Inspreekreactie de heer Monster - Namens Stichting Behoud Lutkemeer

Inspreektekst vergadering R.O 30 juni 2021 Gemeenteraad Amsterdam Inspreker mr. J Monster mede namens Stichting Behoud Lutkemeer Verzoek herziening bestemmingsplan Lutkemeer Polder.

Geachte aanwezigen, De kernvraag die vandaag op het spel staat bij de behandeling van het verzoek tot herziening van het bestemmingsplan Lutkemeren 2013 is dit: Kan een belangenvereniging als de Stichting Behoud Lutkemeer een verzoek tot herziening van een bestemmingsplan doen, nu vaststaat dat er corruptie heeft plaats gevonden bij de totstandkoming van dat plan? Misschien zijn er mensen in uw Raad die denken: “Dat is nu eenmaal hoe de hazen lopen in vastgoedland, het is normaal dat er steekpenningen worden betaald, vriendjespolitiek wordt bedreven en wordt gespeculeerd door vastgoedjongens op prijsstijgingen van land aan de randen van de stad. “ Mijn stelling is echter dat corruptie niet normaal is en niet mag worden beloond met de rechtszekerheid van formele rechtskracht en/of een onmogelijkheid om een plan dat zo tot stand is gekomen ter discussie te stellen. En dat bewijs van corruptie is er. De uitspraak van het Hof parketnummer: 23-005593-13 van 7 april 2015 is helder: er is in smeergeld betaald door Kuiper groep aan Hooijmaijers om in functie als gedeputeerde de belangen van Kuiper B.V. te dienen bij het sluiten van de samenwerkingsovereenkomst met de SEKU B.V. (De letters KU staan voor Kuiper B.V). Ook staat vast dat de bestuurscultuur bij de Provincie Noord Holland en SDAC in de jaren voor vaststelling van dit plan doordesemend was van belangenverstrengeling.

Ik wijs op het rapport Commissie Operatie Schoon Schip, die de bestuurscultuur van de provincie heeft onderzocht in het tijdvak 2006-2011. Het is opvallend dat juist de mensen die in dit rapport worden onderzocht ook steeds op sleutelposities in het dossier bedrijventerrein Lutkemeerpolder de besluitvorming hebben kunnen sturen. Ik geef u als schriftelijke bijlage meer bewijs. Dit was dus hoe de hazen liepen… Of is dit ook hoe de hazen nu nog lopen…? De vraag is namelijk wat jullie nu gaan doen: Beschermen jullie de belangen van diegene die, al dan niet met wetenschap, in deze corrupte context hebben geïnvesteerd door de rechtszekerheid van het bestemmingsplan te bekrachtigen, en te stellen dat het verzoek niet ontvankelijk is? Of geloven jullie, zoals ikzelf, dat er normen zijn van maatschappelijke zorgvuldigheid, die dienen ter voorkoming dat corruptie kan lonen en juist een grond bieden aan de mogelijkheid om een bestemmingsplan dat door corruptie is beïnvloed ter discussie te stellen? Ik geloof dat jullie, net als ik, deze normen van maatschappelijke zorgvuldigheid erkennen en dus ook het belang zien van een echte heroverweging. .Het lijkt helaas alsof jullie op één of andere manier bang zijn voor het woord ‘formele rechtskracht’ en het gescherm met termen als rechtszekerheid. Of u denkt dat de grond is verkocht aan de private ‘GEM’ en dat u nu geen macht meer heeft.

Het lijkt alsof jullie het zicht kwijt zijn op wat ‘des recht’ en wat ‘des politiek’ is. Natuurlijk beogen bestemmingsplannen de rechtszekerheid te beschermen, maar de normen die de samenleving tegen corruptie moeten beschermen zijn altijd fundamenteler dan dat. Een plan dat door corruptie is bezoedeld komt geen rechtszekerheid toe. Investeerders met boter op het hoofd hebben geen claim. Bovendien is de overheid zelf nog steeds de belangrijkste aandeelhouder. Durf op te staan! Juist gezien de gebreken in het plan van 2013 bent u nu vrij om opnieuw te kiezen en met de kennis van nu te bepalen, wat de bestemming van deze polder moet zijn. Sterker: gezien de flagrante schending van de maatschappelijke zorgvuldigheid in de aanloop van het plan in 2013 hoort u, en moet u, nu dit verzoek tot herziening inhoudelijk behandelen. U weet nu ook dat er geen sprake meer is van een ‘Schiphol gebonden’ functie of een bedrijventerrein met een ‘internationale oriëntatie, noodzakelijk om de economie en banensector rond Schiphol te faciliteren.

