Jaarbeeld 2024 Nationaal Programma Samen Nieuw-West

39

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Nieuwe financieringsvormen Om lokale welvaart te vergroten, hebben we meegewerkt aan een haalbaarheidsonderzoek voor een social impact fonds. Dit voorbereidende werk moet leiden tot de oprichting van het fonds in 2025. Daarnaast hebben we een rapport opgeleverd over een systeem van lokale betaalrekeningen, die de economische doelen van Nieuw-West ondersteunen en die bijdragen aan grotere en langere lokale geldcirculatie. Beide initiatieven bieden kansen voor verdere stappen in 2025. Community Wealth Building legt met deze resultaten de basis voor een sterkere, inclusievere lokale economie in Nieuw-West, met oog voor samenwerking en duurzame groei.

We leggen de basis voor een sterkere, inclusievere lokale economie in Nieuw-West Nationaal Programma Samen Nieuw-West

40

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

2.4.2 Community Wealth Building: voortgang in beeld Status CWB heeft twaalf actielijnen en die zijn zo goed als allemaal in uitvoering. Zo is er al één coöperatie opgericht en zijn er vier coöperaties in oprichting met ondersteuning vanuit CWB. Type opbrengst Bij CWB is duidelijk dat op twee manieren gewerkt wordt. Aan de ene kant wordt gewerkt aan het op orde brengen van de benodigde systeemvoorwaarden. Een voorbeeld hiervan is het lokaal laten inkopen door enkele grote alliantiepartners zoals de gemeente, woningcorporaties en de HvA. Aan de andere kant zijn resultaten al direct merkbaar voor bewoners, door de oprichting van coöperaties met diverse bedrijvigheid, van groenbeheer tot catering, waar bewoners van Nieuw-West aan de slag kunnen. Samenwerkingsvormen Passend bij de aard van coöperaties wordt twee derde van de actielijnen bij CWB opgepakt door meerdere partners. Ongeveer één derde van de actielijnen ligt bij de gemeente. Het betreft hier vooral de randvoorwaardelijke actielijnen, zoals het opzetten van een platform om lokaal vraag en aanbod te matchen.

Voorzitters

Alliantiepartners

Bijlagen

Monitoring

2.4.a Status actielijnen Community Wealth Building 8% In voorbereiding/ planvorming 92% In uitvoering

2.4.b Type opbrengst Community Wealth Building 4% Kennis

50% Merkbaar voor bewoners

42% Systeemvoorwaarden

2.4.c Samenwerkingsvormen Community Wealth Building 33% (Bijna) geheel bij gemeente 67% Meerdere partners

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

41

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Type inzet Bij CWB wordt alleen gewerkt aan actielijnen buiten de bestaande kaders, deze vallen dus allemaal in de categorie ‘anders’.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

2.5.d Type inzet Community Wealth Building

100% Anders

Integraliteit Bij CWB wordt de verbinding met Werk en bestaanszekerheid duidelijk. Veel actielijnen zijn naast inzet op lokale economie, ook gericht op stappen zetten op of richting de arbeidsmarkt. 2.4.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Veiligheid Eigenaarschap, inclusie en democratie Werk en bestaanszekerheid

0% 9% 42%

Community Wealth Building

17%

Kansen voor de jeugd

17%

2.4.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden?

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

met 5 domeinen

0%

met 4 domeinen

0%

met 3 domeinen

9%

met 2 domeinen

9%

met 1 domein met geen enkel domein

41% 41%

42

Jaarbeeld 2024

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

43

Jaarbeeld 2024

2.5 Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Wonen en leefomgeving 44

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Een belangrijk onderdeel van dit proces is ‘Van groot naar beter’, dat zich richt op senioren en mensen met mobiliteits­beperkingen die behoefte hebben aan een gelijkvloerse woning. Bewoners krijgen de kans om te verhuizen naar woningen die beter aansluiten bij hun wensen, zoals kleinere, efficiënte woningen die ook een hoge mate van comfort bieden. De vrijgekomen woningen bieden vervolgens ruimte aan gezinnen. Van alle gezinnen (minimaal één ouder en één kind) woont in NieuwWest 35% ‘krap’. In Amsterdam is dat 28%. In Nieuw-West groeien circa 10.000 kinderen onder de 18 jaar op in een groot gezin dat krap woont. Steeds meer twintigers wonen noodgedwongen bij hun ouders. In De Aker woont 27% van de 23-27-jarigen nog thuis, in Geuzenveld-Slotermeer 17% tegen 9% in Amsterdam. Doorstroomteam In de pilot Doorstroomhulp werken de wooncorporaties Stadgenoot, De Alliantie, Eigen Haard en Ymere samen met Stichting !Woon en de gemeente Amsterdam. Het doel is om bewoners te helpen verhuizen naar een woning die beter past bij hun gezins­samen­ stelling of levensfase.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Uit de praktijk

Doorstroomhulp – Op naar passende woningen Het Nationaal Programma Samen Nieuw-West zet zich in om bewoners te ondersteunen bij het vinden van een woning die beter aansluit bij hun huidige levensfase en behoeften. De samen­werking tussen woningcorporaties, doorstroommakelaars en bewoners­ coaches speelt hierin een cruciale rol. Door gezamenlijk de vraag van bewoners te koppelen aan geschikte woningen, wordt er effectief bijgedragen aan de doorstroom op de woningmarkt.

Voorzitters

En om bewoners te informeren over de voorrangsregelingen en het huidige woningverdeelsysteem, en hen inzicht te geven in eventuele toekomstige woonwensen en belemmeringen. Sinds maart 2024 is een doorstroomteam actief, bestaande uit de woningcorporaties, Stichting !Woon en twee onafhankelijke bewoners­coaches. De Alliantie stelde een modelwoning beschikbaar, ingericht door de verhuisservice van de gemeente, om bewoners een goed beeld te geven van een passende woning. Bewonerscoaches Saïda el Ghabzouri en Asmae Kharmich en de doorstroomcoaches van de woningcorporaties benaderen huurders in Amsterdam Nieuw-West actief en persoonlijk. Inmiddels zijn er een aantal huishoudens verhuisd naar een woning die beter aansluit bij hun behoeften. En staan er meer bewoners, die dat eerder niet waren, open voor een eventuele verhuizing. De bezoekmomenten bieden niet alleen een kans om woonwensen te bespreken, maar ook om signalen van eenzaamheid of zorg­behoeften op te merken. Samen vooruit! De opgedane ervaringen zijn meegenomen in de stedelijke aanpak doorstroming. Dit ‘Doorstroomoffensief’ wil de doorstroom in de woningmarkt bevorderen door bewoners bewust te maken van de mogelijkheden van kleinere, meer passende woningen. Het Door­stroomoffensief heeft als doel de krapte op de woningmarkt in Amsterdam te verlichten door efficiënter gebruik van de beschikbare woningen te stimuleren.

45

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

CalandLyceum – Een school als ‘thuis’

Schone Kans – Samen met bewoners werken aan een schonere en veiligere buurt

Het CalandLyceum, onderdeel van Stichting Progresso, ziet onderwijs niet los van de bredere woon- en leefomstandigheden van zijn leer­lingen. Gelegen in een wijk waar veel leerlingen uit kwetsbare thuis­situaties komen, is de school zich bewust van de impact van armoede, mantelzorg en andere uitdagingen op het leren. Daarom werkt de school samen met diverse lokale en gemeentelijke partners aan een integrale aanpak. In het kader van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West zijn er verschillende initiatieven opgezet om het onderwijs én de leef­omgeving van leerlingen te verbeteren.

Het initiatief Schone Kans wil de leefomgeving in Nieuw-West verbeteren door samen met bewoners, gemeente en verschillende maat­schappelijke organisaties te werken aan een schone en veilige wijk. Schone Kans biedt een platform waar iedereen zich kan inzetten voor een schonere buurt.

