Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost.pdf
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Inleiding In dit jaarverslag is de informatie opgenomen over de mate waarin doelstellingen volgens het bestedingsplan 2024 van het Masterplan Zuidoost zijn bereikt, wat hiervoor is gedaan en is uitgegeven. Het Masterplan Zuidoost gaat over haar inwoners, veiligheid, wonen, werken, opgroeien en het ontwikkelen van talenten. Het gaat over kansengelijkheid. De opgaven waar we voor staan zijn omvangrijk en complex . Duurzame en structurele verbeteringen kosten tijd en vragen om een langdurige en gezamenlijke doelgerichte inzet van alle partijen op gebied van onderwijs en jeugd, veiligheid, werk, wonen en leefbaarheid. Om dit te bereiken gaan we de komende twintig jaar gezamenlijk voor de volgende vijf ambities: 1. Inclusie en Participatie: Inwoner zijn van Zuidoost betekent dat je in alle opzichten volwaardig, geaccepteerd en gerespecteerd burger bent van Amsterdam; 2. Wonen en Veiligheid: In Zuidoost opgroeien en wonen betekent dat je goed en veilig woont en over straat kunt gaan; 3. Jeugd en Onderwijs: In Zuidoost opgroeien en wonen betekent dat je alle kansen en mogelijkheden hebt om je te ontwikkelen, te groeien en talenten te ontplooien; 4. Werk en Economie: In Zuidoost zijn we trots op onze positie als economische toplocatie, op ons ondernemerschap en onze creativiteit en investeren we wederkerig daarin en in werk voor onze inwoners; 5.
Bestuur en Organisatie: Zuidoost verandert het bestuur: In Zuidoost heb je te maken met één overheid, die transparant, flexibel en effectief is en stuurt vanuit het belang van het gebied en haar inwoners. Het waarmaken van deze ambities doen wij niet alleen. Wij werken nauw samen in een Alliantie met de gemeente, het Rijk, scholen in het primair en voortgezet onderwijs, woningcorporaties, politie, Openbaar Ministerie, maatschappelijke organisaties op het gebied van welzijn, jeugdhulp, ondernemers, werkgevers, de kunst- en cultuursector en inwoners. De implementatie van het Masterplan Zuidoost kent globaal vier fases: Fase 0 (2020-2021): Verkenning van de opgave en samenwerkingsmogelijkheden met de Alliantie: community-, maatschappelijke-, publieke- en private partners. Fase 1 (februari 2021 – juli 2023): Het Masterplan Zuidoost is vastgesteld en gelanceerd. Na de aanstelling van een programmadirecteur is een onafhankelijk programmabureau Masterplan Zuidoost opgericht. Het programmabureau heeft vanuit een lerende en adaptieve aanpak, gezamenlijk met de alliantiepartners, de visie en werkwijze van het Masterplan verder aangescherpt, concrete invulling gegeven aan de ambities en de samenstelling van de doorbraakteams. De Alliantie heeft experimenteerruimte geboden om te leren door te doen.
Er is veel tijd en energie geïnvesteerd in het aangaan van een samenwerkingsrelatie met community-, gemeentelijk- en private partners. Tijdens dit proces zijn, naast goede resultaten, ook vertragende en belemmerende factoren geconstateerd, Deze zijn van invloed geweest op de continuïteit en kwaliteit van de resultaten. Deze factoren worden ter lering en verbetering meegenomen in de volgende fase namelijk bij de evaluatie/heroriëntatiefase. Fase 2 (juli 2023 t/m januari 2024): De afstemmingsfase tussen de community en de alliantiepartners, is afgerond door de instemming met de blueprint Hervorming governance Masterplan Zuidoost en het plan van aanpak voor het vervolg. De blueprint heeft als doel de betrokkenheid van bewoners te waarborgen in de herziene governance van Masterplan Zuidoost. Er wordt ingegaan op de behoefte van de community in relatie tot het Masterplan Zuidoost, zodat zeggenschap en mede-eigenaarschap van bewoners goed en structureel geregeld worden. Alle investeringen van voorgaande fases moeten uiteindelijk leiden naar een veranderingsproces in lijn 2 met de visie van het Masterplan Zuidoost voor het uitvoeren van de doelstellingen en het behalen van resultaten.
Fase 3 (februari 2024 – eind 2024): Op 1 februari 2024 is een projectteam gestart, dat is samengesteld uit leden van de community, Alliantie, gemeente Amsterdam en het programmabureau met de heroriëntatiefase. Deze fase bestaat uit een evaluatie, herontwerp en implementatie van het herziene Masterplan. Vooruitlopend op het aanstellen van een programmadirecteur is op 15 februari 2024 het programmabureau versterkt met een teammanager, die verantwoordelijk is voor de dagelijkse leiding van het programmateam.
1
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Heroriëntatie In de afgelopen periode heeft het programmabureau Masterplan Zuidoost samen met de alliantiepartners en de community doorgewerkt aan de ambities van het Masterplan Zuidoost en heeft resultaten geboekt. Daarnaast zijn de bewoners en partners vanaf de start en in het proces van de heroriëntatie betrokken. De heroriëntatie van het Masterplan Zuidoost begon in 2024 met de aanstelling van een onafhankelijk procesbegeleider en de oprichting van een projectteam, waaraan ook vertegenwoordigers van de bewonersinitiatiefgroep deelnamen. Het proces is gebaseerd op actieonderzoek, waarbij data werden verzameld uit verschillende bronnen, zoals deskresearch, interviews en groepsgesprekken met bewoners (organisaties, sleutelfiguren en alliantiepartners). De theoretische verkenning van Femke Kaulingfreks (De Wibautleerstoel) heeft bijgedragen aan het formuleren van aanbevelingen. De Initiatiefgroep heeft parallel aan de heroriëntatie een Community Development Plan ontwikkeld om de betrokkenheid van bewoners te waarborgen. Het rapport Heroriëntatie Masterplan Zuidoost met de uitkomsten en aanbevelingen is opgeleverd. Het rapport biedt drie aanbevelingen voor het vervolg van het Masterplan.
De Alliantie heeft ingestemd met twee van de drie aanbevelingen uit het rapport Heroriëntatie Masterplan Zuidoost, die gaan over het toekomstbeeld en de werkwijze van de Alliantie Masterplan Zuidoost. Voor 2025 zijn deze aanbevelingen overgenomen en de acties hiervoor worden opgepakt. De derde aanbeveling, over de vernieuwde governance, wordt in opdracht van de Alliantie verder uitgewerkt. In hoofdstuk 2 is per ambitie opgenomen welke activiteiten zijn uitgevoerd.
Totaaloverzicht Uitgaven 2024 In €
Begroot 2024
Prognose tussentijdse rapportage
Realisatie 2024
Saldo van begroot en realisatie
Thema's Inclusie & Participatie Wonen Jeugd & Onderwijs Cultuur Werk & Economie Veiligheid
617.090 645.525 1.266.605 0 919.315 1.451.465
817.090 645.525 1.266.605 307.000 644.315 1.451.465
720.302 402.096 1.185.702 298.404 644.115 1.475.913
-103.212 243.429 80.903 -298.404 275.200 -24.448
Totaal uitvoeringskosten
4.900.000
5.132.000
4.726.532
173.468
440.000
740.000
446.528
-6.528
5.340.000
5.872.000
5.173.060
166.940
Totaal organisatiekosten programma teams* Totaal Masterplan Zuidoost
*de programmakosten in 2024 bedragen in totaal € 1,0 miljoen. Hiervan is € 0,5 miljoen gedekt uit coalitiemiddelen en € 0,475 miljoen uit de SPUK Kansrijke WIJK. In tabel 1 zijn enkel de programmakosten vanuit de coalitiemiddelen opgenomen.