- Dit waren de (nep) argumenten waarmee uw Raad destijds is overtuigd dat dit stuk prachtige oude polder, een essentieel onderdeel van de groene as rond Amsterdam, moest worden opgeofferd aan investeerders – U heeft nu de wetenschap dat als u nu niet ingrijpt, de polder een distributiecentrum wordt, waarvan de noodzaak om dit te vestigen op deze plek nooit is overwogen, vooral en eigenlijk alleen maar, doordat uw raad in 2013 vakkundig is misleid. Wilt u het dan nog steeds? Of zegt u, nou, in het licht van alle kennis van nu, luisteren we naar de rede en de stemmen van de mensen, en geven we toch de voorkeur aan groene functie? Ik zou het wel weten en ik wens u wijsheid toe. Ik dank u voor uw aandacht.

Bijlage 1 Bewijsvoering Als bewijs voor de corruptie bij de totstandkoming van het bestemmingsplan wijs ik u op het volgende: 1) De plannen om het bedrijventerrein in de Lutkemeerpolder te realiseren hebben een lange voorgeschiedenis. Eind jaren '80 ontstaan de eerste plannen om in de Lutkemeer een bedrijventerrein te vestigen.1 Het idee van Schiphol Mainport als hart van de Nederlandse economie leidde tot een jacht op grond in de omgeving van Schiphol. De gemeente Amsterdam verwierf ook gronden en ontbond lopende pachtcontracten om ontwikkeling mogelijk te maken. Om te zorgen voor bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak voor de transformatie van agrarisch gebied naar bedrijventerrein wordt de noodzaak van strategisch gelegen Schipholgebonden bedrijvigheid benadrukt.2 De unieke locatie tussen de stad en Schiphol zou de ontwikkeling 1 Notulen Bestuursforum Schiphol, 12 oktober 1989.

2 Zie het bestemmingsplan en … Deze koppeling (waarom schipholgebonden doorslaggevend) nog beter uitwerken

rechtvaardigen. Daarnaast zou een bedrijventerrein in de Lutkemeer de werkgelegenheid in Stadsdeel Nieuw West een boost geven. In het inrichtingsplan van 2000 worden zowel deelgebied I als deelgebied III aangewezen als Schipholgebonden bedrijventerrein. Deelgebied III zal pas na gereedkomen van deelgebied I worden gerealiseerd, al naar gelang de behoefte.3 2) Vast staat dat dhr. T. Hooijmaijers als gedeputeerde betrokken is geweest bij deze processen in de Lutkemeerpolder. Ook staat vast dat Hooijmaijers de ontwikkeling van het bedrijventerrein heeft willen realiseren en daarbij ook de belangen van vastgoedontwikkelaars heeft pogen te behartigen. Het gerechtshof heeft het “bewezen verklaard dat Hooijmaijers in deze periode ten gunste van Jelle Kuiper en Kuiper Groep BV besluitvormingsprocedures van de provincie NoordHolland met betrekking tot de ontwikkeling van het gebied Lutkemeren heeft (pogen te) beïnvloeden”.4 Ook heeft Hooijmaijers volgens het gerechtshof geld aangenomen van Frans Sodekamp, directeur van Mainland BV, een van de grondeigenaren in de Lutkemeerpolder op dat moment, terwijl hij in zijn hoedanigheid als gedeputeerde kon beschikken over, dan wel kennisnemen van, informatie die van belang kon zijn voor Sodekamp (Mainland). 5 Hooijmaijers is hiervoor in 2015 veroordeeld.

3) Naast deze kennelijke corruptie heeft Hooijmaijers ook een bepalende rol gespeeld bij het verlies van politiek toezicht en controle op de processen en de daarbij horende belangenafwegingen. De Schiphol Area Development Company N.V. is in 1987 opgericht door de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer, de provincie Noord-Holland en Schiphol om in de regio vastgoed te ontwikkelen voor Schipholgebonden activiteiten. In deze publiek-private samenwerking heeft het Bestuursforum Schiphol een sturende rol6 en als voorzitter van het Bestuursforum Schiphol (BFS) 3 Inrichtingsplan Lutkemeerpolder 2000, p. 5.

4 Uitspraak van het Hof, parketnummer 23-005593-13, 7 april 2015: “Ton Hooijmaijers was als gedeputeerde van de provincie Noord-Holland onder meer verantwoordelijk voor Ruimtelijke Ordening. In deze functie streefde hij naast de belangen van de provincie zijn eigen financiële gewin na. Met behulp van valse facturen en van vennootschappen van anderen heeft de hij getracht te verbergen dat hij zich door private partijen liet betalen voor zijn inspanningen als gedeputeerde.”