Een belangrijk voorbeeld is de BuurtMavo, waarbij moeders uit de buurt worden opgeleid tot huis­werk­begeleiders. Dit biedt leerlingen uiteraard extra onder­steuning, maar versterkt ook de betrokkenheid van de buurt bij de school en biedt werkgelegenheid voor lokale bewoners. Bovendien worden vrouwen hiermee gestimuleerd door te stromen naar een functie in het onderwijs, wat helpt om het docententekort te verlichten. De BuurtBieb is een andere belangrijke stap richting een verbeterde leefomgeving. De bieb biedt niet alleen toegang tot boeken en lees­bevorderings­p rogramma’s, maar is ook een ontmoetingsplek voor de buurt. Dit draagt bij aan de sociale cohesie in de wijk. Daar­naast is Progresso bezig met het herinrichten van het school­gebouw, zodat het niet alleen een leerplek is, maar ook een multi­functionele ruimte voor de buurt en lokale ondernemers, waardoor de school bijdraagt aan zowel de educatie als de gemeenschap. We moeten met elkaar de komende jaren stevig blijven inzetten om het Caland te laten bloeien en groeien in de bredebuurtfunctie die we met elkaar ambiëren.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Uit de praktijk

Het project richt zich op het schoonmaken van de straat en op het versterken van de sociale cohesie in de wijk. Door bewoners actief te betrekken bij het opruimen van hun eigen omgeving, verbetert de fysieke buurt en ontstaat er ook meer gemeenschapszin. Het creëren van een schone en veilige leefomgeving is essentieel voor het welzijn van bewoners en draagt bij aan een hogere kwaliteit van leven. Schone Kans biedt ook werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Door mensen uit de wijk in te schakelen bij de schoonmaakacties, krijgen zij de kans om werkervaring op te doen en een bijdrage te leveren aan hun buurt. Dit versterkt hun zelfvertrouwen en draagt bij aan een positieve verandering in hun leefomgeving. Schone Kans laat zien hoe samenwerking tussen bewoners, lokale organisaties en de gemeente leidt tot een schonere, veiligere en hechtere wijk, waarin iedereen zich betrokken voelt en verantwoordelijkheid neemt voor de eigen leefomgeving.

Zie voor meer en uitgebreidere voorbeelden uit de praktijk de berichten onder aan de domeinpagina Wonen en leefomgerving.

46

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

2.5.1 Wonen en leefomgeving: samenvatting van de inspanningen en resultaten

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

In ’t kort • Iedere woning is schoon, heel en veilig • Corporaties lopen op schema, over vier

De afspraken in het convenant ‘Wij zijn Samen Nieuw-West’ hebben als doel bewoners trots te maken op Nieuw-West, zodat zij hier graag wonen en blijven wonen. Dat betekent beschikbare, betaalbare en duurzame woningen die passen bij levensfase en inkomen, een gezonde, groene leefomgeving met speelmogelijkheden, leerplekken en ontmoetingsruimtes. Daarnaast zorgen we voor veilige en toegankelijke opties voor wandelen, fietsen en betaalbaar (deel)vervoer. Om dit te realiseren, hebben we vier opdrachten voor de lange termijn vastgelegd: Iedereen een (t)huis; bewoners voelen zich thuis in de buurt en verbonden; verbeterde leefsituatie en perspectief voor bewoners en toegang tot duurzame mobiliteit in Nieuw-West. De ervaringen tot nu toe helpen werkwijzen te verbeteren en middellange termijndoelstellingen te borgen. Alles wat op dit moment loopt op de actielijnen is een motor voor verbeteringen op de (middel)lange termijn, voor zowel de kwaliteit van de woningen als de passendheid ervan.

De kwaliteit van de woningen is op orde Iedereen verdient een fatsoenlijk dak boven het hoofd en een woning die schoon, heel en veilig is. De corporaties lopen op schema om te zorgen dat er over 4 jaar 2350 woningen zijn gerenoveerd, 4790 woningen worden gesloopt en herbouwd en er ongeveer 4250 nieuwe sociale huurwoningen bij zijn gekomen. Daarnaast hebben de woningcorporaties met de gemeente Amsterdam, Stichting !WOON, de GGD, de Federatie Amsterdamse Huurderskoepels (FAH) en Huurdersvereniging Arcade gewerkt om vocht- en schimmelproblematiek in de corporatie­ woningen te voorkomen en op te lossen. Bewoners kunnen vocht en schimmel nu eenvoudiger melden en er zijn experts opgeleid om de problemen aan te pakken. De aanpak is nog in ontwikkeling, maar we krijgen een steeds beter beeld van de oorzaken en we leren van elkaar.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

jaar zijn: – 2.350 woningen gerenoveerd – 4.790 woningen gesloopt en herbouwd – 4.250 nieuwe sociale huurwoningen opgeleverd • Nieuwe aanpak schimmel- en vocht­problematiek • Nieuwe sociale huur-, middenhuuren koopwoningen opgeleverd • Voorrang bij Typisch Tuinstad voor bewoners uit Nieuw-West • Vernieuwingsplan voor de Wildemanbuurt opgesteld met alle betrokkenen • Pilot Doorstroomhulp • Brede buurtfunctie CalandLyceum • Samenwerking formele en informele partijen • Schone Kans • Vernieuwende aanpak Delflandpleinbuurt en Nolenstraat • Versterkte integrale aanpak: Wijkallianties • Pilot Mobiliteitshub in Geuzenveld-Slotermeer

47

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Mensen wonen in passende woningen In 2024 heeft stedelijke vernieuwing in Nieuw-West bijgedragen aan het doel dat bewoners in passende woningen komen te wonen. Naast sociale huurwoningen zijn er ook middenhuur- en koopwoningen opgeleverd. Beleggers werkten samen met de gemeente om 25-100% van deze woningen toe te wijzen aan bewoners uit Nieuw-West, zoals bij Typisch Tuinstad in de Reimerswaalbuurt. Vesteda gaf prioriteit aan bewoners die een sociale huurwoning achterlieten en aan mensen met een sleutelberoep. Bij renovaties en nieuwbouw worden bewoners en informele netwerken betrokken. In de Wildemanbuurt werd een vernieuwingsplan opgesteld met input van bewoners, gemeente en Stadgenoot. In 2024 is ook onderzoek gestart naar betere herhuisvesting bij stedelijke vernieuwing, met gezamenlijke oplossingen van corporaties en de gemeente. Doorstroming wordt bevorderd zodat huishoudens passend kunnen wonen door ouderen in kleinere woningen te plaatsen. De corporaties, gemeente, Stichting Woon! en de bewonerscoaches zetten zich in om via doorstroming in de bestaande woonvoorraad meer ouderen in een geschikte woning te laten wonen. Lees meer over de doorstroomhulp in het verhaal uit de praktijk en op onze website. De actielijn Passende woningen voor jongeren is erop gericht hun woningzoektocht te verbeteren door betere voorlichting, begeleiding en ondersteuning.

In 2024 is de pilot Peer-education in het burgerschapsonderwijs van start gegaan, waarbij jongeren gastlessen geven op scholen over thema’s die zij belangrijk vinden, zoals wonen, werken en sociale veiligheid. Het peer-to-peer model biedt een unieke kans om jongeren op authentieke wijze te bereiken.