2
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost 1. Wat hebben we bereikt en wat hebben we hiervoor gedaan? Hieronder is een weergave per ambitie van de uitgevoerde projecten en activiteiten. Ambitie 1, Inclusie & Participatie Onderwerp Toelichting Thema Interventie
Inclusie & Participatie 1. 2. 3. 4. 5.
Wat hebben we bereikt en gedaan?
Zuidoost is dé plek waar je experts vindt en expert kunt worden in ‘de inclusieve en diverse maatschappij van de 21e eeuw’. Kinderen en jongeren van Zuidoost staan centraal. De verbinding van kunst en cultuur, the gift of colour. Doorlopend in gesprek met steeds meer mensen over het masterplan. Inrichten gezamenlijke communicatie Alliantie met Zuidoost, bondgenoten en partners en elkaar. Investeren in versterken en professionaliseren van formele en informele bewonersorganisaties. Innovatieve inzet op groepen bewoners (met name jongeren en kinderen vanaf 11 jaar) die onvoldoende participeren in de samenleving door: 1. Bewoners actief te bereiken; 2. Informatie voorziening (de kansen en mogelijkheden die het masterplan biedt duidelijk maken); 3. Naar ze te luisteren en dialoog met ze te voeren; 4. Ondersteunen en faciliteren om in verbinding met elkaar te blijven, cirkels te vormen en gezamenlijke visie te ontwikkelen 5. Stimuleren, ondersteunen en ruimte creëren zodat ze mee kunnen praten en mee kunnen doen; 6. Uiteindelijk om samen met de (alliantie)partners te co-creëren en eigenaarschap (verantwoordelijkheid) te nemen.
Het investeren in versterken van formele en informele bewonersorganisaties is een doorlopend proces. Het belangrijkste hierin is dat we in verbinding blijven met bewoners en bewonersorganisaties. Verder hebben we stappen gezet in het versterken van de cirkels en hebben we contact gelegd met nieuwe groepen bewoners, zoals de Nu Youth Dialogue Groep, een eerste generatie niet-westerse jongeren (voornamelijk Afrikaanse jongeren) en Kerngroep vrouwen. Dit is een groep vrouwen van 7 verschillende achtergronden. Een innovatie cirkel bestaat uit een groep van actieve bewoners of uit een combinatie van bewoners en informele en formele organisaties en alliantiepartners in Zuidoost die elkaar vinden rondom een bepaald thema.
Bewonersinitiatieven die gericht zijn op waarde creatie voor en door de community ondersteunen en faciliteren en extra inzet plegen op de thema’s die de bewoners/communities als prioriteit aangeven.
In de Week van Zuidoost (27 mei – 2 juni) hebben we bewust ervoor gekozen om de bewoners zelf activiteiten te laten organiseren en uitvoeren. Er waren meer dan 5o activiteiten. De bewoners hebben vanuit hun eigen kracht en ambitie een bijdrage geleverd aan de waarde creatie voor de bewoners en Zuidoost. Een aantal van deze activiteiten wordt voortgezet.
3
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Jongeren en kinderen stimuleren en ondersteunen om door middel van kunst en cultuur hun identiteit en eigen waarde te ontdekken en gemeenschapszin te ontwikkelen.
Wij ondersteunen een viertal Kunst en Cultuurprojecten van jongeren met als doel hun identiteit en eigen waarde te ontdekken en gemeenschapszin te ontwikkelen.
In co-creatie met bewoners uitvoering geven aan doorbraken, acties en activiteiten, onder andere via de abcd-methodiek en ‘designdoing’.
De cirkels Ouderpanel en Oudercollectief zijn aangehaakt bij de ambitie 3, Jeugd & Onderwijs. Deze cirkels zijn in verbinding met de alliantiepartner Zonova. Zij denken mee en geven feedback aan het bestuur van Zonova. In de tweede helft van 2024 hebben de cirkels gesprekken gevoerd en plannen gemaakt om in 2025 samen met Zonova acties uit te voeren om ouders te betrekken bij de scholen van hun kinderen, onder andere door ouders te stimuleren om deel te nemen aan de medezeggenschapraden van de scholen in Zuidoost. Doelstelling en/of streefwaarde
Betrokken Alliantiepartners
Inwoner zijn van Zuidoost betekent dat je in alle opzichten volwaardig, geaccepteerd en gerespecteerd burger bent van Amsterdam. Bewonersparticipatie als partner in het masterplan vergroten (meepraten, meedenken, meedoen. Eigenaarschap en waarde creatie van bewoners bevorderen. Bewoners stadsdeel Zuidoost, woningbouwcoöperaties, ondernemers van Amsterdam Zuidoost vertegenwoordigers van de Arbeidsmarkt, Jeugdhulp, Onderwijs, Politie, gemeente Amsterdam, Openbaar Ministerie en Rijk.
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Programma B3: Democratisering
Uitvoerende directie
Stadsdeel Zuidoost
Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder Is er sprake van cofinanciering?
Wethouder Rutger Groot Wassink, wethouder Touria Meliani N.v.t.
4
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Ambitie 2, Wonen & Veiligheid Onderwerp
Toelichting
Thema
Wonen & Veiligheid
Interventie
1. Hotspot aanpak 2. Aanpakken Woonfraude 3. Instroom en doorstroom bevorderen weerbaardere bewoners in hotspotlocaties. 4. Extra investeringskracht t.b.v. leefbaarheid ontwikkelbuurten en hotspotlocaties. 5. Meer huisvesting voor jongeren uit Zuidoost in Zuidoost. 6. Bouwen voor de buurt- toegankelijke voorzieningen voor lokale ondernemers. 7. Voorkomen toekomstige leefbaarheid- en veiligheidsproblematiek: bouwen flanken A9. 8. Kwaliteit en inrichting openbare ruimte. 9. Verduurzamen particuliere woningen via toekenning Volkshuisvestingsfonds
Analyse
Ambitie 2a Wonen Wat hebben we bereikt en gedaan?
Ambitie 2 heeft als doel dat bewoners van Zuidoost veilig in hun eigen wijk kunnen wonen en zich veilig op straat kunnen begeven. Het Masterplan staat voor een nieuwe manier van werken. We werken bottom-up, vanuit de communities, waarbij de behoefte van de bewoners centraal staat en altijd ons vertrekpunt is. Vooral de jongeren nemen hier een belangrijke plaats in. We werken multidisciplinair samen, over de grenzen van onze eigen organisatiebelangen heen en zorgen voor maximaal eigenaarschap van de bewoners, hetgeen we begeleiden en faciliteren vanuit onze rol.
Doorontwikkelen Hotspotaanpak G-Buurt Noord: in de G-buurt is een gezamenlijk plan van aanpak gemaakt met Rochdale, het buurtteam, de gemeente en bewoners. Deze zal op korte termijn uitgevoerd worden. Daarnaast heeft Civic Amsterdam zich als organisatie aangesloten bij de aanpak. Civic Amsterdam biedt bewoners een gevarieerd aanbod aan welzijnsactiviteiten, taal(lessen) en vrijwilligerswerk. Het Wijkactieteam en de aanpak G-buurt Noord zullen ook vanuit het Empowercentrum gaan samenwerken, waarbij de aanpak G-buurt Noord zich in eerste instantie richt op de flat Geldershoofd en Gravestein. Hierdoor zal het Wijkactieteam een groter gebied beslaan. Tevens is ook een structureel overleg opgezet waarbij het stadsdeel, het buurtplatform, gebiedsontwikkeling, het Masterplan en de aanpak Gbuurt Noord samen een agenda opstellen voor de buurt om de samenwerking en afstemming te verbeteren en versterken. In de K-buurt wordt in samen werking met Community Wealth Building (CWB) verkend wat de mogelijkheid is voor het opzetten van een wijkontwikkelcombinatie/-vehikel (werktitel). Dit gebeurt in nauwe afstemming met Hart voor de K-buurt. Daarnaast wordt de Youth Incubator K-buurt gefinancierd vanuit de Hotspotaanpak. Dit is een initiatief vanuit de buurt zelf om jongeren van de straat te halen en te begeleiden naar werk door middel van muziekstudio’s.