5 Uitspraak van het Hof, parketnummer 23-005593-13, 7 april 2015: “Hooijmaijers heeft (via Move Consultants) een gift aangenomen van Frans Sodekamp (€ 119.900) in de periode dat hij lid was van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland en hij belast was met onder meer de portefeuille Ruimtelijke Ordening. Sodekamp, voormalig directeur Ruimtelijke Ordening Haarlemmermeer en in die tijd directeur van Mainland, was als vastgoedontwikkelaar actief in de provincie. Hooijmaijers heeft hem voor dat hij gedeputeerde werd geadviseerd en hij was op de hoogte van de gronden die eigendom waren van Sodekamp (Mainland). Met name ten aanzien van de Lutkemeren hebben Hooijmaijers en Sodekamp in de periode voordat hij gedeputeerde werd contact gehad en over een succesfee gesproken.”

6 Uit 'Evaluatie SADC' – provincie Noord-Holland: Naast de SADC werd ook het Bestuursforum Schiphol opgericht waarin de gezamenlijke kaderstellende beleidsontwikkeling voor SADC werd ondergebracht. Het Bestuursforum Schiphol bestaat uit de bestuurders van de gemeente Amsterdam, Haarlemmermeer en provincie Noord-Holland. In dit Bestuursforum zitten dezelfde partijen als in SADC (maar niet dezelfde mensen) als in de aandeelhoudersvergadering, maar dan niet in een financiële rol, maar een inhoudelijke rol. Schiphol is gekwalificeerd adviseur voor het Bestuursforum en SADC-toehoorder. Het Bestuursforum wil de regie voeren op de ruimtelijke economische ontwikkelingen van de Schipholregio.

had Hooijmaijers hierin dus een centrale functie. 7 In deze rol heeft Hooijmaijers op verschillende manieren de ontwikkeling in de Lutkemeerpolder kunnen sturen. Twee manieren zijn in het bijzonder relevant. De eerste betreft de doorstart van SADC in 2007/2008 en de tweede het loslaten van de eis van schipholgebonden activiteit als vestigingseis voor bedrijven. 4) Relevant is ten eerste de inzet van Hooijmaijers om eind 2007 te zorgen dat de gronden in de Lutkemeerpolder onderdeel werden van de doorstart van SADC. In die periode stond SADC er slecht voor. De aanhoudende crisis had ook zijn weerslag op conjunctuurgevoelige gronden zoals in de Lutkemeer en de verkoop ervan ging slecht.8 Het Bestuursforum, leiding van Hooijmaijers, besluit om SADC te redden.9 Hooijmaijers adviseert om juist meer te investeren in grondaankopen om de SADC er bovenop te helpen, met gunstige waardeontwikkeling van de gronden in het vooruitzicht. 10 Alle aandeelhouders brengen kapitaal in (totaal 80 miljoen grotendeels gemeenschapsgeld) waarmee SADC-gronden aan kon kopen om zo 'toekomstbestendig' te worden. 5) Bij de grondaankopen van SADC begunstigde Hooijmaijers zijn eigen belangen en de belangen van andere bevriende personen en bedrijven.

Dit gebeurde ook in de Lutkemeerpolder, waar in 2008 het stadsdeel Osdorp 8 hectare land kocht van Slough Estate Mainland, ofwel van Sodekamp en Kuiper (zie bijlage grondverwerving SADC met betrokkenheid Hooijmaijers: de Lutkemeerpolder en De Hoek) heeft gekocht. 6) Hooijmaijers bracht daarnaast ook de samenwerking tot stand tussen de gemeente Amsterdam en SEKU BV (Slough Estate en Kuiper).11 De gemeente brengt de aangekochte gronden in Lutkemeerpolder vervolgens in als Amsterdams deel van de kapitaalinjectie voor de doorstart

7 Het Bestuursforum Schiphol bestaat uit de bestuurders van de gemeente Amsterdam, Haarlemmermeer en provincie Noord-Holland. Schiphol is gekwalificeerd adviseur voor het Bestuursforum en SADC-toehoorder. Het Bestuursforum wil de regie voeren op de ruimtelijke economische ontwikkelingen van de Schipholregio.

8 Nog zoeken: Ecorys rapport 2007

9 Notulen Bestuursforum ,Schiphol 30 mei 2008: “De heer Hooijmaijers roept op de druk erop te houden, zodat de organisatie kan doorstarten”.

10 Zo refereert Hooijmaijers tijdens de BSF vergadering van ..(datum) aan art 3 van de intentieverklaring en roept hij op nog eens goed te kijken naar het gepresenteerde kader om te buigen naar de opdracht: een verwervingsstrategie voor het opbouwen van grondposities voor SADC” .