Buurten hebben diverse voorzieningen en er wonen diverse bewoners We benutten kansen om buurten aantrekkelijker te maken, zoals het uitbreiden van functies van het CalandLyceum als ontmoetingsplek in de wijk. De school krijgt een brede buurtfunctie waarin naast onderwijs ook plek is voor ondernemerschap, sociale activiteiten en mogelijk ook huisvesting voor leraren. De Kantinemoeders uit de wijk koken er inmiddels al. Meer hierover bij de terugblik van Kansen voor de jeugd. Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Peer-education biedt een unieke kans om jongeren te bereiken 48

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Bewoners ervaren hun buurt als een fijne plek om te zijn In 2024 zijn er verschillende inspirerende projecten gestart binnen de aanpak Schoon, Heel en Veilig. Deze aanpak werkt vanuit de kracht van bewoners: initiatieven komen van bewoners en professionals zelf, en er wordt vooral geleerd door te doen. Samen hebben we beter inzicht gekregen in de oorzaken van het afvalprobleem en hoe we het op een andere manier kunnen aanpakken. Een succesvol voorbeeld van deze aanpak is de Schone Kans. Dit is een project waarin een team snel reageert op afvalmeldingen. Ze halen grofvuil op naast containers en prikken zwerfafval. Het project biedt medewerkers een opstap naar een baan bij de gemeente of een van onze andere partners, terwijl bewoners aangeven dat ze hun buurt schoner en veiliger ervaren. Uit een bewonersonderzoek bleek dat het tevredenheidscijfer gestegen was van een 5 naar een 8. Hoe bewoners hun buurt ervaren, hangt ook samen met de draagkracht van die buurt. Op dit moment staat die draagkracht onder druk. In veel buurten wonen kwetsbare huishoudens in sociale huurwoningen en zijn er opvang­ locaties voor mensen met maatschappelijke problemen. Dit kan het samenleven lastig maken. Daarom zoeken we als NPSNW naar een doorbraak. In navolging van de aanpak Schoon, Heel en Veilig zijn we gestart met een vernieuwende aanpak in de Delflandpleinbuurt en rond de Nolenstraat.

Ons doel is om de buurten te versterken vanuit de huidige situatie en te ontdekken welke criteria ook elders kunnen werken. Samen met een social designer en buurtbewoners zijn we gestart met een interactief social design traject met de bewoners en professionals uit de buurt om de delflandpleinbuurt te versterken.

Versterkte integrale samenwerking De integrale samenwerking tussen bewoners en partners vormt de basis van de wijkallianties (zie ook Eigenaarschap, inclusie en democratie). Dit zagen we in meerdere buurten, zoals de Dichtersbuurt, Lodewijk van Deysselbuurt en Couperusbuurt, op verschillende manieren gebeuren. In bijvoorbeeld De Punt is door Bewonerscollectief De Punt samen met de gemeente in 2024 een start gemaakt.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

49

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Bewoners hebben een gezicht bij instanties en de lijnen zijn kort Om kleine problemen snel op te lossen en grote problemen samen aan te pakken, zijn in 2024 verschillende initiatieven gestart of voortgezet binnen EID, Kansen voor de jeugd en Werk en bestaanszekerheid, zoals De Vergeten Groep en Het Jonge Kind. Belangrijk is de laagdrempelige aanwezigheid in de buurt, zoals in de verschillende buurtpunten, maar ook de huisbezoeken van servicemonteurs van de corporaties met bijvoorbeeld Stichting Sina. Deze stichting helpt bewoners bij sociale vragen of verwijst hen door. Duurzaam vervoer Aanpak van vervoersarmoede is gestart in Geuzenveld-Slotermeer met een pilot mobiliteitshub met deelauto’s, scooters en fietsen. Betaalbaarheid vormt hierbij een belangrijk speerpunt. Kinderen in Amsterdam van vier tot en met elf jaar mogen vanaf de zomervakantie anderhalf jaar gratis met de bus, tram en metro reizen. De gemeente meldt dat de regeling wordt verlengd tot begin 2027.

Bij Typisch Tuinstad kregen bewoners uit Nieuw-West voorrang Nationaal Programma Samen Nieuw-West

50

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

2.5.2 Wonen en leefomgeving: voortgang in beeld Status Bij Wonen en leefomgeving gaat het om 27 actielijnen. Hiervan is eind 2024 al 10% afgerond. Zo is de pilot Door­stroom­hulp afgerond en geëvalueerd. Meer dan de helft van de actielijnen zijn op dit moment in uitvoering, bijna één derde is in voorbereiding. Een voorbeeld van een actielijn in uitvoering is de aanpak schimmelwoningen. Een actielijn in voorbereiding is bijvoorbeeld de actielijn passende woningen voor jongeren. Type opbrengst Bij Wonen en leefomgeving levert iets meer dan de helft van de actielijnen een merkbaar resultaat op voor bewoners. Bijvoorbeeld de aanpak speelpleinen of de community garden in de Van Deijsselbuurt. Eén derde van de actielijnen werkt aan systeemvoorwaarden, zoals de ontwerpaanpak draagkrachtige buurten waar samen met bewoners van bijvoorbeeld de Delflandpleinbuurt wordt gekeken hoe de buurt sterker gemaakt kan worden. Samenwerkingsvormen Wonen en leefomgeving voert 80% procent van de actielijnen samen met meerdere partners uit. Bijvoorbeeld op het gebied van verduurzaming sociale huurwoningen of het samenwerken rond herhuisvesting. Voor ongeveer één vijfde gaat het om actielijnen die de gemeente oppakt, zoals de aanpak van de openbare ruimte van de Sloterparken.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

2.5.a Status actielijnen Wonen en leefomgeving 11% Afgerond 4% On hold

30% In voorbereiding/ planvorming

55% In uitvoering

2.5.b Type opbrengst Wonen en leefomgeving 11% (Nog) onbekend 4% Kennis 33% Systeemvoorwaarden

52% Merkbaar voor bewoners

2.5.c Samenwerkingsvormen Wonen en leefomgeving 19% (Bijna) geheel bij gemeente 81% Meerdere partners

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

51

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Type inzet Het gaat vooral om inzet die anders is dan de reguliere werkwijzen. Zoals het intensiveren van Schoon, Heel en Veilig, wat een vernieuwende methode is om een slim samenspel tussen de actoren in de afvalketen te organiseren. Ongeveer een kwart van de inzet gaat om het verbeteren van de bestaande werkwijzen. Een voorbeeld hiervan is de bewonersbegeleiding in de Couperusbuurt of bij de stedelijke vernieuwing in De Punt.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

2.5.d Type inzet Wonen en leefomgeving 4% (Nog) onbekend

26% Beter

63% Anders

Integraliteit Ongeveer de helft van de actielijnen bij Wonen en leefomgeving is in samenwerking met andere domeinen. Zoals met Kansen voor de jeugd bij de aanpak rond het CalandLyceum. Bij de actielijnen rondom leefbaarheid is er intensieve samenwerking met het domein Veiligheid.

7% Meer

2.5.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Veiligheid Eigenaarschap, inclusie en democratie Werk en bestaanszekerheid Community Wealth Building Kansen voor de jeugd

45% 15% 8% 0% 8%

2.4.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden?

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

met 5 domeinen

0%

met 4 domeinen

0%

met 3 domeinen

0%

met 2 domeinen

4%

met 1 domein met geen enkel domein

44% 52%

52

Jaarbeeld 2024

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

53

Jaarbeeld 2024

2.6 Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Kansen voor de jeugd 54

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Familiecentrum De Kikker – handen ineen voor het jonge kind In 2024 was de officiële opening van Familiecentrum (FC) De Kikker. Hierin werken vijf organisaties samen: de oecumenische Johannes­ school (AMOS), de openbare basisschool De Globe (STWT), vooren naschoolse opvang Impuls, Buurtteam/SEZO Vrouw&Vaart en het Ouder- en Kindteam. Gezamenlijk creëren deze alliantiepartners een duurzame infrastructuur waarin onderwijs, zorg en welzijn voor kinderen en gezinnen centraal staan. Dit sluit naadloos aan bij de missie van Samen Nieuw-West om door samenwerking de leefkwaliteit en kansen voor bewoners te verbeteren. Versterking ouderbetrokkenheid Ouderbetrokkenheid is een belangrijke pijler. Via laagdrempelige activiteiten zoals sportlessen voor moeders en een wandelgroep wordt actief deelnemen in de gemeenschap gestimuleerd. De familieraad, bestaande uit ongeveer dertig ouders, denkt mee over activiteiten die aansluiten op de behoeften van de wijk. Vroegsignalering en zorg De eerste duizend dagen in het leven van een kind zijn cruciaal. FC De Kikker biedt via spelinlopen en het Ouder- en Kindteam ondersteuning aan jonge kinderen en hun ouders. Problemen zoals armoede of relationele spanningen worden snel gesignaleerd en opgepakt dankzij de korte communicatielijnen.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Uit de praktijk

