Jaarbeeld 2024 Nationaal Programma Samen Nieuw-West.pdf
Tekst van het document
Jaarbeeld 2024
Jaarbeeld 2024 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Inhoud 1
Voorwoord
2 Stand van zaken per domein
3 7
2.1 Eigenaarschap, inclusie en democratie (EID)
10
2.2 Veiligheid
19
2.3 Werk en bestaanszekerheid
28
2.4 Community Wealth Building (CWB)
37
2.5 Wonen en leefomgeving
44
2.6 Kansen voor de jeugd
54
3 De voorzitters aan het woord
63
4 Overzicht van de inzet vanuit de alliantiepartners
71
5 Monitoring en onderzoek — doorkijk naar 2025
80
Bijlage: Overzicht actielijnen
85
Bijlage: Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West in video
101
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
2
Jaarbeeld 2024
1
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Voorwoord 3
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Voor u ligt het Jaarbeeld 2024 van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West (NPSNW). Een alliantie van – inmiddels – tachtig partijen werkt iedere dag aan de uitdagingen in Nieuw-West die we met elkaar hebben vastgesteld in het uitvoeringsprogramma. Het jaarbeeld biedt een overzicht van de inspanningen en voortgang binnen het programma in 2024.
Waarom Het NPSNW is een unieke samenwerking van partners, gericht op het doorbreken van patronen die gewenste oplossingen tegenhouden. Of het nu gaat om ongelijkheid in het vinden van banen en woningen, kansen die niet ieder kind in Nieuw-West bereiken of een economie die ongelijkheid vergroot in plaats van verkleint. In Samen Nieuw-West hebben wij onszelf de opdracht gegeven om geen symptoombestrijding te plegen op deze vraagstukken, maar een verandering te bewerkstelligen die duurzaam is en beklijft. Dat zijn we verplicht aan onszelf, het gebied, de bewoners, ondernemers en partners die al decennialang worden geconfronteerd met complexe, onderling verweven uitdagingen. Hoe In Samen Nieuw-West is het permanente karakter van ‘leren door te doen en doen door te leren’ de kern. We moeten het écht anders doen en dat vergt werkenderweg en steeds reflecterend leren: hoe dan wel? In dit proces zetten we continu concrete kleine stappen op weg naar grote verandering. Bij iedere stap toetsen we of wat we doen, bijdraagt aan de gewenste impact bij de bewoner. We stellen ons als alliantie daarbij vragen als: doen we het goede werk en doen we dat werk goed? Komen we hiermee dichter bij ons duurzame doel? We moeten voortdurend kijken naar wat helpt en wat in de weg zit.
Ook / juist als het gaat om zaken die ingebakken zitten in ons systeem, zoals: (subsidie)regelingen, wetten, regels en overtuigingen. We doen dit als alliantie steeds in nauwe samenwerking. Bewoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en overheden werken samen in de overtuiging dat duurzame verandering alleen mogelijk is als deze wordt gedragen door een brede en gelijkwaardige coalitie.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
4
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Wat Het convenant ‘Wij zijn Samen Nieuw-West’ vormt het fundament en legt de morele en inhoudelijke basis voor ons handelen. Het biedt een gedeeld referentiekader met daarin de waarden, doelen en uitgangspunten van het programma. Het bijbehorende uitvoeringsprogramma bouwt hierop voort en fungeert als een tactisch instrument om de lange termijn doelen te vertalen naar concrete, operationele acties op korte termijn. We verkeren nog in een relatief vroege fase van het programma. Het convenant waarin onze organiserende principes staan vastgelegd, is nog geen twee jaar oud. Desondanks zijn er inmiddels vele processen en actielijsten in gang gezet, duidelijke resultaten geboekt en zijn er zelfs tekenen zichtbaar van fundamentele vooruitgang. Deze afgelopen twee jaar is er een zeer doortimmerd fundament gelegd voor een stevige, langdurige samenwerking voor de echt lange termijn.
Resultaten In 2024 zijn de eerste tastbare resultaten zichtbaar geworden. Zoals de Doorstroomaanpak, die mede heeft geleid tot aanpassing in het stedelijk beleid. Zoals de bewonerbestuurders die in 2024 lid geworden zijn van het alliantiebestuur. Zoals de wijkallianties en coöperaties die opgestart zijn, zoals de wijkalliantie in De Punt en de Groencoöperatie. Er zijn ook resultaten die niet tastbaar zijn. In de metafoor van de ijsberg: die zitten onder water, terwijl alleen het topje zichtbaar is. Een sterk verbeterde samenwerking rondom de Wildemanbuurt bijvoorbeeld. Deze is niet zichtbaar, maar is wel essentieel voor betere en samenhangender resultaten op veiligheid, leefbaarheid en stedelijke vernieuwing.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
5
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Ongemak We staan in deze fase voor de doorlopende uitdaging om te navigeren in het spanningsveld tussen de roep om nóg snellere, nóg beter zichtbare resultaten en de realiteit dat diepgaande en structurele veranderingen heel veel tijd kosten. Dat spanningsveld brengt ongemak. Want juist die snelle resultaten zijn zichtbaar en tastbaar, en de vraagstukken zijn al zo urgent. Tegelijkertijd heeft Nieuw-West in het verleden te veel te maken gehad met wat ook wel de ‘projectencarrousel’ wordt genoemd: initiatieven die tijdelijk opdoken en vervolgens weer verdwenen, omdat bijvoorbeeld het geld op was of de prioriteit verdween. 2025 Dit Jaarbeeld 2024 biedt niet alleen een reflectie op de behaalde resultaten en geleerde lessen, maar is ook een uitnodiging aan alle betrokkenen om samen verder te bouwen aan de toekomst van Nieuw-West. Mijn oproep is om uit dit overzicht trots te halen uit het werk dat is verricht, maar ook de lessen te leren die nodig zijn om verandering groter te maken. Het programmateam heeft het afgelopen jaar met veel plezier de alliantie hierin gefaciliteerd. Als alliantie mogen we trots zijn op het jaarbeeld dat ons inzicht geeft in wat we allemaal doen om een nog sterker, verbindender en evenwichtiger Samen Nieuw-West te zijn.
Samir Bashara
Samir Bashara Directeur Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
6
Jaarbeeld 2024
2
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Stand van zaken per domein 7
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
We hebben in 2024 op een groot aantal actielijnen uit het Uitvoeringsprogramma ‘Wij maken Samen Nieuw-West’ gewerkt. In de bijlage is een overzicht te vinden van alle actielijnen met daarbij de belangrijkste indicatoren. Hieronder geven we per domein: • drie sprekende voorbeelden uit de praktijk; • een verhalende samenvatting van de verschillende inspanningen en resultaten in 2024; • en een kwantitatief overzicht van de voortgang. In de praktijk werken we natuurlijk niet uitsluitend in domeinen. We werken zoveel mogelijk integraal en vanuit de opgaven in de leefwereld. In de samenvattingen hier verwijzen we soms naar andere domeinen of we kiezen ervoor om een bepaald onderdeel bij het ene domein wel te benoemen en bij het andere niet.
