Jaarplan 2026 Amsterdam maakt Ruimte voor Veilig Lopen en Fietsen.pdf

Amsterdam Maakt Ruimte voor

Veilig Lopen en Fietsen Jaarplan 2026 Versie voor Commissie MOW 20 januari 2026

Inhoudsopgave 1.

Introductie

2.

Terugblik 2024/2025

3.

Vooruitblikken

4.

Maatregelenoverzicht

5.

Budget

22-1-2026 | 2

1. Introductie Een stad die verkeersveilig is voor kinderen, is verkeersveilig voor iedereen. We zorgen met beleid en inrichting van de openbare ruimte dat onze straten veilig genoeg zijn zodat kinderen zelfstandig naar school kunnen lopen en fietsen. Want zelfstandigheid geeft kinderen vrijheid en is cruciaal voor een gezonde ontwikkeling. Op straat durven meedoen, voor jong en oud. Dit opgaveteam werkt aan deze mooie opgave.

Dit plan beschrijft beknopt waar wij als opgaveteam Veilig Lopen en Fietsen in 2026 aan werken. Dat doen we natuurlijk niet alleen, maar in samenwerking met andere afdelingen en directies en externe partijen zoals het Rijk, NS/Prorail, de voetgangersvereniging en de Fietsersbond. 22-1-2026 | 3

Waar werkt het opgaveteam aan? Verkeersveiligheid

Fiets

Voetganger en toegankelijkheid

22-1-2026 | 4

Waar zijn wij van? • In kaart brengen van de opgave met behulp van data en het volgen van trends. We werken aan ambities en wensen van de bewoners en het bestuur ten aanzien van verkeersveiligheid, voetgangers en fietsers. • We voeren fysieke maatregelen uit op straat. Daarmee maken we de stad veiliger en duurzamer zodat ook kinderen zelfstandig zich kunnen verplaatsen door de stad. Dit doen we samen met de verschillende directies van de gemeente en partners zoals de VRA en de Politie. • We doen pilots en gedragsactiviteiten in het kader van educatie, gedragsstimulering en handhaving • We verbinden bestuur, beleid en uitvoering; door bestuurlijke opdrachten uit te voeren, kennis te ontsluiten en overleg met stadsdelen, Weesp en belanghebbenden; • Lobbyen G4, Rijk en EU voor betere samenwerking, nieuwe instrumenten, middelen en / of regulering • Advisering beleidsrealisatie: aan projecten, stadsdelen, directies, afdelingen en derden; • Communicatie: raadsinstrumenten, klachtenafhandeling (samen met GGO teams), bewonersvragen (samen met GGO teams); stakeholdermanagement, subsidie-aanvragen, bestuurlijke vragen. • Monitoring, analyse en onderzoek: data, trends en ontwikkelingen

Met als doelen: Ruimte voor gezond en veilig leven, dat zich vertaalt in minder verkeersslachtoffers, meer duurzame mobiliteit en voldoende, veilige en comfortabele voet- en fietspaden. De nationale ambitie is 0 verkeersslachtoffers in 2050. 22-1-2026 | 5

2. Terugblik 2024/2025 Verkeersveiligheid, voetganger en fiets zijn bestuurlijke prioriteiten. Veel aandacht wethouder en Raad. ◼ Maatregelenpakket UVP 2025 is gerealiseerd. Opvallende zaken in de Monitor 2024: – Monitor 30 km is als groot project een 'special'. Positieve resultaten: 11% minder verkeersslachtoffers in 2024 op GOW 30 wegen – Veel aandacht voor het thema snelle elektrische fietsen. Er is ingezet op campagne, uitvoering pilot 30-20 en voorbereiding adviessnelheid pilot in parken. – Extra aandacht voor realisatie schoolstraten – Fietsveiligheid: Schuine stoepranden bij fietspaden zijn in beleid opgenomen, net als de mogelijkheid voor het omdraaien van de voorrang voor fietsers na succesvolle pilots. ◼ Jaar van de Voetganger is in april 2025 opgestart (loopt t/m april 2026), samen met collega’s Team Openbare Ruimte en toegankelijkheid ◼

