Jaarrapportage 2021 20220502

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

Inhoud

Samenvatting ............................................................................................................ 1 1 Inleiding ................................................................................................................. 4 1.1 Sturen op woningkwaliteit ........................................................................................................ 4 1.2 Programma Woningkwaliteit: doelstelling en leeswijzer ........................................................... 4 2 Borgen wettelijke woningkwaliteit ........................................................................... 5 2.1 De impact van corona ............................................................................................................... 5 2.2 Handhavingsprojecten: voortgang en resultaten ...................................................................... 6 2.2.1 Meldingen stadsdelen .......................................................................................................7 2.2.2 Galerijflatvloeren ..............................................................................................................7 2.2.3 Vocht en schimmel ...........................................................................................................

8 2.2.4 Herhaaldelijk overtreders ................................................................................................. 8 2.2.5 Funderingen ..................................................................................................................... 9 2.2.6 Huurcommissiezaken ......................................................................................................10 2.2.7 Loden leidingen ...............................................................................................................10 2.2.8 Japanse Duizendknoop ...................................................................................................10 2.3 Samenwerking en beleidsvorming op het gebied van handhaving ........................................... 11 3 Voorkomen verslechtering & stimuleren verbetering ................................................ 12 3.1 Informatie en communicatie ....................................................................................................12 3.1.1 Meldpunt Woningonderhoud ........................................................................................... 13 3.1.2 Funderingsloket...............................................................................................................

13 3.2 Een toekomstbestendige woningvoorraad: Woningkwaliteit en duurzaamheid.......................14 3.2.1 De vve-aanpak .................................................................................................................14 3.2.2 Energiebesparende maatregelen kwetsbare buurten ...................................................... 15 3.2.3 Kwaliteitsoverleg ............................................................................................................. 15 3.3 Kwaliteitsmonitor Woningkwaliteit..........................................................................................16 3.3.1 Quick-scan ....................................................................................................................... 17 4 Inzet 2022 in overzicht ........................................................................................... 18 5 Financiering programma Woningkwaliteit ............................................................... 19

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

Samenvatting

Amsterdam is een mooie stad en veel mensen wonen er met plezier. De kwaliteit van woningen is niet altijd aan de buitenkant zichtbaar. Naast zichtbare en direct merkbare gebreken kunnen er ‘verborgen’ gebreken zijn, zoals bijvoorbeeld loden drinkwaterleidingen. Daarnaast zijn er kwaliteitsaspecten die bijdragen aan een toekomstbestendige en betaalbare woningvoorraad. Het Programma Woningkwaliteit: aanleiding en doelstelling De Amsterdamse woningvoorraad is relatief oud en daarmee naar de nieuwbouwstandaard van matige kwaliteit. Om te voorkomen dat er gevaarlijke of ongezonde situaties ontstaan, moeten woningen in Nederland voldoen aan een minimale wettelijke kwaliteit, die veelal gelijk is aan de kwaliteitseisen die golden op het moment dat de woning gebouwd werd. Door de hoge druk op de woningmarkt is kwaliteit nauwelijks meer een onderscheidende factor bij verhuur of verkoop. Het onderhoud en beheer van gebouwen is de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Het is een taak van de gemeente om toezicht te houden op de wettelijke woningkwaliteit. Het college hecht er veel waarde aan dat alle Amsterdammers kunnen wonen in een woning van voldoende kwaliteit, nu en in de toekomst, daarom is in 2017 begonnen met de uitvoering van het programma Woningkwaliteit. Het programma levert een bijdrage aan behoud en verbetering van de woningkwaliteit in Amsterdam door inzet op: 1.

Het borgen van wettelijke woningkwaliteit; 2. Het voorkomen dat woningen verslechteren; 3. Het stimuleren van een extra kwaliteitsimpuls voor woningen. Een greep uit de resultaten 2021 De resultaten van de inzet op woningkwaliteit laten zien dat een goede woning voor veel Amsterdammers niet vanzelfsprekend is. In 2021 is gewerkt aan acht themaprojecten gericht op de wettelijke minimumkwaliteit, zoals vocht- en schimmel en loden leidingen. De corona-lockdowns hebben doordat slechts in uiterst schrijnende gevallen huisbezoeken konden plaatsvinden de voortgang van projecten beïnvloed. De inzet van toezicht en handhaving heeft in 2021 onder meer geresulteerd in:  In 2021 zijn ruim 700 woningen onderzocht op het vermoeden van slechte kwaliteit, 274 woningen komen in het handhavingstraject.  Handhaving op woningkwaliteit is een langdurig traject dat in 2021 heeft geresulteerd in bijna 200 verbeterde woningen binnen het programma.  in twee schrijnende gevallen is een zeer ingrijpend en weinig toegepast handhavingsinstrument ingezet: de beheerovername. Omdat dit instrument in Nederland nog weinig is toegepast is het belangrijk van deze inzet te leren en dit ook vast te leggen.

Om bewoners bewust te maken van de kwaliteit van hun woning en hoe ze zelf kunnen bijdragen aan het verbeteren van die woningen zijn in 2021 verschillende kanalen ingezet;  de website met informatie over woningkwaliteit, waar je op moet letten en wat je kunt doen als er sprake is van klachten wordt regelmatig aangevuld. Dat geldt ook voor specifieke websites voor vve’s en loden leidingen. 1

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022









Het meldpunt woningkwaliteit waarmee bewoners woningklachten bij de gemeente kunnen melden is in 2021 door 35% meer bewoners gevonden dan in 2020. Deze meldingen worden opgepakt door de stadsdelen. Per jaar worden er meer meldingen gemaakt. Het is dus een belangrijk instrument om Amsterdammers te helpen om hun woning te verbeteren. Door o.a. berichtgeving uit de media beseffen wij dat nog niet iedereen de weg naar het meldpunt weet te vinden, dus de vindbaarheid is voor verbetering vatbaar. In 2021 is een online informatieloket voor funderingen van start gegaan, met daarop basisinformatie voor woningeigenaren over funderingen en contactpunt. Uit de binnenkomende vragen is gebleken dat eigenaren behoefte hebben aan meer en toegankelijke informatie. In 2021 waren er twee campagnes. De resultaten van beide campagnes zijn goed. De campagne ‘Wees een held en ventileer’ heeft 80.000 mensen bereikt. Daarnaast zijn met de campagne voor ‘check je balkon’ 160.000 mensen bereikt. Via de vve-aanpak zijn in 2021 900 mensen bereikt met webinars over uiteenlopende thema’s die samenhangen met de verbetering en verduurzaming van hun woningen. Daarnaast hebben leden van 60 vve’s deelgenomen aan een cursus.