Opening van het gebouw Op 22 november werd het vernieuwde gebouw van FC De Kikker feestelijk geopend. Hoogtepunten waren de onthulling van zonnepanelen en een door de buurt en leerlingen beschilderde tribune. Kinderen, ouders en buurtgenoten vierden deze mijlpaal samen, onder meer met een voordracht van een gedicht door een jeugdbestuurder. Een duurzaam model voor de toekomst FC De Kikker is een investering in de wijk en een voorbeeld van structurele samenwerking. Partners dragen gezamenlijke verant­ woorde­lijkheid en spelen flexibel in op de behoeften van gezinnen. Dit model bereikt al duizenden kinderen en ouders en biedt een brede, substantiële ondersteuning. Uitbreiding en toekomstvisie De aanpak bij FC De Kikker wordt ook toegepast op andere locaties in Nieuw-West, zoals basisschool Al Wafa in Slotermeer en de basisscholen Huizinga Huibers, 7e Montessori en De Toekomst in Slotervaart. Samen bereiken deze initiatieven een grotere doelgroep, van jonge kinderen tot jongeren, met een betekenisvol en breed aanbod. Zo draagt het project bij aan een sterke pedagogische infrastructuur waarin kinderen optimaal kunnen groeien.

Ontmoeting en activiteiten Naast onderwijs en zorg is FC De Kikker ook een ontmoetingsplek. Ouders kunnen met elkaar in gesprek in de wintertuin, terwijl kinderen deelnemen aan naschoolse muziek-, sport- en kunst-activiteiten. Dit versterkt sociale cohesie en netwerken rondom gezinnen.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

55

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Uit de praktijk

Kerngroep Jongeren – Jongerenparticipatie Het Moedernetwerk – Extra ondersteuning voor gezinnen die het goed kunnen gebruiken Het Moedernetwerk is een stichting in Amsterdam Nieuw-West die ouders en gezinnen ondersteunt bij de zorg voor hun kinderen met een beperking. De organisatie bestaat voornamelijk uit ervaringsdeskundige moeders die praktische informatie, kennis en een luisterend oor bieden. Ze slaan een brug naar professionele instanties en dragen met hun activiteiten bij aan de verbinding en het welzijn van ouders en kinderen en tussen formele- en informele organisaties. Een van de initiatieven van Het Moedernetwerk is de Speelgroep Plus, opgericht in samenwerking met SEZO en het Ouder- en Kind­­team (OKT). Deze groep biedt kinderen met een beperking van 2,5 à 3 jaar oud en hun ouders een plek waar ze wekelijks terecht­ kunnen. SEZO verzorgt de locatie, het OKT onderhoudt contact met de gezinnen en verwijst hen door, en Het Moedernetwerk begeleidt de ouders en kinderen tijdens de bijeenkomsten. Deze samenwerking, als onderdeel van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West, ontstond buiten het bestaande beleid en systeem om, met als doel de wachttijden voor passende hulp te verkorten en de ontwikkeling van de kinderen te ondersteunen.

Het Moedernetwerk laat zien hoe ervaringsdeskundigheid en samen­­werking binnen de gemeenschap kunnen leiden tot effectieve onder­steuning voor gezinnen met kinderen met een beperking. Daarmee benadrukt dit initiatief het belang van collectieve verant­ woordelijkheid en samenwerking bij verbeteren van de leefkwaliteit en kansen voor bewoners in Nieuw-West.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Bijlagen

Op 18 maart 2024 startte de pilot Kerngroep Jongeren als onder­deel van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Deze groep, bestaande uit gemotiveerde jongeren van 14 tot 23 jaar uit diverse buurten van Nieuw-West, had als doel de stem van jongeren te versterken en hen actief te betrekken bij besluitvorming. De jongeren volgden workshops en trainingen en dachten mee over plannen die hen direct raken. Hun betrokkenheid zorgde ervoor dat jongerenperspectieven structureel werden meegenomen in lokale besluitvorming. Zo kwam er een aanpassing op de openingstijden van de lokale OBA-vestiging om extra studieplekken voor de jongeren te creëren. De pilot is succesvol afgerond en voortgezet in blijvend beleid. Een tweede lichting jongeren is aan het eind van 2024 gestart. De Kerngroep Jongeren is een voorbeeld van succesvolle samen­ werking tussen jongerenwerkorganisaties, scholen en lokale over­­ heden. Jongeren uit Nieuw-West hebben laten zien dat hun stem telt en dat participatie leidt tot echte impact. Dit sluit naadloos aan bij de missie van Samen Nieuw-West om bewoners, en in het bijzonder jongeren, actief te betrekken bij hun leefomgeving. Inmiddels is de Kerngroep Jongeren onderdeel van de opdracht aan de alliantie jongerenwerk, in de sociale basis. Daaarmee hebben we niet de uitzondering georganiseerd, maar de regel.

Zie voor meer en uitgebreidere voorbeelden uit de praktijk de berichten onder aan de domeinpagina Kansen voor de jeugd.

56

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

2.6.1 Kansen voor de jeugd: sammenvatting van de inspanningen en resultaten In 2024 hebben we belangrijke stappen gezet om de ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren in Nieuw-West te vergroten. Door nauwe samenwerking met alliantiepartners, ouders en jongeren zelf bouwen we aan een betrokken gemeenschap waar ieder kind kan groeien en bloeien. Het belang van een cultuursensitieve aanpak, het terugdringen van bureaucratische hindernissen en het versterken van samenwerking met informele partners blijkt cruciaal. Onze informele partners maken het verschil als de buurvrouwen en -mannen van de wijk. Zij zijn altijd aanwezig, benaderbaar en zijn van onschatbare waarde voor de gezinnen. Samen blijven we leren en bouwen we verder. Want, zoals het gezegde luidt, it takes a village to raise a child.

In ’t kort • Doorontwikkeling buitenschools

Onze inspanningen zijn gericht op de langetermijnvisie van onze opdracht: ieder kind krijgt liefdevolle aandacht en sturing; ieder kind groeit stressvrij op; ieder kind ontdekt en ontwikkelt talent; ieder kind ontmoet anderen en we investeren ongelijk in gelijke kansen. Hieronder geven we een overzicht van enkele ontwikkelingen en initiatieven. Door sommige initiatieven uit te lichten doen we andere tekort. Het overzicht geeft slechts een beperkte indruk van alle geweldige activiteiten van onze partners.

ontwikkelaanbod • Speelgroep Plus: met specialistische hulp • Ouders Opleiden onder Schooltijd • Familiecentrum De Kikker geopend • Familiescholen • Opgroeiwijken • ‘Samen Leren in de Wijk’

Het jonge kind Afgelopen jaar hebben we achttien initiatieven opgestart om de ontwikkeling van het jonge kind te stimuleren. Zoals de werkconferentie op 27 juni, waar ouders en professionals ervaringen deelden en nieuwe inzichten opdeden. Thema’s waren onder andere het ondersteunen van ouders, participatie in ontwikkelingsgericht aanbod, en versterking van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE).

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

• pilot Naschoolse ontwikkelomgeving • Kerngroep Jongeren • ‘Peer education’ in burgerschapsonderwijs • Woningen voor specifieke jongerengroepen • Het CalandLyceum

57

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Een groot succes is de Speelgroep Plus, speciaal opgezet voor kinderen op wachtlijsten voor specialistische hulp. Deze samenwerking tussen ‘formele’ en ‘informele’ organisaties helpt kinderen direct en heeft een positieve impact op gezinnen. Vertrouwen groeit en daarmee ook het bereik van deze gezinnen. Ook zijn initiatieven gestart om ouders beter te ondersteunen in de ontwikkeling van hun kinderen. Het project Opleiden onder schooltijd biedt ouders de mogelijkheid opleidingen te volgen op de school van hun kind, onder schooltijd. Tien moeders van kinderen die op OBS De Toekomst zitten, volgen een opleidingsmodule onder schooltijd. Deze opleiding wordt verzorgd door een docent van het ROC van Amsterdam, MBO College West. Het is een leerwerktraject waarin de moeders direct betaald aan de slag gaan als groepshulp bij Impuls Kinderopvang, terwijl ze tegelijkertijd studeren. Dit versterkt de positie van ouders en heeft een waarneembaar positief effect op het zelfbeeld en de ontwikkeling van kinderen.

