Jaarverslag 2023 NPSNW

Jaarverslag 2023 Nationaal Programma Samen Nieuw West

Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West (NPSNW) is een samenwerking van overheid, (maatschappelijke) organisaties en bewoners in en betrokken bij Amsterdam Nieuw-West. Met meer dan 70 partners bouwen we de komende 20 jaar aan de toekomst van stadsdeel Amsterdam Nieuw-West. Dat betekent dat deze partners met bewoners én met elkaar werken aan een gezamenlijk doel: een leefbaar Amsterdam Nieuw-West voor iedereen. Partners van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West vormen samen een alliantie en worden alliantiepartners genoemd, waarbij steeds nieuwe partners aansluiten. Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West kent vijf hoofdopgaven: 1) Eigenaarschap, Inclusie en Democratie 2) Werk en bestaanszekerheid 3) Wonen en Leefomgeving 4) Veiligheid en 5) Kansen voor de jeugd. Een ander belangrijk thema binnen het Nationaal Programma Samen Nieuw-West is community wealth building. We willen een eerlijkere verdeling van welvaart en welzijn door geld dat verdiend wordt in een gebied, terug te laten vloeien naar de bewoners van dit gebied. Eigenaarschap, Inclusie en Democratie legt de basis voor de verandering in alle andere domeinen. Van, voor, met en door bewoners. Iedereen doet mee en iedereen heeft recht op spreken. Van de vijf genoemde hoofdopgaven ligt ons focuspunt de eerste jaren bij kansen voor de jeugd.

Nieuw-West verbetert pas écht, blijvend en in rap tempo als de jeugd zich goed kan ontwikkelen. In de opgaventeams, bestaande uit een zo divers mogelijke samenstelling, is gefaseerd gestart met het werken aan deze thema’s in Nieuw-West. In 2023 heeft het Nationaal Programma Samen Nieuw-West steeds meer vorm gekregen en is er een belangrijk begin gemaakt met de uitvoering. In maart vond de ondertekening van het convenant Wij Maken Samen Nieuw-West plaats met meer dan vijftig partijen incl. tientallen bewonersorganisaties. Er is in 2023 aandacht besteed aan het betrekken van meer bewoners bij het Nationaal Programma o.a. middels bewonersraden en het toetreden van bewoners tot het opgaventeam Eigenaarschap, Inclusie en Democratie. Ook is er een proces in gang gezet om in 2024 bewoners toe te laten treden tot het alliantiebestuur en is in kaart gebracht hoe en waar we wijkallianties gaan opzetten. In de opgaventeams is in 2023 gestart met diverse actielijnen en is gewerkt aan het vormgeven van het uitvoeringsprogramma voor de komende vier jaar met vele partijen en bewoners. Om een beeld te geven van wat er in 2023 vanuit het NPSNW bereikt is in Nieuw-West geven we in dit jaarverslag per opgave een toelichting.

BE Omschrijving Programmateam NP SNW Algemene kosten (NP SNW PT) Werk en bestaanszekerheid Kansen voor de Jeugd Community Wealth Building Eigenaarschap, Inclusie en Democratie Ontwikkelbuurten Veiligheid Wonen en fysieke leefomgeving Communicatie Totaal

Restant Begroot 2023 2023 beschikbaar vanuit Coalitiemiddelen Dekking SPUK Realisatie 2023 vanaf 2024 972.104

1.137.050

-

27.896

164.946

27.896

-

886.600

91.735

794.865

300.000

99.176

200.824

1.540.000

223.879

1.316.121

441.500

229.692

211.808

300.000

159.670

140.330

864.500

-

864.500

460.000

253.126

206.874

375.000

462.510

-87.510

2.684.734

3.647.812

6.167.600

164.946

*= aanvullend is € 164.946 betaald vanuit SPUK Kansrijke wijk om op netto resultaat 0 uit te komen.

1

*

Eigenaarschap, Democratie en Inclusie Nieuw-West is een stadsdeel waar mensen omkijken naar elkaar, de betrokkenheid groot is en mensen snel en praktisch reageren op tegenslagen of crises. Juist bij het aanpakken van problemen die herkenbaar zijn voor bewoners, gezamenlijk worden ervaren en een acuut appel doen om tot actie over te gaan, laten de inwoners van Nieuw-West zien dat zij over een inspirerende betrokkenheid en energie te beschikken. Na de aardbevingen in Turkije, Syrië en Marokko waren er binnen no time vrachtwagens vol noodhulp vertrokken. Ook is het te danken aan een grote groep vrijwilligers en professionals dat het tekort aan capaciteit voor handhaving hiermee deels wordt gecompenseerd. Dit zijn onder andere buurtmoeders, moskeevaders en jongerenwerkers. We zien het als onze missie om deze betrokkenheid en energie structureel en duurzaam onderdeel uit te laten maken van het Nationaal Programma Samen Nieuw- West. Toelichting Interventie Wat hebben we bereikt én gedaan?

Bouwen aan eigenaarschap van bewoners In 2023 is het gelukt een divers en inclusief opgaveteam op te starten met een goede vertegenwoordiging vanuit bewoners, bewonersorganisaties en de gemeente. Hiertoe zijn vele gesprekken gevoerd met bewoners en bewonersorganisaties. We hebben in het opgaveteam de globale opgaven in het convenant vertaald naar concrete opgaven en een uitvoeringsprogramma voor de komende 4 jaren. Een speerpunt van ons was het verder het komen tot meer bewonersvertegenwoordiging in alle gremia van het NP SNW. We hebben met een ontwerpteam van 15 bewoners, onder begeleiding van een community builder, de contouren geschetst voor werving en selectie en ondersteuning van bewonersvertegenwoordiging in het alliantiebestuur. In 2024 wordt dit afgerond en treden de eerste bewoners toe tot het alliantiebestuur. Op 4 oktober hebben we samen met ongeveer 75 in Nieuw-West gewortelde bewonersinitiatieven een breed alliantieprogramma op georganiseerd met ongeveer 300 bezoekers. Dit was de start van de 'permanente dialoog’ en zal jaarlijks een vervolg krijgen in 2 van dit soort dagen per jaar. De bewonersinitiatieven hebben op die dag, verspreid over 5 wijken in het hele stadsdeel, hun deuren geopend voor alliantiepartners.