Gemeente Amsterdam (WPI) ondersteunt dit initiatief met begeleiding van jongeren naar (ander) werk met verschillende programma’s.
5
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Welzijnsdashboard Het welzijnsdashboard dat vanuit Community Wealth Building (CWB) in Venserpolder is gestart, laat zien hoe het met bewoners gaat in een wijk, door onderwerpen te monitoren die voor bewoners zelf belangrijk zijn. Dit maakt het tot een menselijker meetinstrument voor de economie en wordt door de community gestuurd. In Q1 en Q2 is het welzijnsdashboard protocol ontwikkeld. Daarbij is er gestuurd op draagkracht om het in de werkwijze van de gemeente en andere partners op te nemen. Hierdoor kan samen met bewoners als gelijke partners het goede gesprek worden gevoerd en kan beleid hierop worden aangepast. Tot nu toe is de ontwikkeling van een dashboard in 2 nieuwe wijken gestart, te weten de G-buurt en Reigersbos. Het Welzijndashboard in Venserpolder is met bewoners doorontwikkeld als middel voor co-creatie binnen de wijkontwikkeling, en is belangrijke input voor de opgerichte buurtcoalitie. Vanuit CWB is verkend wat de mogelijkheden zijn voor stadslandbouw verbonden aan coöperatieve supermarkt. Dit speelt in op de resultaten van het Welzijndashboard Venserpolder. In 2025 wordt dit initiatief verder uitgewerkt.
In Venserpolder is een buurtplatform in oprichting.
Woonfraude aanpak aansluiten bij de WijkActieTeams en Hotspotaanpak
Medewerkers van Handhaving Wonen zijn aangesloten bij het Wijkactieteam en lopen mee in de actie van de H-buurt. De actie is uitgevoerd en wordt nu verder uitgewerkt met meerdere partijen. Dit is een experiment vanuit de gemeente Amsterdam (Wonen) om te kijken of deze manier van werken ook wenselijk is bij andere hotspotgebieden.
Huisvesting voor jongeren uit Zuidoost in Zuidoost
Woningaanbod voor jongeren uit Zuidoost vergroten (zoals tijdelijk project 1 van de 11 in G-buurt Noord en bijvoorbeeld door toepassen van lokale voorrangsregel): Dit project loopt en is afhankelijk van het aantal woningen dat vrijkomt in de flats Geldershoofd en Gravenstein voor transformatie. Tot nu toe is er veel animo voor de woningen en verloopt de samenwerking steeds beter. Voortzetting en uitbreiding van informatievoorziening aan jongeren met betrekking tot wonen en de woningmarkt. (o.a. d.m.v. voorlichtingspunt: Wonen&ZO): dit jaar is in de lessen burgerschap van het ROC uitgebreid aandacht besteed aan alles rondom wonen in Amsterdam (woningmarkt, Woningnet, rechten en plichten en bezichtiging in jongerenwoning). Dit krijgt een vervolg in de volgende burgerschapslessen. Daarnaast is het informatiepunt voor jongeren Wonen&ZO elke donderdag open en één keer per maand wordt een verdiepingssessie op het gebied van wonen georganiseerd. Op 20 juni 2024 is een grotere informatiemarkt over wonen georganiseerd in samenwerking met de Rabobank en Techgrounds. Inmiddels zijn 9 van de 10 beschikbare plekken bezet, waarmee nagenoeg alle woningen bewoond zijn. Het streven is om een wachtlijst op te bouwen, zodat bij doorstroming of vertrek van één van de jonge ouders, direct een nieuwe bewoner kan worden geplaatst.
Hiermee wordt de continuïteit van de woningbezetting gewaarborgd en kan leegstand te allen tijde worden voorkomen.
6
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Experiment voor het co-creëren en realiseren van woningen voor jongeren in Holendrecht: Er is aangesloten bij de Socratic design sessies die al plaatsvonden met jongeren in Holendrecht. Hierop volgend is het programma Socratic Design Futurelab ontwikkeld en zijn twee jongeren uit Holendrecht aan de slag met het ontwikkelen van een integrale visie op hun wijk: op het ontwerpen van een perspectiefvol narratief. Doel is om “ander denken” mogelijk te maken zowel bij inwoners, ondernemers, gemeente als andere stakeholders. Het uitvoeren betreft het daadwerkelijk organiseren en faciliteren van dialogen en labs met bewoners zullen scenario’s worden ontwikkeld voor een “goede wijk”, waarin aspecten als leren, digitaliseren, gezondheid, ondernemen en wonen vanuit een menselijk perspectief worden verbonden. De wijsheid van mensen over hun bestaan en de benodigde verantwoordelijkheden worden de pijlers van het denken over de wijk. Ten behoeve van het realiseren van betaalbare bedrijfsruimte wordt in samenwerking met een private partij afspraken gemaakt over het realiseren van een bedrijfsverzamelgebouw waarbij een betaalbare maximale huurprijs wordt gehanteerd. Ondersteuning van lokale initiatieven t.b.v. ontwikkeling flanken A9: De initiatieven zijn inmiddels in uitvoering.
Vanuit het masterplan is een initiatief door jongeren voorgesteld die een onderneming willen opzetten rondom 3D bouwen. Zij hebben zelf de samenwerking opgezocht met TU Delft en TU Eindhoven. Momenteel zijn betreffende jongeren in samenwerking met studenten van de TU Delft bezig met een ontwerp voor een grote kas. Aanpakken openbare ruimte in de hotspotgebieden en rondom verduurzaamde VvE’s, in co-creatie met bewoners: in Holendrecht is de VvE gereed met de verduurzaming (deels gefinancierd vanuit het Volkshuisvestingsfonds (VHF). Daar wordt nu gestart met de co-creatie met bewoners voor het ontwerp van de openbare ruimte. Extra inzet van de stedelijke aanpak VvE in Zuidoost, gericht op versterken van VvE’s en verduurzamen van de particuliere woningvoorraad (door toevoeging van extra middelen vanuit het VHF): De VvE aanpak is in uitvoering en de capaciteit vanuit de gemeente is weer op peil. De stand van zaken wordt nog scherper in beeld gebracht per VvE. Daarnaast worden buurtinformatiebijeenkomsten georganiseerd voor verschillende VvE’s. Daarnaast is er ondersteuning voor de verschillende fases van de verduurzaming van de VvE complexen en is een community of practices opgezet.
Doelstelling en/of streefwaarde Betrokken Alliantiepartners
Wijkactieteams, Woningcorporaties, Stichting !Woon, ROC van Amsterdam, ZuidoostCity.
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Wonen
Uitvoerende directie
Stadsdeel Zuidoost, G&O, V&OR, Wonen.
Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder
Wethouder Zita Pels
7
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Is er sprake van cofinanciering?
Ambitie 2b Veiligheid Interventie Wat hebben we bereikt en gedaan?