Ook zijn er in 2021 stappen gezet om breder inzicht te krijgen in de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad:  Het kwaliteitsoverleg tussen corporaties, huurders en gemeente heeft, gesteund door de expertmeeting woningkwaliteit van de gemeenteraad, geresulteerd in de eerste kaarten over de kwaliteit van corporatiewoningen.  Er is een start gemaakt met het inrichten van een kwaliteitsmonitor om verschillende bronnen met informatie die relevant is voor de kwaliteit van woningen bijeen te brengen. Deze informatie helpt meer inzicht te krijgen in de omvang van problematiek, deze te monitoren en meer opgavegericht te werken. Tenslotte is langs verschillende wegen bijgedragen aan de (duurzame) kwaliteitsimpuls, zoals:  In de voorbereiding om vanuit ontvangen rijksmiddelen en de renovatiemotor met kleine energiebesparende maatregelen in woningen energiegebruik en energiearmoede terug te dringen en wooncomfort te verhogen.  Door de inzet op een integrale vve-aanpak, ook bij meervoudige problematiek via de renovatiemotor, om tot verbetering en verduurzaming te komen  Door deelname aan een project in Zuidoost om aan de hand van een aantal complexen de problematiek die is ontstaan door slecht onderhouden woningcomplexen met collectieve gestookte verwarmingsinstallaties te verkennen.

 In de voorbereiding van de Amsterdamse aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds en de daaruit volgende een subsidieregeling om 29,1 miljoen te investeren in de verbetering en verduurzaming van woningen in Amsterdam Zuidoost. Accenten van de inzet in 2022  In 2022 worden vijf handhavingsprojecten afgerond (o.a. galerijflatvloeren, huurcommissiezaken en herhaaldelijk overtreders). Andere projecten, loden waterleidingen, beheerovernames en meldingen worden vervolgd. We starten ook nieuwe projecten.  Beleidsmatig wordt er gewerkt aan de vaststelling/actualisatie beleidsregel bestuurlijke boete en beheerovername, ervaring van de eerste twee beheerovernames worden verwerkt in de beleidsregel zodat toekomstige beheerovernames soepeler kunnen worden uitgevoerd. Ook worden de uitvoeringsrichtlijnen loden waterleidingen en woningkwaliteit opgesteld om voor de burger duidelijkheid te geven van de werkwijze en te zorgen voor een uniforme uitvoering

2

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022





in de hele stad. Een bijdrage wordt geleverd aan het VTH-beleid fysieke leefomgeving om de inzet op woningkwaliteit te duiden. De informatie en bewustwording worden via de verschillende kanalen (websites, social media, webinars, vouchers en filmpjes) voortgezet; 2 a 3 campagnes en gerichte - en thematische communicatie. Kennis wordt ontwikkeld rond thema’s als de kwaliteitsmonitor en de impact van het veranderende klimaat.

3

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

1 Inleiding

Amsterdam is een mooie stad en veel mensen wonen er met plezier. Kwalitatief goede woningen dragen daaraan bij. Voorliggend document schetst de resultaten in 2021 en beoogde inzet in 2022 van het Programma woningkwaliteit. Via dit programma wordt sinds 2017 extra aandacht gegeven aan de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad.

1.1 Sturen op woningkwaliteit De Amsterdamse woningvoorraad is relatief oud en daarmee naar de nieuwbouwstandaard van matige kwaliteit. Het onderhoud en beheer van gebouwen is de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Door de hoge druk op de woningmarkt is kwaliteit nauwelijks meer een onderscheidende factor bij verhuur of verkoop. Ook is het verbeteren van woningen vaak ingewikkeld. Technischbouwkundig, maar ook vanwege de noodzakelijke samenwerking met andere huurders, verhuurders en kopers in één complex. Dit leidt ertoe dat (tijdige) investeringen in de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad soms uitblijven. Naast zichtbare en merkbare gebreken zijn er ‘verborgen’ gebreken, zoals loden drinkwaterleidingen, die ongezond zijn. Ook zijn er kwaliteitsaspecten die bijdragen aan een comfort en energiebesparing, zoals isolatie, maar niet verplicht zijn. Om te voorkomen dat er gevaarlijke of ongezonde situaties ontstaan, moeten woningen in Nederland voldoen aan een minimale wettelijke kwaliteit. Deze is veelal gelijk aan de kwaliteitseisen die golden op het moment dat de woning gebouwd werd. Het is een taak van de gemeente om toezicht te houden op de wettelijke woningkwaliteit.

1.2 Programma Woningkwaliteit: doelstelling en leeswijzer Om meer aandacht te besteden aan kwaliteit, veiligheid, gezondheid en comfort van de bestaande woningvoorraad en de stadsdelen te ondersteunen is in 2017 begonnen met de uitvoering van het programma Woningkwaliteit. Dit zet in op drie actielijnen: 1. Het borgen van wettelijke woningkwaliteit; 2. Het voorkomen dat woningen verslechteren; 3. Het stimuleren van een extra kwaliteitsimpuls voor woningen Werkenderwijs wordt de kennis over (handhaving op) de kwaliteit van woningen vergroot. De inzet en resultaten van actielijn 1 vindt u in hoofdstuk 2. Inzicht in de inspanningen en resultaten op actielijn 2 en 3 biedt hoofdstuk 3. In de hoofdstukken 2 en 3 wordt soms een doorkijk gegeven naar 2022. De volledige inzet 2022 wordt benoemd in hoofdstuk 4, in de tabel op pagina 18. In de tekstkaders is achtergrondinformatie en casuïstiek opgenomen.

4

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

2 Borgen wettelijke woningkwaliteit

Een goede woning is een basisbeTekstkader 1. Uitvoeringsafspraken met de stadsdelen hoefte voor bewoners en belangVoor de uitvoering zijn de volgende afspraken gemaakt over rijk voor de leefbaarheid in de stad. de ondersteuning van de stadsdelen vanuit het programma woningkwaliteit: De kwalitatieve eisen voor be1. Wonen neemt het voortouw in stadsdeel overschrijdende staande bouw zijn in de eerste handhavingsprojecten, zoals loden leidingen, vocht- en plaats gericht op constructief beschimmel en galerijflatvloeren (zie 2.2). houd, veiligheid en gezondheid. 2. Concrete individuele woningklachten en handhavingsToezicht op de wettelijke minidossiers komen binnen bij de stadsdelen. Bijvoorbeeld via male woningkwaliteit is een taak Meldpunt Woningonderhoud. Op verzoek en indien capaciteit voor handen is, ondersteunt Wonen (zie 3.1.1). van de gemeente, die in Amster3. In samenspraak met de stadsdelen wordt een quick-scan dam bij de stadsdelen is belegd. van de woningvoorraad uitgevoerd. Dossiers die volgen Onder andere door de druk op de uit de quick-scan liggen voor een vervolg in eerste plaats woningmarkt en de grote nieuwbij het stadsdeel (zie 3.3.1). bouwopgave zijn de stadsdelen genoodzaakt scherp te prioriteren in hun toezichtstaken.

Hierdoor is toezicht op de kwaliteit van de bestaande voorraad veelal beperkt tot het reageren op signalen en handhavingsverzoeken van derden (reactief). Met de inzet vanuit het programma Woningkwaliteit worden de stadsdelen beleidsmatig en in de uitvoering ondersteund, onder meer door stadsbrede themaprojecten die bijdragen aan meer kennis over kwaliteitsaspecten en de ontwikkeling van stadsbreed handhavingsbeleid. Dit betekent dat de handhavingstaak op onderdelen meer actief wordt vormgegeven.