11 Uitspraak van het Hof, parketnummer 23-005593-13, 7 april 2015: “In of rond september 2008 bleek dat het stadsdeel Osdorp van de gemeente Amsterdam niet met Slough Estates Mainland BV - zoals Mainland inmiddels was geheten - wilde samenwerken in het kader van een Gebiedsontwikkelingsmaatschappij/ grondexploitatiemaatschappij (GEM), waarbij partijen hun gronden in de Lutkemeerpolder zouden inbrengen in de GEM. Naar aanleiding daarvan heeft Jelle Kuiper op 17 september 2008 voorgesteld de grond van Slough Estates Mainland in de Lutkemeerpolder te verkopen aan SADC. Hooijmaijers was sinds begin 2008 betrokken bij SADC vanuit zijn hoedanigheid van voorzitter van het Bestuursforum Schiphol en heeft zich ingespannen SADC-gronden te laten verwerven en te voorzien van financiële middelen. Kuiper heeft het voorstel de grond in de Lutkemeerpolder te verkopen, gedaan na overleg met Hooijmaijers.”

van SADC.12 Hiertoe wordt de GEM CV opgericht waar de grond in onder wordt gebracht. Deze CV is van de gemeente Amsterdam en SADC samen(50/50). 7) Bekend is dat voor het realiseren van deze aandelentransactie Hooijmaijers heeft geprobeerd het besluitvormingsproces van de provincie te omzeilen. Ondanks protest van de ambtenaren geeft hij een dienstbevel om een zakenpartner en makelaar Van de Kamp in te schakelen om de transactie te begeleiden.13 Deze Van de Kamp is door de rechtbank veroordeeld van valsheid in geschifte vanwege het doorsluizen van steekpenningen voor Hooijmaijers.14 8) De gemeente en SADC gaan daarop de Lutkemeerpolder ontwikkelen tot bedrijventerrein, samen met Slough Estate en Jelle Kuiper, die samen opereren onder de naam SEKU BV. Deze samenwerking wordt vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK). In de overeenkomst - ondertekend door Stadsdeel Osdorp, Gemeente Amsterdam, SADC en SEKU - staan afspraken die zeer voordelig zijn voor SEKU BV.15

12 De bijdrage van de gemeente Amsterdam ter waarde van € 20 miljoen, bestond uit inbreng van de gronden Business Park Amsterdam Osdorp fase 2 (BPAO fase 2, ook bekend als Lutkemeer III). De gemeente Amsterdam heeft aan haar deel van de kapitaalinjectie voldaan door de gronden van de Lutkemeerpolder in te brengen, om zo de doorstartkosten van SADC niet direct ten laste te laten vallen van de begroting waardoor het politiek minder gevoelig lag.

13 Commissie Operatie Schoon Schip, Over de bestuurscultuur van de provincie Noord-Holland 2003 – 2011, 31 oktober 2012, pp. 95-96: In verband met een aandelentransactie in het project SADC/Segro schuift Hooijmaijers een relatie van hem, makelaar Arnold van de Kamp, naar voren. Hooijmaijers wilde in het kader van de transactie gebruik maken van een bestaand budget, waardoor hij niet langs Provinciale Staten zou hoeven te gaan. Het ambtelijk apparaat stelt echter de koninklijke weg voor: het melden van de voorgenomen aandelentransactie aan Gedeputeerde Staten en daarna aan Provinciale Staten. Bovendien stelt een ambtenaar dat de transactie geheel niet past in het bestaande grondbeleid zoals dat door Provinciale Staten is vastgesteld als beleidskader. Hooijmaijers zet door en vraagt de ambtenaar – overigens ervaart de ambtenaar het als een dienstopdracht – contact op te nemen met de Amsterdamse makelaar Van de Kamp. Zo geschiedde. De makelaar wilde vervolgens niet op kantoor bij de provincie afspreken, maar elders. Vervolgens is de afspraak niet doorgegaan. Later bleek de ambtenaar dat de directeur van SADC wel direct in onderhandeling trad met Van de Kamp.

Van de Kamp heeft in de periode 2007-2009, blijkens de agenda van Hooijmaijers, minimaal achttien keer contact met de gedeputeerde: op kantoor bij Hooijmaijers, op kantoor bij Van der Kamp, in restaurants en bij Hooijmaijers thuis. Ook gaan zij samen naar Duitsland om daar te spreken met de directie van een bedrijf dat in de aandelentransactie is betrokken.

14 https://www.ftm.nl/artikelen/ton-hooijmaijers-gaat-drie-jaar: Hooijmaijers zakenpartner annex makelaar Arnold van der Kamp, is veroordeeld tot drie maanden voorwaardelijk en 180 uur dienstverlening. Van der Kamp diende als tussenstation bij het aannemen van de steekpenningen: de makelaar factureerde aan de vastgoedbedrijven zoals Ballast Nedam en ‘t Ganzeveld en vervolgens ontving het makelaarskantoor weer een factuur van Hooijmaijers’ Move Consultants. De rechter oordeelde in vrijwel alle feiten ‘valsheid in geschrifte’ – de omschrijving en periode kwamen niet overeen met de verrichte werkzaamheden. Zie ook: https://www.quotenet.nl/zakelijk/a93183/ton-hooijmaijers-adviseerde-over-pretpark-china-world-93183/

15 Uit Samenwerkingsovereenkomst deelgebied 3 Lutkemeer dd. 1 juli 2009: art 16.7 gemeente garandeert locatie voor kandidaten van SEKU, art 21.2 winstdeling 20%, art 21.4 geen risico: verlies wordt door gemeente gedragen,

9) Met het inbrengen van de Lutkemeerpolder in SADC slaat Hooijmaijers drie vliegen in één klap: Amsterdam gaat over de streep en doet mee aan de doorstart omdat het nu ‘geen geld' kost’;16 SADC blijft bestaan en heeft weer financiële middelen om nieuwe gronden - waar Hooijmaijers ook weer persoonlijk belang bij heeft - aan te kopen17 en de ontwikkeling van Lutkemeer III wordt zeker gesteld. SADC heeft nu een belang heeft bij ontwikkeling en de benodigde externe financiering is geregeld door de samenwerking met SEKU B.V.18 10) De doorstart van SADC en het onderbrengen van de Lutkemeer in een aparte rechtspersoon de GEM CV verkleint de invloedssfeer van de gemeente Amsterdam in het gebied. Die complexe constructie van verschillende partijen op de scheidslijn van het publiek-private, naast de vele kapitaalinjecties van de overheid aan SADC, is tot op de dag van vandaag een van de belangrijkste redenen dat de wethouder zich niet bij machte is de ongewenste ontwikkeling een halt toe te roepen. De gemeente zit vast in een privaatrechtelijke deelneming: SADC N.V.. Daarin zijn de aandeelhouders de baas. Vergaderingen zijn geheim en voor raadsleden oncontroleerbaar.

Raadsleden zijn door deze ontwikkelingen voor een voldongen feit gesteld en er heeft geen inhoudelijke belangenafweging plaatsgevonden tussen economische prognoses en het belang van behoud van de Groene As rondom Amsterdam, waar de Lutkemeerpolder volgens de Provinciale Structuurvisie een onderdeel van is. 11) De tweede wijze waarop Hooijmaijers de politieke controle op de ontwikkeling van de Lutkemeer heeft kunnen ondermijnen was te danken aan zijn positie bij de SADC en als voorzitter van het Bestuursforum Schiphol. Er is reden om aan te nemen dat de grenzen van zorgvuldigheid zijn overschreden in zijn oplossing voor de tegenvallende verkoop in het bedrijventerrein. Er moesten meer bedrijven worden aangetrokken dan lukte onder de eis van Schiphol gebonden activiteit in het bestemmingsplan. Om meer bedrijven aan te trekken heeft Hooijmaijers, met behulp van bevriende politicus Henry Meijdam, de voorzitter van de Commissie Selectief Vestigingsbeleid Schiphol, 19 aangestuurd op het loslaten van de eisen van Schipholgebonden activiteit die stond in het vorige bestemmingsplan en het vastleggen van meer globale vestigingscriteria in een convenant waaraan zou worden getoetst door SADC zelf.20

16 De dekking van € 20 miljoen voor het vergroten van het aandeel in SADC wordt uit de grondopbrengsten van Lutkemeer 3 gefinancierd. Door het inbrengen van Lutkemeer 3 in de nog op te richten GEM worden grondopbrengsten gegenereerd. (raadsvoordracht gemeente Amsterdam 2 september 2009)

17 Hooijmaijers zou eind 2008 namens de provincie voor €10 miljoen 15% kopen van het vastgoedproject Hoek-Noord van het in Londen beursgenoteerde vastgoedbedrijf Segro. Ambtenaren keurden dat voorstel af, want het paste niet in het uitgestippelde beleid. Daarop kwam Hooijmaijers met een zogenoemd ‘dienstbevel’. Ook bij de SADC drong Hooijmaijers, die daar toezichthouder was, aan om in de Hoek-Noord te stappen. Daartoe waren middelen nodig in SADC.

