Jaarverslag Deelnemingen 2020.pdf
Tekst van het document
GVB werkt daarbij aan verdere elektrificering van de busvloot en de inzet van hybride en elektrisch aangestuurde veren. In 2020 zijn
35
4 MRI-rapportage
31 bussen in gebruik genomen en zijn twee bestellingen geplaatst voor in totaal 44 additionele elektrische bussen. GVB zet hiermee een stap naar volledig uitstootvrij busvervoer in Amsterdam in 2025. Deze emissieafspraak hebben GVB en gemeente Amsterdam vastgelegd in het duurzaamheids convenant uit 2015. In januari 2020 is de aanbesteding afgerond voor vijf volledig elektrische veerponten over het Noordzee kanaal. De nieuwe veerponten vervangen de huidige die dateren uit de jaren dertig. In 2021 gaat de eerste elektrische veerpont uit deze nieuwe serie varen.
Havenbedrijf Amsterdam In 2020 is 1,67 kiloton CO2-equivalent uitgestoten. Dit is een aanzienlijke daling ten opzichte van 2019 (1,97 kiloton). De oorzaak hiervan is de coronacrisis. Daardoor zijn werknemers thuis gaan werken, met minder reisbewegingen en minder energieverbruik op kantoorlocatie tot gevolg. Ook is er nauwelijks zakelijk gevlogen.
Johan Cruijff Arena Net als in 2019 is de Johan Cruijff ArenA in 2020 CO2-neutraal.
RAI In 2020 is de CO2-uitstoot door RAI niet gemeten. Met het uitblijven van evenementen als gevolg van de coronapandemie zijn alle verbruiken in 2020 sterk verminderd. In het kader van bezuinigingen is zoveel mogelijk apparatuur uitgezet. Uitgezonderd de apparaten die nodig zijn om het beurs- en congres centrum veilig open te houden. Tevens is voor het eerst elektra terug geleverd aan het net. Alle stroom die wordt verbruikt, is groene stroom en heeft geen CO2-voetafdruk.
Schiphol De uitstoot van Schiphol is in 2020 87.229 ton. Dit is significant lager dan de 120.276 ton in 2019. In deze cijfers is niet het grootste deel van de CO2-uitstoot op Schiphol opgenomen. Dat wordt namelijk veroorzaakt door activiteiten van derden. Daaronder vallen het landen en opstijgen, de afhandeling van vliegtuigen en het wegverkeer op en rond het terrein. Bij het verschijnen van dit jaarverslag is nog niet bekend hoeveel dit is. In 2019 was de CO2-uitstoot van derden 1,2 kiloton. De grote Europese luchthavens hebben de vliegtuig industrie opgeroepen zich in te spannen sneller de doelstellingen van het Parijsakkoord te halen.
Tot nu toe hebben meer dan tweehonderd bij ACI Europe aangesloten luchthavens zich gecommitteerd om in 2050 een ‘net-zero’-uitstoot te realiseren. Schiphol Group streeft ernaar om dit al in 2030 te halen. De luchthaven ziet steeds meer innovatie en vooruitgang op de gebieden van bio- en synthetische brandstoffen, en ook elektrische en hybride vliegtuigen. Technologie zal steeds belangrijker worden, zeker nu ondernemingen kosten moeten besparen en efficiënter willen werken om de concurrentie het hoofd te bieden. Het energieverbruik van luchthaven Schiphol daalde in 2020 tot een historisch laag niveau van 1.598 TJ voor het hele jaar. Dit is grotendeels het gevolg van de impact van de pandemie. Om de ‘zero-emissie’doelstelling te halen, moet vooral het gebruik van gassen en brandstoffen van vliegtuigen omlaag. Schiphol maakt veel gebruik van hernieuwbare energie, waaronder wind- en zonne-energie en groen gas, om de CO2-reductieplannen te bereiken. Alle elektriciteit die Schiphol Group koopt, komt van windmolenparken in Nederland. Van het gas dat Schiphol Group koopt is inmiddels 21% groen; het gasverbruik bij Eindhoven Airport is al 100% groen. Het doel is om uiterlijk in 2030 geen aardgas te gebruiken. Schiphol heeft een groot aantal zonnepanelen die in 2020 gezamenlijk 1.992.782 kWh hebben geproduceerd.
36
4 MRI-rapportage
De energie-efficiëntie van de luchthaven Schiphol is gestegen tot 7% in 2020, hoger dan de doelstelling van 6,3%. Meer dan 150 aanpassingen aan de gebouwen op de luchthaven Schiphol hebben bijgedragen aan de verbetering. Schiphol Group wil de luchtkwaliteit op en rond de luchthavens verbeteren door potentieel schadelijke emissies tot een minimum te beperken. De lucht kwaliteit op Schiphol wordt voortdurend gecontroleerd door de overheid. Het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) onderzoekt tot eind 2021 de mogelijke gezondheidsrisico’s van fijnstof voor de plaatselijk bevolking. Schiphol is in 2020 een onderzoeksproject gestart naar hoe de hoeveelheid ultrafijn stof op en rondom het luchthaventerrein kan worden teruggedrongen. Er worden methoden ontwikkeld waarmee mogelijk fijnstof uit de lucht wordt verwijderd. De eerste metingen zijn eind 2020 uitgevoerd, de eerste resultaten worden medio 2021 gepresenteerd. Schiphol bevordert het gebruik van schoon vervoer, zowel wat betreft het eigen wagenpark als dat van bedrijven die op het terrein werken. De twee doelstellingen zijn het vervangen van voertuigen die op fossiele brandstoffen rijden door emissievrije alternatieven en het verminderen van het brandstofverbruik.
37
4 MRI-rapportage Circulair
4.4 Duurzaamheid: Circulaire Economie Inleiding Er is een fundamentele verandering nodig van de manier waarop we produceren en consumeren. Daarom kiest de gemeente voor het realiseren van een circulaire economie en stad. Dit betekent dat we in 2030 50% minder primaire grondstoffen willen verbruiken om op zijn laatst in 2050 volledig circulair te zijn. De gemeente kiest daarbij voor een focus op de waardeketens voedsel en organische reststromen, consumptiegoederen en de gebouwde bouw. Deze ketens zijn gekozen vanwege hun economische betekenis voor de stad, hun impact op ecologie en klimaat én de mogelijkheden voor Amsterdam om invloed uit te oefenen. In een circulaire economie wordt de waarde van grondstoffen zoveel mogelijk behouden tijdens de gehele levensloop van een product: van ontwerp tot afdanking. Door materialen en grondstoffen hoogwaardig te verwerken, sluiten we onze kringlopen en voorkomen we dat ze afval worden. Maar ook door slimmer te produceren en te consumeren kunnen we grondstoffen behouden.
Beleidsmatige achtergrond en ontwikkelingen Het vorige college heeft in januari 2017 samen met 350 partners, vooral uit het bedrijfsleven en kennis instellingen, het Nationale Grondstoffenakkoord getekend. Met deze ondertekening heeft de gemeente zich gecommitteerd aan de landelijke doelstelling om in 2030 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken en in 2050 volledig circulair te zijn. In maart 2018 is het rapport ‘Amsterdam Circulair’. Evaluatie en Handelingsperspectieven’ vastgesteld. Hierin zijn de toen staande circulaire programma’s geëvalueerd en zijn handvatten gegeven voor het vervolg. Deze zijn het vertrekpunt geweest voor de nieuwe strategie circulaire economie 2020 – 2025 en het uitvoerings programma circulaire economie 2020 – 2021.
Circulaire economie en de deelnemingen
Percentage deelnemingen dat over circulaire economie rapporteert 2019
33%
2020
33%
Niet alle deelnemingen rapporteren over circulair ondernemen. Daarvoor zijn verschillende redenen. Sommige deelnemingen zijn bijvoorbeeld klein van omvang en hebben een verwaarloosbare bedrijfs voering. Bij andere deelnemingen wordt er in de jaarverslagen niet gerapporteerd over dit onderwerp. De gemeente zal ook in 2021 aandacht vragen voor dit onderwerp.
38
4 MRI-rapportage
4.4.1 Initiatieven circulaire economie
Hieronder worden de initiatieven van de deelnemingen op het gebied van circulaire economie uiteengezet. AEB In 2020 is de missie en strategie van AEB verder aangescherpt. Daarin is uitgesproken dat AEB bijdraagt aan een duurzame, circulaire economie door slimme verwerking van restafval. AEB ziet afval als de bron voor grondstoffen en energie. AEB is onderdeel van een hele keten. Een keten van afvalpreventie tot betere inzameling, van slimmer hergebruik en recycling tot het benutten van energie uit niet-recyclebaar materiaal. AEB draagt bij aan het sluiten van de circulaire cirkel door de nascheiding van afval, het omzetten van restafval tot energie en het winnen van grondstoffen uit de bodemassen. AEB ziet mogelijkheden in het leveren van industriële warmte, naast de verdere optimalisatie van de warmte levering aan Westpoort Warmte BV (WPW). Ook het afvangen van CO2 en deze op termijn toepassen als grondstof voor andere producten zijn onderdeel van hun ambitie. AEB sluit hiermee ook aan op de doelstellingen van het Havenbedrijf Amsterdam. Deze streeft naar meer circulaire bedrijven. Deze bedrijven kunnen hun stoom en warmte van AEB betrekken. Een aantal van deze bedrijven kan ook andere grondstoffen van AEB betrekken voor verdere verwerking in de circulaire keten.