2.1 De impact van corona Een belangrijke schakel in het werk van toezicht en handhaving woningkwaliteit is het bezoeken van woningen. Zowel bij de eerste woningopname, tussentijdse controle, als aan het eind bij een oplevering. In alle gevallen is de toezichthouder ter plaatse en constateert of controleert zelf de gebreken en het uitgevoerde herstel. Tijdens de verschillende lockdowns in 2021 konden er, net als in 2020, slechts onder hele strenge voorwaarde of in schrijnende situaties huisbezoeken plaatsvinden. Dit heeft gevolgen voor de resultaten. In 2021 is bij een aantal zaken gebruik gemaakt van foto’s voor controles die normaal op locatie plaatsvinden. In een enkel geval is het mogelijk om een constatering te doen zonder de woning in te gaan, bijvoorbeeld bij de constatering van een loden leiding in een waterput voor de deur. Omdat aannemers vaak ook niet in de woningen terecht konden om gebreken te herstellen is zeer regelmatig, op verzoek van een overtreder, de hersteltermijn van handhavingszaken verlengd.

5

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

2.2 Handhavingsprojecten: voortgang en resultaten Toezicht en handhaving op een slechte woning is vaak een langdurig en intensief traject dat uit verschillende fases bestaat (zie tekstkader 2). In 2021 is aan de volgende themaprojecten gewerkt:  Meldingen (zie 2.2.1);  Galerijflatvloeren (zie 2.2.2);  Vocht en schimmel (zie 2.2.3);  Herhaaldelijk overtreders (zie 2.2.4);  Funderingen (zie 2.2.5);  Huurcommissiezaken (zie 2.2.6);  Loden leidingen (zie 2.2.7);  Japanse Duizendknoop (zie 2.2.8). Projecten verschillen sterk in aard en omvang.

Tekstkader 2. Het proces van handhaving Elk project is net even anders. Toch vallen een aantal hoofdfases in handhaving te onderscheiden. Voor elke fase geldt dat een, naar omstandigheden, redelijke termijn gesteld wordt:  Opnamefase: er is een vermoeden van onvoldoende kwaliteit. Eigenaren en bewoners worden benaderd voor een woningopname (binnen en buiten).  Overleg: als gebreken zijn geconstateerd, wordt de eigenaar geïnformeerd en verzocht een plan van aanpak op te stellen om de gebreken te verhelpen. Er kan ook voor gekozen worden deze fase over te slaan, bijvoorbeeld bij spoedeisende situaties of herhaaldelijke overtreders.  Handhavingsfase: leidt overleg niet tot een passend verbetervoorstel? Dan volgt een handhavingsvoornemen en uiteindelijk een handhavingsbesluit, vaak gekoppeld aan een last onder dwangsom. Een dossier kan gesloten worden als de woning is opgeknapt (woning is verbeterd), als bij controle bleek dat de woning voldoet aan de wettelijke kwaliteit (woning voldoet), omdat de bewoners geen medewerking verlenen of omdat een stadsdeel een dossier zelf oppakt.

In totaal zijn sinds de start van het programma circa 9.760 woningen opgenomen in de verschillende projecten vanwege een vermoeden van, of kans op, woninggebreken. In 2021 zijn er circa 700 nieuwe adressen opgenomen in de verschillende projecten, 274 woningen zijn in het handhavingstraject gekomen. Het overgrote deel van de woningen maakt onderdeel uit van het project galerijflatvloeren. De rest van de adressen is verdeeld over de overige projecten. Vanaf 2017 is voor bijna 7500 woningen na onderzoek aangetoond dat de onderzochte kwaliteit voldoende was, waarvan 425 woningen in 2021. Circa 1.700 woningen zijn binnen het programma Woningkwaliteit Figuur 1 Aantal woningen verbeterd

Figuur 2 Aantal woningen in het verbetertraject.

1600

3500

1400

3000

1200

2500

1000

2000

800

1500

600

1000

400

500

200

0

0 1 januari1 januari1 januari1 januari1 januari 2018 2019 2020 2021 2022 woning is verbeterd

1 januari 1 januari 1 januari 1 januari 1 januari 2018 2019 2020 2021 2022 handhavingsfase vriendelijk overleg fase opnamefase

6

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

verbeterd tot op het wettelijke niveau, waarvan bijna 200 woningen in 2021. Dit is naast de verbeterde woningen die door VTH (Vergunningen, Toezicht en Handhaving) van de stadsdelen opgeleverd worden.

2.2.1 Meldingen stadsdelen

Figuur 3 Meldingen stadsdelen naar fase 1200

Onder voorbehoud van beschikbare capaciteit 1000 kan een stadsdeel het programmateam vragen actief te ondersteunen bij de zaken, bijvoor800 beeld rond complexe klachten, die dreigen te 600 blijven liggen. Deze zaken zijn uiteenlopend en 400 worden ondergebracht in het project meldingen. In 2021 zijn er circa 55 nieuwe adressen, 200 grotendeels met vocht- en schimmelklachten, 0 overgedragen aan programma Woningkwalijan '19 jan '20 jan '21 jan '22 teit. Ook vanuit !Woon en de GGD komen er meldingen binnen in dit project. In 2021 zijn er 67 woningen verbeterd tot wettelijke minimale eisen.

2.2.2 Galerijflatvloeren

naar stadsdeel geen medewerking woning voldoet woning is verbeterd overige fases handhavingsfase vriendelijk overleg fase opnamefase

Figuur 4 Galerijflatvloeren voortgang per complex per fase

Sommige constructies van galerijvloeren 150 zijn in slechte staat, zonder dat daar aan de 100 buitenkant iets van te zien is. In het slechtste geval kan dit ertoe leiden dat een gale50 rij ineens afbreekt. 0 Daarom is wetgeving ingesteld die alle ei1 januari 1 januari 1 januari 1 januari 1 januari genaren van een specifiek type galerijflats 2018 2019 2020 2021 2022 verplicht om voor 1 juli 2017 een onderzoek opnamefase vriendelijk overleg fase uit te laten voeren naar de constructieve staat van de galerijvloeren. Binnen dit prohandhavingsfase complex verbeterd ject controleren we of dit onderzoek complex voldoet (goed) is uitgevoerd en/of aanleiding geeft tot handhaving. Bij aanvang van het project zijn 106 risicoflats in Amsterdam geïdentificeerd. Deze liggen vooral in Nieuw-West en Buitenveldert (Zuid). Deze flats kennen ruim 7.250 woningen. In het eerste halfjaar van 2021 zijn er 4 nieuwe galerijflats toegevoegd aan het project galerijflatvloeren die bij eerdere inventarisaties niet aan het licht waren gekomen. Inmiddels is van 108 van de 110 flats geconstateerd dat de galerij voldoet. In 2021 zijn de galerijvloeren bij 27 woningen verbeterd. Bij de 2 overige flats zijn herstelwerkzaamheden in uitvoering en worden in het eerste kwartaal van 2022 opgeleverd. Daarna kan het project afgesloten worden.