-
reguliere middelen van de gemeente en partners; extra investeringen vanuit de woningcorporaties; extra rijksmiddelen met name de SPUK Volkshuisvestingsfonds, Regiodeal.
1. Wijk Actie Teams 2. Intensivering aanpak Jeugd en Veiligheid 3. Innovatie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Doorbraak 1: Wijkactieteams Bewoners in een aantal buurten in Zuidoost hebben te maken overlast en andere veiligheidsproblemen in hun directe woonomgeving, zowel op straat als vanuit woningen. Om deze problemen direct aan te pakken zijn de Wijkactieteams ontwikkeld waarin woningcorporaties, politie, gemeente en hulpverlening samenwerken. Bewoners kunnen melding doen bij het Wijkactieteam die daar direct mee aan de slag gaan. Het kan gaan over overlast door buren, over centrale deuren die geforceerd worden of aanloop van drugsgebruikers. Sommige problemen zijn erg ingewikkeld en kunnen niet op de normale manier worden opgelost. In die gevallen zorgt het Wijkactieteam ervoor dat het gezamenlijk wordt opgepakt. In 2024 hebben de wijkactieteams op die manier 30 ingewikkelde casussen opgepakt in Venserpolder, 36 in de H-buurt, 32 in Holendrecht en 27 casussen in de G/E-buurt. De casussen zijn vrijwel allemaal met een positief resultaat afgerond, al betekent het soms dat er een next-best oplossing is gevonden. Belangrijk is dat bewoners altijd terugkoppeling krijgen zodat zij zich gehoord en geholpen voelen. Naast Meldingen doet het Wijkactieteam buurtonderzoeken, bijvoorbeeld als er ergens een explosie is geweest of als er veel meldingen zijn over overlast.
Zij gaan van deur tot deur, bieden zo nodig nazorg en halen op wat er leeft in de wijk. Soms leiden buurtonderzoeken ook tot grotere acties of projecten. Voorbeelden zijn de acties in wooncomplex Koornhorst waar sprake was van ernstige overlast. Alle 400 woningen zijn bezocht en er zijn allerlei maatregelen genomen zoals extra bewaking en hulp voor kwetsbare bewoners. In Venserpolder was overlast van groepen mensen die op straat samenkomen. In overleg met alle betrokkenen is op de Agatha Christiesingel een plek gecreëerd waar zij kunnen samenkomen zonder de directe omgeving tot last te zijn. In Holendracht is met de buurt een groot schoonmaakactie georganiseerd. Bijna 200 bewoners hebben samen met de professionals van het Wijkactieteam de buurt schoongemaakt en wat kapot was hersteld. ISG hosts In 2024 is extra toezicht door de Hosts van ISG gerealiseerd. Dagelijks zijn zes mensen van 17.00 tot 02.00 uur zichtbaar op straat aanwezig. De hosts hebben geen speciale bevoegdheden. Zij zoeken actief contact met bewoners en met mensen die op straat hangen. Door het persoonlijke contact kunnen zij hen makkelijker aanspreken als dat nodig is. Door dagelijkse rapportages is het
8
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Wijkactieteam in staat direct te schakelen op hetgeen zich de vorige avond heeft voorgedaan. De hosts opereren direct onder regie van het Wijkactieteam en kunnen bij calamiteiten politie en THOR bellen. Doorbraak 2: Versterken aanpak Jeugd & Veiligheid De veiligheid van jongeren staat onder druk in Zuidoost. Er zijn regelmatig ruzies en conflicten tussen jongeren, groepen jongeren en hun achterban. Deze conflicten spelen zowel fysiek als op social media. Jongeren gaan zich wapenen tegen hun belagers en deze worden regelmatig ook echt gebruikt. Om deze problematiek aan te pakken wordt sterk ingezet op preventie, om te voorkomen dat jongeren in de problemen komen en tot geweld of criminaliteit leidt. In de reguliere aanpak van de veiligheid rond jongeren werken politie, het stadsdeelteam Jeugd & Veiligheid, straatcoaches en andere partners dagelijks aan de veiligheid van jongeren. Met middelen van het Masterplan en met inzet van mensen uit de community zijn verschillende projecten en nieuwe interventies ontwikkeld. Hieronder staan een aantal voorbeelden: Bij de meeste projecten wordt nauw samengewerkt met grassrootsorganisaties. Conflictbemiddelingspool Om de vicieuze cirkel van geweld tussen jongeren te doorbreken is een bemiddelingspool opgericht. Deze professionals kunnen bemiddelen bij conflicten tussen jongeren.
Het gaat onder anderen om (meiden)conflicten, afpersingszaken en online aangemoedigde conflicten. In alle gevallen worden de ouders betrokken. Keep it real Keep it Real is een project dat is voortgekomen uit de community van Zuidoost. Het project richt zich op jongeren in het voortgezet speciaal onderwijs (VSO). Het doel is om hen weerbaar te maken tegen de verleidingen van criminaliteit. Dit gebeurt door hen positieve ervaringen te laten opdoen en te leren van ervaringsdeskundig die goed in staat zijn om contact te leggen. Het project is met het Orion College Zuidoost en Praktijkschool De Dreef ontwikkeld. Keep It Real organiseert workshops voor de leerlingen op de thema’s identiteit, discriminatie, street life, criminaliteit, sport, fashion, drill, beats, drums, etc. Voor sommige leerlingen is extra individuele begeleiding nodig en beschikbaar. Ook is er veel aandacht voor de ouders. Via de scholen doen meer dan 100 leerlingen mee. Via de Keep it real-podcast en sociale media spreken zij een veel grotere groep aan. De betrokken scholen zijn zeer enthousiast en geven aan dat KIR de leerlingen bereikt op een manier die de scholen zelf niet kunnen.
Complexe zorgproblematiek en veiligheid Een rode draad die naar voren komt in gesprekken met bewoners en veiligheidspartners is dat er veel complexe casuïstiek is waarbij veiligheidsrisico’s spelen voor betrokkenen of voor de omgeving. Vaak is speciale ondersteuning en een woonplek noodzakelijk, maar die zijn niet altijd voor handen. Het reguliere aanbod sluit soms niet aan op de acute behoefte of op de culturele achtergrond
9
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost van betrokkenen. Daarom is in 2024 een maatwerkbudget in het leven geroepen dat we kunnen inzetten op het moment dat het nodig is en worden ook kleinere zorgpartijen of grassrootsorganisaties betrokken. Dit gebeurt ook in samenhang met de gemeente en jeugdzorgpartijen om te leren hoe we ontbrekende schakels in het zorgaanbod structureel kunnen organiseren. Project Zwijgrecht Het project Zwijgrecht, een actiefilm met een maatschappelijk doel, is een samenwerking met Rotterdam. De film is samen gemaakt met jongeren uit o.a. Zuidoost waarvan sommige hun eigen ervaringen hebben kunnen inzetten om scenes te schrijven of te spelen. De film gaat over jonge uithalers, de verlokking van het geld en de darkside van de praktijk. Bijna 800 jongeren zijn op de audities afgekomen en uiteindelijk hebben 100 jongeren in verschillende rollen meegewerkt. Hierdoor hebben zij positieve ervaringen opgedaan en nieuwe perspectieven gekregen. Bovenal zijn ze supertrots op de film die in september in première is gegaan in Tuschinsky. De film wordt onderdeel van een preventief educatief programma dat door het Trimbosinstituut ontwikkeld wordt. Bij de uitrol het programma op sportclubs, buurthuizen en scholen krijgen jongeren een belangrijke rol. Schoolveiligheid op het primair onderwijs In Zuidoost beginnen de veiligheidsproblemen vaak al op de basisschool.