Kwantitatieve overzicht Bij het kwantitatieve overzicht laten we de voortgang van de actielijnen per domein zien op een vijftal indicatoren: status, type opbrengst, samenwerkingsvormen, type inzet en integraliteit. • Status geeft een beeld over de voortgang van de actielijnen binnen dit domein. Per domein is in de figuur te zien hoeveel actielijnen afgerond zijn, uitgevoerd worden of in voorbereiding zijn. • Type opbrengst: actielijnen hebben verschillende soorten geplande uitkomsten. Zo zijn er actielijnen die concrete, zichtbare resultaten voor bewoners opleveren. Andere actielijnen leveren kennis op over hoe iets op een andere of betere manier kan worden opgelost. Weer andere actielijnen zijn op zoek naar de systeemvoorwaarden of -doorbraken (bijvoorbeeld in wetgeving) die nodig zijn om problemen in Nieuw-West duurzaam aan te pakken.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
8
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
•H et figuur over de samenwerkingsvormen geeft aan welke partijen betrokken zijn bij de uitvoering van de actielijnen. Passend bij het programma worden veel actielijnen opgepakt door meerdere partners. Het is ook mogelijk dat een actielijn (bijna) geheel door de gemeente, een andere partner of door het programmabureau wordt opgepakt. • Bij het type van de inzet gaat het om het onderscheid tussen meer doen, het beter doen of het anders doen. Onder ‘meer doen’ verstaan we het continueren van iets bestaands, met een intensievere inzet. Onder ‘beter’ verstaan we het continueren van iets bestaands, maar dat ook verbeteren. Onder ‘anders’ verstaan we het inzetten van iets nieuws, buiten de bestaande kaders. • In welke mate wordt een domein integraal opgepakt? Dit brengen we in beeld door per actielijn te scoren met hoeveel andere domeinen er een verbinding is, en met welke actielijnen dit is.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
9
Jaarbeeld 2024
2.1 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Eigenaarschap, inclusie en democratie (EID) 10
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Samen bouwen aan sterke wijkallianties In 2024 zijn er zes wijkallianties opgestart. We hebben met elkaar afgesproken dat wijkallianties gedurende de looptijd van het Nationaal Programma het hart vormen van hoe wij in de praktijk met elkaar samenwerken, op het niveau van de wijk, om aan de slag te gaan met de opgaven die daar liggen. Na die twintig jaar kunnen ze voortbestaan met eigen regie, budget en zeggenschap. De wijkallianties zijn langdurige samenwerkingen tussen bewoners, organisaties en instellingen. Samen bepalen zij welke onderwerpen voor hen belangrijk zijn en hoe ze die willen aanpakken. Wijkallianties gaan aan de slag met uitdagingen en verbeteringen die in de buurt nodig zijn. Dat kan zijn door het versterken van samenwerkingen die er al zijn, het bij elkaar brengen ervan óf het bouwen van nieuwe wijkallianties. Wat zich daadwerkelijk afspeelt in de leefwereld van bewoners, in objectieve (feitelijke situatie) en subjectieve zin (beleving), vormt altijd het vertrekpunt. Bewoners denken, doen en beslissen dus altijd mee. Het mandaat ligt binnen bepaalde marges bij de bewoners zodat zij echt eigenaarschap kunnen pakken over concrete dingen die voor hen van belang zijn.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Samen vormgeven Een wijkalliantie kan niet zonder bewoners die zich actief willen inzetten voor de wijk. We zijn wijkverbinders en wijkprojectleiders gaan werven, juist ook onder bewoners. Als we Nieuw-West samen willen vormgeven, is het nodig dat iedereen vanuit zijn of haar expertise bijdraagt door kennis, expertise en middelen met elkaar te delen. Dat geldt voor de bewoners, maar ook voor de professionals en de grassroots-organisaties in de wijk.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
Een succesvolle avond op 16 december bracht veertig geïnteresseerden die zich aanmeldden voor wijkallianties. Dit toont het enthousiasme van bewoners om samen hun buurten sterker en prettiger te maken, door kennis, expertise en middelen te delen. Deze kracht van samenwerking is essentieel om een fijne leefomgeving in Nieuw-West vorm te geven.
11
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Bewoners aan zet
Hoe start je een wijkalliantie? Open dag in De Punt
Er zijn zeven bewoners gekozen voor het bestuur van de Alliantie Samen Nieuw-West: een belangrijke stap als het gaat om bewonersp articipatie in Nieuw-West. Deze ontwikkeling markeert een essentieel moment voor de samenwerking tussen bewoners, organisaties en de gemeente.
Op 6 juli 2024 vond een inspirerende en succesvolle bijeenkomst plaats in Buurthuis De Aker, in de wijk De Punt. Bewoners, profes sionals en lokale organisaties kwamen samen voor een open dag die het begin markeerde van de oprichting van de wijkalliantie in De Punt. Op verzoek van bewoners is deze wijkalliantie toegevoegd aan de focusbuurten, een goed voorbeeld van het luisteren naar bewonersinitiatieven.
De bewoner-bestuurders werden geselecteerd via een zorgvuldig zelfselectieproces, waarbij een ontwerpteam van bewoners de belangrijkste vertegenwoordigers koos. Deze bewoners brengen hun lokale kennis en ervaring in en dragen actief bij aan het beleid dat de gemeenschappen versterkt. Zo ontstaat een breed gedragen en lokaal bestuur, dat inspeelt op de behoeften van de wijk en tegelijkertijd de kracht van de bewoners benut. Deze aanpak brengt beleid dichter bij de bewoners en er ontstaat een nauwere samenwerking tussen formele en informele netwerken. Het succes van dit proces laat zien hoe belangrijk het is om bewoners als gelijkwaardige gesprekspartners te betrekken bij besluitvorming en verandering. Deze co-creatie draagt bij aan duurzame, gemeenschapsgerichte veranderingen in Nieuw-West.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
De dag begon met een informatiemarkt, waar bewoners en professionals in een informele setting ideeën en ervaringen uitwisselden. Er werd volop gesproken over wat er goed gaat in de wijk en waar verbeteringen nodig zijn. Dit leidde tot een energieke discussie over hoe we gezamenlijk de wijk kunnen versterken en toekomstbestendig kunnen maken. In de middag was er een bewonersbijeenkomst, waarin de plannen voor de wijkalliantie verder werden besproken. Hier werd concreet vormgegeven aan de opzet van de alliantie, waarbij bewoners actief meebeslisten over de prioriteiten voor hun buurt. De focus lag op het creëren van een schone, veilige en verbonden omgeving. Daarmee markeerde deze dag de start van een langdurige samenwerking in De Punt, waar bewoners, organisaties en de gemeente samenwerken om de wijk te verbeteren en de wijkalliantie verder op te bouwen. Het was een duidelijke eerste stap in het proces om bewoners een actieve rol te geven in het vormgeven van hun eigen leefomgeving. De oprichting van de wijkalliantie De Punt is daarmee een belangrijke mijlpaal op weg naar een hechtere, sterkere wijk.
Zie voor meer en uitgebreidere voorbeelden uit de praktijk de berichten onder aan de domeinpagina van Eigenaarschap, inclusie en democratie.
12
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.1.1 Eigenaarschap, inclusie en democratie: samenvatting van de inspanningen en resultaten In onze langetermijnvisie zijn bewoners in staat te voorzien in hun essentiële behoeften, hebben ze gezonde sociale relaties en hebben ze eigenaarschap over hun leven. Daarnaast dragen organisaties en overheden bij aan het vergroten van eigenaarschap van bewoners, met inclusie als uitgangspunt. Bewoners in Nieuw-West krijgen regie over hun leven, levensonderhoud en hun leefwereld. Daarvoor is het nodig dat bewoners, bedrijven, overheden en instanties samen Nieuw-West dragen en met elkaar de prioriteiten bepalen. Meer zeggenschap van bewoners vraagt ook om meer inclusie en om het betrekken van de stemmen die moeizaam doorklinken. Afgelopen jaar hebben we goede stappen gezet. 2024 stond in het teken van meer invloed van bewoners bij de ontwikkeling van hun wijken. Dit is de essentie van ‘echt samen, echt anders’: niet óver bewoners praten, maar samen beslissen. We hebben in 2024 zes wijkallianties (op)gestart, samen met bewoners, professionals en relevante partijen. Dit gebeurde met respect voor wat al aanwezig was in de buurten. Dat betekent dat bewoners, ondernemers en maatschappelijke partners structureel gaan samenwerken aan wijkverbeteringen en daarbij het mandaat krijgen dat nodig is om over hun leefwereld te beslissen. Een concreet en bijzonder voorbeeld hiervan is dus De Punt.
