IV Gehoorschade definitief.pdf

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Datum vergadering Nummer Directie Van Datum Portefeuille Agendapunt

Hoogtanders, Boomsma en Runderkamp 13 april 2023 Publieke Gezondheid en preventie -

Onderwerp Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Actief beleid tegen gehoorschade in Amsterdam’ van de leden Hoogtanders, Boomsma en Runderkamp. De gemeenteraad van Amsterdam besluit 1 In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel. 2 het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1 Het landelijke convenant preventie gehoorschade door harde muziek te vertalen naar een Amsterdams equivalent; 2 Beleid te maken om het gebruik en het aanbieden van gehoorbescherming wijder te verspreiden; 3 Te organiseren dat ook de Amsterdamse horeca deelneemt aan het lokale convenant; 4 De GGD gehoortesten te laten aanbieden (aan jongeren); 5 Pilot-events te organiseren met lagere geluidsnormen, zoals onder andere door de Gezondheidsraad geadviseerd. Wettelijke grondslag artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel

Inleiding: Een continu pieptoon, een zeurend boorgeluid of een aanhoudend gesuis in je oor; tinnitus is een steeds vaker voorkomend probleem. Naar schatting hebben 2 miljoen Nederlanders deze ongeneeslijke aandoening.1 Vooral jongeren lopen steeds vaker tinnitus op met alle gevolgen van dien.2

1 Amsterdam UMC, Tinnitus: Informatie voor patiënten, 3. 2 https://www.ad.nl/binnenland/vervelende-piep-in-oor-bij-jongeren-audiciens-zien-het-steeds-vaker-een-zorgelijke-trend~a3a42da6/

Gemeente Amsterdam

Datun 13 april 2023 Pagina 2 van 5

Tinnitus zorgt bij velen voor ongemak, tot een achteruitgang van de levenskwaliteit en bij sommigen zelfs tot slaap- en concentratiestoornissen of een depressie.3 Iedereen die iemand spreekt met tinnitus concludeert hetzelfde: dit wil ik niet. Steeds meer jongeren handelen hier ook naar en nemen hun eigen verantwoordelijkheid door bijvoorbeeld het dragen van oordoppen. Maar door de massaliteit waarmee deze aandoening aan terrein wint zijn aanvullend ook preventieve maatregelen vanuit de overheid nodig. Wanneer we niets doen loopt een hele generatie het risico om gehoorschade op te lopen. De fracties van VVD, CDA en PvdA slaan daarom de handen ineen om Amsterdamse jongeren beter te beschermen tegen gehoorschade en de lange termijn gezondheidseffecten hiervan. Op landelijk niveau is er de afgelopen jaren al het nodige gebeurd. Dit voorstel wil daarop voortbouwen en de aanpak versnellen en aanscherpen. Het landelijke ‘Convenant Preventie Gehoorschade Versterkte Muziek’ bracht de belangrijkste partijen samen om tot acties te komen om gehoorschade door versterkte muziek terug te dringen, te weten: de GGD, evenementenorganisatoren, poppodia, studentenverenigingen, bioscopen en gezondheidsbelangenorganisaties. De derde en laatste editie van het convenant liep van 2018-2022, en is in december vorig jaar met een jaar verlengd.

De maatregelen en activiteiten uit dit convenant vallen uiteen in vijf categorieën: 1) Geluidsniveau 2) Gehoorbescherming 3) Geluidsmeting 4) Communicatie en bewustwording 5) Kennis en onderzoek. De maatregelen die hieruit voortkomen bestaan uit afspraken over geluidsniveaus, het laagdrempelig ter beschikking stellen van gehoorbescherming, het meten van het geluidsniveau, bewustwordingscampagnes en onderzoek naar gehoorschade.4 Al deze onderdelen zorgen wat onze partijen betreft voor een gedegen set aan ambities. Ook staat de discussie over de aanscherping van de decibel norm hoog op de politieke agenda. De staatsecretaris heeft toegezegd in de zomer van 2023 met een reactie te komen op het advies van de Gezondheidsraad om deze te verlagen naar 100 dBA.5 De omvang van de problematiek vraagt echter ook om lokale actie. VVD, CDA en PvdA willen dat Amsterdam een extra inspanning levert in het versnellen en intensiveren van de maatregelen en de discussie over de aangescherpte dB norm, om 2 redenen: 1. De gemeente is verantwoordelijk voor de publieke gezondheid, en draagt daarmee de verantwoordelijkheid om een grote groep (jonge) Amsterdammers de kans te geven om gezonde keuzes te maken en gehoorschade te voorkomen. 2. Daarnaast kent Amsterdam de grootste uitgaansscene van Nederland.

Sterren van wereldallure treden op in onze concertzalen en theaters, er worden honderden festivals en dancefeesten gehouden en in de talloze kroegen en clubs dansen jongeren tot zonsopkomst. Het landelijke convenant verdient daarom een Amsterdams equivalent. Het Amsterdamse convenant dient te worden uitgebreid met partners uit de horeca, zodat er lokaal op kan worden toegezien dat de afspraken uit het convenant worden uitgevoerd en waar nodig worden bijgestuurd.

