IV Veldhuyzen extra inzet haatmisdrijven bestuurlijke reactie .pdf

Raadsinformatiebrief

Aan: Datum Portefeuille(s) Portefeuillehouder(s):

Onderwerp

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 19 april 2022 OOV Femke Halsema Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel extra inzet haatmisdrijven van het lid Veldhuyzen (Bij1)

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 10-12-2020 heeft raadslid Veldhuyzen (Bij1) een initiatiefvoorstel ingediend getiteld ‘Extra inzet bestrijding haatmisdrijven'. Met dit voorstel wordt het college gevraagd om: 1. Binnen de Amsterdamse politie een afdeling op te richten, die is gespecialiseerd in discriminatie, haatzaaien en haatmisdrijven. 2. Het LECD, het MDRA, netwerken binnen de politie, vertegenwoordigers van minderheidsgroeperingen, leden van de gemeenteraad en handhaving uit te nodigen voor een expertmeeting waar zij hun visie kunnen delen over hoe discriminatie, haatzaaien en haatmisdrijven in Amsterdam bestreden kan worden. 3. Als leidinggevende van de afdeling een hoge politiefunctionaris of een discriminatie officier (OM) aan te stellen. 4. Te zorgen dat de afdeling binnen Amsterdamse politiebureaus contactpunten heeft om samenwerking zo laagdrempelig mogelijk te maken. 5. Te zorgen voor samenwerking met het LECD, netwerken binnen de politie en het MDRA om methodes te ontwikkelen om haatmisdrijven te onderzoeken en rapporteren zodat het vervolgingsproces zo efficiënt mogelijk loopt. 6. De afdeling uit te rusten met experts om werkmethodes te ontwikkelen, door ‘best practices’ van andere landen en suggesties van organen zoals ECRI, OSCE en CERD te implementeren, om zo het rapportage en onderzoeksproces zo efficiënt en effectief mogelijk te maken. 7.

Te waarborgen dat door dialoogavonden, werkgroepen en expertmeetings regelmatig contact is met verschillende belangengroepen en minderheidsgroeperingen om zo informatie en data uit te wisselen, ideeën voor verbetering op te doen, de effectiviteit van verschillende maatregelen te peilen, het vertrouwen in de politie en het gevoel van betrokkenheid te vergroten. 8. Een aantal ‘hate-crime officers’ aan te stellen die actief werken met minderheidsgroeperingen, scholen en belangengroepen om de aangiftebereidheid te vergroten.

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 april 2022 Pagina 2 van 5

9. Ontwikkelde trainingen en werkmethodes openbaar te maken, om zo te zorgen dat slachtoffers weten wat ze kunnen verwachten en het vertrouwen in de politie te vergroten. 10. In samenwerking met de netwerken binnen de politie een contactpunt voor slachtoffers te maken, waar slachtoffers de voortgang van discriminatiezaken kunnen monitoren en naar de juiste hulpverlenende instanties verwezen kunnen worden. Het college waardeert uw inzet om dit voorstel te schrijven en uw betrokkenheid met dit onderwerp. Racisme en discriminatie zorgen voor ongelijkheid en uitsluiting van individuen en groepen. En dat niet alleen, het ontwricht ook de normen en waarden van een verbonden, rechtvaardige en vrije stad die Amsterdam wil zijn. Het tegengaan van alle vormen van discriminatie is een van de prioriteiten van het college, zoals aan u uiteengezet is in de beleidsbrieven Inclusiviteit en Diversiteit van 18 december 2018, 7 april 2021 en 26 januari 2022. In dit kader is ook de raadsbrief over de aanpak discriminatie: stand van zaken actie-onderzoeken discriminatie en overige acties van 14 juli 2021 van belang. Daarnaast is de bestrijding van discriminatie en het tegengaan van intolerantie een van negen prioriteiten in het Regionaal Veiligheidsplan 2019-2022. Deze beleidsafspraken vormen de achtergrond van de reactie op uw initiatiefvoorstel.

Reactie op voorstel Hieronder volgt de reactie van het college, waarbij ervoor is gekozen uw aanbevelingen gezamenlijk te behandelen. Deze reactie is opgesteld na inhoudelijke afstemming met de politie en het OM. Punten 1, 3, 4, 6, 8, 9 en 10 De inrichting van de politie valt onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid, zoals vastgelegd in de Politiewet. De opsporing van incidenten met een mogelijk discriminatoir karakter gebeurt, net als alle opsporingsonderzoeken door de politie, onder leiding van een officier van justitie. Deze kan hierover binnen het OM worden geadviseerd door het Landelijke Expertise Centrum Discriminatie (LECD) 1, dat bij het Amsterdamse OM is ondergebracht. Een deel van wat in uw punten gevraagd wordt, is in meer of mindere mate al staande praktijk. In een preadvies op motie 1332.20 van het lid Taimounti heeft het college u nader over de inzet van discriminatierechercheurs geïnformeerd. In aanvulling hierop wil het college u laten weten dat de landelijke politie de komende vijf jaar een pilot uitvoert met de inzet van gespecialiseerde rechercheurs voor de aanpak van discriminatie. Hiervoor zijn specifiek middelen toegekend. Deze rechercheurs maken onderdeel uit van het Expertise Centrum Aanpak Discriminatie – Politie (ECAD-P), dat politie breed opereert in nauwe samenwerking met het OM. Materiedeskundigen 1