Daarom is er een speciale projectleider J&V voor het primair onderwijs aangesteld. Deze heeft alle 26 basisscholen bezocht en gevraagd naar hun problemen en behoeftes. Door de nieuwe contacten komt er veel extra casuïstiek naar boven. De scholen worden individueel geholpen met hun veiligheidsplannen en er is veel behoefte aan de inzet van Straatcoaches. Doorbraak 3 Innovatie aanpak Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (HGKM) Al jaren wordt gewerkt aan het bieden van ondersteuning en hulpverlening op het gebied van HGKM. Dit gebeurt zowel door formele organisaties (Veilig Thuis, Blijf groep, Jeugdbescherming, Politie etc.) als door informele organisaties (waaronder leden van de Geweldig in Huis groep). Desondanks komt de inzet van de formele en informele partners nog onvoldoende samen en vraagt de hardnekkigheid van de problematiek om nieuwe vormen van hulpverlening: meer integraal en systematisch werken en het vergroten van bewustwording en doorbreken van taboes. Het jaar 2024 is gebruikt om met betrokken partners te bekijken hoe een extra impuls kan worden gegeven aan de bestaande aanpakken en interventies. Hier zijn 6 bouwstenen uit voortgekomen die in 2025 vorm krijgen. Data-analyse: analyse van kwantitatieve en kwalitatieve cijfers inzake HGKM zodat interventies beter kunnen worden afgepast en gericht.
Bewustwording & dialoogvoering: om vormen van geweld bespreekbaar te maken en taboes te doorbreken, zal door formele en formele partners gewerkt aan bewustwording en dialoogvoering in de wijken. Casuïstiektafel formeel en informeel: om succesvol in te kunnen grijpen op hardnekkige en meervoudige complexe casuïstiek wordt in 2025 een
10
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost casuïstiektafel samengesteld van formele én informele partners die wekelijks bijeenkomt doorbraken te realiseren in casussen die anders vastlopen. Effectieve inzet van Tijdelijk Huisverbod (THV): om te voorkomen dat geweld terugkeert na een tijdelijk huisverbod zal intensief casemanagement worden ingezet tijdens de THV. Time-out plekken: woningen beschikbaar stellen voor een time-out van 2-4 weken voor één of meerdere personen uit een gezin zodat passende ondersteuning kan opstarten. Plegerhulp: om de intergenerationele overdracht van geweld te doorbreken, zullen we verschillende vormen van hulp aan plegers ontwikkelen, beginnend met een vrijwillige supportgroep. Doelstelling en/of streefwaarde Betrokken Alliantiepartners
Wijkactieteams: corporaties, politie, stadsdeel, buurtteam, etc. Jeugd en Veiligheid: politie, OM, JDK, Keep it real, etc. HGKM: Politie, OM,
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Veiligheid
Uitvoerende directie
Stadsdeel Zuidoost
Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder Is er sprake van cofinanciering?
Burgemeester Femke Halsema, coördinerend wethouder Marjolein Moorman Wijkactieteams en ISG host: € 2.000.000 via PmG/Kansrijke wijk) Jeugd en Veiligheid: (700.000 via PmG/Kansrijke wijk) HGKM: Nvt
11
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Ambitie 3, Jeugd & Onderwijs Onderwerp
Toelichting
Thema
Jeugd & Onderwijs
Interventie
Analyse
1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.
Aanpak leeftijd van min 9 maanden tot 6 jaar; De ideale Zuidoost basisschool; De ideale Zuidoost middelbare school; De overgang van middelbare school naar vervolgonderwijs en werk; Jongerenbegeleiding in de wijk; Zuidoost Academie; Ouder/opvoeder netwerken
Dagelijks werken honderden professionals, samen met ouders en vrijwilligers aan het vergroten van de kansen van kinderen in Zuidoost. Vanuit het masterplan ondersteunen we hen en de jeugd in Zuidoost door: -
succesvolle aanpakken proberen op te schalen; bij aanpakken die onvoldoende effectief zijn te zoeken naar aanpassingen; voor vraagstukken waarvoor we nog geen aanpak te zoeken naar een antwoord.
In onze manier van werken hanteren we drie uitgangspunten: 1.
We werken samen én vanuit een gezamenlijk perspectief aan onze opgaven. Per opgave ontwikkelt een opgaveteam de plannen en stuurt de uitvoering aan. De opgaveteams worden getrokken door betrokken sleutelfiguren uit het veld. In de opgaveteams zitten diverse experts, professionals, beleidsadviseurs enz. Zij werken nauw samen met bewoners (organisaties), leerlingenraden etc. 2. We werken community based. Bij alles wat we doen gaan we uit van de kracht en creativiteit van de community en in het bijzonder de kinderen en opvoeders van Zuidoost. We redeneren vanuit hun perspectief en participatie vormt een rode draad in onze aanpak. We betrekken bewoners actief als gesprekspartner en co-creator via onder andere de netwerken van scholen, kinderopvang, Ouderkindteams, oudernetwerken, jongerenplatformen, de gebiedsmakelaars en de jeugdleden van Social Pact. 3. We werken evidence based en monitoren onze inzet. De thema's en hoofddoelen in onze aanpak zijn gekozen op basis van een analyse naar de factoren van kansenongelijkheid. Zo kijken we met elkaar op welke gebieden en momenten we het meeste invloed hebben op het creëren van kansen.
Wat hebben we bereikt en gedaan?
Aanpak -9 maanden tot 6 jaar Met de financiering van de SPUK Kansrijke Wijken zijn in 2024 projecten opgestart en versterkt met betrekking tot:
12
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Versterking aanbod voor ouder en kind o.a. door uitbreiding van de spelinlopen en extra gezinsgericht aanbod; Versterking van de toeleiding naar ontwikkelingsgericht aanbod o.a. door wijkgerichte oudercontactfunctionarissen in alle gebieden, door toeleiding te verbinden aan informeel aanbod en de onlinecampagne van het OKT; Scholing professionals en medewerkers organisaties in de wijk, onder ander via opleidingsaanbod van de Zuidoost Academie; Versterking van voor- en vroegscholen o.a. door inzet van groepshulpen op de voorschool en startklassen (3 locaties);
Daarnaast hebben we onder andere verder gewerkt aan: het leesoffensief: bevorderen van leesplezier als basis voor het versterken van het taalniveau van kinderen - op school, thuis en in de buurt; het lokaal werven en opleiden van pedagogisch medewerkers en groepshulpen in de kinderopvang. In 2024 hebben de eerste kandidaten die in 2022 gestart zijn hun diploma behaald en zijn er weer ruim 20 ouders uit Zuidoost met een toeleidingstraject gestart. De Ideale basisschool Gezamenlijk hebben we onder andere het volgende gerealiseerd: Het aantal Familiescholen in Zuidoost is per schooljaar 2023/24 uitgebreid van 1 naar 8 scholen. Via School en Omgeving is er een verdere uitbreiding gekomen van het naschools aanbod talentontwikkeling. Daarbij werken we aan verhoging van de deelname en investeren we extra in de kwaliteit van het aanbod. De meeste scholen bieden schoolontbijt aan. Schoolbesturen zetten bij scholen waar dat nodig is extra in op de kwaliteit van onderwijs. Gezamenlijk met alle partners zetten we waar nodig extra in op schoolveiligheid. Per schooljaar 2024/2025 is het aantal kinderen dat deelneemt aan High Dosage Tutoring uitgebreid naar 120. Met de schoolbesturen werken we aan een aanpak van het lerarentekort, onder andere door Zuidoost meer te gebruiken als vindplek voor zij-instromers, stageplek en toekomstige werkplek.
Basisschool De Metropool is geopend. Leesoffensief: bevorderen leesplezier als basis voor het versterken van het taalniveau van kinderen - op school, thuis en in de buurt. Bijv. OBA op School en het voorleesfestival - (opkomst 200 ouders en kinderen).
De Ideale middelbare school Op basis van de in 2022 opgestelde visie werken we met de scholen en andere partners aan de volgende prioriteiten: Aantrekken en behouden van voldoende goede leraren en versterken in pedagogiek/identiteit; Schoolaanwezigheid en de samenwerking tussenschool en ouders; Loopbaanoriëntatie en begeleiding en meer verbinding met bedrijven, partners en wijk/buurt;
13
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Daarnaast hebben we onder andere ingezet op: Via School en Omgeving is er een verdere uitbreiding gekomen van het naschools aanbod talentontwikkeling. De meeste scholen bieden schoolontbijt aan. Overgang naar vervolgonderwijs en werk
In het voorjaar van 2024 is een verkenning naar de mogelijkheid van een Aan de bak garantie programma gedaan. De Aan de bak garantie is een loopbaanoriëntatie- en begeleidingsprogramma (passend bij de lokale context) vanaf de basisschool, met de middelbare scholen, het mbo en het bedrijfsleven. Daarin gekoppeld is de mogelijkheid van een baangarantie, passend bij de werkgelegenheid in de regio; Daarnaast focussen we met de stedelijke mbo-agenda specifiek op Zuidoost en de andere masterplan gebieden, wat heeft geleid tot het opstarten van diverse projecten.
Jongerenbegeleiding in de wijk
In februari 2024 is de officiële aftrap geweest van het project Jongerenbegeleiding in de wijk. Acht grassrootsorganisaties uit de wijk, waar al veel jongeren komen, krijgen ondersteuning voor de begeleiding van circa 500 jongeren. Daarbij investeren zij in hun organisaties, werken we gezamenlijk een kwaliteitskader uit en werken we aan verbinding met de formele organisaties als OKT, scholen en buurtteam; Aanvullend zijn we gestart met het project gezinsbegeleiding in de wijk voor ouders met jonge kinderen. Dit hebben we gedaan met drie organisaties in de wijk die ongeveer 100 gezinnen begeleiden.
Zuidoost Academie
Op 1 februari 2024 is in voormalig schoolgebouw De Ster de Zuidoost Academie geopend. Onder de vlag van de Zuidoost Academie werken de partners van de ambitie gelijke kansen voor de jeugd samen aan het versterken van de (pedagogische) competenties van opvoeders en professionals die samen de pedagogische civil society van Zuidoost vormen. Er zijn afgelopen maanden onder andere inspiratiesessies, trainingen en een talkshow voor ouders/opvoeders, professionals en vrijwilligers georganiseerd. Het opleiden van pedagogisch medewerkers uit Zuidoost gaat ook vanuit de Zuidoost Academie (zie aanpak 0-6 jaar). In de Zuidoost Academie is ook een ruimte van de OBA en een ontmoetingsruimte voor gastouders gerealiseerd. Ouder/opvoeder netwerken
Mannen aan Zet is een met en door de community opgezet programma om vaderbetrokkenheid te stimuleren, vaders als rolmodellen in te zetten en mannen te emanciperen. Na de aftrap eind 2023 is begin 2024 een organisatiemodel opgezet en zijn activiteiten en trainingen voorbereid. In het najaar is gestart met een themagesprek en een spreekuur.
14
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Doelstelling en/of streefwaarde
Het Makuba netwerk verbindt netwerken van moeders en faciliteert hen om hun rol beter te kunnen invullen. Dit is in 2024 gedaan via 7 inspiratiesessies en de inzet van sleutelpersonen.
In Zuidoost opgroeien en wonen betekent dat je alle kansen en mogelijkheden hebt om je te ontwikkelen, te groeien en talenten te ontplooien. Bij alle indicatoren die kansenongelijkheid bij de jeugd voorspellen, streven we ernaar om op termijn doch zo snel mogelijk op het gemiddelde van Nederland te zitten. Dan pas hebben kinderen uit Zuidoost gelijke kansen.
Betrokken Alliantiepartners
Iedereen die in Zuidoost bijdraagt aan gelijke kansen voor de jeugd is of kan een partner zijn in de aanpak. Vanuit de Alliantie zijn bewoners, OKT, schoolbesturen en de gemeente de belangrijkste partners In het doorbraakteam zitten de trekkers van de opgaveteams.
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Programma 5. Onderwijs en Programma 6. Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit (inclusief Basisvoorzieningen)
Uitvoerende directie
Onderwijs, Jeugd, GGD, Stadsdeel Zuidoost
Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder Is er sprake van cofinanciering?
Coördinerend wethouder Marjolein Moorman De inzet die in dit overzicht zijn is opgenomen, financieren we uit verschillende geldstromen: -
-
reguliere middelen van de gemeente en partners; extra middelen vanuit de gemeente, onder andere de coalitieakkoord middelen masterplan, de coalitieakkoord middelen onderwijs en het budget ongelijk investeren; extra rijksmiddelen met name de SPUK Kansrijke wijk en School en Omgeving.
15
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Ambitie 4, Werk & Economie Onderwerp Thema
Toelichting Werk & Economie
Interventie
1. Meer jongeren/ bewoners duurzaam aan het werk; - Werk, aanpak armoede en schulden, als onderdeel van integrale buurtaanpak 2. Duurzame loopbaantrajecten in kansrijke sectoren; - Soepele overgang (vervolg)onderwijs – Werk 3. Doorontwikkeling Duurzame Publiek Private Samenwerking (ambitieoverstijgend) - Cirkel: Convenantpartners - Cirkel: Youth Academy Platform (OCTA). 4. Versterken Lokale Economie/ Community Wealth Building.
Analyse
Inrichting, sturing en samenstelling doorbraakteam is ongewijzigd. Uitvoering van doorbraken wordt gedaan in co-creatie tussen community-, publiek- en private partners. In relatie tot de gemeentelijke inzet en processen vindt goede afstemming plaats tussen de programmaregisseurs (bewakersrol) en gemeentelijk opdrachtgevers.
Wat hebben we bereikt en gedaan?
Meer jongeren/ bewoners duurzaam aan het werk Doel in 2024 is totaal 1.000 mensen een stap verder helpen op de arbeidsmarkt, 350 dichter bij werk, 350 van geen werk naar werk, 250 van school naar werk, 50 van werk naar (beter) werk. Van geen werk naar werk: Op 27 mei 2024 organiseerden wij, in het hart van Amsterdam Zuidoost, nabij het Anton de Komplein, de On Track marktdag. Dit verbindende evenement, geïnitieerd vanuit de wensen van bewoners, had als primair doel om zo veel mogelijk inwoners van Zuidoost te bereiken rondom het belangrijke thema bestaanszekerheid. Door een combinatie van sportieve activiteiten en een motiverende serious gaming aanpak rondom werk, creëerden we een aantrekkelijke en toegankelijke omgeving voor een brede doelgroep. De kern van ons aanbod was het persoonlijke gesprek, met de centrale vraag: ‘Hoe gaat het met jou?’. Vanuit dit oprechte contact verkenden we relevante thema’s zoals werk, inkomen, huisvesting, zorg, jeugd en onderwijs. Zuidoost Werkt heeft mede door een nieuwe locatie op het Bijlmerplein meer dan 1000 bewoners in Zuidoost bereikt. Hulp bij zoeken naar werk of beter werk, taallessen en de juiste doorverwijzing. Er zijn in 283 bewoners aan werk geholpen in 2024. Daarmee is de doelstelling van 250 meer dan gehaald.
