Inleidend verzoek voor alternatief burgervoorstel

16 februari 2026

Amsterdammers voor een Mensenrechtenstad in woord én daad ingediend door:

Inleidend verzoek

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

SAMENVATTING Het inleidend verzoek schetst de situatie in Bezet Palestina, waar volgens internationale organisaties grootschalige mensenrechtenschendingen door Israël plaatsvinden, waaronder oorlogsmisdaden zoals genocide, ethnische zuivering, apartheid en kolonialisme, met een disproportionele impact op burgers, kinderen, journalisten en zorgverleners. Deze situatie wordt geplaatst in een context van decennialange bezetting, kolonialisme en apartheid. Daarnaast wordt gewezen op brede maatschappelijke onvrede in Nederland, en specifiek in Amsterdam, over het huidige beleid tegenover Israël. Peilingen, massale demonstraties en zichtbare solidariteit in de stad tonen aan dat een groot deel van de bevolking strengere maatregelen wenst. Omdat Nederland een belangrijke economische en politieke rol speelt en het Genocideverdrag heeft ondertekend, wordt betoogd dat ook lokale overheden verantwoordelijkheid dragen wanneer nationaal beleid tekortschiet. Het Amsterdam Palestina Referendum (APR) wil Amsterdammers via een referendum democratische zeggenschap geven. De initiatiefnemers eisen dat de gemeente Israëlische misdaden tegen de menselijkheid officieel erkent, volledige transparantie biedt over gemeentelijke banden met betrokken bedrijven, deze banden beëindigt, en een culturele, sportieve, academische en economische boycot instelt.

Ook wordt opgeroepen tot steun voor BDS, bewustwordingscampagnes, druk op de private sector, en oproepen aan andere overheden en steden om sancties en een wapenembargo te overwegen.

2

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

CONTEXT – GENOCIDE, ETNISCHE ZUIVERING, APARTHEID EN KOLONIALISME IN BEZET PALESTINA In Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem (hierna: Bezet Palestina) duurt het grootschalige geweld jegens Palestijnen door Israël voort. Meerdere internationale organisaties, waaronder de Verenigde Naties (VN), hebben geconcludeerd dat het Israelische leger oorlogsmisdaden pleegt jegens het Palestijnse volk en kwalificeren de situatie in Gaza als een genocide. Daarnaast benadrukt Amnesty International dat de Israelische genocide in Gaza voortduurt ondanks de “wapenstilstand”. Tegelijkertijd gaat de Israëlische annexatie van de Westelijke Jordaanoever onverminderd door middels de gewelddadige uitbreiding van koloniale Israëlische nederzettingen. Onder de Palestijnse slachtoffers bevinden zich disproportioneel veel burgers. Bovendien wijzen onderzoek en getuigenissen uit dat kinderen, journalisten en zorgverleners met opzet en systematisch doelwit zijn van Israëlische bombardementen en geweld in Bezet Palestina. Tenslotte zijn de bezetting en de genocide beiden een voortzetting van meer dan 80 jaar aan mensenrechtenschendingen door Israël en verdere kolonisatie van Palestina.

AANLEIDING – GROTE ONTEVREDENHEID OVER NEDERLANDSE/AMSTERDAMSE HOUDING TEGENOVER ISRAËL Uit landelijke peilingen blijkt dat een meerderheid van de Nederlandse bevolking niet achter het huidige Nederlandse beleid tegenover Israël staat. Slechts 19% van de ondervraagden vindt dat de import van wapens uit Israël moet worden voortgezet. In Amsterdam liggen deze cijfers nog hoger: peilingen tonen aan dat circa 80% van de landelijke achterban van D66 en GroenLinks/PvdA, de grootste partijen in de raad, voorstander is van strengere sancties. Het was ook in onze stad dat in 2025 ruim een kwart miljoen mensen bijeen kwamen om een ‘rode lijn’ te trekken wat betreft het geweld van Israël. Bovendien, je hoeft maar een willekeurige Amsterdamse straat in te lopen en de ramen en gebouwen wemelen van Palestijnse vlaggen en andere uitingen van solidariteit. Al deze signalen tonen aan dat een groot deel van de Amsterdamse bevolking een andere koers wenst. De vraag waarom Amsterdammers zich hierover zouden moeten uitspreken, raakt aan de positie en verantwoordelijkheid van Nederland en Amsterdam. Nederland is binnen de Europese Unie (EU) de grootste financierder en handelspartner van Israël. Amsterdam is als hoofdstad het grootste financiële en economische centrum van het land en speelt daarmee een belangrijke rol in internationale economische en politieke verhoudingen.

Daarnaast heeft Nederland in 1948 het Genocideverdrag, dat staten verplicht om genocide te voorkomen, ondertekend. Dus, wanneer nationaal beleid tekortschiet, moeten lokale overheden binnen hun bevoegdheden handelen. Bijvoorbeeld, de Gemeente Amsterdam (hierna: “de gemeente”) erkent niet officieel dat er sprake is van genocide, etnische zuivering, apartheid en kolonialisme in Bezet Palestina door Israël, zoals meerdere internationale mensenrechtenorganisaties al wel hebben gedaan. De gemeente onderhoudt momenteel ook relaties met bedrijven en organisaties die gelinkt worden aan schendingen in Bezet Palestina. Hieronder wordt daarover verder uitgewijd. Veel Amsterdammers vinden dat hun stad niet medeverantwoordelijk mag zijn voor genocide, etnische zuivering, apartheid, kolonialisme of andere schendingen van het

3

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

internationaal recht. De gemeente beschikt over beleidsinstrumenten op economisch, financieel, politiek, cultureel, juridisch en sportvlak om hier verandering in te brengen. Amsterdam Palestina Referendum (APR) kiest voor een alternatief burgervoorstel. Het initiatiefvoorstel van Ahmadi (De Vonk) en Khan (Denk) geeft een goede start voor een BDS beleidskader, maar ons voorstel is vollediger. Concreet zien wij de volgende verschillen of aanvullingen: ●​ expliciete erkenning van alle misdaden tegen de menselijkheid door Israël ●​ volledige transparantie voor alle burgers over alle huidige banden met Israël en medeplichtige organisaties ●​ boycot van medeplichtige lobby-instellingen ●​ een sportboycot ●​ concrete materiële en procedurele steun voor de private sector in BDS implementatie ●​ publiekscampagne specifieker gericht op BDS maatregelen ●​ volledige onderwijs boycot, niet alleen vanuit de academie ●​ BDS lobby richting de provincie Noord-Holland Dit alternatief burgervoorstel beoogt democratisch zeggenschap voor Amsterdammers: een open, transparante en collectieve keuze over de normen en waarden die Amsterdam als stad uitdraagt. Wij willen dat Amsterdammers de mogelijkheid krijgen om een duidelijk standpunt in te nemen tegen genocide en ernstige schendingen van mensenrechten.

Onze oproep aan de gemeente is: voeg de daad bij het woord, luister naar de wil van de Amsterdammers en maak Amsterdam daadwerkelijk een mensenrechtenstad. Niet alleen als PR-stunt, maar door heldhaftig, vastberaden en barmhartig op te staan voor rechtvaardigheid, in Amsterdam en de rest van de wereld.

4

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

AMSTERDAM PALESTINA REFERENDUM (APR) Met dit initiatief tot een alternatief burgervoorstel pleiten wij, APR, als diverse groep Amsterdammers voor het implementeren van de volgende eisen door de gemeente: 1.​ Erken officieel dat Israël misdaden tegen de menselijkheid pleegt jegens de Palestijnen. De gemeente erkent formeel dat de behandeling van Palestijnen door Israël aangemerkt wordt als misdaden tegen de menselijkheid, waaronder genocide, ethnische zuivering, apartheid en kolonialisme. Deze erkenning dient als leidraad voor gemeentelijk beleid, samenwerkingen en besluitvorming, zodat Amsterdamse instanties niet medeplichtig zijn aan schendingen van het internationaal recht. Dergelijke officiële standpunten zijn niet uniek: verschillende landen, steden en provincies erkennen dat Isräel genocide pleegt tegen de Palestijnen, zoals Spanje, Leuven en Puglia. Door ook dit standpunt in te nemen, minimaliseert de gemeente de kans dat Amsterdam mensenrechtenschendingen faciliteert en sluit zij zich aan bij internationale normen die de bescherming van mensenrechten onderstrepen. 2.​ Verschaf volledige transparantie over gemeentelijke banden met Israël, inclusief bedrijven en organisaties die medeplichtig zijn aan schendingen van mensenrechten door Israël.