3 https://www.umcutrecht.nl/nl/ziekte/oorsuizen#:~:text=Bij%20sommigen%20leidt%20de%20aandoening,last%20heb-

ben%20van%20het%20oorsuizen. 4 https://open.overheid.nl/repository/ronl-86cd2ad6-ae33-4c84-a783-1f22e86b418b/1/pdf/derde-convenant-preventie-gehoorschade-

versterkte-muziek.pdf 5 Gezondheidsraad, Advies Gehoorschade door versterkte muziek

Gemeente Amsterdam

Datun 13 april 2023 Pagina 3 van 5

Ons voorstel: 1. Vertaling naar lokaal niveau Het landelijke convenant tegen gehoorschade heeft als doel om gehoorschade te voorkomen, maar ook om de ondertekenaars samen te laten nadenken hoe dit te doen. Zo stelt het in haar inleiding het volgende: “Met dit convenant dragen de convenantspartijen bij aan het voorkomen van het ontstaan van gehoorschade door hard versterkt geluid en/of versterkte muziek, door hiertoe binnen hun verantwoordelijkheid en mogelijkheden doeltreffende maatregelen te nemen. Zij zetten zich er maximaal voor in om te zorgen dat bezoekers van de bij hen aangesloten eden op een voor het gehoor veilige manier van muziek kunnen genieten”. Landelijke convenanten moeten in de praktijk lokaal worden uitgevoerd. Onze partijen zien graag dat er in onze stad ook een lokaal equivalent komt van het convenant. Lokale partijen onderschrijven het belang van het voorkomen van gehoorschade, en kunnen gezamenlijk tot beleid komen. Wij zouden graag zien dat de gemeente Amsterdam samen met de GGD vanuit haar verantwoordelijkheid voor publieke gezondheid de uitvoering van dit convenant en de bijbehorende overleggen faciliteert. 2. Overal oordoppen Gehoorschade kan al optreden vanaf 80 decibel.6 Momenteel ligt het maximale veilige geluidsniveau op 103 decibel.

Dit is een niveau dat enkel veilig is met oordoppen.7 Onze partijen zijn het er over eens dat muziek meer is dan hard geluid. Mensen kunnen er zelf voor kiezen zich te beschermen of bloot te stellen aan dit geluid. Jezelf beschermen kan via oordoppen. Mensen moeten dan wel geïnformeerd zijn over deze mogelijkheden en er gebruik van kunnen maken.8 In het landelijke convenant staat het volgende: “Als leden van convenantspartijen boven de bij ‘geluidsniveau’ beschreven ondergrens uitkomen, kunnen bezoekers van de bij convenantspartijen aangesloten leden adequate gehoorbeschermingsmiddelen verkrijgen. Deze gehoorbeschermingsmiddelen zijn op een laagdrempelige wijze beschikbaar en goed vindbaar voor de bezoekers”. Er gebeurt al veel op het gebied van gehoorschade, bijvoorbeeld door maatregelen die horecaondernemers zelf nemen. Onze partijen zien graag dat de gemeente dit verder stimuleert. Het op een laagdrempelige manier aanbieden van oordoppen moet op elk evenement en in elke nachtclub en kroeg de norm worden. Bezoekers kunnen er dan zelf voor kiezen om van deze dienst gebruik te maken, maar krijgen hierdoor wel de kans om zichzelf te beschermen. Hiermee zorgen we dat iedereen een individuele keuze kán maken en laten we de uitgaansscene hun verantwoordelijkheid nemen om feestgangers te beschermen. 3.

Horeca aan tafel De huidige convenantpartners bestaan uit de volgende partijen: het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, De Vereniging van EvenementenMakers (VVEM), De Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF), De Landelijke Kamer van Verenigingen, NL Actief, De Nederlandse vereniging van Bioscopen en Filmtheaters (NVBF), Verantwoorde Feesten, VeiligheidNL

6 https://www.oorcheck.nl/gehoorschade/hoe-ontstaat-schade/wat-te-hard/#:~:text=Geluiden%20vanaf%2080%20decibel%20kun-

nen,week)%20'veilig'%20horen. 7 https://www.npo3fm.nl/nieuws/3fm-nieuws/aed88fc8-8e14-4cec-8290-a2881abc0f7a/maximale-veilig-geluidsniveau-bij-concerten-is-

alleen-veilig-met-oordoppen 8 https://ggdleefomgeving.nl/geluid/harde-muziek/gehoorschade-voorkomen/#:~:text=Ga%20veilig%20om%20met%20geluid,bescher-

men%20dan%20dus%20ook%20niet.