Van scholing naar werk: In het derde kwartaal van 2024 lanceerden we de programmalijn 'van school naar werk'. Dit programma ondersteunt jongeren en volwassenen in AmsterdamZuidoost bij hun succesvolle overstap naar de arbeidsmarkt. De focus ligt op praktische begeleiding, de ontwikkeling van essentiële vaardigheden en een goede aansluiting op de actuele vraag naar arbeidskrachten in kansrijke sectoren. Van werk naar beter (betaald) werk:
16
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Succesvol Career & Network Event verbond talent en topwerkgevers in Amsterdam Zuidoost. Op 3 oktober 2024 brachten we meer dan 25 toonaangevende Amsterdamse werkgevers en 140 ambitieuze HBO/WOopgeleide talenten uit Zuidoost samen tijdens een uniek Career & Network Event. Deelnemers namen deel aan speeddates en verdiepten hun kennis in workshops over LinkedIn, Personal Branding en Carrièreplanning, waarmee ze vol enthousiasme hun professionele netwerk in Amsterdam Zuidoost versterkten. Duurzame loopbaantrajecten in kansrijke sectoren Wij geven de lokale verbinding/brugfunctie van deze loopbaanpaden vorm. Te denken valt aan: Bouw, Techniek en Groen/ Energietransitie > koppeling met Groene Hub inz. Quick Fix Brigade, Zorg en Welzijn > koppeling met Cordaan via Randstad, Pedagogiek > koppeling met Zuidoost Academie, ICT > koppeling met TechGrounds en Zwarte Vrouwen Voor Technologie en Transport & Logistiek > fysieke aanwezigheid op On Track (30 mei).
Ook het bestaande aanbod van opleidingstrajecten bij AmsterdamWerkt! is in beeld en we zetten in op meer lokale bekendheid door bijvoorbeeld Pilot Instroom Stimulans, waarbij lokale (informele) organisaties een financiële compensatie krijgen bij aanmelding én bij positieve afronding van een traject bij AmsterdamWerkt! Daarnaast is een loopbaanpad "van geen werk naar werk" in ontwikkeling, waar empowerment door lokale (informele) organisaties met vertrouwenwekkende Zuidoostenaren centraal staat, met daarna de koppeling richting het bekende aanbod via Zuidoost Werkt. Hierin wordt ook intern samengewerkt, onder andere met de gemeente (WPI) onder de noemer Talentontwikkeling (binnen aanpak "Iedereen Kans Op Werk") en met RWC omtrent Ongekend Talent. Ook het loopbaanpad "ondernemerschap" krijgt steeds meer vorm. Doorontwikkeling Duurzame Publiek Private samenwerking Er zijn meerdere themabijeenkomsten georganiseerd om community-, publiek-, en private partners concreet en duurzaam aan elkaar te koppelen. Dit wordt doorlopend aangejaagd en (door)ontwikkeld. Inspiratiesessie Wilskracht Op donderdag 11 april 2024 organiseerden wij een inspirerende sessie rond het thema 'Wilskracht' voor de community-, publieke en private partners. Tijdens deze bijeenkomst stond de cruciale verbinding tussen werkzoekenden en potentiële werkgevers centraal.
We verkenden kernvragen zoals: o Wat zijn de persoonlijke uitgangspunten van werkzoekenden? o Welke concrete uitdagingen ervaren zij in hun zoektocht naar werk? o Wat verstaan we onder 'wilskracht' en hoe draagt deze eigenschap bij aan succes op de arbeidsmarkt? Het doel van deze sessie was om een dieper inzicht te creëren in elkaars perspectieven en zo een basis te leggen voor een effectievere samenwerking.
17
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Versterken lokale economie/ Community Wealth Building (CWB) We hebben gewerkt aan twee interventies: 1. Het voortzetten, doorontwikkeling en zichtbaarheid van de Ondernemerswinkel, inclusief verhuizing naar nieuwe (tijdelijke) locatie Bijlmerplein 134 De Ondernemerswinkel is in co-creatie ontwikkeld door een groep ondernemers uit Zuidoost, vanuit de behoefte en inzet van ondernemers uit Zuidoost. De financiële investering voor deze ontwikkeling is gedaan met de coalitieakkoordmiddelen van de gemeente Amsterdam die voor het masterplan beschikbaar zijn gesteld. De Ondernemerswinkel is een lokale voorziening die ondernemers helpt met advies, ondersteuning en informatie over het ondernemerschap. Het doel van de Ondernemerswinkel is het versterken van lokale ondernemers door behoeften in kaart te brengen en het aanbod daarop aan te sluiten. Vanuit deze voorziening worden ondernemers doorverwezen naar bestaand aanbod. Aanbod dat er nog niet is, maar waar wel behoefte aan is, wordt gezamenlijk met de ondernemers en partners ontwikkeld. De Ondernemerswinkel is er voor alle lokale (aspirant)ondernemers, of je nu een onderneming wil starten of al een gevestigde ondernemer bent. Het biedt een fysieke, veilige en vertrouwde locatie voor en door uit Zuidoost.
Er zijn Masterclasses/ workshops/ netwerkborrels en inloopdagen georganiseerd in de Ondernemerswinkel, concreet: o 26 evenementen (workshops en masterclasses), gewaardeerd met 8,5 door deelnemers o 8 Netwerk-/ Speciale evenementen (Internationale Vrouwendag en NightMarket) o 2 In partnerschap ontwikkelde programma’s/ trajecten ‘ROC Sparen & Beleggen’ en ‘OBA Next’ o 17 Inloopdagen o 94 1 op 1 gesprekken o 14 gemiddeld aantal deelnemers per workshop o 306 unieke deelnemers (zonder deelnemers traject ROC en NightMarket) Het adviespunt Ondersteuning Ondernemers van de gemeente is ook dagdeel spreekuur in de Ondernemerswinkel gestart. Voor de voortzetting en doorontwikkeling van de Ondernemerswinkel in de komende vier jaar is geld aangevraagd en toegekend gekregen in de Regio deal. 2. Loopbaanpad ondernemerschap Om het ondersteuningsaanbod beter aan te kunnen laten sluiten op de behoefte van de (aspirant)ondernemers hebben we persona’s opgesteld. Er zijn meerdere werksessie georganiseerd met (community)partners om deze ondernemersprofielen te ontwikkelen. In 2025 worden de hierop gebaseerde loopbaanpaden voor ondernemerschap doorontwikkeld, zodat het ondersteuningsaanbod beter aansluit op de behoeften en wensen van ondernemers uit Zuidoost.