7

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

2.2.3 Vocht en schimmel

Figuur 5 Project vocht & schimmel naar fase 250

Het handhaven op vocht en schimmel wordt vaak naar stadsdeel 200 ingewikkeld gevonden, omdat aangenomen wordt Geen medewerking woning voldoet dat ook het gedrag van bewoners bijdraagt aan de 150 woning is verbeterd klachten. Sinds eind 2017 biedt het programma in 100 handhavingsfase verschillende projecten aan om vocht- en schimmel50 vriendelijk overleg fase meldingen op te pakken. Vaak gaan de klachten opnamefase over vocht en schimmel gepaard met meerdere ach0 1-jan-19 1-jan-20 1-jan-21 1-jan-22 terstallig onderhoudsklachten. Deze worden dan allen meegenomen in de handhaving. Tot eind 2021 zijn er ruim 210 adressen ingebracht, waarvan ruim 110 zijn verbeterd. In 2021 zijn 41 woningen van het vocht- en schimmelprobleem afgeholpen. Vanaf de 2 e helft 2021 worden nieuw binnengekomen vocht-en-schimmelmeldingen opgenomen in de stadsdeelmeldingen.

2.2.4 Herhaaldelijk overtreders

Figuur 6 Project herhaaldelijk overtreders naar fase 250 naar stadsdeel

Er zijn pandeigenaren waarvan de kwali200 teit van hun bezit meer dan eens niet op het wettelijk niveau is of die meer dan 150 één type overtredingen begaan en die in 100 verschillende stadsdelen bezit hebben. Door de versnipperde informatie ont50 breekt het vaak aan stadsbrede en/of in0 tegrale gegevens en aanpak. Om deze problematiek aan te pakken zijn in de loop van de tijd verschillende projecten gestart.  Herhaaldelijk overtreders woningkwaliteit: Het project heeft nog 30 adressen in het handhavingstraject. In 2021 hebben geen oplevercontroles plaatsgevonden door corona-maatregelen. Het project wordt in het eerste kwartaal van 2022 afgerond.  Goed verhuurderschap: In 2019 en 2020 is in een pilot ervaring opgedaan met de werking van twee weinig toegepaste instrumenten: de bestuurlijke boete en beheerovername op grond van de Woningwet. Om de instrumenten in de praktijk op effectiviteit te kunnen toetsen en meer jurisprudentie op te bouwen is ook in 2021 ervaring opgedaan met deze instrumenten:

1 1 1 1 1 januari januari januari januari januari 2018 2019 2020 2021 2022

geen medewerking woning voldoet woning is verbeterd handhavingsf ase vriendelijk overleg fase opnamefase

Bron afbeelding- De Telegraaf Op 2 maart 2021 is het beheer overgenomen van een pand waar sprake was van slecht onderhoud en van een voortdurende bedreiging van de leefbaarheid voor de (buurt)bewoners, door ondermeer een open riolering op de begane grond en rattenoverlast. De meest spoedeisende tekortkomingen zijn door de gemeente verholpen. De komende tijd wordt ook de rest van het achterstallig onderhoud verholpen.

8

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

▫ ▫

In 2021 zijn 38 woningopnames gedaan. Voor 11 woningen zijn er boetes opgelegd. In 2021 heeft Amsterdam tweemaal het beheer overgenomen van pandeigenaren. Bij de beheerovername verplicht de gemeente de eigenaar zijn gebouw in beheer te geven aan de gemeente of een andere beheerder. Hiertoe kan bijvoorbeeld worden overgegaan als sprake is van (herhaaldelijke) overtredingen, zoals slecht onderhoud én sprake is van een bedreiging van de leefbaarheid, gezondheid of veiligheid. Bij een beheerovername geeft de gemeente opdracht tot het uitvoeren van herstelwerkzaamheden, treedt op als verhuurder voor de bewoners en int de huurpenningen. De kosten voor het beheer en voor de herstelwerkzaamheden worden verhaald op de eigenaar van het pand. Het beheer kan worden beëindigd zodra alle noodzakelijke voorzieningen zijn getroffen, de overtredingen en de bedreiging van de leefbaarheid zijn beëindigd en voorts de kosten van het beheer en de herstelwerkzaamheden zijn vergoed. Dit is de eerste keer in Nederland dat het beheer over is genomen bij reguliere woningen. De beheerovername is één keer eerder toegepast, bij Camping Fort Oranje in 2017. Cor en Riet wonen al 57 jaar in hun woning. De eigenaar ziet hen graag vertrekken en na een brand op het dak weigert de eigenaar de woning te herstellen. In oktober 2021 heeft de gemeente hem gemaand de herstelwerkzaamheden binnen 6 weken uit te voeren.

De eigenaar heeft de werkzaamheden niet uitgevoerd. Op 13 december 2021 heeft de gemeente daarom het beheer overgenomen. Cor en Riet zitten nu in een vervangende woning totdat hun eigen huis

Bron afbeelding- AT5

weer bewoonbaar is.

2.2.5 Funderingen Een goede fundering is essentieel voor het behoud van Figuur 8 Project funderingen naar fase de bovenliggende woning(en) en belangrijk voor de 80 naar stadsdeel leefbaarheid in de stad. Als de kwaliteit van de funde70 geen medewerking ring aantoonbaar onvoldoende is kan de gemeente 60 (het stadsdeel in Amsterdam) de eigenaar verzoeken woning voldoet 50 of dwingen om de fundering te herstellen. Funderingswoning is verbeterd 40 problemen zijn niet makkelijk zichtbaar. Een aantal sighandhavingsfase 30 nalen bij elkaar genomen geeft een beeld over de kwa20 vriendelijk overleg fase liteit van de fundering, dit is specialistisch werk. Sinds 10 opnamefase eind 2018 werken het programma woningkwaliteit en 0 jan '20 jan '21 jan '22 stadsdeel Centrum samen om de kennis van en over handhaving op funderingen, funderingsonderzoek en herstel actief bijeen te brengen en te delen. Daarnaast ondersteunt het programma verschillende stadsdelen bij panden met funderingsproblematiek. Bij het identificeren van panden is gebruik gemaakt van gegevens van de quick-scans, meetbouten in de stad en satellietdata. Wanneer deze gegevens daar aanleiding toe geven wordt er ter plaatse een casco-onderzoek gedaan in en om

9

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

het pand. Hierna wordt besloten of er aanleiding is om een funderingsput te graven om de daadwerkelijke staat van de funderingsconstructie te bepalen. In 2021 zijn er 23 panden opgenomen in het project, 4 in handhavingstraject en 19 in onderzoek. Bij 6 woningen is in 2021 de slechte fundering hersteld. In 2022 wordt het traject van deze panden vervolgd.