Gemeente Amsterdam

Datun 13 april 2023 Pagina 4 van 5

en GGD GHOR Nederland. De horeca ontbreekt. Feestkroegen, café’s en nachtclubs zijn de populairste uitgaansgelegenheden van de stad. Daarom willen onze partijen dat Koninklijke Horeca Nederland Amsterdam aanschuift. Deze branchevereniging vertegenwoordigt bijna 1.700 horecabedrijven.9 In een eerder stadium heeft het Amsterdamse nachtleven, onder andere bij monde van KHN Amsterdam, aangegeven al het nodige te doen om gehoorschade te voorkomen. Nachtclubs stellen een verlaging van de geluidsnorm echter onzin te vinden.10 Het is van belang deze branche aan tafel te krijgen en met hen te kijken naar beleid dat zij kunnen en willen implementeren. Niet met elkaar om tafel zitten is altijd slechter dan het niet volledig eens worden. Daarom willen wij dat de gemeente zich inspant om de horeca en nachtclubs aan het lokale convenant deel te laten nemen.

4. Gehoor meten is weten Veel mensen hebben geen flauw benul in hoeverre hun gehoor is beschadigd en welke gevolgen dit heeft op de lange termijn. Geen Amsterdammer wil gehoorschade, maar toch is niet altijd iedereen zich ervan bewust dat ze het hebben. Weten in welke staat je gehoor is en wat het betekent om gehoorschade te hebben draagt bij aan bewustwording en laat jongeren daarnaar handelen. Hierom stellen wij voor om via de GGD gehoortesten te laten aanbieden. Iedere jongere wordt de mogelijkheid gegeven zijn of haar gehoor te laten testen bij de GGD, om zo inzicht te krijgen in de omvang van dit probleem. 5. Pilot met lagere geluidsnormen De roep vanuit de hoek van medici om te draaien aan de geluidsknop klinkt steeds luider. Zo adviseerde de Gezondheidsraad recentelijk om de geluidsnorm tot 100 decibel te verlagen.11 Het laten dalen van het aantal decibel zal preventief werken tegen gehoorschade. Een tegenargument voor het verlagen van de geluidsnorm is dat het de beleving van het uitgaan of het bezoeken van een concert vermindert. Ook is een tegenwerping dat verontruste bezoekers het heft in eigen handen kunnen nemen door oordoppen te dragen, in plaats van dat het geluid voor alle bezoekers verlaagd dient te worden.

Dit leidt volgens veel concertorganisatoren bijvoorbeeld tot veel geklets van bezoekers tijdens het concert, ook wel de ‘Dutch disease’ genoemd.12 Ook onze partijen zien deze discussie en deze overwegingen en nemen deze serieus. In de muziek- en evenement branche wordt al geëxperimenteerd met geluidstechniek, het gebruik van hoge en lage tonen en het effect daarvan op de geluidsbeleving en geluidssterkte. Daarom stellen wij voor om samen met de evenementenbranche en met input van wetenschappelijke instellingen op het gebied van gehoorschade een aantal pilots te organiseren, waarbij geëxperimenteerd kan worden met lagere geluidsnormen die gehoorschade voorkomen zonder het uitgaansplezier te bederven. Hierdoor doen wij kennis en ervaring op door het daadwerkelijk in de praktijk te brengen. Een voorbeeld van een dergelijk ‘experiment’ waren de corona-fieldlabs.

Deze fieldlabs hadden als doel om wetenschappelijke kennis op te doen door een evenement met bepaalde of juist zonder bepaalde covid-restricties te organiseren.13 Hierop kon vervolgens wel afgewogen beleid en onderbouwd beleid door 9 https://www.khn.nl/regio/amsterdam 10 https://www.ad.nl/amsterdam/geluidsnorm-voor-nachtleven-onzin-stellen-amsterdamse-nachtclubs~a3244a4e/ 11 Gezondheidsraad, Advies Gehoorschade door versterkte muziek 12 https://www.ad.nl/show/the-dutch-disease-ouwehoeren-tijdens-concerten-blijkt-typisch-hollands~ab-

dad29a/#:~:text=via%20Getty%20Images-,'The%20Dutch%20Disease'%3A%20ouwehoeren%20tijdens%20concerten%20blijkt%20typisch%20Hollands,te%20blijven%20kwekken%20tijdens%20liedjes. 13 Bas Kolen, Laurens Znidarsic en Pieter van Gelder, COVID-19 risico voor evenementen. Resultaten Fieldlab experimenten fase 1 en 2

Gemeente Amsterdam

Datun 13 april 2023 Pagina 5 van 5

worden ontwikkeld. We zouden dit graag herhalen middels deze pilots, waarbij (individuele) beleving tevens wordt meegenomen in de uiteindelijke conclusies.

Conclusie: VVD, CDA en PvdA presenteren met dit initiatiefvoorstel de start van actief beleid tegen gehoorschade in onze stad. Tinnitus is een gevaar voor de levenskwaliteit van tienduizenden Amsterdammers en dient concreet en effectief het hoofd te worden geboden. Dit voorstel geeft hiervoor een eerste aanzet dat we graag samen met lokale partijen, jonge en oudere Amsterdammers verder uitwerken. Een ambtswoninggesprek is voor deze uitwerking een mooie start, waarbij er gesproken kan worden over de wenselijkheid en haalbaarheid van bovenstaande voorstellen en de mogelijkheid voor een gezamenlijke financiële dekking.