Daarnaast hebben er 5 bewonersberaden plaatsgevonden waar in totaal 240 bewoners aan hebben deelgenomen en zijn er ontwerpateliers geweest waarin oplossingen zijn bedacht voor problemen in de wijk. Ook is een tijdelijke regeling ontworpen voor het betalen van bewoners voor het bijdragen in opgaveteams en dergelijken. Deze regeling voor het vergoeden van bewoners is vastgesteld in het alliantiebestuur en inmiddels in gebruik. Ook is actief bijgedragen aan het door het alliantiebestuur aangenomen ‘vertrouwensprotocol’. Dit zijn een set afspraken binnen de alliantie om procedurele rechtvaardigheid binnen NP SNW te waarborgen. Vanuit het opgaveteam zijn gesprekken gevoerd met verschillende potentiële wijkallianties, initiatieven van bewoners die al bestaan en succesvol zijn maar die graag willen uitbreiden. Deze gesprekken hebben geleid tot een set aan selectiecriteria voor de 5 wijkallianties in de vastgestelde focusbuurten die in 2024 vanuit het OT EID ondersteund zullen worden.

Wat heeft dat gekost?

We hebben niet alle middelen besteed die waren begroot. Voor een deel omdat we in een opstartperiode zitten. Het grootste gedeelte van onze aandacht en tijd is gaan zitten in het vormgeven en verder ontwikkelen van het opgaveteam en het gezamenlijk uitwerken van

2

de waarden en opgaven van het convenant in concrete activiteiten (concept uitvoeringsprogramma). BE Omschrijving

Begroot 2023

Eigenaarschap, Inclusie en Democratie

Doelstelling en/of streefwaarde Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Is er sprake van cofinanciering?

441.500

Realisatie 2023 229.692

Restant beschikbaar vanaf 2024 211.808

Het streven is eind 2023 in drie wijken netwerken actief te hebben. Daarnaast maken we het mogelijk dat (georganiseerde) bewoners maximaal kunnen deelnemen binnen de structuren van Samen Nieuw West. Programma 6. Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit

Uitvoerend: Nog nader te bepalen Deelnemend: stadsdeel OJZD/GGD/Sport Portefeuille: Basisvoorzieningen Nee

Communicatie Onderwerp Interventie Wat hebben we bereikt?

Toelichting Bijeenkomsten en Communicatieplatform Via werkgroepen, opgaventeams, bewonersbijeenkomsten, twee brede alliantiebijeenkomsten en diverse andere momenten hebben we bewoners en professionals geactiveerd om samen in gesprek te gaan en mee te beslissen. Onder andere over de totstandkoming van het convenant en het concept uitvoeringsprogramma. Afgelopen jaar zijn daar tussen de 500-600 mensen bij betrokken geweest.

Wat hebben we gedaan?

De bestaande basis-huisstijl hebben we doorontwikkeld tot een volwassen huisstijl die bruikbaar is voor het programmateam én alle alliantiepartners, opgaveteams en werkgroepen. Dit hebben we gedaan door een zogenaamd stijlboek van Samen NieuwWest. Hierin staat hoe het merk uit te dragen is en wat voor taalgebruik je hanteert. Ook staan onze logo’s en templates in het stijlboek. Partners kunnen hier zelfstandig mee aan de slag. De website heeft een uitbreiding en een upgrade gehad. Het bouwen aan een Samen Nieuw-West online plek, bedoeld voor ontmoeting en waar we transparant zijn over (de werkwijze van) het programma, is een continu-proces dat wordt voortgezet in 2024.

Doelstelling en/of streefwaarde

Om te laten zien wie er bij het programma zijn en worden betrokken, wat we gaan doen, waarom we het doen en met welk resultaat, hebben we de volgende communicatie middelen gemaakt: het convenant, het concept kern en verdiepend uitvoeringsprogramma, berichten op de socials en website, nieuws-updates en de middelen rondom de brede alliantie bijeenkomsten van 28 mei en 4 oktober. Er voor te zorgen dat breder groepen in Nieuw West niet alleen worden geïnformeerd over het Masterplan en de uitwerking er van, maar ook worden geactiveerd om mee te doen, mee te praten en te beslissen.

3

Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Wat heeft dat gekost?

We share coalitie Programma B

Uitvoerend: Directie bedrijfsvoering, afdeling communicatie Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West Dienstverlening/Inkoop en coördinatie bedrijfsvoering

In 2023 heeft er veel nadruk gelegen op het laten zien wie er bij het programma zijn en worden betrokken, wat we gaan doen, waarom we het doen en met welk resultaat. Er zijn daarvoor verschillende communicatiemiddelen gemaakt, waaronder het convenant en het concept kern en verdiepend uitvoeringsprogramma. Ook is onder andere de huisstijl doorontwikkeld, de website uitgebreid en zijn er brede alliantie bijeenkomsten georganiseerd. Door personele knelpunten die gedurende het jaar ontstonden, en het snel moeten schakelen daarop om vertraging in de processen te voorkomen, zijn bij communicatie hogere lasten ontstaan dan van tevoren begroot. BE Omschrijving

Begroot 2023

Communicatie

Is er sprake van cofinanciering?

375.000

Nee.

4

Realisatie 2023 462.510

Restant beschikbaar vanaf 2024 -87.510

Community Wealth Building We willen een eerlijkere verdeling van welvaart en welzijn door geld dat verdiend wordt in een gebied, terug te laten vloeien naar bewoners van dat gebied. Dit kan door community wealth building (CWB) te organiseren. Dit is een actiegerichte en plaatsgebonden aanpak die we in Nieuw-West, in samenwerking met Zuidoost, Noord en andere gebieden in Nederland willen testen, beproeven en, als ze werkbaar blijken, willen uitbouwen. Toelichting Interventie Wat hebben we bereikt?

Wat hebben we gedaan?

Wat heeft dat gekost?