18 De businesscase gaat, naast SADC en Amsterdam, uit van een externe financier bij de GEM voor Lutkemeer 3. Als deze niet wordt gevonden dient zich een financieringsvraagstuk aan (uit: raadsvoordracht gemeente Amsterdam 2 september 2009)

19 Brief Hooijmaijers aan Meijdam.

20

12) Over dhr. Meijdam is eerst het volgende relevant: Het is de ons-kent-ons cultuur die in gedachten moet worden gehouden als Meijdam wordt gevraagd het Bestuursforum te adviseren en voorzitter te worden van de Commissie Selectief Vestigingsbeleid Schiphol. Hooijmaijers en Meijdam zijn nauw aan elkaar gelieerd en hun contact gaan ver terug.21 Zo is Hooijmaijers niet alleen Meijdam opgevolgd als gedeputeerde, vlak na het uitbrengen van het advies in 2009 startte Meijdam op zijn beurt weer als commissaris namens de provincie Noord-Holland bij SADC.22 Ook in verschillende andere dossiers hebben de twee samengewerkt en elkaar ‘iets gegund’.23 Uit het gedrag van Meijdam blijkt dat hij evengoed moeite had de scherpe grens tussen private en publieke belangen te onderscheiden. Hooijmaijers was ook bereid om grensoverschrijdend gedrag te vertonen tijdens zijn tijd als bestuurder bij projecten die Meijdam had geïnitieerd of gesteund.24 25 In de rapportage 'Schoon Schip' wordt Meijdam dan ook omschreven als “een netwerker pur sang, die als een kameleon de rollen van gedeputeerde, ondernemer, adviseur en partijgenoot door elkaar laat lopen”. 26 Met het op 8 december 2011 ondertekende convenant Selectief Vestigingsbeleid Schipholregio is het Schipholconvenant uit 1986 vervangen

21 Beiden hadden al in de periode xxx een bestuursfunctie in de JOVD, Meijdam als voorzitter van de afdeling Het Gooi, Hooijmaijers als voorzitter van de landelijke JOVD.

22 Van 3 september 2010 t/m 1 januari 2013 is Meijdam lid van de raad van commissarissen van het SADC. Hij heeft daarmee het toezicht op de bedrijfsvoering van het SADC, maar tegelijkertijd enorme grote politieke invloed

23 Schoon Schip, p. 91 en p. 97: Uit het rapport Schoon Schip blijkt dat Meijdam en Hooijmaijers samen optrokken voor het project 'Leeker Woonlanden', Hooijmaijers als gedeputeerde en Meijdam als netwerker en betrokkene bij de projectontwikkeling. Daarbij werd - onder Hooijmaijers - een bedrag geleend van 1 miljoen euro van een partij waar de provincie Noord-Holland en de gemeente Alkmaar aandeelhouders van waren, zonder een GS-besluit. Tot ver na zijn vertrek (tenminste tot 2011) bleef Meijdam zich inlaten met dit project (p.91). Schoon Schip, p. 67-73 en p. 97: Hetzelfde geldt voor het project KNSF, gesteund door Meijdam en later door Hooijmaijers. Hooijmaijers huurt een bestuurder van zijn eigen investeringsmaatschappij Savera in als mediator bij een conflict dat volgt (p. 97).

24 Schoon Schip, p.92-93: Met betrekking tot Hooijmaijers en zijn relaties met de vastgoedsector spreekt de rapportage Schoon Schip van een netwerkcultuur waarin ‘men elkaar de bal toespeelt’. Een netwerk waarin collusie en corruptie kunnen opbloeien. Het quid pro quo gedrag binnen het netwerk maakt rechtlijnig besturen lastig.

25 Uit de rapportage Schoon Schip: 'Uit de agenda van Hooijmaijers blijkt dat hij en Meijdam regelmatig contact hadden met elkaar: telefonisch, in restaurants of hotels, op kantoor en bij elkaar thuis. Dit was niet alleen in de eerste periode na de ambtsoverdracht in 2005, het liep door gedurende het functioneren van Hooijmaijers als gedeputeerde (schoon schip 89).

26 Schoon Schip, p. 92: “Beoordeling commissie: Voormalig gedeputeerde Meijdam bleef zich na zijn vertrek inlaten met de provincie en de provinciale politiek. Hij bleef invloed uitoefenen op personen en projecten via belangenbehartiging voor het bedrijfsleven, zijn politieke rol als voorzitter van de Kamercentrale, persoonlijke contacten met zijn opvolgers en een commissariaat ten behoeve van de provincie Noord-

13) Met deze wetenschap leest de aanloop tot het loslaten van de vestigingseisen als een jongensboek. Hooijmaijers geeft opdracht tot de oprichting van een tijdelijke 'onafhankelijke’ commissie om het Bestuursforum te adviseren over alternatieven voor de regeling voor een selectief vestigingsbeleid in de Schipholregio. 27 28 Zijn vriend Meijdam wordt voorzitter. De commissie schrijft vervolgens een advies, mede op basis van de Regionale Economische Visie Schiphol 2002 dat is opgesteld door Hooijmaijers zelf. Deze vestigingscriteria worden vastgelegd in een convenant en kandidaten getoetst door SADC. Hooijmaijers schrijft in die periode aan Meijdam; ‘Het selectief vestigingsbeleid moet, in tegenstelling tot voorheen, primair erop gericht zijn om het juiste aanbod te realiseren om deze doelgroep te verleiden zich hier te vestigen” (noot brief TH aan HM) 14) Het advies van de commissie Meijdam (datum) is om in het bestemmingsplan de eis van binding van de bedrijvigheid aan Schiphol los te laten. In plaats daarvan dienen meer globale criteria te worden vastgelegd in een convenant en worden getoetst door de partijen daarbij.

Dit advies leunt op twee gedachten: (a) “meer markt, meer flexibiliteit en slagkracht om tegemoet te komen aan de dynamiek van het internationale bedrijfsleven in het licht van onze internationale concurrentiepositie”; (b) “publieke borging van het beleid via globale criteria”.29 15) Dit advies van de commissie Meijdam is getoetst op juridische haalbaarheid door Pels Rijcken & Drooglever Fortuijn Advocaten. Zij bevelen aan om de Schipholgebondenheid wél op te nemen in de bestemmingsplannen, omdat er anders geen andere middelen bestaan voor de overheid om te sturen.30 16) Desondanks houdt de juridische taakgroep van het Bestuursforum vast aan het advies Meijdam.31 Het Bestuursforum besluit om geen nieuwe selectiecriteria in bestemmingsplannen en verordeningen e.d. vast te leggen.32 Met het op 8 december 2011 ondertekende convenant Holland. Kortom: Meijdam toont zich een netwerker pur sang, die als een kameleon de rollen van gedeputeerde, ondernemer, adviseur en partijgenoot door elkaar laat lopen.”

27 Het selectief vestigingsbeleid moet, in tegenstelling tot voorheen, primair erop gericht zijn om het juiste aanbod te realiseren om deze doelgroep te verleiden zich hier te vestigen (noot brief TH aan HM)

28 De tijdelijke Commissie Selectief Vestigingsbeleid Schipholregio, ofwel de Commissie Meijdam.

29 Uit: notitie juridische taakgroep BSF 21 mei 2010

30 Advies PR & DF Advocaten, 24 juni 2009: “Het verdient aanbeveling om de selectiecriteria zo helder en concreet mogelijk vast te leggen in het bestemmingsplan … indien de gemeente geen grondeigenaar is, bestaan er anders geen middelen om selectiecriteria te hanteren”.

31 Volgens de inschatting van de Taakgroep is het echter vrijwel onmogelijk om de criteria zodanig te concretiseren, dat er altijd rechtszekerheid kan worden geboden. Enige mate van interpretatie is onvermijdelijk. Enige mate van interpretatie is ook wenselijk, omdat het Bestuursforum via het advies van de commissie Meijdam in essentie gekozen heeft voor een flexibel systeem waarin er meer sprake is van afweging dan van een ‘mathematische’ toetsing, resulterend in vergaande juridisering van het stelsel. (Uit advies Juridische Taakgroep BSF 18 september 2009)

32

Selectief Vestigingsbeleid Schipholregio is het Schipholconvenant uit 1986 vervangen. Zo verdwijnt de eis voor vestiging ‘Schipholgebondenheid’ uit het bestemmingsplan Lutkemeer 2013 om plaats te maken voor alleen globale vestigingscriteria in het convenant, die voortaan zullen worden getoetst door SADC. Nieuw is artikel 5.1: 'Partijen gaan uit van het sturingsmodel waarbij het Bestuursforum Schiphol de ruimtelijke kaders stelt, en waarbij het toezicht op de bedrijfsvoering van de nieuwe SADC uitgeoefend wordt door de Raad van Commissarissen'. Meijdam zelf is vanaf september 2010 lid van de raad van commissarissen van SADC. Hij kan nu aan zijn eigen ‘onafhankelijke’ advies uitvoering geven. Van democratische controle is nu weinig sprake meer. De criteria zijn slechts globaal en SADC doet zelf de toetsing, terwijl SADC is opgericht om grond te verkopen. 17) Het loslaten van de eis van Schipholgebonden activiteit geeft de vastgoedcowboys vrijer spel om de gronden winstgevend te verkopen. In dit spel was Hooijmaijers goed. Uit de verschillende rechtszaken is gebleken dat Hooijmaijers als gedeputeerde (en als zodanig vertegenwoordigd in SADC) en als voorzitter van het Bestuursforum Schiphol tijdens zijn bestuursperiode zakelijke relaties - waar hij zelf ook zakelijk belangen mee deelde – heeft begunstigd, of heeft willen en kunnen begunstigen.