2.2.6 Huurcommissiezaken Het project huurcommissiezaken richt zich op alle nog openstaande huurcommissiezaken over achterstallig onderhoud en/of gebrekkige woningkwaliteit die in 2018 hebben geresulteerd in huurverlaging. De nog openstaande 4 zaken worden in de eerste helft van 2022 afgehandeld. In 2021 zijn 2 woningen binnen dit project verbeterd. Na benadering van de huurders die in 2018 huurverlaging hebben gekregen heeft 78% niet gereageerd en dus geen medewerking verleend. Onduidelijk is of deze woningen inmiddels voldoen aan de wettelijke eisen.

2.2.7 Loden leidingen Sinds 2020 coördineert het programma Woningkwaliteit de stadsbrede inzet op het verbieden en saneren van loden waterleidingen. De sanering van alle gebouwen van de gemeente, schoolgebouwen, kinderdagverblijven en vooren na-schoolse opvang van voor 1960 is afgerond. De corporaties verwachten de nog resterende loden leidingen in het eerste kwartaal 2022 te hebben vervangen. De wethouder en gemeenteraad zijn ook in 2021 regelmatig geïnformeerd over de voortgang van de aanpak loden leidingen. Wij verwijzen dan ook voor de uitgebreide informatie naar de raadsbrief (ZD2021-016300) van november 2021. In dit project zijn in 2021 42 woningen gesaneerd. Handhaving Vanwege het ontbreken van een wettelijk verbod op loden leidingen in bestaande woningen onderzoeken wij, binnen het programma Woningkwaliteit, of de gemeente op grond van een vangnetbepaling in de Woningwet een eigenaar bij een loodoverschrijding kan verplichten tot sanering van loden leidingen. In ernstige zaken, daar waar een eigenaar niet tot sanering overgaat en bij eigen handhavingszaken waarbij ook lood wordt aangetroffen, gaan we, mits een verhoogde loodwaarde is aangetoond over tot handhaving. De handhaving levert ervaring en kennis op die moet bijdragen aan jurisprudentie over de handhaving op loden leidingen.

2.2.8 Japanse Duizendknoop In 2019 zijn er middelen vrij gemaakt voor bestrijding van de Japanse duizendknoop in de openbare ruimte. De stedelijke aanpak Japanse duizendknoop richt zich in de eerste plaats op openbare groeiplaatsen. De Japanse duizendknoop is een invasieve exotische plant, die woekert en met zijn sterke lange wortels in de kleinste scheurtjes kan dringen en funderingen van bouwwerken uiteen kan drukken. Het aantal vindplaatsen neemt sterk toe. In de zomer van 2021 is bij een groot aantal

10

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

Japanse duizendknoop locaties verspreid over de stad gekeken naar signalen van funderingsproblemen. In enkele gevallen is de fundering van panden opgegraven. Dit resulteerde niet in alarmerende signalen. Afgesproken is dat bij volgende Japanse Duizendknoopsaneringen dicht bij bebouwing het team woningkwaliteit wordt ingelicht om mee te kijken.

2.3 Samenwerking en beleidsvorming op het gebied van handhaving Om bij te dragen aan een toekomstbestendige leefbare stad met veilige en goede woningen draagt het programma bij aan een stadsbreed uniform en effectief toezicht en handhavingsbeleid dat streeft naar een zo hoog mogelijke kwaliteit. In het Programma Woningkwaliteit is onder meer de ambitie opgenomen tot en meer uniforme aanschrijvingsaanpak te komen en ook moeilijker gevallen meer uniform te benaderen. Bij het uitwerken van de casuïstiek is gebleken dat er in de uitvoeringspraktijk uiteenlopende interpretaties zijn ontstaan over de vraag aan welk kwaliteitsniveau een bestaande woning moet voldoen en welke regels uit Woningwet en Bouwbesluit van toepassing zijn. Het vastleggen van de uitgangspunten zal naar verwachting leiden tot meer eenheid en efficiëntie in de uitvoering.

In 2022 wordt de ‘beleidsregels woningkwaliteit’, met daarin de volgende uitgangspunten van effectieve handhaving, voorgelegd ter vaststelling:  het beginsel van verworven rechten (rechtens verkregen niveau) voor het overgrote deel van de woningvoorraad;  het stellen van aanvullende eisen die het rechtens verkregen niveau te boven gaan in bijzondere gevallen waarin het beginsel van verworven rechten van de gebouweigenaar moet wijken voor het belang van voldoende woonkwaliteit voor de bewoners;  de zorgplicht, indien de bouwregelgeving in een concreet geval onvoldoende het gevaar voor de gezondheid of de veiligheid afdekt. In 2021 is bijgedragen aan stadsbrede uitvoeringsrichtlijnen en kaders voor gebouwkwaliteit en constructieve veiligheid:  De toezichtstrategie: hoe kan Toezicht en Handhaving uniform omgaan met de coronamaatregelen en de effecten daarvan op lopende (juridische) procedures.  Het vastgestelde “beleidsregels kwaliteit bestaande funderingen” voor een uniforme werkwijze in de hele stad.  Loden leidingen: overleg met het Wabo-team inzake loden leidingen en een presentatie vanuit het programma voor vergunning toezicht en handhaving van de stadsdelen. Ook levert het programma een bijdrage aan het nieuwe VTH (vergunningen, toezicht & handhaving) beleid fysieke leefomgeving 2022.

11

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

3 Voorkomen verslechtering & stimuleren verbetering

Actielijn 2 en 3 van het programma Woningkwaliteit richten zich op het voorkomen dat de kwaliteit van woningen verslechtert en het stimuleren dat extra kwaliteiten worden gerealiseerd. Bewoners (kopers en huurders) weten in de regel het beste hoe hun woning er bij staat, wat er aan mankeert en welke verbeteringen mogelijk zijn. Tegelijkertijd vinden veel bewoners het moeilijk te beoordelen wanneer de kwaliteit van een woning echt te slecht is en/of weten ze niet hoe ze daar verandering in kunnen brengen. Daarom willen we bewoners informatie bieden om hen bewuster te maken van (het belang van) woningkwaliteit en het aandeel dat zij zelf kunnen hebben in tijdig onderhoud en verbeteren van de kwaliteit van hun woning, bijvoorbeeld door algemene en concrete informatie en een handelingsperspectief in allerlei vormen (zie 3.1). Verduurzaming van de woning levert ook kwaliteitsverbetering en zorgt voor toekomstbestendige woningen (zie 3.2). Daarnaast zijn we bezig met de opzet van een Kwaliteitsmonitor Woningkwaliteit (zie 3.3).

3.1 Informatie en communicatie Op verschillende manieren wordt gewerkt aan het vergroten van de aandacht voor onderhoud en kwaliteit van de woning. De kanalen die hiervoor gebruikt worden zijn o.a. de websites, voor meldingen woningonderhoud (zie 3.1.1.), het funderingsloket (zie 3.1.2) maar ook de specifieke websites voor vve’s en loden leidingen.