Bouwen aan een lokale economie We hebben een concept uitvoeringsprogramma opgeleverd, waarin de koers wordt uitgezet voor de komende vier jaar. Ondertussen hebben we een breder netwerk en draagvlak onder zowel initiatieven als ankerorganisaties1 opgebouwd voor CWB in Nieuw-West. We hebbende de globale strategie voor CWB vertaald naar een uitvoeringsprogramma en actielijnen met concrete activiteiten voor 2024, 2025 en verder. Dit is gefundeerd op internationale ervaringen en expertise. Daarnaast hebben we voortgebouwd op kansen en initiatieven in Nieuw-West. We zijn gestart met een analyse van onze inkoopgegevens en er we hebben eerste stappen gemaakt richting een samenwerking met ankerorganisaties. We trekken samen met de ankerorganisaties op om van elkaar leren op het gebied van lokale inkoop, het aantrekken van personeel en investeringen. We hebben slechts een fractie besteed van wat vooraf begroot was. Dit heeft verschillende redenen. Het uitvoeringsprogramma is pas richting eind van het jaar in concept vrijgegeven, er was dus nog geen formeel mandaat om volledig tot uitvoering te komen. Ook was de begroting ruim opgezet, om een indicatie te geven van de reikwijdte en benodigde inzet om stevig op CWB te kunnen inzetten. 2023 moet gezien worden als opstartjaar, waarin de plannen zijn aangescherpt en de organisatie (inclusief governance) zijn opgezet.

Hierdoor is slechts beperkte inzet geweest op het opbouwen van de organisatie en het daadwerkelijk overgaan tot realisatie. BE Omschrijving

Begroot 2023

Community Wealth Building

Doelstelling en/of streefwaarde

1.540.000

Realisatie 2023 223.879

Restant beschikbaar vanaf 2024 1.316.121

1. We formeren een domein overstijgende werkgroep met onder meer vertegenwoordigers van ankerorganisaties en wijkinitiatieven om de CWBstrategie uit te werken, eerste stappen te zetten en de voortgang te bewaken. 2. We brengen in kaart welke activiteiten binnen onze eigen organisaties en in Nieuw-West als geheel Community Wealth Building ondersteunen onder de vijf pilaren en waar eventuele obstakels liggen. 3.

We werven actief andere ankerorganisaties om zich bij ons aan te sluiten.

4. We ontwikkelen een strategie gebaseerd op samenwerking op verschillende schaalniveaus en een actieplan voor de komende jaren, voorzien van concrete (organisatie)doelen en activiteiten.

1

lokaal verankerde (semi)institutionele organisaties zoals scholen, ziekenhuizen, politie en de gemeente.

5

Is er sprake van cofinanciering?

5. We laten eerste resultaten zien: de eerste coöperatieve bedrijven zijn eind 2023 operationeel; iedere alliantiepartner verlegt ten minste één financiële stroom naar Nieuw-West en we hebben businesscases voor drie wijkgerichte CWB-hubs. Nee

6

Veiligheid We willen dat iedereen zich veilig en verbonden voelt in Nieuw-West en op dit moment is dat niet zo. Sommige mensen hebben te maken met geweld of worden onderdrukt. Dat kan thuis of op straat zijn. Soms is dat zelfs zo in een vriendengroep. Anderen hebben het gevoel niet welkom te zijn in het stadsdeel, wijk of gezin. Ook is er sprake van ondermijning in het stadsdeel. Dat zien we bijvoorbeeld aan schietpartijen of aan explosieven, maar ook aan vastgoed dat in handen is van criminelen. We zien op sommige plekken ook criminelen die in netwerken opereren. We maken ons zorgen over jonge kinderen die in aanraking komen met criminaliteit en er soms ook aan meedoen of aan mee willen doen. We werken eraan dat bewoners van Nieuw-West zich veilig en verbonden voelen met zichzelf en hun omgeving. Om dat te kunnen doen moeten we onveiligheid bestrijden door criminaliteit aan te pakken. En moeten we ook werken aan verdraagzaamheid onderling. Onderwerp Toelichting Interventie Opgave Veiligheid Wat hebben we a) Gestart: bereikt en gedaan? We zijn met 3 actielijnen gestart: Aanpakken herhaling huiselijk geweld; Contextgerichte aanpak; Wijkrechtspraak. De eerste acties zijn zichtbaar en voelbaar in de buurt In het coalitieakkoord van de gemeente Amsterdam staan beloften die al bovenstaande actielijnen raken. o Zo is opgenomen dat er buurtrechtbanken worden opgestart in Amsterdam.

Eind 2024 is onze verwachting dat de buurtrechter aan de slag gaat. We hebben in Nieuw-West verkend op welke thema’s de problematiek speelt en waar de rechtbank voor de buurt het verschil kan maken. We doen dit samen met bewoners, partijen (moskeeën, stichtingen) en instituties. Dat werkt verbindend. We denken na in welk gebied van Nieuw-West de Buurtrechtbank zich kan vestigen. o De aanpak van geweld achter de voordeur krijgt prioriteit in het coalitieakkoord. Daar dragen wij aan bij door het taboe rondom huiselijk geweld te doorbreken. Dat doen we door het netwerk van partijen dat werkt met en aan huiselijk geweld te versterken. Met dit netwerk en ervaringsdeskundigen kijken we naar de signalen waar we met elkaar op moeten letten en wat erbij past om daarmee te doen. We hebben een kickoff georganiseerd met een groot netwerk van partijen die betrokken zijn bij het stoppen van huiselijk geweld en kindermishandeling. We hebben nu meer zicht op vader en, daderposities van man en vrouw. Een van onze oplossingen zijn ‘time out woningen’. Dit zijn tijdelijke woningen voor gezinnen waar de spanning hoog oploopt. Die krijgen hier de juiste hulp om escalatie tegen te gaan en om in de toekomst prettig met elkaar te wonen. Samen met de woningbouwcorporaties en onder andere SAAAM bekijken we hoe we dit gaan realiseren in Nieuw-West.

o In het coalitieakkoord wordt extra aandacht gevraagd voor (groepen) jongeren met ernstige problemen en die crimineel gedrag vertonen. Deze groep met , forensische problematiek, moet extra aandacht krijgen. Dit doen we onder andere in de contextgerichte aanpak waarin we met allerlei partners kijken hoe we criminele carrières kunnen doorbreken en criminele netwerken kunnen stoppen. Voor het verzwakken van het criminele netwerk hebben we samenwerkingstafels ingericht waarin gemeente, politie, Openbaar Ministerie, Reclassering en andere partners op een nieuwe manier samenwerken. Een eerste resultaat is de terugkeer van Toezicht & Handhaving Openbare Ruimte (THOR) en straatcoaches van Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA) in Osdorp Oost. Daarnaast hebben we een multidisciplinair team Osdorp