Door De Punt toe te voegen aan de bestaande focusgebieden hebben we ook de vraaggestuurde aanpak verder versterkt.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
In ’t kort • Zes wijkallianties opgestart • De Punt toegevoegd aan focusbuurten • Werving wijkprojectleiders en wijkverbinders • Twee grote bewonersbijeenkomsten • Bewonersbestuurders in het alliantiebestuur • Bereik van informele groepen die eerder ‘buiten beeld’ waren • Samenwerking formele en informele partijen
13
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Gelijkwaardig betrekken van bewoners Om de verbinding tussen bewoners, initiatieven en beleid te versterken, hebben we in 2024 geïnvesteerd in wijkprojectleiders en wijkverbinders. De belangrijkste rollen zijn ingevuld. Deze sleutelrollen zorgen ervoor dat signalen vanuit de wijk omgezet worden in daadwerkelijke acties. Om de dialoog met de bewoners te bevorderen organiseerden we twee grote bewonersbijeenkomsten met in totaal meer dan honderdvijftig deelnemers. Naast deze bijeenkomsten voerden we ruim tachtig informele gesprekken in de wijken, om op laagdrempelige wijze behoeften en ideeën op te halen. Deze inzet laat zien hoe belangrijk wij toegankelijkheid vinden en het actief betrekken van zoveel mogelijk bewoners. De werving van bewonersbestuurders in 2024 was innovatief en geheel door bewoners vormgegeven. De kandidaten bepaalden gezamenlijk wie het meest geschikt was voor de rollen. Dit proces was niet alleen inclusiever, maar zorgde ook voor draagvlak en versterkte democratische besluitvorming. Het alliantiebestuur is uiteindelijk niet met vijf, maar met zeven bewonersbestuurders uitgebreid, die onderling de vijf ‘zetels’ in het bestuur per vergadering invullen. Het resultaat is een bestuur dat de diversiteit van de wijken weerspiegelt.
Met deze initiatieven hebben we een belangrijke stap gezet richting eigenaarschap en democratie, waarin bewoners daadwerkelijk de koers bepalen. Ook in de komende jaren willen we voortbouwen op deze methoden om Nieuw-West verder te versterken.
Bewoners krijgen regie over hun leven, levensonderhoud en hun leefwereld Nationaal Programma Samen Nieuw-West
14
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Werken aan diversiteit en inclusie Een belangrijk succes van 2024 is dat we veel informelere groepen hebben bereikt die voorheen buiten het zicht van de reguliere netwerken vielen. Door in 2024 op veel verschillende plekken en met veel verschillende informele organisaties open gesprekken aan te gaan en door steeds weer te investeren in contact maken, hebben we waardevolle inzichten gekregen in de behoeften en zorgen van deze groepen. Meer dan 80 keer gingen we in 2024 informeel in gesprek in de wijken. Dat leverde veel kennis op vanuit perspectieven die vaak gemist worden. Een bijzonder moment was toen één van de groepen zelf een initiatief lanceerde om andere gemarginaliseerde stemmen te betrekken bij de dialoog. Dit gaf aan dat zij zich gehoord en empowered voelden. Eerder ongehoorde stemmen werden zo betrokken bij beleidsvorming en maatschappelijke projecten. In het verleden hadden we nauwelijks zicht op informele groepen en hun behoeften. De mate waarin je als groep gehoord werd, was sterk afhankelijk van hoe luidruchtig je was en of je toevallig connecties had binnen relevante netwerken. Hierdoor bleven de stemmen van minder zichtbare groepen vaak ongehoord en werd de kloof tussen de systeemwereld en deze gemeenschappen groter. Door informele groepen en ongehoorde stemmen te betrekken, creëren we een meer representatieve en rechtvaardige samenleving.
Dit vergroot de legitimiteit van beleid en draagt bij aan sociale cohesie, omdat meer mensen zich erkend en vertegenwoordigd voelen.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
15
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
2.1.2 Eigenaarschap, inclusie en democratie: voortgang in beeld Status De 16 actielijnen van EID zijn in 2024 allemaal in uitvoering gekomen. Bijvoorbeeld de actielijn Ontwikkelen van wijkallianties op zes plekken. Voor een overzicht van alle actielijnen verwijzen we naar de bijlage. Type opbrengst Bij EID gaat het grotendeels om actielijnen die een zichtbare opbrengst hebben voor bewoners. Dit komt omdat een groot deel van de actielijnen samenkomen in de wijkallianties: allianties op kleine schaal die georganiseerd worden vanuit, met en rondom bewoners. Een voorbeeld van een zichtbaar resultaat is het toetreden van bewoners tot het alliantiebestuur. Samenwerkingsvormen Bij EID worden bijna alle actielijnen door meerdere partners opgepakt. Een uitzondering hierop is de actielijn om met regelmaat als NPSNW een open huis te organiseren: deze actielijn wordt op dit moment nog bijna geheel door het programmabureau opgepakt.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.1.a Status actielijnen Eigenaarschap, inclusie en democratie
100% In uitvoering
2.1.b Type opbrengst Eigenaarschap, inclusie en democratie 13% Systeemvoorwaarden 87% Merkbaar voor bewoners
2.1.c Samenwerkingsvormen Eigenaarschap, inclusie en democratie 6% (Bijna) geheel bij Programmabureau
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
94% Meerdere partners
16
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Type inzet Bij EID gaat het voor twee derde over iets anders doen, dit is vooral verbonden aan de inzet in wijkallianties: het op een nieuwe manier organiseren van het werk aan de opgaven in een wijk, vanuit en samen met bewoners. Voor één derde gaat het over zaken beter doen, zoals bijvoorbeeld het beter ondersteunen van bewonersinitiatieven of het beter borgen van diversiteit en inclusie in het bestaande werk. Integraliteit Bij EID is er geen actielijn te vinden die niet verbonden is met alle andere actielijnen. Dat is ook logisch, aangezien Eigenaarschap, inclusie en democratie verbindende elementen zijn binnen het programma.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.1.d Type inzet Eigenaarschap, inclusie en democratie
31% Beter 69% Anders
2.1.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Veiligheid
100%
Werk en bestaanszekerheid
100%
Community Wealth Building
100%
Wonen en leefomgeving
100%
Kansen voor de jeugd
100%
2.1.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden?