22-1-2026 | 6

3. Vooruitblikken: Speerpunten 2026 ◼

Kerntaken opgaveteam: 1. We maken de stad verkeersveiliger en maken ruimte voor Amsterdammers te voet of te fiets. Daarbij speciale aandacht voor kwetsbare groepen (kinderen, ouderen en mensen met een beperking). We maken ruimte voor het opgroeien van onze voor kinderen zodat zij zelfstandig naar school kunnen fietsen en lopen. 2. De opgave Veilig Lopen en Fietsen nemen we primair mee in ons reguliere werk in beheer en projecten (in de planning die daarin leidend is). We adviseren en coördineren bij dit werk voor de opgave verkeersveiligheid en fiets en lopen. 3. Met een flexibel budget en team hebben we nog (beperkte) ruimte voor het doorzetten van een aantal maatregelen met partners o.a. gericht op gedrag en ruimte voor pilots.

◼

Verkiezingsjaar 2026: mogelijk nieuwe dynamiek en/of extra bestuurlijke aandacht voor verkeersveiligheid, voetganger en fiets

◼

Technische ontwikkelingen: Verdere toename aantallen LEVs, fatbikes en e-steps met verkeersveiligheidsrisico’s. Maatschappelijke roep om verbod en/of lobby met maatregelen door nieuw kabinet. Uitwerking van lokaal verbod in bepaalde gebieden zoals parken 22-1-2026 | 7

3. Inhoud/Maatregelen 2026 We zetten het pakket Uitvoeringsplan Veilig Lopen en Fietsen 2025 in grote lijnen voort in 2026 , maar met een verlaging van het budget met c.a. 40% voor uitvoering in 2026 (die zich vertaalt in minder fietsprojecten, geen teruggang in verkeersveiligheidslocaties en veilige schoolomgevingen) ◼ Infrastructuur We zetten in op infrastructurele maatregelen, zoals de uitvoering van blackspots en protocol ernstig/dodelijk, Infrastructurele Verkeersveiligheidsmaatregelen (IVM), voetgangersoversteken, aanpak veilige schoolomgevingen (VSO) en wegaanpassingen 30 km/u (zowel kleine risicomaatregelen als groot onderhoud/herinrichtingen). Daarnaast de inframaatregelen die we in dit plan laten zien, werken we ook aan grote projecten, groot onderhoud en gebiedsontwikkeling die de stad verkeersveiliger en prettiger voor voetgangers en fietsers maken. Fietspadpaaltjes verwijderen, vervangen of optimaliseren. ◼ Gedrag en educatie We werken aan campagnes en gedragsmaatregelen zoals fietsstimulering, schoolstraten en pilot ISA e-bikes. Voor verkeerseducatie in Amsterdam besteed de VRA momenteel een nieuw contract aan voor 2026-2030, met daarbij o.a. meer aandacht voor opgevoerde elektrische fietsen bij scholen.

◼ Handhaving Ook blijven we samen met de Politie en THOR inzetten op verkeershandhaving, met als aandachtsgebieden illegale en opgevoerde ebikes/fatbikes en 30 km/u. ◼ Fietsparkeren: Vervolg buurtstallingen, straatfietsparkeren en voorbereiding / realisatie OV-fietsenstallingen (bv. Bijlmer ArenA, Amstelstation, metrostation Noorderpark, Centraal Station). Nieuwe maatregelen die we uitvoeren in 2026: ◼ Fatbikevrije gebieden (afhankelijk van bestuurlijke besluitvorming) ◼ Sociale veiligheid voetganger/fiets: In samenwerking met gebieden en OOV extra maatregelen. ◼ Pilots: Voorbereiding en uitvoering samen met het Rijk van twee pilots voor snelle (elektrische) fietsers (maximumsnelheid van 20 km/u op het fietspad, cargobikes naar de rijbaan). ◼ Voetganger: Vervolg geven aan de ‘experimenten en uitkomsten’ van het Jaar van de voetganger. 22-1-2026 | 8 ◼ Brommobielen: campagne over regels, handhaving bij ponten en op fietspaden.