7

Oost opgericht. Door het voeren van een casuïstiekoverleg en door inloop voor de wijk te organiseren hebben we de onderlinge samenwerking en het vertrouwen onder professionals en bewoners in de wijk versterkt. B: 1e fase gestart: Er zijn 3 actielijnen waarin er een groep van personen is gevormd die aan de slag gaan: Herstelgericht werken tijdens straf en vergelding; Effectief online aanwezig; Naar een solide fundament. Een straf uitvoeren, of uitzitten hoort er soms bij. Alleen, benutten we deze tijd nog onvoldoende om te kijken of iemand daarna zijn leven op een andere manier, zonder criminaliteit, kan voortzetten. Een werkgroep van onder andere het gevangeniswezen (DIJI), reclassering, politie en actiecentrum veiligheid en zorg gaat hiermee aan de slag. De eerste bijeenkomst is geweest. We betrekken hier ook ervaringsdeskundigen bij. Online veiligheid is een thema dat de afgelopen jaren alleen maar belangrijker is geworden. Er wordt in de stad (en in het land) van alles ondernomen om dat mogelijk te maken. Zoals de subdriehoek cybercrime waarin wij samenwerken met de politie en het Openbaar Ministerie. Samen zijn we bezig de online misdaad op te sporen en trends te herkennen, zodat we beter kunnen reageren. Er zijn online jongerenwerkers en op scholen wordt aandacht gegeven aan de online veiligheid. Toch zijn we er niet.

We willen bijdragen aan de bestuurlijke belofte meer online veiligheid mogelijk te maken. Een eerste werkbijeenkomst heeft plaatsgevonden. Het komende jaar gaan we over tot actie. In plaats van allerlei losse projecten te organiseren, vinden we het nodig een solide fundament te organiseren met onze veiligheidspartners. Daarin moeten we met elkaar actie ondernemen om capaciteit op orde te brengen, naar de oorzaak van problemen te kijken die al jarenlang spelen en deze op een andere manier te doorbreken. We hebben een werkgroep gestart en een eerste bijeenkomst wordt gepland. b) Nog niet gestart: Er zijn 3 actielijnen nog niet gestart (maar de start is aanstaande): Omvormen van intergenerationeel trauma naar kracht; Samenleving een sterk merk; Brede veiligheidsdragers. Bij deze actielijnen zoeken we nog de juiste mensen om hiermee aan de slag te gaan. We kijken ook of het niet te veel vraagt van professionals om alles tegelijk te doen, dus wellicht dat deze acties begin 2025 gaan starten. Wat zijn de effecten Er komt samenwerking op gang tussen personen en partijen die zich eerder niet om een thema verenigde. Bijvoorbeeld rondom de wijkrechtspraak worden nu allerlei mensen verbonden. Er is veel bestuurlijke drukte op alle thema’s.

We moeten ervoor zorgen dat bijvoorbeeld verantwoording gestroomlijnd wordt tussen de preventie met gezag middelen, het nationaal programma en de stuurgroep veiligheid en zorg. Daarbij is de vraag hoe houden we ruimte voor de uitvoering? Gelukkig werken we goed intern goed samen en ook met het Rijk.

8

Bijna alle (bestuurlijke) plannen en uitvoering worden gedaan door dezelfde mensen. We moeten echt zuinig op elkaar zijn in het meedoen en meedenken en mee-creëren van oplossingen. Het is binnen het NP SNW juist de bedoeling om te kijken naar hoe we situaties duurzaam verbreken en verbeteren. Dan ontkom je soms ook niet aan een onderzoekende of verkennende fase, waarin patronen onder de loep worden gehouden en waarin wordt gekeken wat er wel en niet werkt. En, om ervoor te zorgen dat we niet (weer) in een projectencarrousel stappen van kortdurende projecten. Dit staat soms op gespannen voet met de roep in de uitvoering om (nu eindelijk!) handelen en de roep van bewoners om in actie te komen.

Doelstelling en/of streefwaarde Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Wat heeft dat gekost?

Er is veel bestuurlijke drukte van programma’s, uitvoeringslijnen etc. We zijn er trots op dat we een team hebben die elkaar vertrouwt! Het is namelijk gemakkelijk om in de samenwerking te gaan concurreren of elkaar niet te vinden. Er zijn veel aanvragen voor financiële middelen die in het NP SNW landen, zoals de uitkeringen van het Rijk (Preventie Met Gezag (PMG) en de Specifieke uitkering (SPUK) middelen). Binnen het NP SNW kijken we eerst naar het anders richten van mensen, middelen en (beleids)ruimte, daarna of er geïnvesteerd kan worden vanuit geldstromen die er zijn en daarna naar collegemiddelen. Veel kunnen we opvangen in de eerste twee categorieën. Een voorbeeld is dat de Preventie met Gezagmiddelen zijn aangevraagd en worden ingezet en samenvallen met actielijnen uit het Nationaal Programma. We zorgen voor een verantwoordingslijn. We zorgen met elkaar dat we niet uitdijen met projectorganisaties maar dat we ‘lean en mean’ blijven organiseren. Om met elkaar aan een veilig Nieuw-West te werken zijn er drie hoofdopgaven: OM, Politie Programma 8 Veiligheid

Uitvoerend: OOV, actiecentrum Veiligheid en Zorg Deelnemend: Stadsdeel Nieuw-West Amsterdam is een veilige en leefbare stad voor bewoners en bezoekers. In 2023 is er aan verschillende actielijnen gewerkt. Het gaat o.a. om de eerdergenoemde actielijnen die gestart zijn en inmiddels lopen: Aanpakken herhaling huiselijk geweld; Contextgerichte aanpak; Wijkrechtspraak. Deze activiteiten zijn gefinancierd uit de Preventie met Gezag (PmG) middelen. Binnen het NP SNW kijken we eerst naar het anders richten van mensen, middelen en (beleids)ruimte, daarna of er geïnvesteerd kan worden vanuit geldstromen die er zijn en daarna naar de beschikbare coalitiemiddelen. Door de beschikbaarheid van de PmG middelen zijn de gestarte activiteiten uit deze middelen gefinancierd. Voor de overige actielijnen geldt dat er vooral aandacht uit is gegaan naar het opstarten en inregelen en het gezamenlijk opstellen van het uitvoeringsprogramma.