De pedagogische infrastructuur Een belangrijk moment in 2024 was de opening van Familiecentrum De Kikker in Osdorp. Dit groene ontmoetingspunt voor ouders en kinderen is een goed voorbeeld van samenwerking tussen scholen, kinderopvang, maatschappelijke organisaties en de gezondheidszorg. Ouders kunnen hier terecht voor advies, ondersteuning bij opvoeding en ontmoetingen met andere ouders. Kinderen profiteren van een rijk aanbod aan spel- en leeractiviteiten, zowel onder als na schooltijd. Daarnaast groeit de pedagogische infrastructuur in heel Nieuw-West. Projecten zoals Familiescholen, Opgroeiwijken en ‘Samen Leren in de Wijk’ in Slotervaart zijn concrete voorbeelden van initiatieven waarbij partners hun expertise bundelen voor vernieuwende samenwerkingen. Ook de pilot Naschoolse ontwikkelomgeving, opgeleverd op 16 december, is hier een voorbeeld van. De pilot biedt wekelijks 3500 kinderen (van wie 500 in Nieuw-West) 6 uur extra talentontwikkeling. Dit initiatief benadrukt het belang van betekenisvol aanbod voor álle kinderen.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Jongeren werken structureel aan verbeteringen in hun leefomgeving 58

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Perspectief van jongeren Op 18 maart 2024 is de Kerngroep Jongeren opgericht, waarin jongeren tussen 14 en 23 jaar uit diverse buurten samenkomen. Deze groep volgt workshops en trainingen over thema’s als wonen, werken en onderwijs en draagt actief bij aan beleidsplannen. Het motto daarbij is simpel, maar krachtig: niet over, maar mét jongeren.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Onze informele partners zijn van onschatbare waarde voor gezinnen

Wat de kerngroep uniek maakt, is de duurzame samenwerking met alliantiepartners. Jongeren nemen deel aan projecten en werken aan structurele verbeteringen in hun leefomgeving. Inmiddels zijn twee jongeren toegetreden tot het alliantiebestuur en zijn anderen actief betrokken bij partners in het programma. Jongeren ontvangen een vergoeding voor hun inzet, wat hun betrokkenheid verder vergroot. Daarnaast zijn diverse initiatieven gelanceerd, zoals woningen voor specifieke jongerengroepen en ‘peer education’, waar jongeren lessen krijgen van leeftijdsgenoten met bijzondere levenservaring. Het CalandLyceum heeft een ‘buurtbieb’ opgericht en startte samen met kantinemoeders een buurtkantine, wat banen voor bewoners creëert en de betrokkenheid in de wijk versterkt. Ook wordt het Rotterdamse project ‘Aan de Bak-garanties’ doorontwikkeld naar onze Amsterdamse context. Het gaat om een project waarin loopbaanoriëntatie naar kansrijke sectoren centraal staat.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

59

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

2.6.1 Kansen voor de jeugd: voortgang in beeld Status Bij Kansen voor de jeugd gaat het om 45 actielijnen. Hiervan is twee derde in uitvoering gebracht in 2024. Zoals de actielijn Opleiden onder schooltijd, waarin moeders worden opgeleid tot kinderopvang- of onderwijsmedewerker. Voor ongeveer een kwart van de actielijnen geldt dat ze voorgenomen dan wel in voorbereiding zijn. Een voorbeeld hiervan is de actielijn Aan de Bak-garantie, die op dit moment samen met het domein Werk en bestaanszekerheid wordt opgezet. Type opbrengst Meer dan de helft van de actielijnen leidt tot merkbare resultaten voor bewoners. Zoals de spelinloop voor jonge kinderen (en hun ouders) of het outreachende team Samen Anders, dat gezinnen helpt met hun hulpvraag en werkt aan toekomstperspectief vanuit hun eigen leefomgeving. In ongeveer een derde van de actielijnen wordt gewerkt aan systeemvoorwaarden. Een voorbeeld hiervan is de versterking van de sociale basis, waarbij de subsidieregeling is aangepast om Nieuw-West te versterken. Samenwerkingsvormen Bij Kansen voor de jeugd is er een gemengd beeld te zien in de samenwerkingsvormen. Zeven op de tien actielijnen wordt door meerdere alliantiepartners opgepakt, zoals de aanpak om zorgmijdende gezinnen te bereiken.

Ongeveer een vijfde van de actielijnen wordt door de gemeente getrokken, zoals het voor elkaar krijgen van meerdere locaties voor het jongerenwerk.

Voorzitters

Alliantiepartners

Bijlagen

3.6.a Status actielijnen Kansen voor de jeugd 6% (Nog) onbekend

67% In uitvoering

9% Voorgenomen 18% In voorbereiding/ planvorming

3.6.b Type opbrengst Kansen voor de jeugd 7% (Nog) onbekend 9% Kennis 31% Systeemvoorwaarden

53% Merkbaar voor bewoners

3.6.c Samenwerkingsvormen Kansen voor de jeugd 13% (Nog) onbekend 18% (Bijna) geheel bij gemeente

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Monitoring

69% Meerdere partners

60

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Type inzet Ongeveer de helft van de inzet is gericht op het vergroten dan wel verbeteren van de bestaande inzet (meer of beter). Voorbeelden hiervan zijn de versterking van de Sociale Basis of de inzet op Sport en Bewegen. De andere helft van de inzet is gericht op het anders doen, het inzetten op nieuwe werkwijzen. Zoals de Startklassen als extra aanbod voor jonge kinderen die niet goed meekomen in het reguliere onderwijs. Integraliteit Bij Kansen voor de jeugd heeft 60% van de actielijnen een verbinding met één of meerdere andere domeinen. Met name met de domeinen EID, Veiligheid en Werk en bestaanszekerheid wordt veel samengewerkt in de actielijnen. Een voorbeeld van een actielijn die integraal is voor het hele programma, is het oprichten en ondersteunen van de Kerngroep Jongeren.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

3.6.d Type inzet Kansen voor de jeugd 7% (Nog) onbekend

11% Meer

44% Anders

38% Beter

2.6.e Integraliteit: hoeveel actielijnen zijn met welke domeinen verbonden? Veiligheid Eigenaarschap, inclusie en democratie Werk en bestaanszekerheid

33% 40% 36%

Wonen en leefomgeving

13%

Community Wealth Building

7%

2.6.f Integraliteit: met hoeveel domeinen zijn de actielijnen in dit domein verbonden? met 5 domeinen

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

5%

met 4 domeinen

7%

met 3 domeinen

9%

met 2 domeinen

13%

met 1 domein met geen enkel domein

26% 40%

61

Jaarbeeld 2024

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

62

Jaarbeeld 2024

3

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

De voorzitters aan het woord 63

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Met elkaar een beweging inzetten voor twintig jaar, met meer dan tachtig alliantiepartners, is een opgave waar je een lange adem voor moet hebben. Integraal kijken, de tijd nemen om te onderzoeken waar het systeem vastzit en wat de dieperliggende oorzaken zijn die ervoor zorgen dat problemen steeds weer terugkomen. Terwijl je met elkaar tegelijkertijd kijkt waar je nú verandering in gang kunt zetten, vanuit de leefwereld, concreet en zichtbaar voor bewoners. De voorzitters van de domeinen kijken terug op het afgelopen jaar en op hoe ze met elkaar en met alle alliantie­ partners in deze domeinen, aan de slag zijn gegaan. Wat waren de hoogtepunten? Wat gaat er nu al zichtbaar anders? Wat viel hen tegen in deze fase van het programma en waar gaan ze het komende jaar trots op zijn?