Alliander Als netbeheerder gebruikt Alliander grote hoeveelheden materialen. In 2020 lag het percentage ‘circulair ingekocht’ op 44% (2019: 30%). ‘Circulair ingekocht’ is gedefinieerd als de inkoop van materialen die grotendeels uit recycled materialen bestaan en/of materialen die na gebruik recyclebaar zijn. Dit gebeurt voor belangrijke bezittingen als laagspannings- en middenspanningskabels, gasbuizen, distributie- en vermogenstransformatoren en elektriciteits- en gasmeters. Om vast te stellen welke percentage gerecycled dan wel recyclebaar is, verstrekken leveranciers een grondstofpaspoort waarin deze percentage zijn opgenomen. Circulair inkopen vraagt om intensieve samenwerking met de leveranciers. Hiervoor werkt Alliander al enkele jaren volgens de Green Deal Circulair Inkopen. Het doel is dat bedrijven ervaringen uitwisselingen en meer circulair gaan inkopen. Met de deelname van meer dan zestig partijen ontstaat er veel kennis en ervaring. Alliander levert een aanzienlijke bijdrage aan de Green Deal, onder meer met bedrijfsveilige kleding, transformatoren, de herontwikkeling van kantoren, koffiebekers, meubilair en fair meters.
GVB
voorgaande jaar. Naast restafval zijn ook andere afvalstromen zoals rails minder ingezameld in 2020. Door de komst van de elektrische bussen stoot GVB steeds meer dieselbussen af. Dit proberen ze zo duurzaam mogelijk te doen. Uit onderzoek is gebleken dat bussen het beste verkocht kunnen worden aan OV-partijen in Oost-Europa. Daar vervangen ze dieselbussen die een stuk vervuilender zijn.
Havenbedrijf Amsterdam In 2019 is het inkoopteam geformeerd. In 2020 is onder andere een digitaal aanbestedingsplatform en een nieuw operationeel inkoopordersysteem ingericht. Hiermee komt er overzicht en grip op alle inkopen en leveranciers. Hiermee kan de inkoop worden verduurzaamd. Voor 2020 bedraagt het percentage duurzame inkopen volgens de huidige definitie 81% ten opzichte van 68% in 2019. In 2020 heeft het Havenbedrijf Amsterdam samen met ORAM het Netwerk Circulair opgericht. Dit initiatief verbindt bedrijven in de Amsterdamse haven die circulair ondernemen en biedt de circulaire industrie een podium. Het netwerk brengt met de deelnemende bedrijven de randvoorwaarden in kaart om de transitie naar een circulaire industrie te versnellen.
Het aandeel hergebruikt afval is in 2020 gestegen naar 87%. De belangrijkste oorzaak hiervoor is de sterke daling van het volume ingezameld restafval vanwege de coronacrisis. De totale hoeveelheid afval is in 2020 afgenomen ten opzichte van het
39
4 MRI-rapportage
Het Havenbedrijf Amsterdam wil een voortrekkersrol vervullen in de energietransitie door meer hernieuwbare brandstoffen en nieuwe productiefaciliteiten aan te trekken. Ook stimuleren ze wind- en zonne-energie en breiden zij de energie-infrastructuur uit (elektriciteit, stoom/warmte en waterstof), zodat deze geschikt is voor de toekomst en kan voorzien in de voorspelde toenemende energiebehoefte in de regio. De haven is een ecosysteem waar bedrijven elkaars reststromen en energie kunnen gebruiken. Nieuwe klanten staan niet op zichzelf, maar worden in de haven aan een ecosysteem toegevoegd en moeten erbinnen passen. Zo staan bedrijven met elkaar in verbinding en zijn ze voor elkaar van toegevoegde waarde. Met een groeiende stad en toenemende afvalstromen neemt de circulaire functie van de haven toe. In het strategisch plan 2017-2021, Koers naar de Amsterdam Metropolitan Port, is de ambitie uitgesproken om de haven sneller, slimmer en schoner te maken. Er is een begin gemaakt met de afbouw van de kolenoverslag in de Amsterdamse haven, de komst van hernieuwbare energie en biobrandstoffen is voorbereid en er is fors geïnvesteerd in zonne- en windenergie. Daarnaast zijn de activiteiten in het havengebied gediversifieerd en geïnnoveerd. Innovatieve bedrijven zijn ondersteund met kennis of financiële middelen.
Er is aandacht geweest voor waterstofontwikkeling en -promotie. Bij vestigingstrajecten is gelet op het aantrekken van nieuwe soorten klanten. Die aanpak heeft onder meer geresulteerd in een circulaire plastic-hub rondom het Afval Energie Bedrijf (AEB). In 2020 is 0,8 hectare van de in totaal 11,4 hectare nieuw uitgegeven terrein gericht op circulaire activiteiten (2019: 4,0 hectare van de 17,2 hectare). Op het vlak van geavanceerde biobrandstoffen vindt een omvangrijk vestigingstraject plaats. Op 1 januari 2021 is de Renewable Energy Directive II in werking getreden. Sindsdien geldt een grotere bijmeng verplichting van biobrandstoffen. Deze nieuwe vestiging geeft een impuls aan de productie van alternatieve brandstoffen en draagt bij aan onze strategische doelstellingen om de ruimte intensiever te gebruken en de procesindustrie meer circulair te maken. In de Amsterdamse haven wordt de eerste bio-LNGinstallatie van Nederland gevestigd. De installatie moet in juni 2021 gereed zijn en is het resultaat van een samenwerking tussen Renewi, Nordsol en Shell. Renewi levert organisch materiaal, zoals groente- en fruitafval en supermarktproducten die over datum zijn, en zet dit om in biogas. Daarna verwerkt Nordsol het biogas tot bio-LNG. Vervolgens levert Shell de bio-LNG aan de LNG-tankstations van dat bedrijf.
De groene CO2 die bij dit proces vrijkomt, wordt geleverd aan de glastuinbouw.
Met de plaatsing van in totaal 120.000 m2 aan zonne panelen is de ambitie gerealiseerd om uiterlijk 2020 in het havengebied 100.000 m2 aan zonnepanelen te plaatsen. In 2025 moet er 250.000 m2 aan zonne panelen in het havengebied liggen. Op het gebied van windenergie is meer efficiëntie bereikt. Zo zijn acht kleine windmolens aan de Nieuwe Hemweg afgebroken. Daar zijn zes grote windmolens voor in de plaats gekomen. Daarmee wordt de opgewekte windenergie op die locatie tweeënhalf keer zo groot.
Johan Cruijff ArenA De Johan Cruijff ArenA hecht sterk aan maatschappelijk verantwoord ondernemerschap. Duurzaamheid is daarbij van groot belang. Het energieopslagsysteem is in gebruik. Om rondom de Johan Cruijff ArenA een lokaal energienetwerk te realiseren is, met diverse partners, een subsidieaanvraag ingediend. Het percentage restafval bedroeg in 2020 59,2% (2019: 60,8%).
40
4 MRI-rapportage
RAI RAI wil afval voorkomen. Dit gebeurt door organisatoren, exposanten en medewerkers bewust te maken van het belang om afval te voorkomen. RAI kiest waar mogelijk voor herbruikbare materialen en werkt aan circulaire oplossingen voor bijvoorbeeld standbouw en tapijt. RAI zoekt actief naar behoeften buiten de RAI voor herbestemming van materialen en producten. Tijdens diverse evenementen is een donatieprogramma gestart waarmee maatschappelijke behoeften in de regio worden verbonden aan overgebleven items na beurzen. Samen met het Leger des Heils wordt voedselverspilling voorkomen. Wekelijks gaat er een driegangen menu voor zo’n 50 personen, samengesteld uit een retour stroom voedsel van de RAI, naar een buurthuis van het Leger des Heils. Daarnaast deelt het Leger des Heils elke woensdagavond in de winterperiode een warme maaltijd uit in de stad aan ruim 100 daklozen, afkomstig uit de keuken van de RAI. Daar waar afval nog niet voorkomen kan worden, werkt RAI samen met CSU en Beelen aan de hoogwaardige recycling en bereiken ze 0% landfill. Er is op de beursvloer veel aandacht voor afvalscheiding. Voor afval wordt waar mogelijk het principe ‘de vervuiler betaalt’ gehanteerd. Zo wordt de afvalproducent verantwoordelijk voor het goed scheiden van eigen afval. RAI ondersteunt ze daarbij.