Het OM heeft een LECD. Het LECD zorgt onder meer voor een zo goed mogelijke behandeling van discriminatiezaken door het OM, vanaf het moment van opsporing en onderzoek tot een uitspraak van de hoogste rechter. Daarbij worden officieren en andere medewerkers binnen het OM op het gebied van de aanpak van discriminatiezaken geadviseerd en geïnformeerd. Het LECD doet zelf ook onderzoeken en handelt zaken af.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 april 2022 Pagina 3 van 5

en rechercheurs ontwikkelen en delen expertise over de opvolging van meldingen en aangiftes op discriminatiegebied. Dit draagt ertoe bij dat politiemedewerkers en andere relevante professionals door een gezamenlijk handelingskader, steeds beter, in staat zijn discriminatievraagstukken tijdig te herkennen, op te pakken en af te handelen. Binnen het ECAD-P wordt een landelijke informatie- en kennisfunctie ingericht, die ontwikkelingen in de buitenwereld monitort en expertise op het thema discriminatie ontwikkelt, toepast en onderhoudt. De discriminatierechercheurs worden binnen de politie geworven in het eerste kwartaal van 2022. In het verlengde hiervan is de volgende informatie in de raadsbrief Veiligheid van lhbtiq+ van 24 juli 2020 relevant. Hierin schreef de burgemeester: ‘U vroeg mij ook te bespreken of de inzet van speciale hate-crime rechercheurs een optie zou kunnen zijn. Om de aanpak van geweld tegen lhbtiq+ helder te positioneren, is het uitdrukkelijke uitgangspunt van de politie dat elke politiemedewerker hiervoor aanspreekbaar is. Dat geldt voor alle gevallen van discriminatie. Elke politie eenheid monitort de discriminatiezaken en stuurt op betekenisvolle afhandeling ervan. Bovendien beschikt elke eenheid over een netwerk divers vakmanschap, zodat elke eenheid - ook in operationeel opzicht - de beschikking heeft over voldoende kennis en expertise op deze terreinen.

Ik wijs u in dit licht ook op de discussie, die hierover op landelijk niveau gevoerd wordt, de Kamerbrief die de Minister van Rechtsbescherming hier aan de Tweede Kamer over stuurde en het onderzoek Speciale behoeften van slachtoffers van hate-crime t.a.v. het strafproces en de slachtofferhulp dat het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) heeft uitgevoerd.’2 De politie pakt delicten waarbij discriminatie een rol speelt met prioriteit op. De interne netwerken bij de politie, zoals Roze in Blauw, het Islamitisch netwerk of het Joods netwerk, bieden hulp aan slachtoffers van discriminatie. Deze medewerkers hebben ruime ervaring met discriminatie incidenten en kunnen daarom goede opvang bieden en slachtoffers adviseren over het doen van een aangifte of melding. Voor het bieden van hulp wordt ook slachtofferhulp ingeschakeld. De wijkagent of de agent, die de aangifte in behandeling heeft, zal de slachtoffers vervolgens op de hoogte houden over het verloop van het onderzoek. Daarnaast is er momenteel een nijpend capaciteitstekort bij de Politie Eenheid Amsterdam. Tevens is er sprake van een grote uitstroom doordat agenten met pensioen gaan en er doorstroom is naar andere functies binnen en buiten de eenheid. De verwachting is dat begin 2025 de formatie en bezetting weer in evenwicht zijn.