Beeld campagne ventileren

In 2021 zijn er twee campagnes gevoerd. De eerste was een herhaalcampagne met het thema ventileren in huis. De tweede betreft een campagne over balkons. Voor het thema Ventilatie is zichtbaarheid op Facebook, Instagram, displays op websites en apps, filmpje op AT5 en de landingspagina gebruikt. De landingspagina is ruim 8000 keer bereikt, meer dan de helft via de displays. In totaal heeft deze campagne ruim 80.000 mensen bereikt. Voor het thema ‘Check je Balkon’ is zichtbaarheid op Facebook, Instagram, displays op websites en apps en de landingspagina gebruikt. De landingspagina is ruim 6700 keer bereikt. In totaal heeft de campagne ruim 160.000 mensen bereikt. Beide campagnes zijn daarmee succesvol te noemen.

12

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

3.1.1 Meldpunt Woningonderhoud Eind februari 2018 is het startschot gegeven voor het online Meldpunt Woningonderhoud.1 Het doel van het meldpunt is om bewoners één eenduidig en herkenbaar aanspreekpunt te bieden om klachten over achterstallig onderhoud digitaal bij de Tabel 1. Aantal meldingen Meldpunt Wogemeente te melden. Vanaf eind 2020 is dit meldpunt ningonderhoud per jaar geïntegreerd in het nieuwe stedelijke meldingssysJaar Aantal meldingen teem SIA. Het aantal van 378 meldingen in 2021 laat 2018 127 zien dat steeds meer bewoners het meldpunt weten 2019 250 te vinden. Het geeft aan dat naast betere bereikbaar2020 280 heid van het meldpunt er nog steeds veel bewoners 2021 378 van Amsterdam met klachten zijn over hun woning. De meldingen worden opgepakt door de betreffende stadsdelen. In het geval dat de stadsdelen een capaciteitsprobleem hebben kan de melding op verzoek worden opgepakt door het team van woningkwaliteit en worden de meldingen als ‘meldingen stadsdelen’ aangemerkt. Nog steeds blijkt echter, bijvoorbeeld uit klachten in de media, dat veel bewoners het meldpunt nog niet tijdig weten te vinden.

3.1.2 Funderingsloket Naast reguliere veroudering zijn verschillende actuele, deels met klimaatverandering samenhangende ontwikkelingen die tot vragen over de kwaliteit van een fundering kunnen leiden: zoals bruggen- en kademuurherstel, dijkverzwaringen, droogte en bodemdaling. Steeds vaker komen er vragen binnen van bewoners en collega’s over wat de Gemeente Amsterdam bewoners kan bieden die vragen hebben over funderingen. Vragen als  Wat is er bekend over een fundering? Hoe of waar kan ik terugvinden wat er bekend is?  Wat moet je doen als je twijfels hebt over je fundering?  Welke ondersteuning bieden wij als gemeente aan eigenaren met vragen over hun fundering of bij een problematische fundering? Om informatie over funderingen bijeen te brengen is in de zomer van 2021 een online funderingsloket van start gegaan. Dit loket richt zich op het verstrekken van basisinformatie en biedt bewoners de mogelijkheid tot contact met de gemeente. Doelstelling is om op basis van behoefte het loket gefaseerd uit te breiden. Uit het contact met bewoners blijkt dat zij behoefte hebben aan meer en toegankelijke informatie.

1 Hiermee wordt invulling gegeven aan motie 1185 van raadslid Flentge, SP, inzake de Begroting 2018 en motie 953

van raadslid Van Soest (PvdO) inzake de Woonagenda 2025 (inzet Zoeklicht voor misstanden schimmel).

13

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

3.2 Een toekomstbestendige woningvoorraad: Woningkwaliteit en duurzaamheid Op allerlei terreinen heeft de overheid te maken met bewoners en woningeigenaren. Vanuit verschillende gemeentelijke ambities verwachten wij als overheid inspanningen van bewoners en woningeigenaren om bij te dragen aan een goede en toekomstbestendige woningvoorraad. Zo wil de gemeente Amsterdam dat de woningvoorraad in 2040 aardgasvrij en in 2050 klimaatneutraal is. Daarvoor is het ook belangrijk dat de energievraag in woningen wordt teruggebracht. Ook toenemende warmte, waardoor verblijf in woningen ongezond kan zijn, is een probleem. Al deze aspecten vragen om investeringen en medewerking van woningeigenaren en bewoners van bestaande woningen. Vanuit het Programma Woningkwaliteit wordt daarom gewerkt aan het versterken van de samenhang tussen woningkwaliteit en duurzaamheid ten behoeve van een duidelijk verhaal naar bewoners en eigenaren en een passend ondersteuningsaanbod om de ambities dichterbij te brengen. Door daarbij ook onderscheid te maken in de verschillende organisatiestructuren en doelgroepen, denk aan Vve’s en de buurten met energie-armoede, trachten wij iedereen te bereiken.

3.2.1 De vve-aanpak Een groot deel van de Amsterdamse woningen is onderdeel van een gebouw met een vereniging van eigenaren (vve). De vve is verantwoordelijk voor het onderhoud van de gemeenschappelijke delen van een pand, zoals de fundering, standleidingen, dragende muren en het dak. Ook beslist de vve over verbetering van de gemeenschappelijke delen, zoals verduurzaming. Voor een goede woningkwaliteit zijn goed functionerende vve’s dan ook belangrijk. In 2021 is gestart met de uitvoering van de nieuwe vve-aanpak. De gemeente bood al vve-adviezen aan en informeerde vve’s tijdens de week van de vve. Nieuw is dat vve’s meer doorlopend en uitgebreider worden geïnformeerd en dat er begeleiding wordt aangeboden. Een greep uit de resultaten: In 2021  hebben 54 vve’s een gratis energieadvies gekregen  zijn 7 webinars georganiseerd waar in totaal 922 vve-leden zich voor hebben opgegeven. De webinars hadden de volgende thema’s: kleine vve’s, laadpalen, netwerkbijeenkomst, beschermd stadsgezicht, energietransitie, zonnepanelen en een vervolg op laadpalen.  zijn 4 cursussen gegeven voor in totaal 60 vve’s. Het ging om 2 cursussen voor kleine vve’s en 2 cursussen voor grote vve’s.  is er een aanbesteding afgerond . Er is een partij geselecteerd die in 2022 kan starten met haalbaarheidsonderzoeken voor vve’s.

 is er op kleine schaal begeleiding beschikbaar gekomen voor bij de aanleg van zonnepanelen op vve-daken en verduurzamingsmaatregelen bij kleine vve’s. Dit loopt door in 2022.