9

De coalitiemiddelen die begroot waren voor 2023 zijn daarom niet aangewend, deze zijn als geheel overgeheveld naar 2024.

Is er sprake van cofinanciering?

Project 2a actief doorbreken criminele context Totale kosten

10

2023 € 200.000

2024 € 300.000

€ 200.000

€ 300.000

Werk en bestaanszekerheid ‘Het bieden van bestaanszekerheid is één van onze meest fundamentele opgaven’, zo stelt het convenant. De bestaanszekerheid staat in het algemeen onder druk, maar zeker in Nieuw-West. Dit vraagt in de eerste plaats om structurele veranderingen vanuit de Rijksoverheid, zoals een herziening van het socialezekerheidsstelsel. Vanuit het Nationaal Programma Samen Nieuw-West gaan we hier niet op wachten. Ons streven is om de bestaanszekerheid de komende twintig jaar in heel Nieuw-West te versterken zodat niemand meer in armoede hoeft te leven. Onderwerp Interventie Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?

Toelichting Banenplannen/Leerwerkbedrijven Het jaar 2023 hebben we voor de opgave Werk &Bestaanszekerheid (W&B) de visie zoals verwoord in het Convenant NP SNW uitgebouwd. We hebben het opgaveteam opgebouwd, de daarbij horende werkgroepen en we zijn op zoek gegaan naar kansrijke aanpakken en samenwerkingsverbanden. Ons Opgaveteam W&B heeft een min of meer vaste samenstelling gekregen en komt geleidelijk in een positie van adviseur en accelerator op het domein W&B. Vertegenwoordigers van WPI pakken hierin nadrukkelijk een actieve rol wegens de grote verantwoordelijkheid van deze dienst voor werk en bestaanszekerheid. Onze zoektocht naar vernieuwende aanpakken en kansrijke initiatieven zowel bij bewoners, maatschappelijke initiatieven, bedrijven en overheidspartijen heeft een lange lijst van mogelijkheden opgeleverd. We hebben dit geordend naar actielijnen (8) en uitvoeringsplannen.

Aan de volgende actielijnen gaan de alliantiepartners samenwerken: • Aansluiting jongeren op de arbeidsmarkt verbeteren • Koppelen bewoners aan passend werk • Financiële onzekerheden betaald werk tegengaan • Vergroten besteedbaar inkomen • Aanpak schulden • Versterken steun bij armoede • Banen met impact • Betrokken bedrijven en ondernemers In 2023 zijn we begonnen met de volgende acties binnen deze actielijnen: • Samen met havenpartijen, werkgevers en de ORAM is het stimuleringsprogramma Werken in de Haven opgestart. In dit programma zetten we in op het koppelen van jongeren uit Nieuw-West aan het werk in de haven via matchingstrajecten en campagnes. In 2023 hebben we de samenwerking op poten gezet en een overeenkomst afgesloten. In 2024 moet dit leiden tot meer plaatsingen van jongeren uit Nieuw-West bij werkgevers uit het gebied. • Ouderlifecoaching: in samenwerking met het ministerie van SZW en de gemeente is de inzet van ouderlifecoaches bij Stichting Studiezalen en Supermarkt Fris mogelijk gemaakt.De inzet van ouderlifecoachins heeft als doel om gezinnen in NieuwWest integraal te ondersteunen op het gebied van o.a. werk, inkomen, armoede, schulden en opvoedingsvragen. In totaal zullen vanaf 2024 ongeveer 150 gezinnen hiervan gebruik kunnen maken.

11

•

Doelstelling en/of streefwaarde Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Wat heeft dat gekost?

Is er sprake van cofinanciering?

In het Schinkelkwartier zijn we gesprekken opgestart met bedrijven om te bekijken hoe zij kunnen bijdragen aan de opgaven in Nieuw-West. Prioriteit geven we hierbij om te kijken hoe onbenut arbeidspotentieel in het stadsdeel ingezet kan worden bij deze bedrijven. In 2023 is de start gemaakt van verkennende gesprekken met een twintigtal bedrijven uit het gebied, in 2024 willen we dit opvolgen door concrete afspraken te gaan maken. • Arbeidsparticipatie verhogen • Bestaanszekerheid vergroten • Lokale economie versterken Ondernemersvereniging Westpoort, Stichting Studiezalen, SEZO, Hogeschool van Amsterdam. Programma 3 Economie, Kunst, Cultuur en Erfgoed

Uitvoerend: WPI Deelnemend: stadsdeel Nieuw-West, EZ, Financiën Economische zaken, Werk en inkomen De bestedingen in 2023 zijn bescheiden (€ 92.000) vooral voor onderzoek en inhuur van expertise. De overige middelen worden overgeheveld naar 2024.

Projecten Cofinanciering van een Europese subsidie van € 5 miljoen die gericht is op de jeugd en hoe zij via design hun ideale leefomgeving kunnen creëren met ook fysieke projecten/uitingen om uiteindelijk te komen tot het vormgeven van een inclusieve buurt waar jongeren in de lead zijn om hun toekomst vorm te geven. Totale kosten

12

2023 € 150.000

2024 €0

€ 150.000

€0

Wonen en leefomgeving In het convenant ‘Wij zijn Samen Nieuw-West’ hebben we afgesproken dat bewoners er trots op moeten kunnen zijn dat zij in Nieuw-West wonen en kunnen blijven wonen. Ze hebben goede woningen: goed onderhouden, betaalbaar en duurzaam. Er zijn ook meer soorten woningen die passen bij hun inkomen, levensfase en behoeften. Bewoners leven in een gezonde leefomgeving. De openbare ruimte is groen, met genoeg plekken om te spelen, te leren en elkaar te ontmoeten. Er zijn veilige en bereikbare routes om te lopen en te fietsen. En er is genoeg en betaalbaar openbaar en deelvervoer. Onderwerp Interventie Wat hebben we bereikt ?