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
met 5 domeinen
100%
met 4 domeinen
0%
met 3 domeinen
0%
met 2 domeinen
0%
met 1 domein met geen enkel domein
0% 0%
17
Jaarbeeld 2024
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
18
Jaarbeeld 2024
2.2 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Veiligheid 19
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Meer veiligheidsprofessionals op straat – Samen werken aan veilige wijken in Nieuw-West Met het ‘solide fundament’ investeren we in extra professionals en extra voorzieningen in de wijk. Hiermee kunnen we de leefbaarheid en veiligheid verbeteren. Door de extra inzet van een breed spectrum aan veiligheidsprofessionals die direct contact hebben met bewoners en die elkaar aanvullen en versterken, willen we de signaleringskracht in buurten verhogen zodat problemen (bij jongeren) in een vroeg stadium opgemerkt worden. Dit geldt overigens ook voor het talent dat er in de wijk is. Zo kan het beschikbare aanbod eerder worden ingezet, zoals preventieve hulp en stimulering. Concreet betekent dit in 2024 10 toezichthouders, 40 straatcoaches, 4 straathoekwerkers en voorzieningen voor jongeren.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
De 40 extra straatcoaches in Nieuw-West zorgen ervoor dat in alle wijken toezichthouders en straatcoaches aanwezig zijn, dat problemen kunnen worden gesignaleerd en dat deze snel kunnen worden opgelost. Met alle veiligheidspartners worden afspraken gemaakt om de verschillende professionals zo goed mogelijk in te zetten. In 2024 zijn twee extra tijdelijke jongerencentra geopend: het gaat om The Village, en Hoogheemraadweg. Een derde locatie The Hood is in januari 2025 geopend. Op deze locaties worden jongeren geholpen op alle leefgebieden, zoals dagbesteding, werk, persoonlijke ontwikkeling, schulden en school. De inzet van deze professionals en de uitbreiding van jongerencentra dragen bij aan het creëren van veiligheid met elkaar. Het is een eerste stap om ervoor te zorgen dat bewoners zich veiliger voelen en dat er professionals in de buurt zijn die kunnen signaleren en kunnen zorgen dat hulp en ondersteuning worden geboden of dat talent wordt opgepikt.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
20
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
De wijkrechter in Nieuw-West
Focus op huiselijk geweld en kindermishandeling
Met de wijkrechtspraak willen we het recht toegankelijk maken voor iedereen en de ongelijkheid verminderen. Hierdoor komt de rechtspraak dichter bij bewoners, zodat juridische kwesties met directe impact op de leefomgeving sneller en effectiever worden opgelost. De verwachting is dat de wijkrechter begint met zittingen in het tweede kwartaal van 2025. Samenwerking met buurtteams, maatschappelijke organisaties en bewoners staat centraal, zodat recht wordt gesproken en ook direct hulp wordt geboden aan diegenen die dat nodig hebben.
In Amsterdam Nieuw-West is huiselijk geweld en kindermishandeling een belangrijk aandachtspunt. Oorzaken zoals hoge stress door armoede, schulden en migratie zorgen voor een verhoogd risico op geweld binnen gezinnen. Om hier iets aan te doen, werken verschillende organisaties samen aan preventie en ondersteuning.
In 2024 is een geschikte locatie gevonden in Geuzenveld/ Slotermeer. Inmiddels wordt wel al ervaring opgedaan met het voeren van leerplichtgesprekken in Nieuw-West. In het afgelopen jaar is de verkenningsfase afgerond. Tijdens de verkenning hebben uiteenlopende gesprekken plaatsgevonden met meer dan 150 personen in Nieuw-West. In deze fase is onder meer nagegaan welke problemen en behoeften bewoners hebben en in welke wijk de wijkrechtbank zich zou kunnen vestigen. Daarbij is ook goed gekeken naar de ervaringen met de buurtrechtbank in Amsterdam Zuidoost. Verder is voor verschillende thema’s de inzet van de wijkrechter procesmatig uitgewerkt en getest in een zogenoemd ‘leeratelier’. Dit is gebeurd in nauwe samenwerking met de sociale en juridische hulpverleners en andere professionals die daarbij nodig zijn.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
Met een brede coalitie van organisaties werken we er hard aan om huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) te voorkomen. Dit doen we door preventief bewustwordingscampagnes in te zetten en taboes te doorbreken. Daarnaast doen we meer om slachtoffers direct te helpen, onder andere door tijdelijke huisverboden en ‘time-out’ woningen aan te bieden. Een time-out woning is een plek waar een gezin kan verblijven wanneer de spanning oploopt. Er worden in totaal zes woningen gereed gemaakt voor gebruik. In 2024 zijn de voorbereidingen getroffen om de woningen te openen. De woningen zijn naar verwachting in het tweede kwartaal van 2025 beschikbaar. Samen met onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam ontwikkelen we een nieuwe, effectieve werkwijze om de samenwerking te verbeteren tussen formele organisaties (zoals Veilig Thuis, de politie of de Blijf Groep) en informele partijen (zoals buurtinitiatieven). Deze aanpak zorgt ervoor dat slachtoffers sneller de hulp krijgen die zij nodig hebben en dat signalen van geweld eerder worden herkend en opgepakt. Verder willen we scherper zicht krijgen op de problematiek door meldingen per gebied te analyseren die bij verschillende organisaties worden gedaan (Politie, Veilig Thuis, Jeugdbescherming). Ten slotte zijn er in 2024 peergroepen gestart voor plegers.
Zie voor meer en uitgebreidere voorbeelden uit de praktijk de berichten onder aan de domeinpagina van Veiligiheid
21
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
2.2.1 Veiligheid: samenvatting van de inspanningen en resultaten Iedereen voelt zich veilig, verbonden en veerkrachtig. Dat is de situatie die we nastreven met de partners van Samen Nieuw-West. Dat betekent dat we met elkaar veiligheid creëren thuis, op straat en online. Samen werken we aan de volgende concrete zaken: we handelen adequaat, proportioneel en zorgvuldig; we werken aan verbondenheid en verdraagzaamheid en we doorbreken criminele structuren.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
In ’t kort • Extra toezichthouders • Veertig extra straatcoaches • Vier extra straathoekwerkers • Particuliere beveiligers • Tijdelijke locaties specifiek voor jongeren • Wijkrechtspraak
Solide fundament Als je voor veiligheid wilt zorgen, moeten er mensen in de buurt zijn die hier mede voor kunnen zorgen. Zij kunnen eerder signaleren dat er bijvoorbeeld hulp nodig is. Zo komen de mogelijkheden die er zijn, beter aan bij de mensen die ze nodig hebben. We willen daarom eerst de ‘basis’ versterken door meer veiligheidsprofessionals in te zetten in Nieuw-West. Dit doen we door de inzet van tien extra toezichthouders, veertig extra straatcoaches, vier extra straathoekwerkers en een projectleider ondermijning. Deze extra professionals zijn inmiddels bijna allemaal aan de slag (we zijn nog enkele straatcoaches aan het werven). Op korte termijn starten aanvullend particuliere beveiligers. Deze inzet liet even op zich wachten, omdat het nodig was om af te wijken van de standaard inkoopregels. Een punt van aandacht is de vraag hoe we de extra inzet van professionals langere tijd kunnen organiseren, als blijkt dat er goede resultaten zijn. Naast extra veiligheidsprofessionals investeren we in tijdelijke locaties voor jongeren. Het gaat om The Village, Hoogheemraadweg en een locatie in Osdorp Oost. Op deze locaties worden jongeren geholpen op alle leefgebieden, zoals dagbesteding, werk, persoonlijke ontwikkeling, schulden en school.
• Integrale aanpak in de Wildemanbuurt • Jongeren begeleid naar werk • Toekomstbestendiger Osdorperban • Acties aanpak Schoon, Heel, Veilig • Preventieve bewustwordingscampagnes huishoudelijk geweld • Samenwerking formele en informele partijen huishoudelijk geweld • Time-out woningen • Schenking in beslag genomen goederen aan FRIS Supermarkt • Inzet van Buurtvaders en -moeders
• Bescherming jongeren tegen online gevaren
Iedereen heeft makkelijker toegang tot het recht Met de wijkrechtspraak willen we het recht toegankelijk maken voor iedereen en de ongelijkheid verminderen. Dit initiatief wil rechtspraak dichter bij de bewoners brengen om juridische kwesties met directe impact op de leefomgeving sneller en effectiever aan te pakken. Nationaal Programma Samen Nieuw-West
22
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Het afgelopen jaar heeft het team van de wijkrechter gesprekken gevoerd met meer dan honderdvijftig betrokkenen, onder wie bewoners, professionals en maatschappelijke organisaties. Zij hebben samen bepaald waar de wijkrechter van start gaat en welke thema’s prioriteit krijgen, zoals leerplicht, schulden, huurrecht en huiselijk geweld. Daarbij hebben ze ook goed gekeken naar de ervaringen met de buurtrechtbank in Amsterdam-Zuidoost. Er is een locatie gevonden in Geuzenveld-Stotermeer, Buurthuis De Honingraat, waar vanaf het tweede kwartaal van 2025 zittingen plaatsvinden. Bij wijkrechtspraak staat samenwerking met buurtteams, maatschappelijke organisaties en bewoners centraal, zodat er niet alleen recht wordt gesproken, maar ook direct hulp wordt geboden aan diegenen die dat nodig hebben. Zo worden er bijvoorbeeld leerplichtgesprekken gevoerd.