14

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

3.2.2 Energiebesparende maatregelen kwetsbare buurten De regeling reductie energieverbruik woningen (RREW) Gemeente Amsterdam heeft in maart 2021 5.9 miljoen toegekend gekregen door het Rijk om 60.000 Amsterdamse huishoudens te helpen kleine energiebesparende maatregelen te nemen. Dit project loopt tot 31 juli 2022. In Amsterdam hebben we ons in 2021 gericht op cadeaubonnen voor energiebesparende producten en energie coaching aan huis. De uitvoering wordt in 2022 vervolgd en uitgebreid met 3 nieuwe deelprojecten. De toepassing van de maatregelen zorgen o.a. voor een betere woningkwaliteit, meer comfort, minder tocht en een lager energiegebruik. De Renovatiemotor Eén van de duurzaam herstelmotoren uit het programma Duurzame stad, duurzame banen. Binnen de Renovatiemotor wordt gewerkt aan het terugdringen van de energievraag van woningen. In projecten gericht op een collectieve inkoop van isolatie voor woningeigenaren, eenvoudige comfort verhogende en isolerende maatregelen in corporatiewoningen en het ondersteunen van vve’s met meervoudige problematiek om tot woningverbetering en verduurzaming te komen. Over de Renovatiemotor wordt apart gerapporteerd in de rapportage Duurzame stad, duurzame banen.

Onderzoek warmteproblematiek Vanuit Programma Woningkwaliteit wordt stadsdeel Zuidoost ondersteunt bij het in kaart brengen van warmteproblematiek die is ontstaan door slecht onderhouden woningcomplexen met collectieve gestookte verwarmingsinstallaties. In 2021 zijn er ‘nulmetingen’ gedaan bij vier complexen in Zuidoost. In 2022 zullen de resultaten van de metingen worden besproken binnen de gemeente en met het bestuur. Aanvraag Volkshuisvestingsfonds In 2021 is bijgedragen aan de Amsterdamse aanvraag voor het Volkshuisvestingsfonds. Dit heeft geresulteerd in de toekenning van 29,1 miljoen om in de komende periode te investeren in de verbetering en verduurzaming van woningen in Amsterdam Zuidoost. Een subsidieregeling om woningeigenaren in vve’s met deze middelen te ondersteunen bij het verbeteren en verduurzamen van woningen is in voorbereiding en start naar verwachting in april 2022.

3.2.3 Kwaliteitsoverleg In de Samenwerkingsafspraken 20202023 hebben de gemeente, woningcorporaties en huurderskoepels afgesproken dat er twee keer per jaar een kwaliteitsoverleg komt op strategisch en praktisch niveau. Afgesproken is dat corporaties, gemeente en huurders gezamenlijk onderzoeken welke beschikbare gegevens op een zinvolle en werkbare

Tekstkader 3. Expertmeeting woningkwaliteit, 5 oktober 2021 De raad heeft het initiatief genomen tot een expertmeeting over de van kwaliteit huurwoningen in Amsterdam. Hierbij zijn afgevaardigden van de verschillende partijen aanwezig; huurders, particuliere verhuurders, corporaties, ondersteunende partijen (!Woon). De avond is bedoeld om informatie te vergaren. Er wordt gesteld dat de aandacht voor de kwaliteit van huurwoningen enigszins is verbeterd sinds 2019 maar dat woningkwaliteit nog niet de aandacht krijgt die zij verdiend.

15

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

manier inzicht bieden in de kwaliteit van woningen. Deze gegevens worden betrokken bij het kwaliteitsoverleg en de prioriteringen van onderhoudsprogramma’s van corporaties. Tijdens het laatste kwaliteitsoverleg van mei 2021 is afgesproken om de kwaliteit van corporatiewoningen in kaart te brengen op basis van gegevens van corporaties die gebruikt worden voor het bepalen van de WOZ-waardering. Hier is een kwaliteitsscore en een onderhoudsscore aan gekoppeld. De eerste opzet van de kaarten zijn door de corporaties tijdens de expertmeeting van 5 oktober 2021 gepresenteerd (zie tekstkader 3). Deze zijn verwerkt in een kaart op buurtniveau. Mede op basis van de informatie over de kwaliteit van het corporatiebezit is in het Kwaliteitsoverleg gesproken over de plannen voor complexen met een slechte score op kwaliteit en/of onderhoud. Het blijkt moeilijk om op een door alle betrokkenen gedragen manier de kwaliteit van woningen in beeld te brengen. Dit vraagt van de gemeente de komende tijd extra aandacht, ook in samenhang met de uitwerking van de besteding van vrijgekomen gelden uit de verhuurdersheffing. De vrijgekomen gelden gaan onder andere besteed worden aan de verbetering van de bestaande woningvoorraad.

3.3 Kwaliteitsmonitor Woningkwaliteit In 2021 is een begin gemaakt om beschikbare gegevens in de stad over diverse kwaliteitsaspecten van individuele woningen bij elkaar te brengen. De Kwaliteitsmonitor heeft als doel de kwaliteit van de voorraad inzichtelijk te maken. Daardoor kan de gemeente gerichter uitvoering geven aan het beleid en de ambities uit het programma Woningkwaliteit en de groeiende urgentie van duurzaamheid. Het gaat hierbij om het genereren van signalen om het beleid en de inzet van de gemeente op de verbetering van de bestaande woningvoorraad beter te kunnen sturen en om bewustwordings- en stimuleringscampagnes en toezicht en handhaving beter en effectiever uit te kunnen voeren. De Kwaliteitsmonitor zet beschikbare gegevens van binnen en buiten de gemeente met betrekking tot diverse kwaliteitsaspecten van individuele woningen bij elkaar in één overzicht. Doelstellingen op een rij:  Gerichter ontwerp van beleid en maatregelen ter bevordering van de woningkwaliteit  Gerichte inzet van bestaand instrumentarium zoals subsidies, campagnes, handhaving, uitvoer herstelwerkzaamheden  Gerichtere informatievoorziening richting burgers en partners/stakeholders  Creëert meer evaluatie- en monitor mogelijkheden Het bij elkaar brengen van verschillende databronnen is een langdurig proces.

Daarbij speelt in het licht van de privacywetgeving de vraag welke gegevens met elkaar gedeeld mogen worden. De Kwaliteitsmonitor wordt daarom in eerste instantie gebruikt om bewoners op adres en type woning te selecteren en te benaderen. Vervolgens wordt de monitor verrijkt met beschikbare gegevens over kwaliteitsaspecten.

16

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

3.3.1 Quick-scan De quick-scan, die in 2020 is uitgevoerd, geeft informatie die opgenomen kan worden in de kwaliteitsmonitor. De quick-scan is een methode om stadsbreed een eerste indruk te krijgen van de woningkwaliteit. Per stadsdeel worden gevels van alle woningen op Tabel 2. Resultaten quick-scan basis van dezelfde criteria beoordeeld als goed, Goed 418.668 98,2% matig of slecht. Het programmateam onderMatig 3.845 0.9% steunt de stadsdelen bij de quick-scan om de meSlecht 3.747 0,9% thode uit te dragen en uniformiteit te borgen. In 426.260 100,0% de afgelopen jaren zijn de gevels van alle woningen in de stad beoordeeld. In tabel 2 is te zien dat er bij bijna twee procent van de gescande woningen, ruim 7.500 woningen op basis van de gevel sprake is van achterstallig onderhoud. Het verder onderzoeken van de als slecht beoordeelde woningen is een taak van de stadsdelen. In het handhavingsuitvoeringsprogramma van de stadsdelen is vastgelegd dat de stadsdelen 230 woningen per jaar uit de quick-scan oppakken. Bij zeer dringende gevallen en onder voorbehoud van capaciteit kan het stadsdeel ondersteuning vragen aan het programmateam. In 2021 is men er nog niet aan toe gekomen herscans uit te voeren. Het is belangrijk om de kwaliteit van de woningvoorraad op regelmatige basis te monitoren. De uit te voeren herscan kan hieraan een bijdrage leveren. Figuur 10.