Om hierop te anticiperen, zijn de afgelopen periode maatregelen genomen om capaciteit van specialistische teams over te hevelen naar de basisteams. Dit zorgt ervoor dat de politie zichtbaar in de wijken aanwezig kan zijn. U bent hierover geïnformeerd in de raadsbrieven van 26 november 2019 en 14 juli 2020. Dit onderwerp is in een technische sessie op 1 december 2020 aan bod gekomen, waarbij de eenheidsleiding het capaciteitstekort heeft toegelicht. De laatste stand van zaken met betrekking tot capaciteit en inzet van de politie is toegelicht in de raadsbrief van 26 november 2021. Het oprichten van 2 Kamerbrief Beleidsreactie op het onderzoek “Speciale behoeften van slachtoffers van hate crime t.a.v. het strafproces en de slachtofferhulp” 16 maart 2020.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 april 2022 Pagina 4 van 5

gespecialiseerde organisatieonderdelen binnen de eenheid Amsterdam ligt daardoor niet voor de hand. In gesprekken met de eenheidsleiding, die uw raad heeft gevoerd, is dit meermaals aan de orde geweest. Gezien het bovenstaande concludeert het college dat het voorgestelde al deels wordt uitgevoerd. Op de punten waarop het niet wordt uitgevoerd, valt dat buiten het gezag van de burgemeester. Deze punten worden wel op nationaal niveau opgepakt met effect in Amsterdam. Het college adviseert de raad het voorstel van raadslid Veldhuyzen op deze punten niet over te nemen. Punten 2 en 5 Met betrekking tot punt 2 wijst het college er op dat op 17 november 2020 een technische sessie voor de raad is georganiseerd waarbij ingegaan is op de lhbtiq+ incidenten in Amsterdam, hoe de politie opsporing hiervan oppakt en hoe gewerkt wordt aan kennisuitwisseling tussen onder meer het MDRA, de politie en vertegenwoordigers van minderheidsgroeperingen. Het college interpreteert het voorstel voor een expertmeeting verder als betrekking hebbende op het functioneren van de politie en de opsporing door politie van haatmisdrijven. Aangezien dit valt onder de strafrechtelijke taak van de politie, speelt dit zich af onder het gezag van het OM en heeft het college hier geen rol in. In het kader van de samenwerking is het Regionaal Discriminatie Overleg (RDO) ook belangrijk.

Politie, OM (LECD) en het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA) komen minimaal vier keer per jaar bijeen om de voortgang van lopende discriminatiezaken te bewaken en te monitoren. De RDO partners houden hierover continu contact met elkaar. Het doel is om meldingen, incidenten en aangiftes betekenisvol af te doen. Aangezien hier privacygevoelige informatie wordt gedeeld en de gemeente in de opsporing en vervolging geen taak heeft, is de gemeente geen partij bij dit overleg. In oktober 2021 is er daarom een strategisch overleg over discriminatie ingesteld waaraan de gemeente Amsterdam, de politie, het OM (LECD) en het MDRA deelnemen. Het doel is om trends en signalen op het gebied van discriminatie(incidenten) in brede zin te bespreken. Dan gaat het o.a. om lhbtiq+ discriminatie, anti zwart racisme, antisemitisme, moslimdiscriminatie en andere vormen. Ook wordt de aansluiting gezocht met bijvoorbeeld het onderwijs, jongerenwerk en diversiteit. Gezien het bovenstaande adviseert het college de raad het voorstel van raadslid Veldhuyzen op deze punten niet over te nemen. Punt 7 Met betrekking tot punt 7 wijst het college erop dat in het kader van het Plan van Aanpak Professioneel Controleren door de politie dialoogbijeenkomsten worden georganiseerd met de driehoek, jongerenwerkers en jongeren.

De coronapandemie zorgde ervoor dat er in 2020 slechts een aantal dialoogbijeenkomsten met Amsterdamse jongeren waren. Dergelijke gesprekken tussen agenten en jongeren helpen om naar elkaar te luisteren en wederzijds begrip tot stand te brengen. En dat is een belangrijke voorwaarde om etnisch profileren tegen te gaan. Het doel in 2022 is om alle basisteams in het najaar één dialoogbijeenkomst te laten organiseren met jongeren. De driehoek zal aan enkele van deze bijeenkomsten deelnemen.

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 19 april 2022 Pagina 5 van 5

Afgelopen zomer bent u geïnformeerd over de uitkomsten en het plan van aanpak naar aanleiding van de actie-onderzoeken op het gebied van antisemitisme, anti-zwart racisme en discriminatie tegen lhbtiq+. Op basis van de aanbevelingen in de actieonderzoeken zijn interventies uitgezet, gericht op het vergroten van de handelingsperspectieven van slachtoffers van discriminatie. Hier is ook regelmatig contact over met verschillende belangengroepen en minderheidsgroeperingen. Het college beschouwt dit punt als ondersteuning van de activiteiten, die al in uitvoering zijn. Tot slot De onderdelen in het initiatiefvoorstel, die binnen de reikwijdte van het college vallen, zijn grotendeels staand beleid. Veel van de voorgestelde maatregelen zijn niet aan de gemeente om in te zetten, maar worden landelijk opgepakt en gewaarborgd. Gezien het bovenstaande ontraadt het college de raad in te stemmen met het initiatiefvoorstel.

Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Femke Halsema Burgemeester

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl