IV Doen wat nodig is - Amsterdam kan zo veel schoner - VVD 23-02-2023.pdf

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van n.v.t. Nummer Directie Van Datum Portefeuille Agendapunt

N.v.t. Afval en Reiniging Burgers en Martens 23 februari 2023 Afval en Reiniging N.v.t.

Onderwerp Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Doen wat nodig is: Amsterdam kan zo veel schoner’ van de leden Burgers (VVD) en Martens (VVD). De gemeenteraad van Amsterdam besluit 1 In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel 2 het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1 Een ‘grotestedenbonus’ voor afvalmedewerkers in te voeren en dit te bekostigen door een bezuiniging op bovenwettelijke taken van de gemeente; 2 Ruim honderd extra afvalmedewerkers in dienst te nemen en dit te dekken door een bezuiniging op het ambtelijk apparaat in de beleidsvoering; 3 Publiek-private samenwerkingen met bedrijveninvesteringszones (BIZ) rondom het schoonhouden van de stad te starten/intensiveren; 4 Het schoonmaken van de stad anders in te richten door direct nadat het afval is opgehaald ook te reinigen. Wettelijke grondslag artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel In dit initiatiefvoorstel presenteert de Amsterdamse fractie van de VVD plannen voor meer waardering voor afvalmedewerkers en een schonere stad. De stad is namelijk al jaren smerig, en Amsterdam verdient beter. De VVD stelt daarom voor tot het einde van deze collegeperiode aan afvalmedewerkers een zogenaamde ‘grotestedenbonus’ van €1000 uit te keren. Dit is een extra toelage op hun salaris. Leraren in Amsterdam krijgen deze bonus al.

Dit kan worden bekostigd door te bezuinigen op één van de vele bovenwettelijke taken die de gemeente uitvoert, zoals de stadsdeelpanels, de buurtbudgetten, de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers, de broedplaatsen of de voedselstrategie. Ook stelt de VVD voor geld vrij te maken voor het aannemen van ruim honderd extra afvalmedewerkers, door een bezuiniging op het ambtelijk apparaat in de beleidsvoering. Daarnaast moet de stad ook schoner worden door publiek-private samenwerkingen en het combineren van de afvalophaal en de reiniging. Door

Gemeente Amsterdam

Datun 23 februari 2023 Pagina 2 van 4

meer geld uit te trekken voor het schoonhouden van de stad wil de VVD dat de gemeente meer de nadruk legt op het op orde brengen van haar kerntaken en wil het waardering uitspreken voor het harde werk dat de afvalmedewerkers iedere dag voor de stad verzetten. Stakende afvalmedewerkers Deze week staakten diverse gemeenteambtenaren in Amsterdam voor een beter CAO.1 Hun voornaamste eis was een salarisverhoging van 12%. Onder deze stakende gemeenteambtenaren vielen ook de afvalmedewerkers. De staking leidde tot grote rotzooi in de stad. Al voordat de afvalmedewerkers besloten over te gaan op een staking, steunde de Amsterdamse fractie van de VVD hun eis voor een hoger salaris. Zo zegde de wethouder maanden geleden, bij de raadvergadering van 14 september 2022, al toe of onderzocht kan worden dat afvalmedewerkers in een hogere salarisschaal geplaatst worden.2 Bij de commissievergadering Financiën, Kunst en Democratisering (FKD) van 19 januari 2023 gaf de wethouder aan dat het structureel verhogen van loon voor bepaalde gemeenteambtenaren, in dit geval de afvalmedewerkers, niet mogelijk is.3 Een gemeente die focust op kerntaken De Amsterdamse VVD staat voor een gemeente die het op orde brengen van haar kerntaken prioriteert. Dat betekent dat de focus dient te liggen op de basale taken, zoals de afvalophaal, dienstverlening en handhaving.

De overheid is er niet om te doen wat burgers, maatschappelijke instellingen of bedrijven beter kunnen. In dit kader vindt de VVD het belangrijk waardering uit te spreken voor de afvalmedewerkers en wil het dat de afvaloverlast, wat de grootste ergernis is van Amsterdammers4 en nadrukkelijk tot de kerntaken van de gemeente behoort, met klem wordt aangepakt. De urgentie daarvan is groot: In 2021 steeg het aantal klachten van afvaloverlast nog naar 400.000, ten opzichte van 250.00 in 2019.5 De Amsterdamse VVD doet daarom de volgende vier voorstellen. 1. Een grotestedenbonus voor afvalmedewerkers De Amsterdamse VVD is blij dat vakbond FNV en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) tot overeenstemming zijn gekomen over een nieuw Cao waardoor de staking van o.a. afvalmedewerkers is opgeheven. De staking toont echter het grote belang van de werkzaamheden die de afvalmedewerkers uitvoeren in de stad. De fractie van de VVD stelt daarom voor om aan afvalmedewerkers in Amsterdam een grotestedenbonus toe te kennen. Dit is een extra toelage op hun salaris. Leraren in de stad ontvangen dit al.6 De hoogte van deze grotestedenbonus bedraagt €1.000 per jaar, net zoals de bonus voor de leraren en is voor de duur van dit college (2026). Met deze bonus hoopt de VVD waardering te tonen voor het harde werk van afvalmedewerkers.

De fractie van de VVD stelt voor deze extra toelage te dekken door een bezuiniging op één van de vele bovenwettelijke taken die de gemeente uitvoert. Dit zijn taken die de gemeente niet wettelijk

1

https://www.parool.nl/nederland/staking-reinigingsdienst-en-handhavers-in-amsterdam-is-begonnen-en-gaat-mogelijk-langer-du-

ren~b7900611/ 2

Raadsvergadering van 14 september 2022, zie 6:12:40, https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/906184

3

Commissievergadering FKD van 19 januari 2023, zie 32:35, https://amsterdam.raadsinformatie.nl/vergadering/1067238

4

https://www.parool.nl/amsterdam/afval-is-de-grootste-ergernis-maar-waarom-helpen-zelfs-boetes-niet~b9e8258c/

5

https://www.parool.nl/amsterdam/amsterdammers-klagen-steeds-meer-over-afvaloverlast-centrum-spant-kroon~b3222593/

6

https://www.parool.nl/amsterdam/amsterdamse-leraren-krijgen-grotestedenbonus-toelage-op-hun-salaris~b1b73053/

Gemeente Amsterdam

Datun 23 februari 2023 Pagina 3 van 4

verplicht is uit te voeren. Daarbij valt te denken aan de stadsdeelpanels, buurtbudgetten, opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers, broedplaatsen of de voedselstrategie. De VVD staat echter open voor een andere dekkingsgrond die buiten de kerntaken van de gemeente valt. Natuurlijk verdienen ook andere ambtenaren in de uitvoering, zoals handhavers, waardering. Zij steken iedere dag hun handen uit de mouwen voor onze stad. Met dit initiatiefvoorstel stelt de VVD echter voor specifiek voor afvalmedewerkers een grotestedenbonus in het leven te roepen. Deze gemeentelijke medewerkers bevinden zich veelal in de laagste loonschalen, waar nu door de inflatie juist de hardste klappen vallen. Een grotestedenbonus voor een grotere groep ambtenaren in de uitvoering zou bovendien (te) kostbaar zijn voor de gemeente. 2. Ruim honderd extra afvalmedewerkers De Amsterdamse VVD stelt voor ruim honderd extra afvalmedewerkers in dienst te nemen. Dit kost de gemeente naar schatting €10,5 miljoen extra per jaar.7 Door het vergroten van de capaciteit, kan de werkdruk afnemen en de kwaliteit van de openbare ruimte in de stad toenemen. Momenteel werken er bij de gemeentelijke afdeling Afval en Grondstoffen, die verantwoordelijk is voor het ophalen van het vuilnis, 410 mensen. Daarvan zijn 90 medewerkers afkomstig uit externe inhuur.

Daarnaast telt de afdeling Schoon die verantwoordelijk is voor de reiniging (vegen, afvalbakken legen, gladheidsbestrijding, e.d.) 617 medewerkers, waarvan het merendeel op straat werkt. Met een capaciteitsuitbreiding van ruim honderd medewerkers kan de externe inhuur afnemen en de stad schoner worden. De VVD stelt voor dit te dekken door een bezuiniging op het ambtelijk apparaat in de beleidsvoering. Te denken valt aan bestuursadviseurs, communicatiemedewerkers of beleidsmedewerkers. Uit onderzoek blijkt dat Amsterdam een substantieel grotere eigen organisatie heeft dan de andere grote steden in Nederland. Per inwoner heeft Amsterdam zo’n 16% meer ambtenaren.8 Recent bleek uit de bestuursopdracht Inzicht in Beleid, Geld en Keuzes ook al dat de uitgaven van de Gemeente Amsterdam aan overhead groot zijn.9 De VVD ziet graag dat een deel van de uitgaven aan de eigen organisatie wordt verplaatst van beleid naar de uitvoering. 3. Publiek-private samenwerking met bedrijveninvesteringszones Naast bewoners zijn ook Amsterdamse ondernemers gebaat bij schonere straten. Tegelijkertijd spelen ondernemers ook een belangrijke rol in het schoonhouden van hun directe omgeving. Middels de bedrijveninvesteringszones (BIZ) regeling werken lokale ondernemers nu al samen om hun winkelgebied of bedrijventerrein te verbeteren en te onderhouden.

De VVD is een groot voorstander van samenwerkingen tussen publieke en private partijen. Zo huurt de BIZ rondom de Dam al jaren een schoonmaker in om de omgeving rondom de Dam schoon te houden. Ook tijdens afgelopen staking besloot de BIZ op de Dam een container te huren waar ondernemers hun afval kwijt kunnen, om zo de overlast van de staking te beperken.10

7

https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/11910312/1/Antwoorden+vragen+technische+bijstand+tegenbegroting+VVD

8

https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/1007250/vrm22_157_rapport_staat_van_de_organisatie.pdf

9

https://openresearch.amsterdam/nl/page/92369/rapport-gemeentelijke-uitgaven---inzicht-in-beleid-geld-en-keuzes

10

https://www.at5.nl/artikelen/219152/liveblog-afvalstaking-dag-2-afval-stapelt-zich-op-in-het-centrum

Gemeente Amsterdam

Datun 23 februari 2023 Pagina 4 van 4

Ondernemers die samen besluiten om reinigers in te huren, bijvoorbeeld om eens per week hun winkelstraat te reinigen, dienen wat de VVD betreft gesteund te worden door de gemeente. De fractie van de VVD stelt daarom voor dat als ondernemers in hun wijk of straat een dergelijk initiatief rondom het schoonhouden van de stad starten of uitbreiden, de gemeente dit initiatief ondersteunt door ook een bijdrage te leveren, tot een maximumbedrag van €100.000. Dit motiveert andere ondernemers om dit voorbeeld te volgen. 4. Combineer vuilnisophaal met reiniging Naast de vuilnisophaal is het reinigen van de straten een kerntaak van de gemeente. Voor veel mensen is zwerfafval immers een doorn in het oog. Ook is het slecht voor het milieu en kan rondslingerend afval, bijvoorbeeld glas, gevaarlijk zijn voor (spelende) kinderen. De VVD stelt voor het schoonmaken van de stad slimmer en effectiever in te richten. Dit kan door de reiniging van de straten te combineren met het ophalen van afval. Door direct nadat het vuilnis in een straat of wijk is opgehaald ook te reinigen, blijft er geen zwerfafval liggen en start er direct een nieuwe cyclus op hoogwaardig niveau.