Aandeel per stadsdeel in resultaten slecht en matig

17

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

4 Inzet 2022 in overzicht

Inzet 2022 Actielijn 1: Handhavingsprojecten Afronden en eva- Galerijflatvloeren / Huurcommissiezalueren ken / Funderingen / Herhaaldelijke overtreders / Vocht en schimmel

321 woningen

Voortzetten

Meldingen / Loden leidingen Beheerovernames / bestuurlijke boetes

300 woningen

Nieuwe projecten

Loden leidingen gastouderopvangen, complexe casuïstiek

Mogelijk nieuwe projecten: Vocht en schimmel, PM

Incidenteel opJapanse Duizendknoop pakken Vragen funderingsloket Actielijn 1: Samenwerking en beleidsontwikkeling Uitvoeringsbeleid Actualisatie beleidsregel bestuurlijke boete en beheerovername Uitvoeringsrichtlijn beleidsregel woningkwaliteit Uitvoeringsrichtlijn loden leidingen Bijdragen aan nieuw VTH beleid fysieke leefomgeving Actielijn 2 en 3: Voorkomen en stimuleren Informatie en be- Website wustwording Gerichte communicatie en campagnes Campagnes Thema-communicatie

Kennisontwikkeling

Kwaliteitsmonitor Onderzoeken klimaatimpact

Ondersteuning

Meldpunt Woningonderhoud Uitvoering collectieve inkoop (extra kwaliteit – Renovatiemotor) Eenvoudige energiebesparende maatregelen (RREW, Renovatiemotor) Onderzoek warmteproblematiek Subsidieregeling voor vve’s

Monitoren sanering Japanse Duizendknoop

vaststelling implementatie beleidsregel (handboek)

Meerdere communicatiemomenten per jaar Rond evenementen, cursussen, incidenten Twee à drie campagnemomenten per jaar Voortzetting en doorontwikkeling sites, campagnes en gerichte communicatie rond lood VvE-aanpak, funderingsloket Een systeem waarin we verschillende kennis over de woningvoorraad kunnen verbinden Droogte en bodemdaling: funderingen Bodemdaling/wateroverlast: vocht- en schimmel Warmte: ongezond binnenklimaat Analyseren binnengekomen meldingen

Zuidoost Vanuit het Volkshuisvestingsfonds

18

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

5 Financiering programma Woningkwaliteit

De kosten van het structureel voortzetten van het programma Woningkwaliteit bedragen € 2 miljoen. Deze kosten zijn gedekt in de coalitieakkoord-middelen voor het actieplan Wonen en bouwen in programmaonderdeel 11.1 Wonen en bouwen, voor 5 jaar van 2018 tot en met 2022. Het werkbudget voor het programma in 2021 is 400.000 euro. Realisatie 2021 werkbudget Kwaliteitsmonitor Werkbudget handhavingsprojecten: funderingsonderzoeken, gas- en elektrakeuringen etc. (H2) Bewustwording: campagnes, communicatieonderzoeken, uitgebreide vve-aanpak en kennisdeling Aanpak loden leidingen

Budget €125.000 €85.000

Realisatie €79.000 €59.000

€105.000

€111.000

€88.000

€47.000

Het werkbudget van 400.000 euro is in 2021 slechts gedeeltelijk besteed, de middelen die vrijgevallen zijn komen toe aan de algemene middelen;  Kwaliteitsmonitor Parallel aan de overige dataontwikkeling binnen Wonen is er gewerkt aan een systeem om de informatie die er is over de (bouwkundige) kwaliteit van woningen en bijvoorbeeld de aanwezigheid van loden leidingen, bijeen te brengen. Dat heeft geresulteerd in een eerste basisbestand, waarop we verder kunnen bouwen. Ondermeer door privacyvraagstukken is het echter niet gelukt het beoogde tempo te halen. Hierdoor zijn ook niet de begrote kosten gemaakt.  Handhaving Door coronamaatregelen hebben toezicht en handhaving ter plaatse, inclusief kostbare onderzoeken, niet het hele jaar kunnen plaatsvinden.  Bewustwording. Voor communicatie (campagnes, filmpjes, webinars), informatievoorziening over actuele woningkwaliteitsthema’s (o.a. lood, ventilatie en balkons) en de voorlichting richting VvE’s omtrent verbetering en verduurzaming van hun woningen is meer uitgegeven dan begroot. De vve-aanpak is uitgebreid: vve’s worden meer doorlopend en uitgebreider geïnformeerd en er wordt begeleiding aangeboden. Een eerste opzet van het funderingsloket is in 2021 gelanceerd en wordt in 2022 verder uitgebreid.  Aanpak loden leidingen. De sanering van loden leidingen heeft ook in 2021 veel inzet gevraagd.

Daarbij is een werkbudget van 88.000 euro gereserveerd onder andere voor waterkeuringen, communicatie inzet en een registratiesysteem. Particuliere huurders in vastgelopen herstelprocedures konden hierdoor ondersteuning krijgen bij het vergaren van bewijslast en er konden handhavingszaken gestart worden. Het werkbudget is niet volledig besteed omdat het registratiesysteem betrokken is bij een breder kwaliteitssysteem: Kwaliteitsmonitor.

19

Gemeente Amsterdam Directie Wonen

Versie april 2022 [Datum]

Programma Woningkwaliteit Jaarrapportage 2021 en vooruitblik 2022

De dekking is tot en met 2022 geregeld. Met het vaststellen van de begroting 2021 is een aantal structurele prioriteiten incidenteel gemaakt per 2023. Hiermee is de financiële dekking voor het programma Woningkwaliteit vanaf 2023 niet gegarandeerd. Tegelijkertijd merken wij op dat de bestaande woningvoorraad en haar (matige) basiskwaliteit voor grote opgaven staat door:  Gebrekkige energetische kwaliteit in combinatie met de betaalbaarheid van woningen; geen of weinig isolatie, stijgende gasprijzen en energiearmoede;  Vergrijzing en gebrekkige levensloopbestendige woningen;  De effecten van klimaatverandering op de constructie en het binnenklimaat van woningen;  De opgave en ambitie tot klimaatneutraal en aardgasvrije woningvoorraad  De complexiteit om in de bestaande gestapelde en qua eigendom gesnipperde woningvoorraad tot een kwaliteitsimpuls te komen. Het is aan het nieuwe college om te bezien hoe de gemeentelijke inzet voor een goede woningkwaliteit en een optimale verbetering van de woningvoorraad er in de komende jaren uit komt te zien.

20