De gemeente start een doorlopend en onafhankelijk onderzoek naar alle gemeentelijke banden (economisch, financieel, politiek, juridisch, cultureel en op sportgebied) met bedrijven en organisaties die medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen door Israël. Ter waarborging van transparantie dienen de resultaten zolang de situatie in Palestina voortduurt tweemaal jaarlijks gepubliceerd te worden. De gemeente zal ook een meldingsplicht instellen bij ambtenaren om ervoor te zorgen dat de gemeente op de hoogte is van deze banden. Transparantie is cruciaal om naast de gemeente zelf, ook bedrijven en burgers bewust te maken van welke bedrijven en organisaties bijdragen aan schendingen van internationaal recht. Door dit onderzoek en de publicatie ervan te verplichten, kan de gemeente voorkomen dat publieke middelen (in)direct meewerken aan ernstige mensenrechtenschendingen in Bezet Palestina.

5

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

3.​ Maak een einde aan alle inkopen of aanbestedingen met Israëlische en andere instituten en bedrijven die gekoppeld zijn aan mensenrechtenschendingen door Israël. De gemeente stopt per direct alle contracten met, dienstverlening, inkopen of aanbestedingen bij organisaties en bedrijven die direct of indirect bijdragen aan de genocide op danwel mensenrechtenschendingen jegens Palestijnen. Indien het verbreken van contracten niet mogelijk is, weigert de gemeente deze te verlengen. De gemeente kan eisen dat bedrijven die meedoen aan aanbestedingen verklaren dat zij geen banden hebben met de Israëlische genocide of bezetting. Zo schrijft de International Court of Justice (ICJ) voor dat lidstaten verplicht zijn om niet te handelen met Israël via illegale Israëlische nederzettingen. Internationale voorbeelden laten zien dat dit mogelijk is: in 2019 besloot de gemeenteraad van Oslo bijvoorbeeld producten en diensten uit illegale Israëlische nederzettingen te verbannen uit de stad. Op vergelijkbare wijze verbraken de Italiaanse provincies Puglia en Emilia-Romagna in Italië in mei 2025 institutionele banden met Israëlische overheidsinstanties. Ook onze gemeente kan vergunningen intrekken of weigeren als bedrijven de Nederlandse of internationale wet overtreden of een directe bedreiging vormen voor de openbare orde en veiligheid.

Ter illustratie maakt het GVB gebruik van trams en metro's van het Spaanse bedrijf CAF, dat betrokken is bij de aanleg van de treinverbinding die West-Jeruzalem verbindt met illegale Israëlische nederzettingen in Bezet Palestina. Daarnaast was de gemeente in 2025 mede-sponsor van Pride Amsterdam met Booking.com, een bedrijf dat accommodaties aanbiedt in illegale Israëlische nederzettingen en daarmee bijdraagt aan de financiële rendabiliteit van de koloniale Israëlische annexatie van Palestina. Deze twee bedrijven komen ook voor in het rapport van de VN Mensenrechtenraad over bedrijven die actief zijn in illegale Israëlische nederzettingen. Als laatste mag ICL, een Israëlisch chemicaliënbedrijf, al jarenlang ongestoord Amsterdam-Noord vervuilen. Daarnaast voorziet ICL illegale Israelische nederzettingen in Bezet Palestina van agriculturele producten, produceert ICL fosfor voor wapenbedrijven wiens wapens gebruikt zijn door Israël in Bezet Palestina en Libanon en investeert ICL fors in het Israëlische leger. Door met deze bedrijven in zee te (blijven) gaan, normaliseert en draagt de gemeente Amsterdam bij aan systematisch Israëlisch geweld en mensenrechtenschennis jegens de Palestijnen. Dit soort bedrijven dienen geen plek te krijgen binnen onze stad.