Jeroen Steenbrink

Hieronder een korte weergaven van het gesprek met Pien Thate (voorzitter Werk en bestaanszekerheid, Jeroen Steenbrink (voorzitter Veiligheid), Oussama Ben Chaib (Voorzitter Eigenaarschap, inclusie en democratie), Anne Wilbers (voorzitter Wonen en leefomgeving), Jeroen Spanbroek (Voorzitter Kansen voor de jeugd) en Rutger Groot Wassink (voorzitter stuurgroep Community Wealth Building). Het complete interview is hier te lezen.

Wat was voor jullie een sprekend moment in 2024? Rutger: ‘De volledige integratie van Community Wealth Building in het Nationaal Programma was een hoogtepunt. Omdat alle alliantiepartners de gedachte onderschrijven dat een andere economische aanpak noodzakelijk is om de structurele problemen in Nieuw-West op te lossen.’

Pien Thate

Pien: ‘Een belangrijk moment voor mij was de nieuwe manier waarop we ideeën en plannen vanuit de gemeenschap zijn gaan ophalen. Dit gaf mij hoop, omdat we echt op een nieuwe manier te werk konden gaan binnen het Nationaal Programma.’ Lees hier het complete interview.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

64

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Jeroen Steenbrink: ‘Dat op een nieuwe manier gaan werken, dat zit soms in kleine dingen. Bij ons was dat bijvoorbeeld de donatie vanuit het OM van inbeslaggenomen schoonheidsartikelen aan Stichting Studiezalen in FRIS Supermarkt.’ Anne vult aan: ‘Het anders aan het werk gaan in de praktijk en daarvan leren is echt de winst van 2024. Ik ben blij met de eerste resultaten van de werkgroep Doorstroming. Er wordt – binnen de alliantie – goed samengewerkt tussen de corporaties en de gemeente en iedereen zit echt in de “leerstand”:’ Oussama Ben Chaib: ‘Dat anders werken werd ook heel zichtbaar vanuit EID. Heel mooi was bijvoorbeeld het proces om bewoners in het alliantiebestuur te krijgen. Daarbij hebben wij als organisatie ons veel meer begeleidend dan sturend opgesteld, wat de bewoners veel meer flexibiliteit en ruimte gaf.’

Oussama Ben Chaib

Jeroen Spanbroek: ‘Ik herken wat Oussama zegt. Ik kijk zelf met trots terug op de kick-off van de Kerngroep Jongeren op 18 maart. Dit initiatief heeft laten zien wat er gebeurt als we jongeren écht laten meedenken en meebeslissen over hun stadsdeel. Wat mij bijzonder raakte, was hun scherpte en eerlijkheid. Ze zitten als gelijken aan tafel tussen allemaal bestuurders en professionals en nemen geen blad voor de mond. Hun perspectief is elke keer weer echt verfrissend en verrijkend.’ Jeroen Steenbrink: ‘Voor mij persoonlijk is het ook heel verrijkend om nieuwe mensen en organisaties in Nieuw-West te leren kennen en te ervaren waar ik vanuit mijn functie als plaatsvervangend hoofdofficier en mijn rol als voorzitter van het opgaveteam Veiligheid het verschil kan maken. Ik heb de verscheidenheid, talenten en kracht van mensen in Nieuw-West leren kennen.’

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Anne Wilbers

65

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Wat gaat er nu écht anders door Samen Nieuw-West? Pien: ‘Het programma daagt ons uit om buiten de bestaande kaders te denken. Het vraagt ons kritisch te kijken naar huidige processen en naar hoe het anders kan. Maar ook naar hoe het beter kan en meer kan. Dit leidt tot een andere aanpak die écht impact kan maken.’ Jeroen Spanbroek: ‘Die nieuwe aanpak wordt ook mogelijk door de verbindingen die in het programma ontstaan zijn tussen bewoners, formele instituties, informele organisaties en de gemeente. Ze laten ons zien wat er mogelijk wordt als je elkaar versterkt.’ Jeroen Spanbroek

Oussama: ‘Ja, je merkt dat de bewoners steeds meer het vertrekpunt zijn geworden. Dat was natuurlijk in theorie altijd de wens en het uitgangspunt, maar het is geweldig om te zien dat de theorie nu ook is omgezet naar de praktijk.’ Anne: ‘Je ziet dat er ook veel breder gekeken wordt. Niet alleen tussen de partijen binnen Wonen en leefomgeving, maar ook naar de samenhang met andere domeinen. Dat bepaalde zaken structureel beter geregeld moeten worden in Nieuw-West staat voor niemand ter discussie. We zijn samen nog aan het zoeken en experimenteren hoe we dat het beste kunnen bereiken.’ Jeroen Steenbrink vult aan: ‘Integraal werken dus, vanuit de leefwereld. Dat is waar we mee bezig zijn. We hebben als alliantie een unieke positie dat we als partners in een privaat-publieke samenwerking kunnen bouwen op de initiatieven die al bestaan om deze ook voor de lange termijn te borgen. Daarnaast helpt het ook mee dat wat we doen, ook duurzaam is.’ Jeroen Spanbroek: ‘Formele organisaties en de gemeente zijn ook anders gaan werken. Waar eerder beleid van bovenaf werd bedacht, zien we nu dat bewoners en informele organisaties een volwaardige gesprekspartner zijn. We moeten niet proberen hen te vervangen of in een systeem te persen, we moeten juist hun kracht benutten.’

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Rutger Groot Wassink

“Bewonersinitiatieven en grassroots-organisaties vervullen een sleutelrol” 66

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Rutger sluit hierbij aan: ‘We spelen als gemeente een actieve rol in het aanjagen van een andere lokale economie. Een economie die gericht is op lokale onderlinge samenwerking tussen ondernemingen en de samenleving, en op het lokaal creëren van grotere welvaart voor mensen die nu vaak nauwelijks deelnemen aan de economie en de samenleving. De focus op het veranderen van de economische dynamiek is uniek en, in mijn ogen, een krachtige manier om mensen een beter bestaan te bieden.’

Terugblikkend: wat viel je tegen afgelopen jaar? Jeroen Spanbroek: ‘Ik besef dat onze aanpak meer tijd nodig heeft dan we allemaal zouden willen. De inzichten zijn er, en de eerste succesvolle voorbeelden laten zien wat er mogelijk is. Vernieuwende samenwerkingen moeten niet afhankelijk zijn van tijdelijke middelen en individueel initiatief. De uitdaging is nu om deze successen niet alleen te vieren, maar ze ook te verankeren in beleid en werkwijzen, zodat ze de nieuwe norm worden. Dat vraagt om een lange adem, maar de eerste stappen zijn gezet – en we geven niet op.’ Anne: ‘Het vraagt inderdaad om een lange adem, en het vraagt ook – soms meer dan ons lief is – om tijd en energie te besteden aan het zorgen dat je die lange adem kunt volhouden.’ Rutger: ‘De praktijk is taaier dan de theorie. Om stappen te zetten richting een andere lokale economie, moet de gemeente haar inkoopbeleid anders organiseren. Pas dan kunnen we zelf het goede voorbeeld geven en andere alliantiepartners ondersteunen om hun inkoop te verleggen naar lokale – coöperatieve – ondernemingen.’ Pien: ‘Het blijft in deze opgave ook uitdagend dat mensen makkelijk terugvallen in oude gewoontes, oude organisatie­ vormen en oude procedures.

Dat vraagt van ons allemaal om continu bewustzijn en de bereidheid om jezelf steeds kritisch af te vragen of we nu echt anders werken en onze doelstellingen bereiken zoals we dat willen.’