- Versterken ondernemersvaardigheden Ondernemersvaardigheden worden via de Ondernemerswinkel versterkt in cocreatie met partners van Masterplan Zuidoost. De doorontwikkeling van de Ondernemerswinkel als infrastructuur is in gang gezet en er wordt gezocht om hier duurzaam invulling aan te geven. De nieuwe locatiebevindt zich aan het Bijlmerplein 134. , De vaardigheden die ondernemers ontwikkelen via de
18
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Ondernemerswinkel zijn cruciaal opdat ook startende ondernemers perspectief vinden om voldoende inkomen uit hun onderneming te halen. Ondernemershubs en lokale netwerken en partners zijn nauw betrokken bij de programmering. Impact ondernemers, inclusief maatschappelijke organisaties die de ambitie hebben te groeien tot sociale ondernemingen worden ondersteund met informatie, workshops en programma’s gericht op het versterken van de ondernemersvaardigheden. Samenwerking en gedeeld eigenaarschap wordt gestimuleerd en een businesscase voor een incubatieprogramma voor coöperatieve organisatievormen in kansrijke sectoren is ontwikkeld, vanuit de ervaringen die het afgelopen jaar is opgedaan met de formering van de Verenigde Foodondernemers Zuidoost. In 2024 hebben zij hun samenwerking geconcretiseerd. Als samenwerkende ondernemers zijn zij een stevige gesprekspartner voor nieuwe horeca mogelijkheden en inkopers van grote bedrijven en organisaties. Het bereik van De Ondernemerswinkel: o Wekelijkse programmering waarbij gemiddeld 15 lokale ondernemers per keer de Ondernemerswinkel bezoeken; o Bereik in afgelopen 6 maanden 180 ondernemers; o 44 ‘1-op-1’ coaching sessies. Om de bestaande ondersteuning en ontwikkeling van ondernemers effectiever te organiseren, wordt in de komende periode gewerkt aan een loopbaanpad voor ondernemers.
Daarmee worden verbindingen gelegd tussen het aanbod via de Ondernemerswinkel, vanuit de gemeentelijke afdeling Ondersteuning Ondernemers, vanuit het Onderwijs en vanuit zakelijke dienstverleners. Deze organisatie in een loopbaanpad maakt ook de uitwisseling tussen ondernemen en werken makkelijker: Ondernemers die meer gebaat zijn bij werk in loondienst en loopbaantrajecten worden gelinkt aan de inzet op Van geen werk naar werk en Van werk naar beter betaald werk. Hiervoor wordt nauw samengewerkt met Zuidoost Werkt en de RWC Loopbaantrajecten. De schuldenproblematiek onder lokale ondernemers is inzichtelijk gemaakt en er is ingezet op de aanbevelingen voor betere toeleiding naar formele schuldhulp en betere samenwerking tussen informele armoede- en schuldenprojecten en de professionele schuldhulpverlening ten behoeve van voorkomen en tijdig signaleren en begeleiden van ondernemers met problematische schulden. - Toegankelijke bedrijfsruimte (integraal met ambitie 2) In co-creatie met ambitie 2 Wonen, de gemeente (stadsdeel/ directies) en Zuidoost City werkt ambitie 4 aan het inzichtelijk maken 'betaalbaarheid' ten behoeve van toegankelijke vastgoed en ruimte voor lokale ondernemers.
Daarbij richt ambitie 4 zich op drie doelen: o Een betere verdeling van en toeleiding naar bestaande betaalbare bedrijfsruimte; o Vergroting van het aanbod betaalbare bedrijfsruimte binnen het bestaande bedrijfsruimte aanbod in Zuidoost; o o De ontwikkeling van nieuw aanbod betaalbare bedrijfsruimte in Zuidoost. Financieringsmogelijkheden/ Community Investeringsfonds Uit de verkenning naar een community investeringsfonds is gebleken dat het efficiënter is zo’n fonds gemeente breed op te zetten, maar lokaal te sturen. In afwachting van de haalbaarheidsstudie voor een lokaal sociaal impact
19
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost
Doelstelling en/of streefwaarde
investeringsfonds en een Nieuw Amsterdams Verbond door de gemeente is dit onderdeel tijdelijk stopgezet. Wel wordt vanuit ambitie 4 meegedacht over de invulling van het investeringsfonds, waarbij door ons sterk wordt ingezet op lokale sturing en toekenningscriteria. Verwacht wordt in 2025 een fonds te kunnen starten. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan gesprekken met bestaande aanbieders van financiering, zoals banken, om ondernemers vanuit Zuidoost beter toegang te geven tot het reguliere financieringsaanbod. In Zuidoost zijn we trots op onze positie als economische toplocatie, op ons ondernemerschap en creativiteit en investeren we wederkerig daarin en in werk voor onze inwoners.
Betrokken Alliantiepartners
Bewoners stadsdeel Zuidoost, Ondernemers van Amsterdam Zuidoost, Vertegenwoordigers van de Arbeidsmarkt, Onderwijs, Gemeente Amsterdam en Rijk.
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Programma 7 Sociale zaken en Armoedebestrijding.
Uitvoerende directie
Economische Zaken, Stadsdeel Zuidoost
Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder Is er sprake van cofinanciering?
Wethouder Sofyan Mbarki N.v.t.
20
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Ambitie 5, Bestuur & Organisatie Onderwerp Toelichting Thema
Bestuur & Organisatie
Interventie
1. Heroriëntatie op governance en inhoud van het Masterplan Zuidoost ten behoeve van de doorontwikkeling van het Masterplan. 2. Het inrichten van een proces van continue leren en ontwikkelen. De blueprint, waarin is beschreven hoe de bewoners hun positie in de governance zien en hoe deze wordt vormgegeven, is het uitgangspunt voor de heroriëntatiefase. In het vervolgproces wordt de doorontwikkeling van ambitie 5 meegenomen, waarbij de volgende vraagstukken van belang zijn: 1. de rol- en taakverdeling tussen de programmaorganisatie, de gemeentelijke c.q. stadsdeelorganisatie en andere alliantiepartners (incl. bewoners) en een effectieve en consistente communicatie daarover in de binnen- en buitenwereld; 2. De samenhang tussen ambitie, werkwijze en samenstelling van de doorbraakteams afzonderlijk en als geheel; 3. De wijze waarop de resultaten en impact van het Masterplan zichtbaar wordt gemaakt; 4. De afstemming met de overige NPLV-programma’s/aanpakken in Amsterdam in het kader van eenduidigheid in governance en werkwijze.
Analyse
Wat hebben we bereikt en gedaan?
1. Heroriëntatie van het Masterplan Zuidoost Analyse opgeleverd – analyse op bereiken doelstellingen, samenhang, financiering, tijd, rol bewoners, samenwerking, gelijkwaardig proces. Aanbevelingen en aanzet opgeleverd voor 1) toekomstbeeld in de samenwerking/werkwijze, 2) werken vanuit een hernieuwde gezamenlijke agenda (doorbraken, ieders bijdrage, uitkomsten, impact) en 3) beschrijving organen in de alliantie. 2. Het inrichten van een proces van continue leren en ontwikkelen. Leren wordt meer onderdeel van de initiatieven, doorbraakteams en alle partners zijn betrokken. Dit leren beperkt zich niet tot Zuidoost, er is ook uitwisseling met Nieuw-West, Noord en andere integrale aanpakken. Gestart met herijken gebiedsopgaven samen met gemeente, programmabureau, en bewoners. Draagt bij aan betere verbinding en versterkte dialoog met en tussen bewoners / de buurt, partners en steviger netwerk.
Doelstelling en/of streefwaarde
Zuidoost verandert het bestuur: In Zuidoost heb je te maken met één overheid, die transparant, flexibel en effectief is en stuurt vanuit het belang van het gebied en haar inwoners.
Betrokken Alliantiepartners
Bewoners stadsdeel Zuidoost, convenantpartners, gemeente Amsterdam en overige alliantiepartners (Rijk, OM, Politie, Rochdale, Johan Cruijff Arena, Randstad, OKT, Zonova, stadsdeelcommissie Zuidoost).
Relatie interventie met begrotingsprogramma (bestaand beleid)
Programma B3 Democratisering.
Uitvoerende directie
Stadsdeel Zuidoost.
21
Jaarverslag 2024 Masterplan Zuidoost Inhoudelijk portefeuillehouder/wethouder Is er sprake van cofinanciering?
BM en Wethouder Moorman. N.v.t.
22