IV Khan Tijd dat Amsterdam inclusief communiceert.pdf
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Gemeenteblad
R
Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van
\ Jaar
2021
Afdeling
1
Nummer
<gemblnr>
Publicatiedatum
Niet invullen
Agendapunt
<agpnr>
Datum initiatiefvoorstel
11 februari 2021 Onderwerp
Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Tijd dat Amsterdam inclusief communiceert!’ van het lid S.Y. Khan en kennisnemen van de bestuurlijke reactie Met dit initiatiefvoorstel stel ik u voor het volgende besluit te nemen: Tekst van openbare besluiten wordt gepublicewe zijn erd
De gemeenteraad van Amsterdam
Gezien het initiatiefvoorstel van het S.Y. Khan van datum getiteld: ‘Tijd dat Amsterdam inclusief communiceert!’ besluit:
I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1. Een onderzoek uit te voeren naar de doeltreffendheid en toegankelijkheid van de gemeentelijke communicatie waarbij de nadruk ligt op moeilijk bereikbare groepen; 2. De bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek te gebruiken om een algemeen beleidskader “Inclusieve Communicatie” op te stellen en dit ter bespreking en goedkeuring voor te leggen aan de raad. III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel.
Wettelijke grondslag
Art. 147a, lid 1 Artikel 76 lid 1 RvO Reglement van orde voor de raad van Amsterdam Initiatiefvoorstel
De uitbraak van Covid-19 heeft het belang van een effectief en toegankelijk communicatiebeleid onderstreept. Onderzoekers van de Erasmus Universiteit, 1
Jaar Afdeling Nummer Datum
2019 1 <gemblnr>
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van
Pharos en Radboud UMC hebben in opdracht van het RIVM onderzoek gedaan naar de kennis, naleving en impact van de coronamaatregelen en concludeerden o.a. dat de overheidscommunicatie tekort schiet1. Burgers ervaren veel moeite om de regels te begrijpen. Dit gaat voornamelijk om “mensen die moeite hebben met lezen en schrijven (…) die pas in Nederland wonen en uit een ander land komen. Of die in een wijk wonen met veel problemen”, aldus de onderzoekers. Dit is één van de redenen waarom sommige bevolkingsgroepen harder zijn geraakt door het coronavirus dan anderen2. Gezien de grote verschillen in de taalvaardigheid dient de gemeente niet meer uit te gaan van de middel- of hooggeletterde burger. Niet alle burgers zijn het Nederlands immers even goed machtig. Uit onderzoek komt naar voren dat Amsterdam meer dan 100.000 laaggeletterden kent onder de beroepsbevolking (waaronder ook analfabeten). Dat vertaalt zich naar één op de vijf Amsterdammers en in Zuidoost en Noord zelfs één op drie3. Daarbij komt dat een superdiverse stad als Amsterdam met bijna 180 nationaliteiten ook een aanzienlijke groep anderstaligen kent. Als de communicatie tussen overheidsorganisaties en burgers ontoereikend is, dan kan dit leiden tot extra risico’s voor groepen die kwetsbaar zijn, met name in crisissituaties zoals de huidige pandemie.
Het complexe karakter hiervan mag de overheid er niet van weerhouden om een zo goed mogelijk communicatiebeleid na te streven. Dit heeft niet alleen betrekking op de bestrijding van het coronavirus, maar ook alle andere beleidsterreinen waar het belangrijk is om zo veel mogelijk burgers te bereiken. De fractie van DENK heeft recentelijk schriftelijke vragen gesteld over het realiseren van een inclusieve communicatiestrategie (lid Taimounti, #1623) en daaruit bleek dat er geen eenduidig beleidskader is opgesteld4. De gemeente Amsterdam hanteert weliswaar een aantal criteria voor haar communicatiebeleid, maar stelt verder géén basisvoorwaarden die voor de gehele organisatie gelden. Ook blijkt uit de beantwoording dat de communicatie vooral ‘inspeelt op de actualiteit’ en dat er ‘extra inspanning wordt gepleegd door individuele diensten wanneer bepaalde situaties daarom vragen’. Oftewel, er is geen uniforme werkwijze waaruit getracht wordt om alle groepen burgers te informeren, hetgeen ook geldt voor hen die normaliter moeilijk(er) bereikbaar zijn zoals laaggeletterden en anderstaligen. Hierdoor kunnen er grote verschillen tussen de diensten ontstaan en is het niet duidelijk voor de Amsterdammer hoe haar gemeente probeert iedereen te informeren. Dit wijst erop dat de communicatie niet geschiedt vanuit een coherente en consistente visie.