We doorbreken criminele carrières en werken gebiedsgericht In de Wildemanbuurt werken we intensief samen met partners zoals de politie, het Openbaar Ministerie (OM), gemeente en het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) om criminele netwerken te doorbreken. Daartoe is al een aantal aanhoudingen verricht. Een evaluatie heeft aangetoond dat organisaties radicaler en daadkrachtiger moeten optreden en dat de samenwerking beter moet. Daarom hebben we gekozen voor een integrale aanpak waarbij wordt samengewerkt met woningcorporaties, ondernemers en bewoners. In oktober 2024 is tijdelijk een operationeel manager aangesteld die samen met al deze partijen werkt aan verbetering van de veiligheid, aan de fysieke verbetering van de buurt, sociale leefbaarheid en het versterken van de bewonersbetrokkenheid. Binnen deze samenwerking worden jongeren begeleid naar werk, werken we aan een toekomstbestendiger Osdorper Ban en zijn er acties op de aanpak Schoon, Heel en Veilig. Huiselijk geweld en kindermishandeling uit de taboesfeer en sneller juiste hulp en interventies Met een brede coalitie van organisaties werken we er hard aan om huiselijk geweld en kindermishandeling (HGKM) te voorkomen. Dit doen we door preventief bewustwordingscampagnes in te zetten en taboes te doorbreken.
Daarnaast doen we meer om escalaties te voorkomen, onder andere door tijdelijke ‘time-out’ woningen op te tuigen en te experimenteren met hoe lang er hulp geboden kan worden na een tijdelijk huisverbod. Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Een grote groep betrokkenen heeft bepaald waar de wijkrechter van start gaat en welke thema’s prioriteit krijgen 23
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Samen met onderzoekers van de Hogeschool van Amsterdam ontwikkelen we een nieuwe, effectieve werkwijze om de samenwerking te verbeteren tussen formele (zoals hulpverleners) en informele partijen (zoals maatschappelijke organisaties en vertrouwenspersonen vanuit de wijk). Deze aanpak zorgt ervoor dat dat signalen van geweld eerder worden herkend en opgepakt.
We ontnemen crimineel kapitaal en herbestemmen dit Een bijzonder initiatief is het herbestemmen van crimineel kapitaal. Een voorbeeld hiervan is de schenking van in beslag genomen goederen aan FRIS Supermarkt. Het gaat om goederen die anders vernietigd zouden worden. Dit soort acties laat zien hoe in beslag genomen goederen een positieve bijdrage kunnen leveren aan de buurt. In de toekomst willen we deze aanpak op grotere schaal toepassen, zodat meer bewoners en lokale initiatieven hiervan kunnen profiteren. Bewoners en ondernemers acteren als veiligheidsdragers Buurtvaders en -moeders hebben wederom een cruciale rol gespeeld bij het voorkomen van rellen, zoals rond de wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv. Hun betrokkenheid en aanwezigheid in de buurt, vaak op belangrijke momenten, hebben een positief effect op het gedrag van jongeren. We ondersteunen hun werk actief met extra middelen en begeleiding, zodat zij hun belangrijke rol kunnen blijven vervullen. Deze buurtinitiatieven tonen aan hoe ontzettend waardevol het is om bewoners centraal te stellen in het creëren van een veilige leefomgeving. Er is meer online veiligheid In onze digitale wereld is online veiligheid minstens zo belangrijk als fysieke veiligheid. Daarom loopt er momenteel een onderzoek naar online veiligheid in Nieuw-West.
Samen met jongerenwerkers, bewoners, experts en diverse partners maken we een plan van aanpak. Dat plan is in het eerste kwartaal van 2025 klaar en richt zich op het broodnodig beschermen van jongeren en andere kwetsbare groepen tegen online gevaren, zoals cyberpesten en online uitbuiting.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
24
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
2.2.2 Veiligheid: voortgang in beeld Status Bij Veiligheid gaat het in totaal om 25 actielijnen, hiervan is het merendeel van start gegaan. Bijvoorbeeld de extra investering van professionals in de wijken. Ongeveer één derde van de actielijnen is voorgenomen of in voorbereiding, zoals het herstelgericht werken tijdens straf. Type opbrengst Bij Veiligheid is ongeveer de helft van de opbrengsten uit de actielijnen direct merkbaar voor bewoners. Zoals de wijkrechtspraak, die in 2025 daadwerkelijk gaat starten in Nieuw-West. Daarnaast wordt ook gewerkt aan kennis over nieuwe manieren van werken zoals bij de data-analyse rond huiselijk geweld, of aan systeemvoorwaarden zoals het versterken van diverse netwerken. Samenwerkingsvormen Bij Veiligheid wordt bijna driekwart van de actielijnen gedragen door meerdere alliantiepartners. Zoals de formele en informele partijen die eraan werken om huiselijk geweld en kindermishandeling te voorkomen. Vertrouwenspersonen uit de wijk en maatschappelijke organisaties hebben ook direct contact met bewoners. Type inzet Bij Veiligheid wordt er gewerkt aan meer, beter en anders. Een voorbeeld van meer investeren is het toegenomen aantal zichtbare professionals op straat. Door hun aanwezigheid wordt het ook mogelijk om zaken beter of anders aan te pakken.
Zoals meer openheid creëren rondom huiselijk geweld en kindermishandeling, en de betrokken formele en informele organisaties op een nieuwe manier laten samenwerken.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.2.a Status actielijnen Veiligheid 16% Voorgenomen
64% In uitvoering
20% In voorbereiding/ planvorming
2.2.b Type opbrengst Veiligheid 12% (Nog) onbekend 20% Kennis
48% Merkbaar voor bewoners
20% Systeemvoorwaarden
2.2.c Samenwerkingsvormen Veiligheid 17% (Nog) onbekend 12% (Bijna) geheel bij gemeente
71% Meerdere partners
25
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Integraliteit Bij Veiligheid is duidelijk zichtbaar dat veel actielijnen (nog) niet verbonden zijn met andere domeinen. Daar waar wel domeinoverstijgend gewerkt wordt, gebeurt dit over de volle breedte van het programma. Zoals de wijkrechter die met bewoners en maatschappelijke organisaties over huurrecht wil spreken en samenwerkt met woningbouw corporaties. Of met de Kerngroep Jongeren heeft gesproken over jongeren en de toegang tot het recht. Ook in de Wildemanbuurt wordt integraal samengewerkt met domeinen Wonen en leefomgeving, Kansen voor de jeugd en Werk en bestaanszekerheid.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.2.d Type inzet Veiligheid 20% (Nog) onbekend
20% Meer 16% Beter
44% Anders
2.2.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Werk en bestaanszekerheid
28%
Eigenaarschap, inclusie en democratie
24%
Community Wealth Building
4%
Wonen en leefomgeving
20%
Kansen voor de jeugd
20%
2.2.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden? met 5 domeinen
4%
met 3 domeinen
12%
met 2 domeinen
16%
met 1 domein met geen enkel domein
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
0%
met 4 domeinen
12% 56%
26
Jaarbeeld 2024
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
27
Jaarbeeld 2024
2.3 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Werk en bestaanszekerheid 28
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Binnen Grote Spelers zijn er drie programma’s die jongeren helpen de volgende stap in hun carrière te zetten: Grote Spelers Academy Hier ontwikkelen jongeren hun vaardigheden via interactieve workshops, trainingen en inspiratiesessies. Onderwerpen variëren van solliciteren en presenteren tot ondernemerschap en persoonlijke ontwikkeling. Mentorship Jongeren worden gekoppeld aan ervaren professionals die hun kennis en netwerk delen. Deze mentoren helpen bij het vormgeven van toekomstplannen en bieden inzicht in de praktijk.
