Inspreekreactie Mevrouw Sullot

Inspreek agendapunt 19 commissie RO Benut de Scheggen voor een regionaal duurzaam alternatief: maak de scheggen drager van de duurzame regio De omgevingsvisie van Amsterdam, die uitgaat van verdichting en van meerdere stedelijke kernen, is voor een groot deel gebaseerd op het scheggenmodel, waarbij het groen de stad in loopt. De historische scheggenstructuur rondom Amsterdam (begin ligt begin vorige eeuw met als voorbeeld de groene spaken van Berlijn) wordt als volgt beschreven in de Omgevingsvisie 2050: De komende decennia verbetert Amsterdam door ontwikkeling van Nieuw-West, Noord en Zuidoost de relatie met de scheggen. We maken daarbij gebruik van de bijzondere opbouw van de agglomeratie. Deze heeft de vorm van een hand met vingers. De vingers zijn verstedelijkte stadslobben en daartussen liggen de groene scheggen. Deze vorm maakt het voor elke inwoner van de agglomeratie mogelijk om binnen 15 minuten met de fiets in het landschap te zijn. Deze kwaliteit onderscheidt ons van de meeste andere grotere steden in metropoolregio’s wereldwijd. De scheggen zijn per definitie een gezamenlijk belang van Amsterdam en de omliggende gemeenten, omdat ze over gemeentegrenzen doorlopen en bijdragen aan de leefbaarheid van de hele agglomeratie. Amsterdam koestert deze scheggen als belangrijkste ruimtelijke verbindingen tussen stad en landschap, en heeft per scheg een koers voor ogen.

Amsterdam lijkt hiermee op de goede weg, maar is daarin niet consequent en heeft geen (gebiedsspecifieke) bijbehorende visie op de energietransitie. Amsterdam wil een cordon van windturbines om de stad, in, bij en door de scheggen, vooral in het oostelijk halfrond van de stad. Zonder dat nut en noodzaak is aangetoond (NB wind op land is verzadigd, stappen zijn te maken met wind op zee). Amsterdam doorklieft de scheggen met windturbines en vernietigt de structuur, snijdt in haar eigen vingermodel, plaatst de turbines in het landschap, beperkt de mogelijkheden tot benutten van de scheggen voor andere innovatieve duurzaamheidsdoelen, krijgt onmin met de buren, jaagt de Amsterdamse bewoners en volkstuinders tegen zich in het harnas door in een stedelijk gebied tienduizenden mensen op te zadelen met ernstige hinder. (9% zal bij toepassing van de geldende geluidsnorm ernstige hinder ondervinden volgens huidige RIVM-rapport). En Amsterdam verandert de regels tijdens het spel door de 600 meter afstandsnorm af te schaffen. Dit terwijl de onderbouwing die de Provinciale Verordening 2019 geeft, uit oogpunt van veiligheid en geluidshinder, voor de 600 meter afstandsnorm nog steeds zeer geldig zijn. Ook ontbreekt het aan een effectbeoordeling van het loslaten door Amsterdam van 600 meter (plan-MER) .

En een Amsterdamse overall-visie op meervoudig ruimtegebruik ontbreekt wat betreft energie- en klimaattransitie. De scheggen kunnen functies vervullen op het gebied van recreatie en ontspanning, waterberging, verkoeling, herstel van biodiversiteit, de productie van duurzame gewassen voor voeding of bouwindustrie, CO2-opslag, het voorkomen van hitte- eilanden en in de circulariteit van grondstoffen. De scheggen moeten bij het behalen van de duurzaamheidsdoelstellingen voor de metropool uitgangspunt zijn, zonder scheggen zijn de duurzaamheidsdoelstellingen onmogelijk.

Tot en met 10 mei 2020 is in ARCAM de tentoonstelling over de Amsterdamse Scheggen te bezoeken geweest, waarin de plannen voor de scheggen te bekijken waren. Een van de uitgangspunten: Het geheel der Scheggen is sterker dan de afzonderlijke delen. De kracht van een scheg wordt ontleend aan de structuur en samenhang van het groen/blauw doorregen stadslandschap. De structuur van het gehele systeem dient te worden behouden. Er moeten geen ingrepen in een scheg worden gedaan die de individuele scheg of het samenhangend geheel der scheggen schaadt. Wat er ook gebeurt, het resultaat moet een samenhangende scheggenstructuur opleveren, die geworteld is in het onderliggende landschap.

In het manifest presenteert Flux landscape architecture, samen met Boom landscape, Karres en Brands en LAMA landscape architects, hun visie op de Amsterdamse Scheggen, waarbij de scheggen als groene tegenpool van de stad behouden blijven en tegelijkertijd een productieve, ecologische of economische meerwaarde opleveren.

Hieronder een impressie van de visie van landschapsarchitecten (NB voor de leesbaarheid schermgrootte op 200% zetten). Deze visie valt goed te combineren met natuur/groen uitspraken uit de ontwerp-omgevingsvisie Amsterdam, als de windturbines maar worden beperkt tot de haven plus 2 of 3 turbines op zee:

Beeld Laura van der Bijl

(Reserve) zoekgebieden (rood) voor industriele windturbines Amsterdam liggen volgens de plannen van Amsterdam in of nabij de Scheggen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Waterlandscheg IJmeerscheg Diemerscheg: (Gemeenschapspolder/Driemond/en Waterzuivering/Gaasperplas/Driemond) Amstelscheg: Holdendrechter Polder (Ouderamstel) en Hoge Dijk (Amsterdam) Amsterdamse Bosscheg Scheg van West Brettenscheg Zaanse scheg (is eigenlijk al verdwenen, suggestie: plant een bos)

VERZOEK: Beperk windturbines in amsterdam tot de haven plus 2 of 3 turbines op zee en maak in de Omgevingsvisie de scheggen drager van de duurzame regio met innovatieve methoden en respect voor natuur en mens !

Technologieën op het gebied van duurzame energie zijn voortdurend in ontwikkeling. Denk bijvoorbeeld aan de enorme snelheid waarmee windparken op zee zich ontwikkelen. Dat vraagt om een adaptieve strategie die ruimte laat om te variëren in de duurzame-energiemix. Bovendien brengen deze nieuwe technologieën nieuwe gezondheids- en veiligheidsaspecten met zich mee. Dit is een citaat uit de Provinciale Omgevingsvisie NH/Nota nieuwe energie. Daarin wordt gepleit voor een adaptieve energiemix. Dit betekent dat oplossingen vergeleken moeten worden om te komen tot de beste oplossing bijv. door een breed duurzaamheidsafwegingskader, waarin ook nut en noodzaak is opgenomen. Het gaat hierbij om de legitimatie van de gemaakte keuzes. In de RES ontbreekt het hieraan alleen al door beperking tot wind en zon op land. De adaptieve energiemix komt onvoldoende terug in de Omgevingsvise in relatie tot dit restrictieve RES-regime. Een voorbeeld hoe het ook zou kunnen: Voorkeursgebied strook A10 is onderdeel van de Waterlandscheg. Flux landscape architecture heeft voor dit gebied een ontwerpvisie gemaakt in het kader van de ARCAM tentoonstelling over de Amsterdamse scheggen. Citaat : Water is essentieel voor de stad. Niet alleen als drinkwater, maar ook voor CO2-buffer, energie, productie en verkoeling.

De Waterlandscheg, met zijn duizenden sloten, plassen en veenbodem vol met water mag dan ook met recht als de levensader voor de stad Amsterdam gezien worden! Een levensader waar in het verleden niet altijd netjes mee is omgesprongen, die heeft geleden onder vuilstort en verontreiniging. Amsterdam heeft Waterland als bron van leven in de toekomst hard nodig. Daarom roepen wij op: verbeter het ecosysteem, trek Waterland de stad in en benut het water in al zijn potentie!Op grond van deze uitgangspunten is voor de Waterlandscheg door landschapsarchitecten Flux op basis van aquathermie een ontwerpvisie gemaakt. Het water van Waterland biedt volgens hen tal van kansen voor de stad en hun uitgangspunt is de waterlopen van Waterland de stad, i.c. Amsterdam Noord in te trekken. Zij bouwen voort op de waterrijke omstandigheden van de waterlandscheg dat biedt kansen voor 1. CO2 buffer, 2. Productie voedsel 3. drinkwater 4.energie (warmte uit water) en 5. verkoeling. Bijvoorbeeld Warmte uit water zou voor een aanmerkelijk deel kunnen voldoen aan de warmtevraag van Amsterdam volgens STOWA (Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer).

Omdat het belangrijk is dat er voldoende water dicht bij woningen/kantoren aanwezig is (binnen 100m van een brede watergang (ca 5m breed) stelt Flux voor om het groen van Amsterdam Noord, te dooraderen met waterlopen, vanuit Waterland, zodat er altijd voldoende water voor de warmte vraag voorradig is. Flux roept op: verbeter het ecosysteem, trek Waterland de stad in en benut het water in al zijn potentie!

Ik heb de mening van Waternet gevraagd over de potentie van Waterland: De potentie voor TEO in het Waterland is zeer groot. Bijvoorbeeld de Ransdorper Die bevat ongeveer 120.000 GJ waarmee circa 2.500 bestaande woningen verwarmd kunnen worden. Doordat de hoofdwatergangen met elkaar in verbinding staan, en met de plassen in het gebied, is de potentie zeer groot. Meer dan genoeg warmte om alle dorpen in het Waterland te verwarmen. Dat is de theoretische potentie. Wat praktisch, economisch en ecologisch haalbaar is moet nader verkend worden. Ook voor de wijken in Amsterdam Noord liggen er kansen

VERZOEK: om in het kader van de RES NHZ / Omgevingsvisie als alternatief voor windturbines bovengenoemde variant in Waterland / Amsterdam Noord de komende maanden samen met stakeholders en overheden d.m.v. ontwerpend onderzoek nader verkennen van mogelijkheden voor energieopwekking door aquathermie en van ecologische, praktische en economische haalbaarheid.

A.M. Sullot 28 juni 2021

Hieronder het Manifest van de Scheggen (op 500% zetten). Zie verder : https://deamsterdamsescheggen.nl/manifest-van-de-scheggen

Overzichtskaart van de zoekgebieden windturbines Amsterdam