De koks van RAI Amsterdam werken nauw samen met lokale Amsterdamse leveranciers. Deze hebben vaak een biologische of sociale focus. Onder de titel ‘Hartverwarmend Amsterdam’ verwerken de chefs steeds meer versproducten van lokale leveranciers. Het idee hierachter is om met meer biologisch en lokaal eten de vaak internationale RAI-bezoekers de ‘smaak van Amsterdam’ mee te geven. Dit leidt ook tot besparing op transport.
Schiphol Area Development Company (SADC) Begin 2019 is een afwegingskader voor gronduitgifte gelanceerd om gemakkelijker en gerichter circulaire werklocaties te ontwikkelen. De eerste duurzame resultaten, geïntegreerd in de ontwerpen van klanten op kavels, zijn nu werkelijk zichtbaar. Binnen de bedrijfs voering is deze werkwijze in alle fasen verankerd, van het startgesprek met de klant tot daadwerkelijke bouw en oplevering. SADC maakt met de projecten De President, PolanenPark en Business Park Amsterdam Osdorp deel uit van het landelijk praktijkprogramma Circulaire werklocaties. Dit samenwerkingsverband levert producten op, zoals een wetgevings- en subsidie wijzer. Daarnaast is een circulaire academie opgezet waarin kennis wordt gedeeld over het circulair ontwikkelen van werklocaties.
In 2020 is het circulair netwerk verder versterkt en hun impact op de transitie naar een circulaire economie vergroot. Dit gebeurt door het aantrekken van bedrijven gerelateerd aan de circulaire economie, het verduurzamen van het bestaande bedrijventerreinen, het schoner en slimmer maken van mobiliteit en mainportlogistiek en het ontwikkelen van een virtueel netwerk voor het leveren van stroom. Partners in het netwerk zijn onder meer Alliander en Waternet. In 2020 is een Sustainability Finance Framework ontwikkeld met advies van Sustainalytics. Sustainalytics is een wereldwijde organisatie op het gebied van duurzaamheidsonderzoeken en -ratings voor institutionele beleggers. Hiermee kunnen ze duurzame financieringen aantrekken voor toekomstige gebiedsontwikkeling. Het Sustainability Finance Framework bestaat uit de Green Bond Principles en Social Bond Principles die door de International Capital Market Association (ICMA) zijn opgesteld. Met dit framework kunnen obligaties uitgegeven worden, waarbij de opgehaalde gelden worden gebruikt om een combinatie van Groene en Sociale Projecten te (her)financieren. Daarnaast kan het framework ingezet worden voor financieringen door de banken.
41
4 MRI-rapportage
Schiphol Schiphol onderschrijft het belang van de omschakeling naar een circulaire economie. Het doel is om in 2030 de luchthavens afvalvrij en in 2050 volledig circulair te laten functioneren. Daarbij is het verminderen van materiaalgebruik en het in omloop houden van bestaande materialen van belang. Reststoffen worden zoveel mogelijk hergebruikt in hoogwaardige toepassingen. Ze worden niet afgestort en zo min mogelijk verbrand. Het scheidingspercentage van de operationele reststromen bedraagt 50,3%. Dit voldoet aan de doelstelling van 50% voor 2020. In totaal zijn 7,2 miljoen kilo reststromen in 2020 verwerkt, tegenover 15,7 miljoen kilo in 2019. Het scheidingspercentage is toegenomen doordat er minder passagiers waren, en de reststromen slonken. Er is doorgegaan met het verzamelen van gemaaid gras, waaruit waardevolle eiwitten kunnen worden gewonnen die kunnen worden gebruikt in de voedselproductie. Snoeiresten worden gebruikt om ECOR-panelen te maken, een niet-giftig duurzaam alternatief voor materialen op hout- en papierbasis. Deze zullen uiteindelijk in de gebouwen worden gebruikt. De horecapunten op Schiphol verkopen sinds december 2020 (lokaal geproduceerd) Sourcy-water in flessen van volledig gerecycled plastic.
Schiphol streeft ernaar om de infrastructuur circulair te ontwerpen. Waar mogelijk worden bouwmaterialen en reststoffen opnieuw gebruikt. De reststromen, uit de operatie en de kantoren, worden zo klein mogelijk gehouden. Door de pandemie is een aantal projecten uitgesteld, maar in toekomst blijven circulaire ontwerp principes de standaard. Ook in 2020 is kennis over duurzaamheid en circulariteit gedeeld, onder andere door workshops en webinars. Er vond een intern ontwikkelde training over circulariteit in projecten plaats. Ook was er een workshop van C-creators, een mede door Schiphol opgericht initiatief voor de bevordering van circulair bouwen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Deze workshop, die werd bijgewoond door TNO, Betonhuis, ABT en de hoofd aannemers, ging over de CO2-voetafdruk van beton en innovaties die deze mogelijk kunnen verkleinen. In 2021 staan nog meer workshops over beton en asfalt in de planning.
Het nieuwe Airport Operations Control Center is het duurzaamheidsboegbeeld van Schiphol. Van de medewerkers in het controlecentrum wordt een hoge concentratie gevraagd; het is daarom belangrijk een gezonde omgeving te creëren die vrij is van zogeheten ‘vluchtige organische stoffen’. Er zijn ‘cradle-to-cradle’grondstoffen gebruikt. Meubilair en een aantal IT-systemen zijn hierbij hergebruikt. Bij het project Upgrade Pieren zijn innovatieve circulaire oplossingen toegepast. De E-pier heeft een 3D-geprinte vloer van 2.000 vierkante meter en er zijn ongeveer vierhonderd nieuwe volledig circulaire stoelen geplaatst.
Bij de infrastructurele projecten voor de verdubbeling van taxibaan Quebec worden circulaire richtlijnen gevolgd. De verplaatste Securitycontrolepost Checkpoint 90 bevat elementen en onderdelen van gesloopte gebouwen. Dit resulteerde in een indicatieve Building Circularity Index-score van 64 procent. Op Rotterdam The Hague Airport wordt dakbedekking van afgebroken gebouwen toegepast als asfalt.
Een materialenpaspoort geeft inzicht in de mogelijk heid van hergebruik of recycling van bouwmaterialen. Het is gebaseerd op gegevens uit het Building Information Model, een digitaal 3D-model van gebouwen. Schiphol en zijn hoofdaannemers bekijken samen met Madaster (het ‘materialen-kadaster’) in een pilotprogramma of dit model de juiste en volledige informatie voor het materialenpaspoort weergeeft. Het doel is om in beeld krijgen hoe materialen zo effectief mogelijk kunnen worden hergebruikt.
Schiphols plan voor het inrichten van een knooppunt voor de verzameling van beton is vanwege de pandemie uitgesteld. Het onderzoek naar het inrichten van lokale bouwmaterialenhubs voor regionaal gebruik, gaat in 2021 door. In dit project wordt samengewerkt met het ministerie van IenW en de gemeente Amsterdam.
42
5 Overzicht per deelneming Eind 2020 was de gemeente aandeelhouder in 21 deelnemingen. Dit hoofdstuk bestaat uit de factsheets van de afzonderlijke deelnemingen. Iedere factsheet bestaat uit een algemene omschrijving van de deelneming, een toelichting op de invulling van de corporate governance en een financieel overzicht. 1. Afval Energie Bedrijf (AEB) 2. Alliander 3. Scheepsexploitatie BAVO 4. Beurs van Berlage 5. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) 6. Carré 7. Amsterdam Clipper Beheer (Clipper) 8. GEM Lutkemeer 9. GVB 10. Havenbedrijf Amsterdam 11. Stadion Amsterdam (Johan Cruijff ArenA) 12. Life Sciences Fund Amsterdam (LSFA) 13. Matrix Innovation Center 14. ODE Energie 15. RAI 16. Schiphol Area Development Company (SADC) 17. Schiphol 18. Stadsgoed 19. Stadsherstel Amsterdam 20. Verzekeringsbedrijf Groot Amsterdam (VGA) 21. Zeedijk
45 48 52 55 59 63 67 70 73 77 81 84 87 90 93 97 100 105 108 111 114
44
5 Overzicht per deelneming
Afval Energie Bedrijf (AEB) Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens
Beschrijving
Volledige naam deelneming
Het Afval Energie Bedrijf (AEB) is per 1 januari 2014 verzelfstandigd en heet vanaf die datum AEB Amsterdam. Als gemeentelijke dienst gaat de geschiedenis van AEB terug tot 1919. AEB Amsterdam is een duurzaam energie- en grondstoffenbedrijf.
AEB Holding N.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers 323 Oprichting 01-01-14 Deelneming sinds
Publiek belang Het bij AEB betrokken publieke belang is het voorzien in de behoefte aan een betrouwbare partner op de gebieden van duurzame afvalwerking, warmtevoorziening, de verwerking van slib alsmede de productie, distributie en levering van duurzame energie.
01-01-14 Website www.aebamsterdam.nl Belang gemeente Amsterdam 100% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
45
5 Overzicht per deelneming
Afval Energie Bedrijf (AEB) Bestuur en toezicht
Zeggenschap
Raad van Bestuur
Gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van AEB Holding N.V. en heeft daarmee de volledige zeggenschap.
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Dhr. P.M.E Dirix
CEO
178
Dhr. D. Kapelle1
CFO
Dhr. J. Vink2 Dhr. R. Klaassen3
Raad van Bestuur Door de gebeurtenissen bij AEB in 2020 hebben er veel verschuivingen plaats gevonden in het bestuur. Eind 2020 bestond het statutaire bestuur uit twee personen. De rest van de functies werd ad interim ingevuld.
Raad van Commissarissen Eind 2020 bestond de RvC uit vier personen, drie mannen en een vrouw.
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
22
200
189
43
22
-
2
24
194
196
CRO
52
-
-
52
130
-
CRO
167
-
22
189
-
-
Afgetreden op 1 februari 2020. Aangetreden per 23 augustus 2019 en afgetreden op 14 februari 2020. ³ Aangetreden per 1 januari 2020. 1 2
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Voorzitter
24
6
Dhr. G.J. Boot
Lid
18
5
-
Dhr. H.S.A.G. Cuypers
Lid
18
5
-
Dhr. W.C.H. van Lieshout4
Lid
9
-
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. P.C. Molengraaf
4
Vergoeding 2018
Aangetreden per 1 juli 2020
46
5 Overzicht per deelneming
Afval Energie Bedrijf (AEB) Financiële gegevens
Vanwege onderhoudswerkzaamheden hebben een deel van ovens in 2020 stil gelegen. Dit heeft een groot effect gehad op de bedrijfsopbrengst en uiteindelijk geresulteerd in een verlies van € 7 miljoen.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
443.688
449.800
453.782
Eigen vermogen
-45.432
-54.225
27.976
Vreemd vermogen
489.120
504.025
425.806
Nettobedrijfsopbrengst
179.872
147.282
183.076
-7.153
-82.201
-98.524
0
0
5.000
Solvabiliteitsratio
-10,2%
-12,1%
6,2%
Rendement op gemiddeld EV
-1,6%
-18,2%
-19,9%
Bedragen x € 1.000
Nettowinst Dividend
47
5 Overzicht per deelneming
Alliander Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Alliander N.V. Vestigingsplaats
Beschrijving Alliander is als netwerkbedrijf verantwoordelijk voor de distributie van energie, zoals elektriciteit, (bio)gas en warmte. Alliander zorgt voor onderhoud, vernieuwing, uitbreiding en aanpassing van het energienetwerk in een derde van Nederland, waaronder in Amsterdam.
Arnhem Aantal werknemers 5.881 Oprichting 17-12-98 Deelneming sinds
Publiek belang Via het netwerk wordt elektriciteit en gas getransporteerd naar klanten in Nederland. Voor burgers en ondernemers is een goed werkend en betaalbaar distributienetwerk cruciaal. Alliander heeft hierbij een belangrijke rol in het mogelijk maken van verdere verduurzaming van de Nederlandse energievoorziening.
17-12-98 Website www.alliander.com Belang gemeente Amsterdam 9,16% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
48
5 Overzicht per deelneming
Alliander Bestuur en toezicht
Zeggenschap Gemeente Amsterdam is 9,2% aandeelhouder van Alliander N.V. Andere aandeelhouders zijn onder andere Provincie Gelderland, Provincie Fryslân en Provincie Noord-Holland. Besluitvorming op aandeelhoudersvergaderingen vindt met meerderheid plaats.
Raad van Bestuur Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
19
164
-
-
117
-
10
127
271
253
CEO
161
-
21
182
271
253
Dhr. W. Th. Bien4
CFO
239
-
24
263
57
-
Dhr. F.D. Schut5
CTO
238
-
24
262
192
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Dhr. M.J. Otto1
CEO
145
Mw. I.D. Thijssen2
CEO
Mw.. M.I. Visser3
Aangetreden per 20 mei 2020 Afgetreden per 1 juni 2020 3 Aangetreden per 1 mei 2020 4 Aangetreden per 7 oktober 2019 5 Aangetreden per 1 april 2019 benoemd 1 2
Raad van Bestuur Het bestuur bestond eind 2020 uit 3 mannen en een vrouw. De beloning van de raad van bestuur voldoet niet aan de WNT-norm. De gemeente Amsterdam heeft op meerdere gelegenheden haar standpunt hierover te kennen gegeven, maar heeft als 9,2% aandeelhouder geen doorslaggevende stem.
Raad van Commissarissen De RvC hestond eind 2020 uit vijf leden, drie mannen en twee vrouwen. De bezoldiging van de RvC voldoet aan de WNT-II.
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
30
29
28
Mw. A.P.M. van der Veer-Vergeer6
Lid
8
19
19
Dhr. G.L.M Hamers6
Lid
8
19
19
Dhr. B. Roetert
Lid
20
19
19
Mw. T. Menssen7
Lid
20
5
-
Dhr. F. Eulderink7
Lid
20
5
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Mw. A. Jorritsma-Lebbink
6 7
Met ingang van 21 mei 2020 teruggetreden Met ingang van 26 september 2019 benoemd
49
5 Overzicht per deelneming
Alliander MVO
MRI kerngegevens 2020
2019
2018
205.000
243.000
288.000
34,86
38,82
42,35
-
7
7
3,9%
4,2%
4,7%
81/19%
81/19%
80/20%
45,1
45,3
45,5
-
-
-
Werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
108
101
95
Participatiewetbanen
78
64
32
Co2 emissie (ton) Co2 emissie per fte (ton) Medewerkers waarderingsonderzoek Ziekteverzuim % Man/vrouw verdeling % Gemiddelde leeftijd1 Stageplekken
1
Schatting op basis van leeftijdspiramide
50
5 Overzicht per deelneming
Alliander Financiële gegevens
Het resultaat na belastingen kwam uit op € 224 miljoen, 29 miljoen lager dan in 2019. De kosten stegen naar € 1,7 miljard (2019: € 1,6 miljard) en de investeringen stegen in 2020 naar € 890 miljoen (2019: € 834 miljoen). De goede kredietwaardigheid van Alliander is bevestigd door kredietbeoordelaars S&P (AA-) en Moody’s (Aa2).
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
9.422.000
8.791.000
8.345.000
Eigen vermogen
4.328.000
4.224.000
4.129.000
Vreemd vermogen
5.094.000
4.567.000
4.216.000
Nettobedrijfsopbrengst
2.055.000
1.970.000
2.068.000
Nettowinst
224.000
253.000
334.000
Dividend
93.800
113.600
150.000
Solvabiliteitsratio
45,9%
48,0%
49,5%
Rendement op gemiddeld EV
2,5%
3,0%
4,1%
Bedragen x € 1.000
51
5 Overzicht per deelneming
Scheepsexploitatie BAVO Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Scheepsexploitatie BAVO N.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers 0 Oprichting 24-01-22 Deelneming sinds
Beschrijving BAVO is in 1922 opgericht in Haarlem door een aantal particulieren voor de koop, verkoop, verbouw en verhuur van schepen en baggerwerktuigen. BAVO is in de jaren zestig aangekocht toen de Volgermeerpolder als stortplaats diende voor Amsterdams (huis)vuil.
Publiek belang Het publiek belang is dat BAVO eigenaar is van verpachte agrarische grond in de controlezone van de Volgermeerpolder. Deze polder is aan sanering onderworpen. In april 2011 is dit gebied officieel weer opengesteld.
24-01-22 Website Geen Belang gemeente Amsterdam 100% Portefeuillehouder Wethouder Vastgoed
52
5 Overzicht per deelneming
Scheepsexploitatie BAVO Bestuur en toezicht
Zeggenschap
Raad van Bestuur
Gemeente Amsterdam is 99,7% aandeelhouder van Scheepsexploitatiemaatschappij BAVO N.V. en heeft daarmee de volledige zeggenschap.
Bedragen x € 1.000
Functie
D. Stillewagt
Directeur
Eerder was er een belang van 0,3% uitgegeven in de vorm van een aandeel aan toonder, dat in handen was van de inmiddels overleden directeur Stadsreiniging. Met de wet omzetting aandelen aan toonder voor N.V.’s, heeft een dergelijk aandeel per 1 januari 2020 geen waarde meer. Op 1 januari 2021 verkrijgt de N.V. de aandelen waarvan de toonder stukken niet uiterlijk op 31 december 2020 zijn ingeleverd. De aandeelhouder kan daarna tot 2 januari 2026 een vervangend aandeel op naam krijgen. Tot die tijd dient de N.V. de om niet verkregen omgezette toonderaandelen aan te houden. Gedurende deze termijn mag de N.V. deze aandelen niet vervreemden of intrekken.
Vast Variabel -
-
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
-
-
-
Raad van Bestuur De directie van BAVO wordt gevoerd door de gemeente. In het verleden werd de directeur Vastgoed tot directeur van BAVO benoemd. Na het pensioen van de heer Gravelotte is ervoor gekozen om – gezien de continuïteit – een meer vast aan de organisatie verbonden leidinggevende te benoemen. In 2020 is daarom de heer Stillewagt benoemd.
Raad van Commissarissen BAVO heeft geen RvC.
53
5 Overzicht per deelneming
Scheepsexploitatie BAVO Financiële gegevens
Ten tijde van het opstellen van het Jaarverslag Deelnemingen heeft BAVO nog geen jaarrekening 2020 gepubliceerd.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
-
134.429
128.031
Eigen vermogen
-
111.826
106.399
Vreemd vermogen
-
22.603
21.632
Nettobedrijfsopbrengst
-
11.035
-
Nettowinst
-
5.429
-
Dividend
-
0
0
Solvabiliteitsratio
-
83,2%
83,1%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-
4,1%
-
Bedragen x € 1.000
54
5 Overzicht per deelneming
Beurs van Berlage Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Beurs van Berlage (C.V., Vastgoed B.V., Exploitatie B.V., Palazzo Pubblico Amsterdam B.V.) Vestigingsplaats Amsterdam
Beschrijving De Beurs van Berlage vennootschappen zijn eigenaar en exploitant van het rijksmonument de Beurs (1898-1902 door H.P. Berlage) aan het Damrak. Doel van deze vennootschappen is het in stand houden van de Beurs en het versterken van de culturele, creatieve, publieke en maatschappelijke functie van de Beurs, door middel van het faciliteren van (internationale) congressen en evenementen en hierbij te streven naar een marktconform rendement.
Aantal werknemers 67
Publiek belang
Oprichting
De Beurs van Berlage staat op een belangrijke strategische plek in de stad. De Beurs werkt mee aan het scheppen van economische bedrijvigheid als bijproduct van de georganiseerde beurzen en evenementen. Ook heeft de Beurs een culturele, creatieve, publieke en maatschappelijke functie, waaronder ook behoud van cultureel erfgoed in de stad. Deze functies van de Beurs zijn het met de Beurs verbonden publieke belang. Daarnaast waren de private aandeelhouders van de Beurs zonder medeaandeelhouderschap van de gemeente niet bereid aan het reddingsplan van de Beurs mee te werken, zodat een andere manier van behartiging van het publieke belang bij de oprichting van deze deelneming niet mogelijk was.
14-07-08 Deelneming sinds 14-07-08 Website www.beursvanberlage.nl Belang gemeente Amsterdam 25% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
55
5 Overzicht per deelneming
Beurs van Berlage Bestuur en toezicht
Zeggenschap Amsterdam heeft een 25% belang in de Beurs van Berlage. De andere aandeelhouders zijn De Key, Amvest en BPD Nederland BV. Besluitvorming is bij unanimiteit.
Raad van Bestuur Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. M.C.B Schonenberg
Directeur
Vast Variabel
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
-
Raad van Bestuur In 2020 hebben geen mutaties plaats gevonden. De heer Schonenberg is directeur sinds juni 2009 en benoemd voor onbepaalde tijd. Vanwege de vertrouwelijkheid van de gegevens is de belonings informatie voor 2020 te vinden in de kabinet bijlage.
Raad van Commissarissen De Beurs van Berlage heeft geen RvC.
56
5 Overzicht per deelneming
Beurs van Berlage Financiële gegevens
Onderstaande financiële gegevens van Beurs van Berlage Exploitatie B.V. geven de geconsolideerde cijfers weer van Beurs van Berlage C.V., Beurs van Berlage Café B.V. en Beurs van Berlage Exploitatie B.V. In deze tabel is het aandeel van de gemeente (via de 100% gemeentelijke deelneming Palazzo Pubblico Amsterdam B.V.) in Beurs van Berlage C.V. verwerkt in het aandeel derden. De financiële gegevens van Beurs van Berlage Vastgoed B.V. zijn onderstaand apart opgenomen. Deze financiële gegevens vormen samen het complete financiële beeld bij de deelneming. De Beurs van Berlage heeft een positief resultaat behaald.
Financieel overzicht Beurs van Berlage Exploitatie B.V. Bedragen x € 1.000
2020
2019
2018
Totaal activa
7.836
10.265
8.800
Eigen vermogen
3.590
5.734
4.797
Vreemd vermogen
4.246
4.531
4.003
Netto bedrijfsopbrengst
5.112
15.674
15.075
Netto Resultaat voor aandeel derden
-688
938
1.244
Netto Resultaat na aandeel derden
250
250
-36
0
0
0
Solvabiliteitsratio
45,8%
55,86%
54,50%
Rendement op gemiddeld kapitaal voor aandeel derden
-7,6%
9,8%
14,0%
Rendement op gemiddeld kapitaal
2,8%
2,6%
-0,4%
Dividend
57
5 Overzicht per deelneming
Beurs van Berlage Financiële gegevens
Financieel overzicht Beurs van Berlage Vastgoed B.V. Bedragen x € 1.000
2020
2019
2018
Totaal activa
7.979
7.467
7.508
Eigen vermogen
809
860
657
Vreemd vermogen
7.170
6.607
6.851
Nettobedrijfsopbrengst
1.010
1.390
1.364
Nettowinst
-51
203
182
Dividend
0
0
0
Solvabiliteitsratio
10,1%
11,5%
8,8%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-0,7%
2,7%
2,4%
58
5 Overzicht per deelneming
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming N.V. Bank Nederlandse Gemeenten Vestigingsplaats Den Haag Aantal werknemers 333 Oprichting 23-12-14 Deelneming sinds Onbekend
Beschrijving BNG, opgericht in 1914, is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijke belang. Door gespecialiseerde financiële dienstverlening draagt de BNG bij aan het zo laag mogelijk houden van de financieringskosten voor maatschappelijke voorzieningen.
Publiek belang Het publiek belang dat wordt behartigd door de BNG is dat zij optreden op de geld- en kapitaalmarkt als centrale inkooporganisatie voor lagere overheden. Hierdoor ontstaat een groter inkoopvolume wat zich vertaalt in scherpere (rente)tarieven voor haar klanten, waaronder de gemeente Amsterdam.
Website www.bng.nl Belang gemeente Amsterdam 1,11% Portefeuillehouder Wethouder Financiën
59
5 Overzicht per deelneming
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Bestuur en toezicht
Zeggenschap Gemeente Amsterdam heeft 1,1% procent van de aandelen en daardoor beperkt zeggenschap. Grootaandeelhouder is het Rijk met 50%, de overige aandelen zijn verdeeld over verschillende gemeentes in Nederland.
Raad van Bestuur In 2020 bestond het bestuur uit drie personen, twee mannen en een vrouw. Er hebben geen mutaties plaats gevonden. De beloning van de raad van bestuur voldoet niet an de WNT-norm. De gemeente Amsterdam heeft op meerdere gelegenheden haar standpunt hierover te kennen gegeven, maar heeft als 1,1 % aandeelhouder geen doorslaggevende stem.
Raad van Bestuur Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
27
343
334
325
341
-
57
398
388
378
386
-
65
451
439
518
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Mw. G.J. Salden
CEO
316
Dhr. O.J. Labe
CFO
Dhr. J.C. Reichardt
CRO
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
49
48
47
Dhr. C.J. Beuving
Lid
38
37
36
Raad van Commissarissen
Dhr. J.B.S. Conijn
Lid
34
33
32
De RvC bestond in 2020 uit zeven personen, drie vrouwen en vier mannen. Er hebben geen mutaties plaats gevonden.
Mw. J. Kriens
Lid
31
30
29
Dhr. J.C.M van Rutte
Lid
34
33
32
Mw. M.E.R. van Elst
Lid
34
33
13
Dhr. H. Arendse2
Lid
41
30
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Mw. M. Sint
1 2
Afgetreden per 18 april 2019. Aangetreden per 18 april 2019.
60
5 Overzicht per deelneming
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) MVO
MRI kerngegevens 2020
2019
2018
Co2 emissie (ton)
221
377
453
Co2 emissie per fte (ton)
0,7
1,2
1,5
-
-
-
2,70%
3,5%
3,3%
66/34%
67/33%
68/32%
46,6
47
47
Stageplekken
-
-
-
Werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
-
-
7
Banenparticipatiewet
-
-
7
Medewerkers waarderingsonderzoek Ziekteverzuim % Man/vrouw verdeling % Gemiddelde leeftijd
61
5 Overzicht per deelneming
Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Financiële gegevens
De gerealiseerde nettowinst van is € 221 miljoen over het verslagjaar 2020. Het rendement op het eigen vermogen is met 5,2% boven de doelstelling van 3,7% uitgekomen. De stijging van 36% ten opzichte van de nettowinst over 2019 is vooral veroorzaakt door de lagere aanvulling van de debiteurenvoorziening van de bank.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
160.359.000
149.689.000
137.509.000
Eigen vermogen
5.097.000
4.887.000
4.991.000
Vreemd vermogen
155.262.000
144.802.000
132.518.000
Nettobedrijfsopbrengst
489.000
506.000
580.000
Nettowinst
221.000
163.000
337.000
Dividend
101.000
71.000
159.000
Solvabiliteitsratio
3,2%
3,3%
3,6%
Rendement op gemiddeld kapitaal
0,1%
0,1%
0,2%
Bedragen x € 1.000
Totaal activa
62
5 Overzicht per deelneming
Carré Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens
Beschrijving
Volledige naam deelneming
B.V. Exploitatie Maatschappij Carré richt zich op het exploiteren van het Koninklijk Theater Carré. Het theater aan de Amstel presenteert cultureel amusement en laagdrempelige voorstellingen: van cabaret en musicals tot aan toneel en dans.
Exploitatiemaatschappij Carré B.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers 51 Oprichting 20-05-25 Deelneming sinds 21-12-77
Publiek belang Het publieke belang is het behoud van cultureel erfgoed op een prominente plek in de stad. Het pand Carré dat eigendom is van de gemeente is een rijksmonument, waarbij de theaterfunctie onlosmakelijk verbonden is aan het karakteristieke pand. Carré biedt cultureel aanbod voor een breed publiek middels een gevarieerde programmering.
Website www.carre.nl Belang gemeente Amsterdam 100% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
63
5 Overzicht per deelneming
Carré Bestuur en toezicht
Zeggenschap
Raad van Bestuur
Gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van Carré Exploitatie B.V. en heeft daarmee de volledige zeggenschap.
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Mw. M.S. van der Zwaan
Directeur
165
Raad van Bestuur In 2020 hebben geen mutaties plaats gevonden.
Raad van Commissarissen Eind 2020 bestond de RvC uit vijf leden: drie mannen en twee vrouwen. De leden van de RvC zijn onbezoldigd.
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
65
200
194
190
0
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
-
-
-
Mw. V. Bergkamp
Lid
-
-
-
Dhr. C. Kuyl
Lid
-
-
-
Mw. J. Schulp
Lid
-
-
-
Dhr. R. Louter
Lid
-
-
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. F. Rövekamp
64
5 Overzicht per deelneming
Carré MVO
MRI kerngegevens 2020
2019
2018
Co2 emissie (ton)
-
-
-
Co2 emissie per fte (ton)
-
-
-
Medewerkers waarderingsonderzoek
-
-
-
5,2
3,9
0,46
55/45%
53/47%
Ziekteverzuim % Man/vrouw verdeling % Gemiddelde leeftijd*
-
-
-
Stageplekken
6
4
3
Werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
-
-
-
78
64
32
Participatiewetbanen
65
5 Overzicht per deelneming
Carré Financiële gegevens
Als gevolg van de Coronacrisis is het aantal bezoekers drastisch gedaald. De financiële impact als gevolg van het grotendeels wegvallen van de omzet is groot. Carré sluit het boekjaar 2020 af met een verlies van € 946 duizend.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
21.366
25.554
25.030
203
1.148
649
Vreemd vermogen
21.163
24.406
24.381
Nettobedrijfsopbrengst
6.312
20.366
18.269
Nettowinst
-946
499
248
0
0
0
Solvabiliteitsratio
1,0%
4,5%
2,6%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-4,0%
2,0%
1,1%
Bedragen x € 1.000
Totaal activa Eigen vermogen
Dividend
66
5 Overzicht per deelneming
Amsterdam Clipper Beheer (Clipper) Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens
Beschrijving
Volledige naam deelneming
De Clipper Stad Amsterdam is gebouwd op initiatief van Randstad en de gemeente Amsterdam in het kader van een werkgelegenheidsproject. Het schip vaart onder de Nederlandse Vlag als zeilend passagiersschip.
Amsterdam Clipper Beheer B.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers Oprichting 17-12-97 Deelneming sinds
Publiek belang Middels de bouw van het schip met een werkgelegenheidsproject heeft deze deelneming haar publiek belang reeds behartigd. De gemeente neemt nog wel jaarlijks vaardagen af, waarmee voor de gemeente promotionele en sociaal maatschappelijke doelstellingen worden gerealiseerd.
17-12-97 Website www.stadamsterdam.com/nl/ Belang gemeente Amsterdam 32,6% Portefeuillehouder Wethouder Economie
67
5 Overzicht per deelneming
Amsterdam Clipper Beheer (Clipper) Bestuur en toezicht
Gemeente Amsterdam participeert via Amsterdam Clipper Beheer B.V. in Clipper Stad Amsterdam Beheer V.o.F. voor 32,6%. De andere participant is Randstad via Randstad Clipper Beheer B.V., met 67,4%. In de V.o.F. is het schip ondergebracht. De exploitatie en onderhoud van het schip is voor rekening en risico van Randstad ondergebracht in Rederij Clipper stad Amsterdam B.V.
Raad van Bestuur Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. S. Kaatee
Directeur
Vast Variabel -
-
Pensioen -
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
-
Raad van bestuur De vennoten in de Clipper Stad Amsterdam Beheer V.O.F. zijn Amsterdam Clipper Beheer B.V. en Randstad Clipper Beheer B.V. De vennoten ontvangen geen vergoeding. Dhr. S. Kaatee was vanuit zijn functie als directeur Economische Zaken van gemeente Amsterdam statutair directeur bij Amsterdam Clipper Beheer B.V. (Economische Zaken is inhoudelijk verantwoordelijk voor het beleid rondom de Amsterdam Clipper). Hiervoor ontving hij geen beloning.
Raad van Commissarissen Amsterdam Clipper beheer B.V. heeft geen RvC.
68
5 Overzicht per deelneming
Amsterdam Clipper Beheer (Clipper) Financiële gegevens
Amsterdam Clipper Beheer B.V. heeft geen activiteiten en daardoor geen resultaat. De totale activa is in 2020 gelijk aan de voorgaande jaren. Kosten en onderhoud van het schip zijn voor de rekening van medeaandeelhouder Randstad.
Financieel overzicht Bedragen x € 1.000
2020
2019
2018
Totaal activa
2.608
2.608
2.608
Eigen vermogen
2.608
2.608
2.608
Vreemd vermogen
0
0
0
Nettobedrijfsopbrengst
0
0
0
Nettowinst
0
0
0
Dividend
0
0
0
100%
100%
100%
-
-
-
Solvabiliteitsratio Rendement op gemiddeld EV
69
5 Overzicht per deelneming
GEM Lutkemeer Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming GEM Lutkemeer (C.V., GEM Lutkemeer Beheer B.V., Gemeente Amsterdam Participatie Lutkemeer B.V. (GAP)) Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers Oprichting 09-02-12 Deelneming sinds 09-02-12 Website Geen Belang gemeente Amsterdam
Beschrijving In 2013 zijn de GEM Lutkemeer Beheer B.V. en de GEM Lutkemeer C.V. opgericht door de gemeente en Schiphol Area Development Company (SADC, eveneens een deelneming van de gemeente). Gronden uit de polder Lutkemeer in stadsdeel Amsterdam Nieuw-West zijn in deze Gemeenschappelijke Exploitatie Maatschappij (GEM) ingebracht en worden ontwikkeld tot een bedrijventerrein.
Publiek belang Het publieke belang is de ontwikkeling van gronden rondom Schiphol en het bevorderen van de economische ontwikkeling en concurrentiepositie van deze regio. De GEM Lutkemeer BV heeft van haar aandeelhouders de opdracht gekregen een bedrijventerrein te ontwikkelen op basis van circulaire principes, waaronder het circulair inrichten van de openbare ruimte en energieleverend en natuur inclusief ontwikkelen. Eveneens dient de GEM te zorgen voor een goede landschappelijke inpassing van het bedrijventerrein.
20% Portefeuillehouder Wethouder Grond & Ontwikkeling
70
5 Overzicht per deelneming
GEM Lutkemeer Bestuur en toezicht
Zeggenschap Gemeente Amsterdam heeft (indirect) een belang van 20% in de CV. SADC heeft (indirect) een belang van 80% in de CV. Amsterdam en SADC hebben beiden 50% stemrecht in de beheer-BV. Daarnaast is er een samenwerkingsovereenkomst tussen SADC en de Gemeente Amsterdam voor de uitvoering van de grondontwikkeling.
Raad van Bestuur Bedragen x € 1.000
Functie
SADC Management B.V.
Directie
Vast Variabel -
-
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
-
-
-
Raad van Bestuur Het bestuur van GEM Lutkemeer wordt gevoerd door SADC Management B.V. Op basis van een integrale kostprijs worden de werkelijk gemaakte uren van medewerkers van SADC toegerekend aan het project GEM Lutkemeer.
Raad van Commissarissen GEM Lutkemeer heeft geen RvC.
71
5 Overzicht per deelneming
GEM Lutkemeer Financiële gegevens Financieel overzicht GEM Lutkemeer BV 2020
2019
2018
22
25
20,3
Eigen vermogen
21,6
20,9
20,1
Vreemd vermogen
0,4
4,0
0,0
1
1
0
Nettowinst
0,8
0,7
0
Dividend
0
0
0
Solvabiliteitsratio
98,2%
83,6%
99,0%
Rendement op gemiddeld kapitaal
3,4%
3,1%
0,0%
2020
2019
2018
Totaal activa
47.901
40.931
37.672
Eigen vermogen
47.295
38.295
37.545
606
2.636
127
5.756
3543
753
Nettowinst
0
0
0
Dividend
0
0
0
Solvabiliteitsratio
98,7%
94,8%
99,6%
Rendement op gemiddeld kapitaal
0,0%
0,0%
0,0%
Bedragen x € 1.000
Totaal activa GEM Lutkemeer heeft een CV-BV constructie. Beide entiteiten hebben een eigen jaarrekening.
Nettobedrijfsopbrengst
Financieel overzicht GEM Lutkemeer CV Bedragen x € 1.000
Vreemd vermogen Nettobedrijfsopbrengst
72
5 Overzicht per deelneming
GVB Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens
Beschrijving
Volledige naam deelneming
GVB verzorgt het openbaar vervoer in het concessie gebied Amsterdam en overige vormen van collectief vervoer, zoals de IJ-veren.
GVB Holding N.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers 3.463 Oprichting 26-10-06
Publiek belang Het publieke belang is voorzien in de behoefte aan openbaar en overig collectief vervoer. Vanwege de grote waarde die de gemeente Amsterdam hecht aan het publieke belang dat via GVB behartigd wordt en de complexiteit van het grootstedelijke OV-netwerk is deelneming in GVB voor Amsterdam essentieel.
Deelneming sinds 26-10-06 Website www.gvb.nl Belang gemeente Amsterdam 100% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
73
5 Overzicht per deelneming
GVB Bestuur en toezicht Zeggenschap Gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van GVB en heeft daarmee de volledige zeggenschap, met uitzondering van de besluiten die GVB Exploitatie B.V. betreffen. Vanwege de inbesteding van de OV concessie vanuit de Vervoerregio in GVB Exploitatie heeft de Vervoerregio doorslaggevende zeggenschap bij GVB Exploitatie. Alle besluiten die GVB Exploitatie B.V raken worden eerst voorgelegd aan de Vervoerregio, voordat de gemeente Amsterdam als aandeelhouder haar stem uitbrengt.
Raad van Bestuur Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
3
15
193
201
44
-
6
50
-
-
Financieel Directeur
179
-
22
201
65
-
Directeur T&O
184
-
22
206
206
204
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Mw. A.C. van Huffelen1
Algemeen directeur
12
Mw C. Zuiderwijk2
Algemeen directeur
Dhr. K. Beeckmans3 Dhr. M.C.J.M Lohmeijer Afgetreden per 27 januari 2020 Aangetreden per 1 oktober 2020 3 Aangetreden per 1 september 2019 1
Raad van Bestuur Doordat Alexandra van Huffelen in januari 2020 werd benoemd tot staatssecretaris bestond het bestuur in 2020 grotendeels uit twee personen, waarbij Marc Lohmeijer de rol van algemeen directeur overnam. Per 1 oktober 2020 is Claudia Zuiderwijk aangesteld als algemeen directeur.
Raad van Commissarissen In december 2020 is Dave del Canho afgetreden en zijn Peter Meijer en Dirk Anbeek aangetreden. In verband met de continuïteit is de benoeming van de heer Bruins Slot met een half jaar verlengd waardoor de RvC eind 2020 tijdelijk uit zes leden bestond.
2
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
30
29
29
Dhr. D. del Canho4
Lid
20
19
19
Mw. S.J. van Aken
Lid
20
19
19
Dhr. A.H. Bruins Slot
Lid
20
19
19
Dhr. P. Schmink5
Lid
20
19
11
Dhr. D.J. Anbeek6
Lid
1
-
-
Dhr. P. Meijer6
Lid
1
-
-
Bedragen x € 1.000
Functie
mw. E. van Galen
Afgetreden per 16 december 2020 Aangetreden per 23 mei 2018 6 Aangetreden per 16 december 2020 4 5
74
5 Overzicht per deelneming
GVB MVO
MRI kerngegevens 2020
2019
2018
33.526
37.802
118.114
9,68
10,63
32,48
Medewerkers waarderingsonderzoek
-
-
7,7
Ziekteverzuim %
7
7%
6,60%
74/26%
75/25%
75/25%
49,5
49,6
49,6
Stageplekken
30
12
-
Werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
12
12
19
Participatiewetbanen
12
12
19
Co2 emissie (ton)1 Co2 emissie per fte (ton)
Man/vrouw verdeling % Gemiddelde leeftijd2
1 2
per 2019 heeft GVB een andere meetmethode om CO2 te meten. bij benadering o.b.v. leeftijdsopbouw
75
5 Overzicht per deelneming
GVB Financiële gegevens
Door de Coronacrisis zijn het aantal reizigersritten in 2020 meer dan gehalveerd. Om de bereikbaarheid van de stad te waarborgen is GVB wel bijna volledig blijven rijden. Dit heeft gezorgd voor een drastische omzetdaling terwijl de kosten vrijwel gelijk gebleven zijn. Deze omzetdaling is gecompenseerd door de beschikbaarheidsvergoeding vanuit het Rijk. De netto winst was uiteindelijk € 2,4 miljoen negatief.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
507.283
413.622
300.419
Eigen vermogen
94.128
96.544
95.589
Vreemd vermogen
413.155
317.078
204.830
Nettobedrijfsopbrengst
462.150
462.515
470.520
-2.416
1.952
1.934
0
0
1.000
Solvabiliteitsratio
18,6%
23,3%
31,8%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-0,5%
0,5%
0,7%
Bedragen x € 1.000
Nettowinst Dividend
76
5 Overzicht per deelneming
Havenbedrijf Amsterdam Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Havenbedrijf Amsterdam N.V.
Beschrijving Het Havenbedrijf Amsterdam beheert, exploiteert en ontwikkelt het Amsterdamse havengebied en regisseert de duurzame economische ontwikkeling in de havenregio Amsterdam.
Vestigingsplaats Amsterdam
Publiek belang
Aantal werknemers
De haven is van grote betekenis voor de Amsterdamse economie. Het publieke belang is gelegen in het bevorderen van continuïteit en duurzame kwaliteit van de Amsterdamse haven als vitale schakel in de regio, het bevorderen van duurzaam ruimtegebruik en het waarborgen van de nautische veiligheid.
369 Oprichting 06-03-13 Deelneming sinds 06-03-13 Website www.portofamsterdam.nl Belang gemeente Amsterdam 100% Portefeuillehouder Wethouder lucht- en zeehaven
77
5 Overzicht per deelneming
Havenbedrijf Amsterdam Bestuur en toezicht
Zeggenschap Gemeente Amsterdam is 100% aandeelhouder van Havenbedrijf Amsterdam en heeft daarmee de volledige zeggenschap. Aanvullend aan de gebruikelijke zeggenschap die 100% aandeelhouders hebben is in de afspraken tussen de gemeente en Havenbedrijf Amsterdam vastgelegd dat (wijzigingen van) de strategie aan het college en de raad worden voorgelegd voor wensen en bedenkingen.
Raad van Bestuur Het bestuur bestond in 2020 uit 2 personen. Michiel de Brauw moest in 2020 wegens persoonlijke omstandigheden zijn functie neerleggen en is op interimbasis vervangen door Alexander Kousbroek. In december 2020 is de heer Kousbroek permanent toegetreden tot het bestuur van het Havenbedrijf.
Raad van Commissarissen In 2020 bestond de RvC uit 5 personen, drie vrouwen en twee mannen. Er hebben geen mutaties plaats gevonden.
Raad van Bestuur Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
32
205
188
169,5
155
-
20
175
171
157,5
149
-
32
181
-
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Vast Variabel
Dhr. K.J. Overtoom
COO/ CEO
173
Dhr. M.R. Brauw
CFO
Dhr. A. Kousbroek1
CFO (a.i.)
1
Aangetreden per 1 februari 2020
Raad van Commissarissen Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
30,15
29,1
28,0
Dhr. J.F.M. de Haas
Lid
20,1
19,4
18,7
Mw. W.J. Maas
Lid
20,1
19,4
18,7
Mw. A.M. Magis
Lid
20,1
6,5
-
Mw. M.E.T. Pigeaud-Wijdeveld
Lid
20,1
6,5
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. K. van der Steenhoven
78
5 Overzicht per deelneming
Havenbedrijf Amsterdam MVO
MRI kerngegevens 2020
2019
2018
Co2 emissie (ton)
1670
2.170
2.250
Co2 emissie per fte (ton)
4,52
6
6,25
-
-
-
3,90%
4,0%
3,9%
72/28%
70/30%
69/31%
47,5
46,9
47,3
-
-
-
50
-
46
-
-
1
Medewerkers waarderingsonderzoek Ziekteverzuim % Man/vrouw verdeling % Gemiddelde leeftijd1 Stageplekken Werknemers met afstand tot de arbeidsmarkt
2
Participatiewetbanen
79
5 Overzicht per deelneming
Havenbedrijf Amsterdam Financiële gegevens
Door de coronacrisis is de netto-omzet licht gedaald ten opzichte van 2019. De hogere winst is het gevolg van een mutatie van de belastinglatentie. Gecorrigeerd hiervoor is de winst van het havenbedrijf € 51,7 miljoen.
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
918.346
887.147
851.936
Eigen vermogen
655.655
638.683
639.250
Vreemd vermogen
262.691
248.464
212.686
Nettobedrijfsopbrengst
158.443
169.371
157.413
Nettowinst
82.255
67.536
17.940
Dividend
50.852
61.400
68.500
Solvabiliteitsratio
71,4%
72,0%
75,0%
Rendement op gemiddeld EV
9,1%
7,8%
2,1%
Bedragen x € 1.000
80
5 Overzicht per deelneming
Stadion Amsterdam (Johan Cruijff ArenA) Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Stadion Amsterdam N.V. Vestigingsplaats Amsterdam
Beschrijving Stadion Amsterdam N.V. (Johan Cruijff ArenA) is een multifunctioneel voetbalstadion en de thuishaven van Ajax. Naast voetbalwedstrijden verschaft het stadion onderdak aan groot- en kleinschalige evenementen, waarbij een hoge mate van service en publieks vriendelijkheid wordt geboden. Stadion Amsterdam N.V. hanteert een gebroken boekjaar.
Aantal werknemers 71 Oprichting 17-07-92 Deelneming sinds 17-07-92 Website www.amsterdamarena.nl
Publiek belang Het publieke belang is de instandhouding van een multifunctioneel voetbalstadion in Amsterdam. Uit het herijkingsonderzoek van 2015 is gebleken dat aandeelhouderschap niet noodzakelijk is om het publiek belang te dienen. In overleg met Ajax en de Johan Cruijff Arena heeft de gemeente in 2018 besloten om een belang van 23% ter verkoop aan te bieden aan Ajax.
Belang gemeente Amsterdam 48% Portefeuillehouder Wethouder Deelnemingen
81
5 Overzicht per deelneming
Stadion Amsterdam (Johan Cruijff ArenA) Bestuur en toezicht
Zeggenschap De Gemeente Amsterdam bezit 48% van de certificaten met stemrecht. De andere belangrijke stemgerechtigden zijn Ajax (13%) en het Stichting Administratiekantoor Stadion Amsterdam (39%). Verder mogen zowel de gemeente als Ajax een commissaris voordragen.
Raad van Bestuur In het verslagjaar hebben geen mutaties plaats gevonden. De heer Markerink is directeur sinds 1995 en benoemd voor onbepaalde tijd. Vanwege de vertrouwelijkheid van de gegevens is de belonings informatie van 2020 te vinden in de kabinet bijlage.
Raad van Commissarissen De RvC bestond in 2019/2020 uit vijf leden: vier mannen en één vrouw. In het verslagjaar hebben geen mutaties plaatsgevonden. De commissarissen zijn onbezoldigd.
Raad van Bestuur Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. H. Markerink
Directeur
Vast Variabel -
Pensioen
Totaal 2019/ 2020
Totaal 2018/ 2019
Totaal 2017/ 2018
-
-
-
-
-
Raad van Commissarissen Vergoeding 2019/2020
Vergoeding 2018/2019
Vergoeding 2017/2018
Voorzitter
-
-
-
Dhr. A. Schouwenaar
Lid
-
-
-
Mw. H.C. van Ketwich Verschuur
Lid
-
-
-
Dhr. H. Gerson
Lid
-
-
-
Dhr. D. Karsten
Lid
-
-
-
Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. H. van der Noordaa
RvC is onbezoldigd
82
5 Overzicht per deelneming
Stadion Amsterdam (Johan Cruijff ArenA) Financiële gegevens
De coronacrisis heeft geleid tot een significate omzetdaling. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een nett winst van € 600 duizend negatief.
Financieel overzicht 2019/2020
2018/2019
2017/2018
Totaal activa
146.665
149.091
146.728
Eigen vermogen
105.290
106.171
104.691
Vreemd vermogen
41.375
42.920
42.037
Netto bedrijfsopbrengst
29.746
40.270
36.640
-584
1.979
1.926
0
0
0
Solvabiliteitsratio
71,8%
71,2%
71,4%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-0,4%
1,3%
1,4%
Bedragen x € 1.000
Netto Winst Dividend
83
5 Overzicht per deelneming
Life Sciences Fund Amsterdam (LSFA) Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Life Sciences Fund Amsterdam B.V.
Beschrijving LSFA is een investeringsfonds met een professioneel fondsmanagement. De oprichting is ter versterking van economisch potentieel van het Life Sciences cluster in de regio Amsterdam.
Vestigingsplaats Amsterdam
Publiek belang
Aantal werknemers
Het publiek belang is gelegen in het creëren van hoogwaardige, innovatieve bedrijvigheid in de (bio-)medische sector. Deze bedrijvigheid vormt tevens een bron van nieuwe werkgelegenheid en heeft een direct maatschappelijk nut dat voortkomt uit de ontwikkeling van bijvoorbeeld nieuwe medicijnen.
Oprichting 03-02-09 Deelneming sinds 03-02-09 Website www.lsfamsterdam.nl Belang gemeente Amsterdam 29% Portefeuillehouder Wethouder Economie
84
5 Overzicht per deelneming
Life Sciences Fund Amsterdam (LSFA) Bestuur en toezicht
Zeggenschap Deelnemende investeerders in het fonds zijn Rabobank (33,4%), Gemeente Amsterdam (29,46%), Provincie Noord-Holland (20%), ING Bank (11,1%), private partijen (incl. management, 6%).
Raad van Bestuur
Management Bedragen x € 1.000
Functie
Seed Fund Management BV
fundmanager
In 2020 hebben geen mutaties plaatsgevonden in het bestuur. De twee directeuren (de heren H.F. de Vries en T.S. Schwarz) zijn via Seed Fund Management B.V. aangesteld voor onbepaalde tijd. Het bestuur heeft besloten om de management fee af te bouwen en te beëindigen.
Raad van Commissarissen
Vast Variabel -
Pensioen
Totaal 2020
Totaal 2019
Totaal 2018
-
0
74
168
-
Vergoeding 2020
Vergoeding 2019
Vergoeding 2018
Voorzitter
-
-
-
Mw. B.F. Quint
Lid
-
-
-
Raad van Commissarissen
Dhr. P.J. Kievit
Lid
-
-
-
De RvC bestond in 2020 uit vier personen, drie mannen en een vrouw. Er hebben geen mutaties plaats gevonden.
Dhr. W. Stevens
Lid
-
-
-
Totaal
RvC
16
23
23
Bedragen x € 1.000
Functie
Dhr. W.H.M Jansen
1
aangetreden per 18 december 2019
85
5 Overzicht per deelneming
Life Sciences Fund Amsterdam (LSFA) Financiële gegevens
In november 2020 is een van de bedrijven uit het portfolio failliet gegaan. Dit heeft uiteindelijk geresulteerd in een verlies van LSFA van € 1.492.000
Financieel overzicht 2020
2019
2018
Totaal activa
11944
13.470
13.555
Eigen vermogen
11917
13.408
13.353
27
62
202
Netto bedrijfsopbrengst
-1.444
273
989
Netto Winst
-1.492
163
794
0
150
0
Solvabiliteitsratio
99,8%
99,5%
98,5%
Rendement op gemiddeld kapitaal
-11,7%
1,2%
6,2%
Bedragen x € 1.000
Vreemd vermogen
Dividend
86
5 Overzicht per deelneming
Matrix Innovation Center Algemene gegevens
Deelnemingsgegevens Volledige naam deelneming Matrix Innovation Center N.V./C.V. Vestigingsplaats Amsterdam Aantal werknemers 6 Oprichting 12-12-89 Deelneming sinds
Beschrijving Matrix Innovation Center (MIC) – voorheen Amsterdam Science Park N.V. en C.V. – is opgericht in 1989 en is een initiatief van de gemeente Amsterdam, de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek, de Rabobank Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam.
Publiek belang Het publieke belang van MIC is laagdrempelige huisvesting bieden aan startende, kleinere flexibele ruimte vragende ondernemingen in de ICT, nieuwe media en life-science sector op het Science Park-terrein en zo als kennisstation te functioneren.