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
Grote Spelers – Bouwen aan je toekomst In Amsterdam Nieuw-West barst het van het jonge talent, maar niet iedereen krijgt dezelfde kansen om zijn carrière maximaal te ontwikkelen. Veel jongeren hebben te maken met discriminatie en een beperkt professioneel netwerk. Grote Spelers zet zich in om deze kansen wél te creëren. Of jongeren nu op zoek zijn naar een passende opleiding, een baan, een mentor of gewoon inspiratie – bij Grote Spelers krijgen zij de tools en het netwerk om hun toekomst verder vorm te geven.
Voorzitters
Niet alleen jongeren profiteren van de kansen die Grote Spelers creëert – ook voor werkgevers en professionals kan het een betekenisvol verschil maken. Door talentvolle jongeren een kans te geven via stages, banen of mentorships, bouwen zij aan een sterke en inclusievere arbeidsmarkt en profiteren ze van jong talent met nieuwe perspectieven. Professionals kunnen bijdragen door jong talent aan te nemen, mentor te worden, gastcolleges te geven, vacatures te delen of door feedback te geven op cv’s en sollicitatievaardigheden. Zij dragen ook bij door aanwezig te zijn op events om jong talent te ontmoeten en inspireren. Grote Spelers wordt mogelijk gemaakt door young professionals, werkgevers, de gemeente Amsterdam en het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Dit programma sluit naadloos aan bij de doelstellingen van het Nationaal Programma om jongeren in Nieuw-West meer perspectief te bieden op een stabiele toekomst. Door in te zetten op talentontwikkeling, werkgelegenheid en ondernemerschap draagt Grote Spelers direct bij aan een sterker en inclusiever Nieuw-West.
Next Step Dit programma ondersteunt jongeren bij het vinden van een baan, stageplek of het starten van een eigen onderneming. Ze worden verbonden met bedrijven en professionals die openstaan voor jong talent, wat bijdraagt aan het opbouwen van een waardevol netwerk.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
29
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Schuldenbrug – efficiëntere hulpverlening
Mooie banen in de Amsterdamse haven
Amsterdam Law Hub lanceerde samen met de Universiteit van Amsterdam de juridische advieslijn Schuldenbrug. Het gaat om juridische ondersteuning voor informele hulpverleners, zodat zij mensen met schulden sneller en efficiënter kunnen helpen. Het is nu nog zo dat één op de vijf inwoners in de Gemeente Amsterdam worstelt met schulden. In Nieuw-West is het aantal mensen met een bijstandsuitkering 0,7 procentpunt hoger dan het stedelijk gemiddelde (5,6%). In de gebieden Geuzenveld– Slotermeer en Osdorp liggen deze percentages beduidend hoger, respectievelijk 3,3 en 1,8 procentpunt.
Het Amsterdamse havenbedrijfsleven biedt een breed scala aan goedbetaalde banen op praktijk-, mbo- en hbo-niveau en is doorlopend op zoek naar goede arbeidskrachten. Nieuw-West heeft veel getalenteerde jongeren wonen in het gebied, die vaak onbekend zijn met de kansen die er voor hen zijn in het havenbedrijfsleven. Om deze kansen te benutten, hebben het Nationaal Programma Samen Nieuw-West en het Amsterdamse havenbedrijfsleven de handen ineengeslagen. Ze organiseren stages, gastlessen, havenrondvaarten en open dagen om jongeren te informeren en enthousiast te maken over werken in de haven. In het havengebied zitten meer dan 1.500 bedrijven, variërend van logistieke en technische tot maritieme ondernemingen. Maar er zijn ook adviesbureaus, ICT-bedrijven, vastgoed- en financiële dienstverleners, en overheidsinstellingen, zoals de douane en politie. Kortom, een breed aanbod aan leuke functies en carrièremogelijkheden.
Wat maakt Schuldenbrug uniek? Schuldenbrug voorziet informele hulpverleners van antwoorden op juridische vragen van hun cliënten. De advieslijn is geen extra loket voor mensen met schulden, maar ondersteunt hulpverleners met duidelijke, juridische adviezen. Het doel is om de hulpverlening voor mensen met schulden laagdrempeliger en effectiever te maken. Hierdoor bereiken zij ook mensen die anders niet om hulp vragen. Volgens projectleiders Susan Leclercq en Tim Verheij is deze aanpak cruciaal: ‘Onze studenten staan vijf dagen per week klaar om uiteenlopende vragen over schulden te beantwoorden. Zo kunnen we via de hulpverleners écht een verschil maken.’ Daarnaast is de Schuldenbrug een samenwerking tussen de UvA, HvA en andere alliantiepartners, en daarmee een mooi voorbeeld van hoe wij willen werken.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
Het stimuleringsprogramma Werken in de Haven richt zich specifiek op jongeren in Nieuw-West. Activiteiten zoals het jongerenevenement tijdens Zeehavendagen Amsterdam, zijn er om jongeren te informeren en enthousiasmeren over werken in de haven. Het programma wordt ondersteund door haven- en havengerelateerde bedrijven, met als doel het imago van de haven te verbeteren en personeel te werven uit de directe omgeving. Geïnteresseerden vinden meer informatie over vacatures en activiteiten op op de website werkenindehaven.amsterdam. Hier vinden zij een overzicht van beschikbare banen en kunnen zij zich aanmelden voor evenementen en programma’s die hen voorbereiden op een mogelijke loopbaan in de haven.
Zie voor meer en uitgebreidere voorbeelden uit de praktijk de berichten onder aan de domeinpagina Werk en bestaanszekerheid.
30
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.3.1 Werk en bestaanszekerheid: samenvatting van de inspanningen en resultaten De problemen op het gebied van arbeidsparticipatie en bestaanszekerheid zijn niet nieuw. Grote organisaties zoals WPI, het Buurtteam en tal van kleinere partijen werken hier hard aan. Met relatief goed resultaat: bijvoorbeeld hoge uitstroom uit de bijstand en een gemiddeld bereik van minimaregelingen. Maar in kwantitatieve zin zijn de problemen nog steeds groot. Via Samen Nieuw-West moet het meer, beter en anders. Zowel in de bestaande infrastructuur van Werk en bestaans zekerheid als met zo’n vijfentwintig nieuwe partijen en initiatieven zijn we breed aan het experimenteren met nieuwe aanpakken, doelgroep strategieën, netwerken met informele intermediairs en coöperatievorming. Kenmerkend voor de nieuwe partijen is lokale binding en onderlinge samenwerking. Ons werkterrein is in lijn met onze opdracht in het uitvoeringsprogramma: Iedereen kan meedoen via werk; bestaanszekerheid voor iedereen en een sterke lokale economie.