Het gevolg hiervan kan zijn dat elke communicatie-afdeling het wiel opnieuw blijft uitvinden, omdat de (succesvolle) inspanningen om moeilijk bereikbare groepen te bereiken niet hun weg terugvinden naar een centraal communicatieplan. Dit kan beter.
1 https://www.pharos.nl/nieuws/corona-regels-zijn-vaak-te-moeilijk/ 2 https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/wordt-de-ene-bevolkingsgroep-harder-
geraakt-door-corona-dan-de-andere~ba23f6d9/ 3 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/8729110/1/ 4 https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/9335592/4/
2
Jaar Afdeling Nummer Datum
2019 1 <gemblnr>
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van
De DENK-fractie stelt voor om een algemeen beleidskader op te stellen dat uitgaat van een inclusieve visie, oftewel: de gemeente Amsterdam moet zich (extra) inspannen om óók burgers te bereiken die de Nederlandse taal matig, onvoldoende of niet machtig zijn. Voor het opstellen van dit beleidskader dient er eerst onderzocht te worden hoe en op welke wijze de gemeente Amsterdam deze moeilijk bereikbare groepen wél zou kunnen informeren. De bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek zullen dienen als input voor het algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie dat vervolgens voor bespreking en goedkeuring zal worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Beperkt inzicht over de doeltreffendheid en toegankelijkheid van gemeentelijke communicatie Meten is weten. Er is echter nog onvoldoende inzicht in de effectiviteit van de gemeentelijke communicatie naar moeilijk bereikbare burgers. In 2014 publiceerde OIS een onderzoek5 naar het bereik, de bekendheid en de beoordeling van de communicatiemiddelen van de gemeente Amsterdam. Daaruit is onder meer gebleken dat niet alle gemeentelijke communicatiekanelen even goed bekend zijn bij de verschillende groepen Amsterdammers. Om te achterhalen wie gebruik maken van de gemeentelijke informatiekanalen, voerde OIS in 2019 een onderzoek uit naar de gebruikersprofielen.
Daaruit is gebleken dat, met uitzondering van AT5, praktisch geschoolden, mensen met een laag inkomen en mensen met een niet-westerse migratieachtergrond relatief weinig gebruik maken van de gemeentelijke informatiekanalen. Het is een bekend probleem bij OIS dat personen die tot kwetsbare groepen behoren vaak niet meedoen aan enquêteonderzoek. Het is aannemelijk dat deze non-respons ook correleert met het bereik en begrip van de gemeentelijke informatiekanalen. Met andere woorden: het kan zijn dat voornoemde groepen nóg minder gebruik maken van de gemeentelijke informatiekanalen dan de beschikbare cijfers doen voorkomen. Verder is niet veel bekend over het bereiken van Amsterdammers die laaggeletterd of anderstalig zijn. Het is zaak om niet alleen uit te zoeken in hoeverre burgers bereikt worden en hoe het bereik te vergroten, maar ook te beoordelen of de informatieoverdracht op een doeltreffende manier geschiedt. Dat betekent dat men niet enkel de middelen zou moeten onderzoeken, maar zeker ook de toegankelijkheid, effectiviteit en de beoordeling door de burger van die communicatie. Uit de schriftelijke vragen van het lid Taimounti hieromtrent (#1632) komt naar voren dat de gemeente dit al doet voor wat betreft het taalgebruik, maar dit zou ook ingezet kunnen worden bij de (algemene) beoordeling en doeltreffendheid van de communicatiekanalen.
Samenvattend kunnen we stellen dat er wel wat bekend is over het bereik van de gemeentelijke communicatiekanalen, maar weinig over de doeltreffendheid en toegankelijkheid daarvan.
5 https://data.amsterdam.nl/publicaties/publicatie/communicatiemiddelen/7d29a2d2-0b2f-
4b83-99b8-68a839b4b651/ .
3
Jaar Afdeling Nummer Datum
2019 1 <gemblnr>
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van
Voorstel Het voorstel van de DENK-fractie bestaat uit twee onderdelen: een onderzoek naar de doeltreffendheid en toegankelijkheid van de gemeentelijke communicatie en een daaruit volgend algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie.