Toelichting Ontwikkelbuurtgelden doorzetten Subsidies Wijkaanpak De doelgroep van deze aanpak zijn jongeren tussen de 13 – 23 jaar met een stapeling van kwetsbaarheden op persoonlijk, sociaal en professioneel vlak. Het gaat om een groep die niet in een justitieel of GGZ traject zit, maar wel meer hulp nodig heeft dan preventief aanbod biedt. Met inzet in de haarvaten van de wijk hebben we deze doelgroep bereikt. De bereikbaarheid in de avonduren en in het weekend en de snelheid van handelen maakt daarbij het verschil. • Geuzenveld Met de meerjarige intensieve begeleiding van individuele jongeren hebben we veel problemen voorkomen in Geuzeveld. Dat is zichtbaar bij de jongens die toen 12-13 jaar waren en nu 16 / 17 jaar zijn. We doen veel achter de schermen. We hebben contact met ouders, school, OKT en andere partners. • Slotermeer Via laagdrempelig sportaanbod in de wijk worden kwetsbare jongeren gevonden en geholpen. In de eerste helft van 2023 hebben we met de activiteiten in de wijk wekelijks zo’n 60 jongens en 30 meiden tussen de 13-23 jaar bereikt. Er is een groep van circa 17 unieke jongens en 12 unieke meiden die structureel deelnemen aan de activiteiten. De inzet straalt ook af op de ouders. Rondom het Cruyfveld in Slotermeer hebben zich 12 ouders verenigd in een actieve app groep.

Er zijn 11 jongeren doorverwezen voor hulp en 19 jongeren ontvangen individuele begeleiding. Doordat het sportaanbod en jeugdhulp door 1 partij worden uitgevoerd is er meer vertrouwen bij de jongere. Meiden In de eerste helft van 2023 ontvingen 10 meiden van 14 – 21 jaar die met zowel maatschappelijke als relationele en psychosociale en/of psychiatrische problematiek kampen, intensieve begeleiding. Dit doen we omdat het reguliere aanbod voor deze meiden onvoldoende aansluit en omdat binnen dit aanbod de vertrouwensband wordt opgebouwd die nodig is om vooruitgang te realiseren. Nieuw perspectief Al in de eerste helft van 2023 was het maximum van 14 jongeren voor de coaching van dreigende schooluitvallers bereikt. Dit doen we samen met een groeiend netwerk van zorgcoördinatoren van scholen, OKT, Jeugdartsen, en ons Preventief Interventie Team (PIT). Duidelijk is dat het traject bij de partners in een behoefte voorziet. Gouden Mannen De uitvoering van de twee satellieten in Slotermeer en Slotervaart is vertraagd.

13

Vooruit Tien mensen van Vooruit (Vooruiters) hadden de opdracht om op laagdrempelige wijze de leefbaarheid in hun eigen wooncomplex te versterken door contact met de buren op te bouwen. In 2023 waren er 8 en uiteindelijk 6 Vooruiters aan het werk in hun woonblok. Eind 2023 is de conclusie getrokken dat deze inzet niet leidt tot de gewenste resultaten en daarom niet verlengd wordt. Opbrengst is wel dat er ook nu nog een aantal Vooruiters actief is in Het Paleis, een ontmoetingsruimte in de Couperusbuurt.

Wat hebben we gedaan?

Samenwerking Wijkalliantie Dichtersbuurt De Groene Kans bereikt wekelijks 30 a 40 bewoners uit de Dichtersbuurt en omgeving. In de wijk is voelbaar dat dit leidt tot meer onderling contact tussen de bewoners. Ook het contact tussen de bewoners en de bij de Groene Kans samenwerkende wijkpartners (Bewoners commissie, Philadelphia en Bronkerk) groeit. De evenementen, zoals Buitenspeeldag, Burendag, en kerstdiner zorgen voor positief contact in de Dichtersbuurt en samenwerking tussen de wijkpartners. Ook trekken zij bezoekers uit andere buurten, zoals Noorderhof. Subsidies Wijkaanpak • Geuzenveld We hebben ondersteuning georganiseerd voor individuen en groepen. Dit hebben we gedaan door individuele- en themabijeenkomsten en workshops. Ook zijn er rolmodel en dialoogsessies georganiseerd. We hebben samengewerkt met jeugd & veiligheid, politie, buurtteam, Jongerenpunt, juridische jongerencoach, Jeugdbescherming regio Amsterdam en andere betrokkenen zoals scholen. • Slotermeer We hebben in Slotermeer drie keer per week op drie verschillende locaties een extra sport activiteit georganiseerd onder leiding van twee jongerenwerkers. Ook zijn er extra buurtevenementen georganiseerd. Er zijn ouderbijeenkomsten georganiseerd waarbij we informatie deelden over de impact van de activiteiten op de ontwikkeling van de kinderen.

Meiden 1e helft 2023: We hebben groepsbijeenkomsten georganiseerd met training en workshops met thema’s als zelfacceptatie en zelfvertrouwen, omgaan met groepsdruk, relaties met jongens en omgaan met sociale media. Daarnaast hebben we individuele begeleiding gegeven aan 10 meisjes en hun ouders. Een van de meidencoaches is psycholoog en heeft jarenlang ervaring met kwetsbare meiden. Nieuw Perspectief 14 jongeren die vroegtijdig van school dreigden te gaan zijn intensief begeleid door een coach. Ze hebben hulp gekregen bij het leren plannen, het leren op school, het ontwikkelen van een helder en realistisch perspectief en bij gedragsproblemen. Gouden Mannen Om verschillende redenen is de uitvoering van de twee satellieten in Slotermeer en Slotervaart vertraagd naar 2024. Vooruit

14

In 2023 hadden vier mensen van Vooruit (Vooruiters) een actieve relatie met hun buren. Ze boden af en toe hulp, tuinierden of dronken koffie samen, of informeerden hen waar ze coaching, bijles of financiële steun konden krijgen voor hun kinderen. Vooruiters hebben daarnaast buurtactiviteiten opgezet en uitgevoerd, zoals een buurt barbecue, spelletjes avonden in de lokale ontmoetingskamer, of ondersteuning bij een bewonersspreekuur.

Doelstelling en/of streefwaarde

Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Wat heeft dat gekost?

Is er sprake van co-financiering?