Jongeren hebben gelijke kansen op de arbeidsmarkt Onze initiatieven zijn erop gericht om jongeren succesvol de stap naar de arbeidsmarkt te laten maken. De campagne Werken in de Haven brengt werkgevers in de haven en jong talent uit Nieuw-West samen. Het doel is jongeren niet alleen aan een baan te helpen, maar ook kennis te laten maken met de veelzijdige carrièremogelijkheden in de haven. Op het georganiseerde leer-werkevent in maart zijn 417 werkzoekenden afgekomen en is er samengewerkt met 22 deelnemende partijen. Door aanwezig te zijn in de verschillende buurten van Nieuw-West waar jongeren zijn, werden nog eens 50 jongeren bereikt.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
In ’t kort • Campagne Werken in de Haven • Platform Grote Spelers • Project Jongeren aan het Werk • Coöperatie Samen aan de Slag: talentgerichte aanpak voor passend werk • Gemeente biedt persoonlijke begeleiding via klantbegeleiders inkomen • Campagne Financieel Fit • Persoonlijke aanpak van Kringwijs en De Vergeten Groep • Lifecoaching via Stichting Studiezalen • De Straatgerichte Aanpak Aantrekkelijke Winkelgebieden (SGA)
31
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Het platform Grote Spelers helpt jongeren hun talenten te ontdekken, werk- en ondernemersvaardigheden te leren en contact te leggen met werkgevers. Dit programma vergroot hun zelfvertrouwen en helpt hen richting te kiezen. Stedelijk werden er in 2024 zo’n 1600 jongeren bereikt met workshops en events. Van hen hebben er 300 inhoudelijke begeleiding en mentoring gekregen. Het programma is opgezet in samenwerking met werkgevers, zoals de Rijksoverheid, de KNVB en Nautus, en wordt ondersteund door de gemeente Amsterdam en het Nationaal programma Samen Nieuw-West. Het project Jongeren aan het Werk koppelt 15 talentvolle jongeren uit specifieke wijken aan lokale projecten, zoals gebiedsontwikkeling. Dit biedt werkervaring én versterkt hun band met de buurt. Hiermee is een samenwerking ontstaan tussen organisaties met verschillend dna, zoals jongerenwerk, opleiders en woningcorporaties, maar elk met het doel om te investeren in de jongeren uit de buurt, zodat ze een goede toekomst tegemoet gaan.
Passend en lonend werk voor iedereen Om bewoners van alle leeftijden te helpen passend werk te vinden, zijn er initiatieven gericht op scholing, coaching en begeleiding. De Coöperatie Samen aan de Slag helpt bewoners via lifecoaching een passende werkplek te vinden, met oog voor vaardigheden, persoonlijke situatie en behoeften. Om tot een sluitende aanpak te komen is samen met de gemeente opgetrokken. Deze aanpak is talentgericht, met een focus op wijken en samenwerking met lokale netwerken en sleutelfiguren. De persoonlijke benadering helpt bewoners beter in hun zoektocht naar werk. Initiatieven richten zich op duurzame matches tussen werkgevers en werkzoekenden, met aandacht voor vaste contracten en goed loon. Dit zorgt voor langdurige zekerheid en stabiliteit.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Samen aan de Slag helpt bewoners via lifecoaching passend werk te vinden, met oog voor vaardigheden, persoonlijke situatie en behoeften 32
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Bestaanszekerheid voor iedereen Kringwijs richt zich met De Vergeten Groep op bewoners die het vertrouwen in instanties hebben verloren. Met een persoonlijke aanpak wordt eerst vertrouwen opgebouwd en daarna begeleiding geboden. Stichting Studiezalen biedt brede ondersteuning aan jongeren en hun families via lifecoaching. Vertrouwen en empowerment staan centraal, met als doel een betere toekomst. Op dit moment wordt samen met het Instituut voor Publieke Waarden (IPW) een ‘maatwerk in de bijstand’ regeling ontwikkeld om dak- en thuisloze jongeren aan bestaanszekerheid te helpen. Raad is Daad is erop gericht om armoede en schulden te verminderen, met name onder mensen met een migratie achtergrond. Zij doen dit door financiële inloopspreekuren te organiseren waar mensen laagdrempelig heen kunnen voor informatie en advies. Het afgelopen jaar is het aantal spreekuren uitgebreid tot 3. Er kunnen nu wekelijks 75 bewoners terecht. Ook zijn er 10 nieuwe vrijwilligers geworven, waarmee het bestand groeit van 26 naar bijna 40. Het vrijwilligersbestand is bewust divers samengesteld qua expertise, opleidingsniveau en werkervaring. Deze brede waaier aan vrijwilligers zorgt voor goed aansluitende informele hulpverlening.
Banen met impact en betrokken ondernemers en werkgevers Door wijkopgaven te verbinden aan kansen voor bewoners die extra steun nodig hebben, ontstaan banen die bijdragen aan persoonlijke groei en buurtontwikkeling. Dit versterkt zowel de wijken als de betrokkenheid van bewoners. De gemeente en ondernemers hebben zich verenigd in de Straatgerichte Aanpak Aantrekkelijke Winkelgebieden (SGA). Ondernemers, gebiedsmakelaars en straatmanagers werken samen aan aantrekkelijkere straten, een beter ondernemersklimaat en meer betrokkenheid van ondernemers.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
33
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
2.3.2 Werk en bestaanszekerheid: voortgang in beeld Status Bij Werk en bestaanszekerheid gaat het in totaal om 66 actielijnen. Daarmee kent dit domein de meeste actielijnen. Meer dan de helft is van start gegaan. Ongeveer een kwart daarvan is in voorbereiding, of moet nog opgestart worden. Type opbrengst Bij Werk en bestaanszekerheid heeft bijna 65% van de actielijn een opbrengst die direct merkbaar is voor bewoners. Zo wordt er met diverse projecten gewerkt aan plekken waar bewoners aan de slag kunnen, bijvoorbeeld als kantine moeder in een onderwijsinstelling in Nieuw-West. Ook is er aandacht voor specifieke doelgroepen, zoals Eritrese nieuwkomers, die geholpen worden om hun weg naar de Nederlandse arbeidsmarkt te vinden. Daarnaast wordt gekeken naar nieuwe manieren van werken, zoals de werkwijze van de straatmanager in de Osdorper Ban. We onderzoeken daar of en hoe een privaat-publieke samenwerking een wezenlijke verandering kan brengen in de kracht en het imago van een winkelgebied. De straatmanager heeft daarbij de rol om partners, processen en informatie aan elkaar te verbinden. Ook bij projecten zoals de Groenmakers en Schone Kans, maakt men van de opgave ín de buurt een kans voor de buurt. Dat gebeurt door bewoners te betrekken bij het schoon en prettig houden van hun eigen leefomgeving.
