedrijf wil de bestendigheid, bereikbaarheid en beschikbaarheid van de haveninfrastructuur voor nu en in de toekomst garanderen. Samen met andere partijen in het haven gebied monitort en verduurzaamt het Havenbedrijf de assets en neemt het maatregelen als extreme weersomstandigheden gevolgen hebben voor de haveninfrastructuur. Zo neemt het maatregelen om de verzilting van het Noordzeekanaal tegen te gaan, die een gevolg is van droogte en een forse toestroom van zoutwater via de sluizen in IJmuiden. Samen met klanten en nautische dienstverleners heeft het Havenbedrijf afspraken gemaakt om snel over te kunnen op een aangepast schema voor de bediening van de sluizen, waarbij alle belangen meegewogen worden.