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

67

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Oussama vult aan: ‘Die alertheid om niet terug te vallen, dat is een continue inspanning die we samen te doen hebben. Zo zouden we volgens mij samen als alliantie nog meer kansen kunnen pakken om samen te werken en meer domeinoverstijgend te denken en te werken. We doen nog te vaak dubbel werk of werken te vaak langs elkaar heen. Dat kan en moet beter.’ Jeroen Steenbrink: ‘Het is niet zozeer iets wat tegenvalt, want we wisten dat écht anders en écht samen werken nodig is om duurzaam verandering tot stand te brengen. Tegelijkertijd is het wel zo dat we afgelopen jaar heel nadrukkelijk gemerkt hebben wat de complexiteit is van de vraagstukken waarmee we bezig zijn en hoe lastig het is om de basis op orde te krijgen en vooral als overheidspartners écht uit een ander vaatje te tappen. Samen aan het werk zijn in het NPSNW vraagt continu kritisch kijken en tegelijkertijd trots zijn op wat je doet met elkaar.’

Vooruitblikkend: wat is er in december 2025 gerealiseerd waar je dan heel trots op bent? Anne: ‘Ik ga in 2025 nog meer tijd vrijmaken om kennis te maken met de vele formele en informele organisaties die Nieuw-West rijk is. Ik reken erop dat ons dat nieuwe inzichten en mogelijkheden geeft om intensiever samen te werken en het NPSNW meer “naar de wijk te brengen”.’ Pien herkent dat en vult aan: ‘Mijn wens is om in 2025 samen met buurtbewoners aan tafel te zitten en direct van hen te horen wat hun uitdagingen zijn op het gebied van werk, schulden en inkomen. Door hier samen met experts aan te werken, kunnen we meer vraaggestuurd werken en de vertaling maken van hun behoeften naar concrete verbeteringen in onze aanpak.’ Jeroen Spanbroek vult aan op de duurzame toekomst: ‘Ik ben trots als we kunnen zeggen dat minimaal één van onze drie hoofdactielijnen ook structureel is verankerd in beleid en financiering. Dat betekent dat we niet meer afhankelijk zijn van tijdelijke projecten of losse initiatieven, maar dat bewezen effectieve werkwijzen de nieuwe standaard zijn geworden – de verandering is dan niet meer terug te draaien.’

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

‘Mensen hebben de neiging om terug te vallen in oude gewoontes, daar moeten we alert op zijn’ 68

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Rutger ziet de coöperatieve lokale economie groeien: ‘Eind 2025 zie ik een bloeiend netwerk van zeker vijf coöperaties, stevig verankerd in het stadsdeel. Bewoners van Nieuw-West werken aan de verbetering van hun stads­deel, hebben zeggenschap over hun werk en ontvangen een leefbaar loon. Ook zijn de eerste contouren zichtbaar van een coöperatieve lokale economie die de welvaart in stadsdelen als Nieuw-West verhoogt.’ Jeroen Steenbrink wil in 2025 een aantal concrete zaken bereiken: ‘In december 2025 kijken we terug op een periode waarin alle opgaven die nu in de steigers staan, hopelijk tastbare en zichtbare resultaten hebben opgeleverd. Deze successen zijn niet alleen gerealiseerd, maar ook actief onder de aandacht gebracht.’ Oussama sluit af: ‘Echt anders en écht samen, dat gaat in 2025 nog veel zichtbaarder worden dan het in het afgelopen jaar al geworden is.’

‘We kunnen als alliantie nog meer kansen pakken om domeinoversteigend te werken’ Nationaal Programma Samen Nieuw-West

69

Inhoud

Jaarbeeld 2024

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

De Koffiekar: Saskia van der Pol en Nassa Baladi De Koffiekar doet in Nieuw-West precies wat-ie moet doen. En dat is zoveel meer dan alleen gratis koffie en thee aanbieden. Het gaat initiatiefnemers Saskia van der Pol en Nassa Baladi om de ont­moeting met de ander, een praatje maken en een luisterend oor bieden. Omdat er op die manier verbinding ontstaat. Uit zo’n gesprekje komt vaak een antwoord op de vraag hoe je de ander vooruit kan helpen – bijvoorbeeld iemand in contact brengen met de juiste persoon. Maar net zo vaak gaat het alleen om het gesprek. ‘De grootste armoede is hier eenzaamheid,’ aldus Nassa. Saskia legt uit hoe belangrijk het is om elkaar laagdrempelig te ontmoeten en de ander te ervaren. ‘Want bedenken over hoe het anders moet in de wijk, is één ding, met elkaar in gesprek gaan is een tweede. We willen samen, met elkaar, die verandering teweegbrengen.’ Met vriendelijkheid kom je ver Nassa: ‘Mensen zijn soms boos of gefrustreerd over hoe dingen gaan. We luisteren naar hen, tonen begrip en leggen soms ook uit hoe ingewikkeld het is. Dat helpt. Uiteindelijk wil ieder mens gewoon gehoord worden, dat is zo belangrijk.’ De Koffiekar is natuurlijk geen gemeenteloket, maar als ze een simpel advies kunnen geven, doen ze dat. Over wie je waarvoor kan bereiken, binnen de gemeente, maar ook binnen het eigen netwerk van Saskia en Nassa.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Saskia: ‘We hebben geen openingstijden zoals bijvoorbeeld bij een buurthuis en je hoeft bij ons letterlijk geen drempel over te stappen. We staan er gewoon. Het mooie is dat mensen blij worden van de ontmoeting en geïnspireerd raken. Ze vragen wanneer we er weer staan, en ook wat ze voor ons kunnen doen. En of ze mee kunnen doen. Dat laat zien hoe graag de mens iets voor een ander doet.’ Aanstekelijk ondernemerschap Saskia deed de hotelschool, specialiseerde zich in IT en raakte tijdens corona haar baan in de reiswereld kwijt. Juist in die onzekere tijd, voelde ze hoe belangrijk het is om mensen uit verschillende leefwerelden met elkaar in verbinding te brengen. In die geest trof ze Nassa Baladi, een man met een groot netwerk in Nieuw-West die ook dingen voor elkaar krijgt door te doen. En die het belang van menselijk contact goed begrijpt. Hij is lifecoach en is onder andere verbonden aan alliantiepartner Stichting Studiezalen en HomeBase in Station Wildeman. Samen hebben Saskia en Nassa veel energie om dingen in beweging te brengen. Ze willen mensen uit verschillende leefwerelden verbinden, krachten bundelen en zo lokaal in de wijken een verschil maken.

Saskia: ‘We geloven in klein starten, ervaren en leren door te doen en van daaruit samen verder bouwen. Onze doenerigheid is besmettelijk. Mensen praten met ons ook over wat zij willen bereiken in hun leven. Dan zegt er iemand: ik wil fietsenmaker worden, kunnen jullie mij daarmee helpen?’ De Koffiekar is regelmatig in Nieuw-West te vinden. Waar er eerder een zomertoer was, zorgde de kar afgelopen decemberweken voor warmte in de wijk. Het thema van de wintertoer was: ontmoeten, samenkomen en vooruitkijken.

Uit de praktijk

Meedoen De koffiekar is een initiatief van stichting Nexum en een plek waar iedereen mee kan doen. Bijvoorbeeld mensen uit kwetsbare om­standig­­heden die zo weer onder de mensen komen, bezig zijn en ervaring opdoen. Het helpt hen om weer eigenwaarde en trots terug te krijgen. De stichting werkt samen met verschillende alliantie­ partners, zoals Stichting Studiezalen, Stadsboerderij Osdorp en Vrouw&Vaart.

70

Jaarbeeld 2024

4

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Overzicht van de inzet vanuit de alliantiepartners 71

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Om de beweging op gang te krijgen is ook inzet nodig. Inzet die door alle partners gezamenlijk bij elkaar wordt gebracht. De alliantiepartners doen dit, daar waar mogelijk, door hun reguliere middelen en inzet anders in te zetten. Als er hier bovenop extra middelen nodig zijn, wordt er eerst gezocht naar ongelijk investeren van eigen middelen. Daarna wordt gekeken naar het inzetten van beschikbare Rijksmiddelen. Als vliegwiel kunnen ten slotte tijdelijk Coalitiemiddelen worden ingezet.