Overzicht maatregelenpakket op straat in 2026 ◼

◼

Uitvoering van: – 14 locaties WBA (14 in 2025) – 24 IVM locaties (24 in 2025) – 12 VSO locaties (18 in 2025) – 4 - 7 schoolstraten (10 in 2025) – Realisatie fietsinfrastructuurverbeteringen i.s.m. Groot Onderhoud / Projecten – Aanpak van 3 dodehoeklocaties en attentieverhogende maatregelen – Veilig oversteken Voetganger en vervolg Jaar van de Voetganger – 30 km/uur in de stad risicolocaties – 2 pilots (maximumsnelheid van 20 km/u op het fietspad, cargobikes naar de rijbaan) – Special: Fatbikevrije gebieden (afhankelijk van bestuurlijke besluitvorming) – Verkeerseducatie – Fietsstimulering 300k (600k in 2025) Advisering van: – WBA personele inzet (fte) – Handhaving flitspalen – 30 km/u in de stad – Advisering fietsinfrastructuur (verschuiving naar advisering incl. ontwerpadvisering, minder eigen projecten) – Fietsparkeren OV (fte) – Fietsparkeren Openbare Ruimte (fte) – Coördinatie en handhaving en THOR – Gedrag, Fietsstimulering en Educatie 22-1-2026 | 9 – Communicatie (fte)

Kennisagenda 2026 We voeren de volgende onderzoeken uit: ◼ Monitor 2025: UVP thema’s voetganger, fiets, verkeersveiligheid monitoren op voortgang uitvoering en doelbereik ◼ Ambulancedata/Spoedeisende hulpdata: Extern onderzoek naar toedracht verkeersongevallen Amsterdamse ziekenhuizen (incl. e-step en fatbike) en blackspot vergelijking ambulancedata met politiedata ◼ Evaluatie blackspot aanpak (effectiviteit) ◼ Voetgangers- en fietstellingen op straat ◼ Voetgangers, fiets en verkeersveiligheidsmodellen (samen met VRA) ◼ Beleidskader verkeersnetten voor voetganger / fiets (plusnetten, hoofdnetten) ◼ Lokaal maatwerk: Onderzoek potentie lokaal verbod voor welke typen voertuigen (fatbike, SNOR buiten ring A10 en uitzonderingslocaties) We stoppen met: ◼ Fietstevredenheidsonderzoek, omdat dit weinig beleidsinzichten biedt en weersafhankelijk is. 22-1-2026 | 10

4. Budgetten 2026

Dekking Fonds Stadsverbetering

Begroot 2025

€ 24,12 miljoen

€ 16,27 miljoen

€ 7,85 miljoen

Begroot 2026

€ 15,17 miljoen

€ 10,36 miljoen

€ 4,81 miljoen* * Prognose

22-1-2026 | 11

4. Budgetten 2026 (2) Voor het Uitvoeringsplan Veilig Lopen en Fietsen zijn in de begroting 2026 de volgende budgetten beschikbaar: • Verkeersveiligheid en fietsstimulering €6 miljoen; • Fietsinfrastructuur en fietsparkeren €2,1 miljoen; • Incidentele middelen om 30 km/u knelpunten op te lossen €1,6 miljoen; • Incidenteel budget voor voetganger €0,6 miljoen (ditzelfde bedrag is ook in aanvraag bij de begroting voor 2027); • Totaal: € 10,3 miljoen gemeentelijk budget (ten opzichte van 16,3 miljoen in 2025). NB: • Dit bedrag is exclusief bijdragen van de Vervoerregio Amsterdam en de Rijksoverheid. In totaal verwachten we op basis van ervaringen in eerdere jaren c.a. € 4,8 miljoen euro aan cofinanciering bovenop het beschikbare stedelijk budget. Dit bedrag is additioneel ten opzichte van de begrotingen van Stedelijk Beheer en projecten vanuit het Programma Stadsverbetering. Zowel vanuit groot onderhoud (als ‘plus’) en vanuit projecten (herinrichtingen) realiseren we ook in 2026 verbeteringen voor verkeersveiligheid, fiets en voetganger in de stad.

22-1-2026 | 12