1. Onderzoek naar de gemeente communicatiekanalen en –middelen Voor het opstellen van een algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie is het van belang om te weten hoe effectief en toegankelijk de huidige gemeentelijke communicatie is. Daarom dient de doeltreffendheid en toegankelijkheid onderzocht te worden, waarbij specifiek wordt gekeken naar moeilijk bereikbare groepen. Denk daarbij aan de volgende groepen: I. II. III. IV. V.
laaggeletterden en anderstaligen jongeren en ouderen mensen met een migratieachtergrond praktisch opgeleiden en ongeschoolden zorg- en hulpbehoevenden
Het doel van het onderzoek is om nieuwe inzichten te verschaffen in de doeltreffendheid en toegankelijkheid van de gemeentelijke communicatie. Hoe goed weet de gemeente Amsterdam burgers te bereiken die laaggeletterd, anderstalig of analfabeet zijn? Hoe beoordelen zij de gemeentelijke communicatiekanalen? Is de boodschap voldoende begrijpelijk voor die groepen, die – statistisch gezien –, het meest een beroep moeten doen op de gemeentelijke voorzieningen vanwege gezondheids-, sociale - of andere redenen? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat we die groepen juist wél weten te bereiken? Welke aanpassingen in het communicatiebeleid zijn daarvoor nodig? Op basis van de bevindingen en aanbevelingen van dit onderzoek wordt dan een algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie opgesteld, die de doelmatigheid en doeltreffendheid van de informatievoorziening waarborgt en de raad zeggenschap geeft over het breder gehanteerde communicatiebeleid. 2. Algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie De bevindingen en aanbevelingen uit voornoemd onderzoek dienen te worden gebruikt om een algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie op te stellen. Centraal aan dit plan is dat er één duidelijke visie en werkwijze gerealiseerd wordt. Zo wordt ook voor de burger duidelijk hoe de gemeente Amsterdam tracht om alle groepen te bereiken.
Dit beleidskader zal vervolgens voor bespreking en goedkeuring worden voorgelegd aan de raad. Tijdens dat beraad zal de raad in samenspraak met het college beslissen over de voorwaarden waaraan het beleidskader moet voldoen; denk aan de doeltreffendheid en toegankelijkheid en of hiermee de moeilijk bereikbare groepen ook daadwerkelijk bereikt worden.
4
Jaar Afdeling Nummer Datum
2019 1 <gemblnr>
R
Gemeente Amsterdam Gemeenteraad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van
Het beleidskader Inclusieve Communicatie wordt jaarlijks bijgesteld, waarbij de verantwoordelijke ambtenaar bijhoudt welke projecten, clusters en beslissingen voor communicatie van de verschillende afdelingen op de rol staan. Tevens houdt dit in dat de raad periodiek wordt geïnformeerd over de tekortkomingen (én successen) van de gemeentelijke communicatie. Er kan dan tijdig bijgestuurd kan worden ten behoeve van de inclusieve informatievoorziening aan de burger. Het college is uiteindelijk verantwoordelijk voor het beleidskader en daarop aanspreekbaar door de raad. Het college dient daarom ook zorg te dragen dat het onderdeel communicatie (bij beleidsplannen of –projecten) niet op de achtergrond raakt door een gebrek aan prioritering of onderbedolven raakt door een lawine aan informatie; al dan niet van de verschillende afdelingen en dat het behapbaar blijft. Voor de communicatieambtenaren en de burgers.
De fractie van DENK stelt het college voor om: I. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; II. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1. Een onderzoek uit te voeren naar de doeltreffendheid en toegankelijkheid van de gemeentelijke communicatie waarbij de nadruk ligt op moeilijk bereikbare groepen; 2. De bevindingen en aanbevelingen uit dit onderzoek te gebruiken om een algemeen beleidskader Inclusieve Communicatie op te stellen en dit ter bespreking en goedkeuring voor te leggen aan de raad. III. kennis te nemen van de bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel.
Stukken
Meegestuurd Ter inzage gelegd
Bestuurlijke reactie op het initiatiefvoorstel n.v.t. Het lid van de gemeenteraad van Amsterdam
S. Khan
5