4.1 Overzicht investeringen in het gebied vanuit Rijk en gemeente De volgende Rijksmiddelen zijn beschikbaar om te investeren in het gebied en de ambities van NPSNW: • De SPUK Kansrijke Wijk: € 12 miljoen voor de periode 2023 – 2025; • Volkshuisvestingsfonds: € 28 miljoen (tweede tranche) en € 27 miljoen (derde tranche); • Woningbouwimpuls derde tranche: 1.653 woningen (Röellbuurten); • Woningbouwimpuls vierde tranche: € 9,1 miljoen voor 1.625 woningen in Osdorp; • Energiefixers: € 3,9 miljoen; • Preventie met Gezag: ruim € 36 miljoen voor Zuidoost en Nieuw-West samen voor 2023 – 2026; • School en omgeving 2022 – 2023: enkele coalities; • School en omgeving 2023 – 2025: bijna € 18 miljoen voor 33 scholen (deze bedragen hebben betrekking op de gehele schoolperiode 2023 – 2025). (bron: overzicht Rijksmiddelen Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid, gemeente Amsterdam, december 2024)

De gemeente Amsterdam heeft in haar coalitieakkoord in totaal 60 miljoen beschikbaar gesteld voor besteding in de totale collegeperiode aan de doelen en acties van NPSNW, Masterplan Zuidoost en Aanpak Noord. De specifieke investering vanuit de gemeente Amsterdam in NPSNW in 2024 wordt beschikbaar met de jaarrekening van de gemeente Amsterdam (verwacht voorjaar 2025). Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Er zijn ook middelen die de alliantiepartners direct investeren in de actielijnen 72

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

4.2 Inzicht inzet overige alliantiepartners Naast Rijk- en Coalitiemiddelen, zijn er dus ook middelen die de alliantiepartners direct investeren in de actielijnen van het NPSNW. Dit doen zij door regulier werk anders in te richten of door ongelijk te investeren in Nieuw-West. Bij elkaar gaat het om zo’n € 5,6 miljoen op basis van het doorrekenen van de kosten van de inzet in zaken als fte, producten, diensten en locaties. Zo investeren de Hogeschool van Amsterdam, de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit met onderzoeks- en uitvoerende inzet om in het NPSNW te ondersteunen, te leren en te monitoren. Bijvoorbeeld door deelname aan het project Schuldenbrug door de UvA, of het meelopen door onderzoekers van de HvA en de VU bij de actielijnen ter advisering en onderzoek.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Niet alle bijdragen zijn uit te drukken in geld en middelen

De zes woningcorporaties met bezit in Nieuw-West investeren allemaal in een aantal uitvoerende en beleidsmatige fte’s om de actielijnen uit te voeren en de lessen hiervan te gebruiken om hun reguliere werk te verbeteren. Het Regionale Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) zet haar onderzoeksmethoden in om de analyse binnen diverse actielijnen te ondersteunen. Naast deze inzet, direct in de acties en pilots in de actielijnen, investeren de partners vaak ook buiten het werk in de actielijnen: door het werk dat ze ‘normaal’ in Nieuw-West te doen hebben, meer, beter of anders aan te pakken. Juist deze beweging is ook een expliciet doel van het NPSNW: ‘we willen de regel veranderen, niet de uitzondering organiseren’. Kleinere stichtingen, grassroots-organisaties en bewoners leveren andere bijdragen. Denk aan organisaties als Nisa voor Nisa, het Moedernetwerk, de Kaskantine, Casa Sofia, het Vuilnisoproer en vele anderen. Hun bijdrage is niet altijd uit te drukken in geld en middelen. Maar is minstens zo essentieel: zonder deze alliantiepartners is het voor NPSNW niet mogelijk om onze doelen waar te maken. Immers: zij zijn Nieuw-West, hier zitten de mensen die weten wat er nodig is en zij leveren een enorme inzet om het verschil te maken. Zonder hen, geen NPSNW.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

73

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

Hieronder geven we een aantal voorbeelden van de bijdragen die alliantiepartners leveren. Het gaat zowel om grotere/ institutionele als kleinere (grassroots-)organisaties.

Woningbouwcorporaties De zes grootste woningbouwcorporaties (Stadgenoot, Eigen Haard, Rochdale, De Alliantie, Ymere en Lieven de Key) investeren € 500 miljoen per jaar in Nieuw-West. Tussen 2024 en 2028 is dit ruim € 2 miljard. De investeringen worden gedaan op het gebied van sloop-nieuwbouw, woningverbetering en onderhoud, duurzaamheid en leefbaar­ heid. De meerwaarde om dit in alliantievorm te doen zit voornamelijk in de manier waarop de financiën worden ingezet en de samenwerking binnen het netwerk. Ook maken de woningcorporaties extra menskracht vrij voor Nieuw-West. Iedere corporatie zet jaarlijks 1 tot 10 fte in, aan de organisatie en coördinatie van de inspanningen van de corporaties in de actielijnen uit het uitvoerings­ programma. Dit maakt bijvoorbeeld de pilot Doorstroomhulp in de Wildemanbuurt mogelijk, die bewoners informeert en helpt met het vinden van een passende woning. Hierdoor komen op termijn meer grote woningen beschikbaar voor gezinnen. Door het eerdere succes van Stadgenoot (in samenwerking met de gemeente) op het gebied van doorstroming, wordt het werk van de doorstroomteams doorgezet in De Aker door De Alliantie en Eigen Haard, in Slotervaart-Zuid door Eigen Haard en in de Ruys de Beerenbrouckbuurt door Stadgenoot.

Betrokken bewoners Er zijn in 2024 zeven bewoners in het alliantiebestuur gekomen. Samen vullen ze, roulerend vijf bestuursplaatsen. Deze bewoners investeren hun tijd en aandacht. En daarmee krijgt het perspectief van bewoners meer aandacht in het NPSNW; ook in de sturing van het programma. De bewoners mogen meebeslissen over de dagelijkse beslissingen en bewaken mede het proces. Ook krijgen zij inzicht in de financiën.

Nationaal Programma Samen Nieuw-West

Deze bewoners investeren hun tijd en aandacht 74

Jaarbeeld 2024

Inhoud

Voorwoord

Stand van zaken

Stichting Westelijke Tuinsteden STWT investeert vanuit eigen middelen extra in goed basisonderwijs. Het lerarentekort op de STWT-scholen is met 7% lager dan het gemiddelde. Bovendien realiseert STWT zich dat scholen in Nieuw-West meer moeten bieden dan sec goed onderwijs: er moet in en rondom de school ruimte zijn voor talentontwikkeling in brede zin. Bij FC De Kikker in Osdorp werken scholen van zowel AMOS als STWT samen met het OKT, Buurtteams, Impuls, de gemeente Amsterdam en nog vele andere formele en informele partners aan het eerste Familiecentrum waar integraal gewerkt wordt aan een pedagogische infrastructuur. STWT werkt ook aan intensieve en duurzame bestuurlijke samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang. Op termijn is meer dan de helft van onze scholen een Integraal Kindcentrum (IKC) en ontstaat een omslagpunt. Daarmee wordt de doorgaande lijn structureel versterkt, die zo hard nodig is voor de kinderen. Er zijn nu al meerdere locaties waar dit volop aan de gang is.

Voorzitters

Alliantiepartners

Monitoring

Bijlagen

STWT investeert in de brug tussen ouders en school

STWT investeert in de brug tussen ouders en school. Opleiden onder schooltijd is een pilot waarin moeders van scholieren de kans krijgen in hun eigen omgeving een opleiding te volgen voor het onderwijs en de kinderopvang. In nauwe samenwerking met partners worden maatwerk geleverd en drempels weggenomen om dit mogelijk te maken.