Samenwerking Wijkalliantie Dichtersbuurt Het werkbudget vanuit Samen NW is gebruikt voor het wekelijks organiseren van de Groene Kans. Daarbij wordt voedsel opgehaald bij ondernemers uit de buurt en verdeeld onder de bewoners. Overige middelen zijn gebruikt voor het met bewoners en wijkpartners organiseren van evenementen als de Buitenspeeldag, Burendag en een kerstdiner. We moeten doen wat nodig is om ervoor te zorgen dat Nieuw-West voor iedereen met een binding met Nieuw-West een fijne plek is om te wonen. Dat betekent dat er fijne woningen zijn, die passen bij je behoeften. En je hebt een omgeving die past bij jouw behoeften en die van je medebewoners. Hierin leeft men in verbondenheid. Geen Programma 6 Gezondheid, Zorg, Jeugd, Opvang en Diversiteit

Stadsdeel Nieuw West Basisvoorzieningen 2023 heeft met name in het teken gestaan van het gezamenlijk maken van het concept uitvoeringsprogramma. Hierin staan 17 actielijnen benoemd. Met de resterende middelen 2023 en de nieuw ter beschikking te stellen middelen 2024 kunnen de actielijnen voor een deel nader worden geconcretiseerd en uitgevoerd.

Nee.

15

Onderwerp Interventie Wat hebben we bereikt en gedaan?

Toelichting Opgave wonen en fysieke leefomgeving Integraal samenwerken: Ondersteuning bewonerscollectieven door Stichting !Woon: • Begeleiding Buurtplatform Deysselbuurt • Leefbaarheidsoverleg Couperusbuurt o.a. buurtschouwen (samen met bewoners, ondernemers, gemeente, politie en woningcorporatie Stadgenoot) • De Punt, klankbord en sparringpartner voor bewoners, VvE-advisering, heractiveren bewonerscommissie, meer organisatiekracht van bewoners • Knijtijzerpanden, community vorming van bewoners • Totstandkoming bewonersgroep NW aan zet Woningvoorraad We hebben onderzoek gedaan naar de woonbehoefte bij jongeren in NieuwWest. Gezonde leefomgeving (incl. schoon, nieuw en veilig) We hebben de bestaande aanpak voor een schone omgeving en veilige buurt geïntensiveerd. We hebben het volgende gedaan: • Op een aantal locaties hebben we gewerkt aan het verminderen van bijplaatsingen naast containers. Op drie locaties hebben we onderzoek gedaan naar oorzaken en hebben we oplossingen uitgeprobeerd. Dat hebben we gedaan op de locaties Sloterdijk Poort, Calandlaan en Plein ‘40 ‘45. Op drie andere locaties hebben we dit najaar de problematiek in kaart gebracht met betrokken partijen en hebben we gekeken naar mogelijke maatregelen. • We hebben een inventarisatie gemaakt van locaties met afvaloverlast per gebied.

Op enkele locaties zijn we gestart met een aanpak om de afvaloverlast te verminderen. Dit doen we actiegericht en lerend. • We hebben gewerkt aan een nieuwe manier van rapporteren over een schone omgeving en een veilige buurt, met kwalitatieve en kwantitatieve data. Het gaat om data die relevant zijn voor bewoners en gebiedsmakelaars. Via het VuilnisOproer hebben we een netwerk ontwikkeld van betrokken bewoners. Er zijn inmiddels 64 vrijwilligers (‘BuurtBlikVangers’) in 40 van de 84 buurten in Nieuw-West. Het VuilnisOproer Nieuw-West heeft inmiddels 145 leden. Verbonden (inclusief extra inzet Wildeman) We hebben een website opgezet ten behoeve van de bewoners van de Wildemanbuurt.

Wat heeft dat gekost?

2023 heeft met name in het teken gestaan van het gezamenlijk maken van het concept uitvoeringsprogramma. Hierin staan 17 actielijnen benoemd. Met de resterende middelen 2023 en de nieuw ter beschikking te stellen middelen 2024 kunnen de actielijnen voor een deel nader worden geconcretiseerd en uitgevoerd.

16

Doelstelling en/of streefwaarde Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie Inhoudelijk portefeuillehouder Is er sprake van cofinanciering?

Een specifiek deel van de nieuwbouwwoningen beschikbaar stellen voor jongeren uit Nieuw-West. Meer doorstroom naar een passende woning voor ouderen en gezinnen. Stadsgenoot, Lieven de Key, Rochdale, Stichting Woon en Saaam zorg, Eigen Haard, Alliantie, Ymere, Vesteda Programma 1 Wonen

Uitvoerend: G&O Deelnemend: Wonen/ stadsdeel Nieuw-West/Stadsbeheer Wonen, Veiligheid, Afval

Nee.

17

Kansen voor de jeugd We willen dat kinderen en jongeren in Nieuw-West zich optimaal kunnen ontwikkelen. Daar hoort bij dat zij opgroeien in liefdevolle aandacht en geborgenheid. Dat zij worden geboren in een veilige omgeving, waar zij een goede en gezonde start maken. Hun talent is leidend en zij worden niet onevenredig gehinderd door factoren buiten hun macht. Nieuw-West verbetert pas écht, blijvend en in rap tempo als de jeugd zich goed kan ontwikkelen. Onderwerp Thema Interventie

Toelichting Kansen voor de jeugd Kansen voor de jeugd: Randvoorwaarden op orde brengen voor het inzetten van formele en informele netwerken.

Wat hebben we bereikt?

In 2023 zijn we met de gestart met de volgende opgaven: Het Jonge Kind (liep ook al in 2022), Pedagogische Infrastructuur (6-12 jaar) en Perspectief voor Jongeren (12 – 23+ jaar). Voor het Jonge Kind was de doelstelling om 50 gezinnen met jonge kinderen die we normaliter niet of nauwelijks bereiken, te ondersteunen. Samen met een netwerk van formele en informele partijen hebben we deze gezinnen benaderd en spraken we vooraf af dat we hen zouden ondersteunen totdat een passende oplossing was gevonden. Dit heeft geresulteerd in concrete doorbraken in de ondersteuning van zeker 35 gezinnen. Bovendien hebben we geleerd van wat we hebben gezien en onze werkwijze aangepast. Als voorbeeld: er bleek een grote Bulgaarse gemeenschap te zijn die nauwelijks de weg naar ondersteuning wist te vinden. Door een ervaringsdeskundige vanuit de gemeenschap in dienst te nemen bij het Buurtteam, weten we deze groep nu veel beter te bereiken. Dit is een voorbeeld van hoe onze rode draad ‘sensitief werken’ concreet is uitgewerkt. Hierdoor zijn niet alleen de 35 gezinnen direct geholpen maar vindt er een verbetering in ‘het systeem’ plaats waardoor we de komende jaren nog veel meer gezinnen beter kunnen bereiken en ondersteunen.