Niet alleen werden bevriende relaties naar voren geschoven om betaald 'advieswerk' te doen, waarbij ook inhoudelijk sturend werd opgetreden. Er werd eveneens rekening gehouden met mogelijke politieke gevoeligheden en hoe deze te pareren.33 Uit de feiten en de daarbij-horende bestuurscultuur blijkt bovendien hoe de ontwikkeling in de Lutkemeerpolder, en de belangafwegingen die daarbij hoorden, aan het zicht van de politiek zijn onttrokken. 18) Ook op dit moment is deze cultuur van belangenverstrengeling nog steeds niet zonder gevolgen. Het bestemmingsplan Lutkemeren 2013 is vastgesteld zonder dat er inhoudelijk publiek debat is geweest over de rol van de misstanden bij de totstandkoming van de plannen. De Gemeenteraad had geen kennis van het feit dat eerder corruptie en belangenverstrengeling de leidraad van de bestuurders was dan een gedegen afweging van het economisch belang van een bedrijventerrein met het belang van de groene polder. Deze kennis blijkt althans niet uit de gemeenteraadsverslagen. Het is ook onwaarschijnlijk dat als deze achtergronden bekend zouden zijn geweest, de Raad dezelfde keuze zouden hebben gemaakt. 19) De conclusie die op grond van het bovenstaande getrokken kan worden is tweeledig. Het bestemmingsplan is onzorgvuldig, want beïnvloed door corruptie, tot stand gekomen en het biedt nu een gebrekkig kader om besluiten op te baseren.

De gemeente Amsterdam zit bovendien nog steeds vast in een samenwerkingsconstructie met een projectontwikkelaar die haar dwingt mee te doen aan de ontwikkeling (tegenwoordig Thunnisen BV). Om terug te komen op haar schreden zal de gemeente de private projectontwikkelaar uit moeten kopen. Thunissen heeft de samenwerkingsovereenkomst overgenomen van SEKU BV, nadat ook directeur Jelle

Uit: notulen BSF 21 mei 2010

33 In het onderhandelingsverslag betreffende 27 augustus 2009 met Segro (dan al SEKU) en de OGA wordt expliciet genoemd dat sommige zaken politieke weerstand kunnen oproepen: [weggelakt] vraagt of er nog obstakels zijn die het besluitvormingsproces kunnen hinderen. [weggelakt] geeft aan dat het altijd mogelijk is dat dossiers worden aangehouden of niet worden goedgekeurd. Politieke motieven kunnen bijvoorbeeld een belangrijke rol spelen in de uiteindelijke besluitvorming, [weggelakt] en [weggelakt] zullen contact opnemen met het OGA om te bekijken of er nog zaken zijn die binnen de invloedssfeer van het onderhandelingsteam liggen die de besluitvorming gunstig kunnen beïnvloeden.

Kuipers door het OM vervolgd werd vanwege corruptie. Maar ook Thunnissen komt uit dezelfde stal. Thunissen en SEKU (of eerder nog Kuiper Groep) werken al sinds 1983 samen en hebben van 2009 - 2013 dezelfde president-commissaris gehad, zich gezamenlijk als belanghebbende gepresenteerd in bezwaarprocedures tegen de gemeente Haarlemmermeer en het adres Cruqiuisweg 1 in Hoofddorp gedeeld. Toch is Thunnissen beloond met een ontwikkelingsclaim. Zonder rechtelijke uitspraak over de onrechtmatigheid van deze samenwerkingsovereenkomst belemmert de vrees voor een eventuele schadeclaim de politieke vrijheid om anno 2020 andere keuzes te maken met betrekking tot de bestemming van het gebied. Duidelijk is dus dat er in het verleden sprake is geweest van belangenverstrengeling en corrupte beïnvloeding bij de ontwikkeling van de plannen voor het bedrijventerrein en de totstandkoming van het bestemmingsplan Lutkemeren 2013, maar ook dat deze invloed nu nog het speelveld bepaalt. Dit is in strijd met de eisen van maatschappelijke zorgvuldigheid en de beginselen van behoorlijk bestuur.