Samenwerkingsvormen Bij Werk en bestaanszekerheid wordt ruim de helft van de actielijnen gedragen door meerdere alliantiepartners, zoals de samenwerking bij de Schuldenbrug. Daarnaast zijn er actielijnen die bijna geheel door de gemeente worden uitgevoerd. Bij Werk en bestaanszekerheid gaat het daarbij om circa een kwart van de actielijn. Een voorbeeld hiervan is de gebiedsgerichte aanpak van het Werkgevers servicepunt. Dichter op de leefwereld en de uitvoering zitten, verhoogt de vindbaarheid voor de klantbegeleider en dus indirect de bewoner. Er ontstaan zo meer en betere matches tussen kandidaten en werkgevers. Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.3.a Status actielijnen Werk en bestaanszekerheid 17% (Nog) onbekend 1% In uitvoering
8% Voorgenomen 15% In voorbereiding/ planvorming 56% In uitvoering
3% On hold
2.3.b Type opbrengst Werk en bestaanszekerheid 20% (Nog) onbekend 4% Kennis
64% Merkbaar voor bewoners 12% Systeemvoorwaarden
2.3.c Samenwerkingsvormen Werk en bestaanszekerheid 18% (Nog) onbekend 6% (Bijna) geheel bij één partner
53% Meerdere partners 23% (Bijna) geheel bij gemeente
34
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Type inzet Bij Werk en bestaanszekerheid wordt er zowel aan meer, als beter en anders gewerkt. Een voorbeeld daarvan is Grote Spelers. Dit is een project waarin jongeren in Nieuw-West ondersteund worden hun ‘droombaan’ te vinden. Enerzijds wordt hier op ‘meer’ ingezet. Anderzijds wordt ook extra geïnvesteerd in een betere Grote spelers door het door te ontwikkelen voor mbo-jongeren, waarbij er specifiek aandacht is voor stageplekken.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.3.d Type inzet Werk en bestaanszekerheid 21% (Nog) onbekend
24% Beter
44% Anders
Van de actielijnen is 44% erop gericht om het anders te doen. Bij Stap voor stap wordt bijvoorbeeld anders dan gebruikelijk intensieve aandacht gegeven aan de kandidaat, met inzet van klantbegeleiders die getraind zijn in extra motiverende methodes en technieken.
Integraliteit Bij Werk en bestaanszekerheid zijn er al duidelijk enkele verbindingen gelegd: ongeveer 45% van de actielijnen heeft een relatie met een ander domein. Een belangrijk deel van de inzet richt zich specifiek op jongeren (11 van de 66 actielijnen), waarmee een duidelijk verband ligt met het domein Kansen voor de jeugd. In enkele actielijnen worden functies gecreëerd die ook direct bijdragen aan en zichtbaar zijn in de buurt. Hier ligt een duidelijk verband met het domein Wonen en leefomgeving. Een voorbeeld daarvan is De Groenmakers, waarin aanvullend groenonderhoud gekoppeld wordt aan leerwerktrajecten.
11% Meer
2.3.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Veiligheid
0%
Eigenaarschap, inclusie en democratie
12%
Community Wealth Building
7%
Wonen en leefomgeving
19%
Kansen voor de jeugd
19%
2.3.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden?
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
met 5 domeinen
0%
met 4 domeinen
0%
met 3 domeinen
5%
met 2 domeinen
5%
met 1 domein met geen enkel domein
35% 56%
35
Jaarbeeld 2024
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
36
Jaarbeeld 2024
2.4 Nationaal Programma Samen Nieuw-West
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Community Wealth Building (CWB) 37
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Groen Coöperatie Nieuw-West: samen met bewoners ondernemen in het groen Stadsboerderij Osdorp: verbinding en groen Tien jaar geleden startte Martin de Stadsboerderij Osdorp, een groene plek in de buurt waar bewoners samen werken aan een duurzame en gezonde leefomgeving. Groen in de buurt draagt bij aan geluk en bevordert contact en saamhorigheid. De stadsboerderij is dé plek waar ideeën ontstaan om de wijk te verbeteren en groener te maken, en waar buurtbewoners elkaar ontmoeten. De vraag naar groenprojecten in Osdorp en andere delen van Nieuw-West groeit. Van het onderhouden van straatgroen tot buurtmoestuinen; veel bewoners zijn enthousiast om het groen in hun wijk te versterken. Martin vroeg zich af hoe hij bewoners nog meer kon betrekken en actief kon laten bijdragen aan groen in hun eigen buurt. Als antwoord hierop is de Groen Coöperatie Nieuw-West ontstaan. Eerste coöperatieve onderneming samen met bewoners van Nieuw-West Buro Regen en Water en de Stadsboerderij Osdorp bundelden hun krachten met dezelfde ambitie: samen met bewoners meer doen voor het groen in Nieuw-West. Met hulp van het team van Community Wealth Building is de coöperatie opgericht. Het team gaf advies over statuten, ondernemingsstructuur en lokale inkoop vanuit het stadsdeel Nieuw-West.
Nationaal Programma Samen Nieuw-West
De coöperatie is een sociale en verantwoorde onderneming, waarin alle werknemers gelijk zijn. Beslissingen over de koers worden gezamenlijk genomen.
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
Uit de praktijk
Werken in het groen – voor iedereen De Groen Coöperatie onderscheidt zich van commerciële bedrijven. Martin legt uit: ‘Werken in het groen biedt mensen kansen op sociaal contact, eigenwaarde en een opstap naar betaald werk.’ De coöperatie werkt transparant en met buurtbewoners die bijdragen aan het groenonderhoud, om samen de wijk groener te maken. Waarom een coöperatie? Hoewel het oprichten van een coöperatie meer tijd kost dan bijvoorbeeld een stichting, biedt het meer kansen voor betrokken heid en gelijkwaardigheid. Volgens Martin is een gelijke stem voor iedereen essentieel voor succes, vooral in samenwerking met de gemeente en organisaties zoals Pantar. Gemeente Amsterdam koopt lokaal in bij de Groen Coöperatie. Zo ontstaat er een kringloop waarbij de geldstroom lokaal blijft. Dit is één van de belangrijkste elementen van de Community Wealth Building aanpak; zorgen voor professionele coöperatieve ondernemingen én inkoop door plaatselijke organisaties.
38
Jaarbeeld 2024
Inhoud
Voorwoord
Stand van zaken
Voorzitters
Alliantiepartners
Monitoring
Bijlagen
2.4.1 Community Wealth Building: samenvatting van de inspanningen en resultaten Met Community Wealth Building zet Amsterdam koers naar een nieuwe economie waarin lokaal verdiend geld zoveel mogelijk terugvloeit naar de bewoners. Dit gebeurt onder andere via werknemerscoöperaties en lokale ondernemers die samenwerken in korte ketens. Het programma is ontwikkeld in 2024 en richt zich op de potentie van Community Wealth Building in Nieuw-West.
Inclusieve, democratische ondernemingen oprichten Het programma ondersteunt de oprichting van commercieel sterke coöperaties met maatschappelijke impact in kansrijke sectoren zoals voedsel, energie/isolatie, zorg/welzijn, groenbeheer, bouw/onderhoud en logistiek. De Groen Coöperatie Nieuw-West is in 2024 begonnen. De bouwcoöperatie en de cateringcoöperatie zijn in verre mate ontwikkeld en starten in 2025. Voor de zomer van 2025 verwachten we nog twee nieuwe coöperaties te starten. Samenwerking met gemeente en ankerorganisaties Gemeentelijke inkoop en inkoop door ankerorganisaties zijn cruciale middelen om coöperatief ondernemerschap te versterken. Een nulmeting in 2024 heeft geleid tot aanbevelingen, een lijst van relevante aanbestedingen voor coöperaties en de oprichting van een werkgroep om ervaringen uit te wisselen en meer lokaal in te kopen. Daarnaast is het Koop Lokaal-platform opgezet om vraag en aanbod te verbinden.
In ’t kort • Meer lokaal inkopen • Analyse inkoopgegevens • Realiseren van meerdere inclusieve, democratische ondernemingen • CWB-bedrijfsdiensten • Koop Lokaal Platform • Nieuwe financieringsvormen
Beter benutten van beschikbare middelen Community Wealth Building stimuleert het gebruik van grond, vastgoed en andere middelen van partners voor de lokale welvaart. Zo is in 2024 gewerkt aan voorwaarden voor coöperatieve bedrijvigheid in de kassen aan de Osdorperweg 937. We willen ruimte organiseren binnen de kassen voor een telerscoöperatie. Een pachtovereenkomst met een collectief van gebruikers is, in samenwerking met andere gemeentelijke afdelingen, in voorbereiding. Nationaal Programma Samen Nieuw-West