Wat hebben we daarvoor gedaan?

Binnen de Pedagogische Infrastructuur is 2023 gebruikt om drie clusters van scholen te selecteren waar we aan de ambitie ’12 uurs ontwikkelaanbod voor kinderen op en rondom school’ gaan werken. Op die scholen concentreren we vanuit het perspectief van de kinderen de netwerken die er al zijn op en rondom die clusters. Hier bouwen we in 2024 aan verder. Voor Perspectief voor Jongeren zijn een aantal jongeren (circa 20) een paar keer bijeen gekomen om te bespreken hoe zij zich sterk willen maken voor hun buurt via het NP SNW. In 2024 krijgen zij een vaste plek in de opgave Kansen voor de Jeugd. 2023 heeft vooral in het teken gestaan van een vliegende start. Waarbij belangrijk is dat de inwoners, maatschappelijke partners en overheden in het opgaveteam elkaar goed leerden kennen om samen te gaan bouwen. Concreet betekent dat, dat we drie werkgroepen hebben geformeerd waarin partners acties hebben uitgewerkt om de drie opgaven op te pakken. We hebben ons ingespannen om extra middelen van het Rijk te krijgen voor de opgave van het Jonge Kind in 2024. In het kader van de Pedagogische Infrastructuur hebben wij scholen benaderd om deel te nemen aan een proef om vanuit de leerling te gaan redeneren.

Ook zijn de huidige ‘losse’ subsidiestromen die er nu vanuit het Rijk, de gemeente en andere hoeken naar scholen stroomt, met ieder een aparte opdracht, aanvraagen verantwoordingsmethodiek, in beeld gebracht. In 2024 gaan we met de proef aan de slag op drie clusters van scholen.

18

Tenslotte is er na de zomer gestart met de integrale opgave Perspectief voor Jeugd. Hier komen werk, wonen en veiligheid voor de jeugd samen. Samen met partners zijn we in gesprek om zaken rondom schoolverzuim, stages en banen en woningen voor jongeren te realiseren volgens het mantra meer, beter en anders. Heel concreet werken partners in deze integrale werkgroep samen aan thema’s als schoolverzuim, perspectief op een stage, woning en werk. In 2023 is bepaald hoe we dat doen: door bijvoorbeeld met 20 jongeren die niet meer naar school gaan te onderzoeken wat er nodig is om hen weer perspectief te bieden; door in Nieuw-West een aantal woningen vanuit de corporaties beschikbaar te stellen voor jongeren uit Nieuw-West; en door meer leer-werktrajecten met baan- en soms zelfs woninggarantie te bieden aan schoolverlaters en spookjongeren. Wat heeft dat gekost?

Als we puur naar de coalitiemiddelen Masterplannen kijken, is er in 2023 circa 100.000 euro uitgegeven voor Kansen voor de Jeugd. Grotendeels zijn deze kosten gegaan naar het opstarten van de werkgroepen onder de opgaveteams. In de eerste fase hebben een aantal mensen die start van de werkgroepen gefaciliteerd. Deels in kind vanuit de gemeente, deels door externe partners in kind, deels door inzet van extra mensen waarvoor onder de noemer ‘proceskosten’ kosten zijn gemaakt. Het gaat hierbij om ongeveer 85.000 euro voor Tante Lean (opgave Het Jonge Kind), Kennisland (opgave Pedagogische Infrastructuur) en Baanbrekers (Perspectief voor Jongeren). Daarnaast is extra geïnvesteerd in ervaringsdeskundigheid rondom de Bulgaarse gemeenschap en voorlichting voor vaders (circa 15.000 euro). Kijken we breder, dan zien we dat er vanuit de gemeente en ook het Rijk extra geïnvesteerd is in Nieuw-West voor wat betreft Kansen voor de Jeugd. O.a. onder de noemer ‘ongelijk investeren’ vanuit de afdeling Onderwijs (o.a. MBO agenda, Naschoolse Ontwikkelomgeving), en Jeugd en Zorg (o.a. coalitiemiddelen Jongerenwerk). In algemene zin geldt dat we bij alle doorbraken eerst kijken naar wat er uit reguliere middelen gedekt kan worden, ook door partners. Daarna naar beschikbare subsidies of andere extra bronnen. En tenslotte naar de coalitiemiddelen.

Doelstelling en/of streefwaarde

Voorwaarden op orde brengen (D, V, WB, WL) Voor ieder kind moet gelden dat het in een veilige en gezonde omgeving geboren wordt en opgroeit. De jeugd stimuleren in de ontwikkeling (D, V, WB, WL); ieder kind kent het eigen talent en interesses en wordt in staat gesteld dit te ontplooien. Een sluitend netwerk van professionele en informele actoren is opgezet; Elk kind komt tenminste die éne persoon tegen die weet te raken, een kanteling teweegbrengt, de ogen opent, kan bijsturen en inspireren. Perspectieven bieden en ontwikkelen (D, V, WB); Naar behoefte wordt een ontwikkelaanbod gezocht of ontwikkeld. Daarvoor is het scherpe oog van de opvoeders, pedagogen en professionals nodig, om te signaleren wat het kind nodig heeft, om het kind te laten zien wat het nog niet ziet en hierin te stimuleren. Jongeren hebben perspectief op werk en een passende woning.

19

Betrokken Alliantiepartners Relatie interventie met (bestaand beleid) programma Uitvoerende directie

Schoolbesturen, buurtteams, ouder- en kindteams Amsterdam, Kinderopvang

Inhoudelijk portefeuillehouder Is er sprake van cofinanciering?

Jeugd en Onderwijs

Programma 5 Onderwijs en Programma 6 Gezondheid, Zorg, Jeugd

Stadsdeel Nieuw-West, OJZ, GGD, Sport

Europese subsidie voor het inrichten van netwerken 2023: € 150.000 2024: € 150.000

20