6

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

4.​ Beëindig alle banden met Israelische instellingen en andere medeplichtige (lobby)-instituten. Amsterdam verbreekt alle samenwerkingen en contacten met organisaties die direct of indirect bijdragen aan, of actief lobbyen voor, mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen. Dat geldt zowel voor Israëlische instellingen als voor Nederlandse organisaties die deze politiek normaliseren of verdedigen, zoals het CIDI. Wereldwijd kiezen steeds meer steden ervoor om afstand te nemen van instellingen die betrokken zijn bij bezetting, apartheid of andere ernstige mensenrechtenschendingen. Door dat voorbeeld te volgen, zorgt Amsterdam ervoor dat de stad niet langer steun of legitimiteit geeft aan instellingen die onderdrukking in stand houden. 5.​ Stel als gemeente een culturele & sportboycot in. De gemeente weert alle officiële delegaties van Israël, waaronder culturele delegaties en sportteams. Dit wordt officieel beleid. De gemeente onderschrijft hierbij de Palestijnse Campagne om de Academische en Culturele Boycot van Israël (PACBI). Veel Israëlische culturele instanties zijn medeplichtig aan het witwassen van de Israëlische bezetting van Palestina, door te zwijgen of door actief bij te dragen aan Israël’s schendingen van het internationaal recht, aldus PACBI.

De gemeente dient deze culturele instanties te boycotten en hen de toegang tot Amsterdam en haar culturele sector te ontzeggen. Dit beleid is niet gericht tegen Israëlische individuen. Het feit dat een Israëlische kunstenaar of een individu actief in de kunstsector gelieerd is aan een Israëlische culturele instelling is niet voldoende reden om dit individu uit te sluiten van optredens of activiteiten in Amsterdam. Echter, wanneer dit individu gelieerd is aan een Israëlische instelling die medeplichtig is aan schendingen van de mensenrechten van Palestijnen, of de Israëlische Staat representeert, mogen zij niet participeren in culturele activiteiten in Amsterdam. Ook officiële Israëlische sportteams zijn delegaties van Israël. Wij verwelkomen dan ook de motie, aangenomen in de gemeenteraad afgelopen september, die ervoor zorgt dat sportclubs uit landen die bijdragen aan bezetting en racisme, zoals Maccabi Tel-Aviv, geweerd worden uit Amsterdam.

7

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

6.​ Roep de privé-sector op om samenwerking en de handel met Israël te beëindigen en stimuleer deze sector door materiële steun en procedures aan te bieden. De gemeente roept spelers in de privé-sector in Amsterdam op om handel met Israël en de levering van materiële steun aan Israël van elke vorm te staken. Volgens onderzoek van de Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) is Nederland ‘s werelds grootste investeerder in Israël, verantwoordelijk voor twee derde van de totale Europese investeringen. In 2023 investeren Nederlandse bedrijven €50 miljard in Israël en Israël €47 miljard in Nederland. Het grootste deel van die investeringen loopt via de Zuidas, via bedrijven maar ook via doorstroomvennootschappen, ook wel brievenbusfirma’s genoemd. De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om hier binnen haar bevoegdheden verandering in te brengen. 7.​ Bemoedig en informeer burgers in Amsterdam door een ​bewustwordingscampagne te lanceren over Boycot, Desinvesteren en Sancties (BDS) en hoe zij ethisch verantwoorde producten kunnen kopen. De gemeente start per direct met een publiekscampagne met Palestijnse sprekers. Hierin worden consumenten bewust gemaakt over BDS en hoe ze ethische consumenten kunnen zijn.

Hierbij kan gedacht worden aan een campagne ‘Wij eisen de nacht op’, waarbij deze leus voor de veiligheid van vrouwen geprojecteerd werd op het stadhuis in Amsterdam en te zien was op schermen door de stad. Ook kan de gemeente bijvoorbeeld bij elke bewoner een informatiebrochure laten bezorgen met stappen die zij zelf kunnen ondernemen tegen de genocide en apartheid in Bezet Palestina – het aanspreken van werkgevers op the ethiek in hun beleid of het boycotten van producten en diensten van organisaties die op de BDS-lijst staan. Daarnaast kan de gemeente buurthuizen en andere instellingen aansporen om informatieavonden te houden over de genocide en bezetting in Palestina en ieders burgerplicht om hier tegen op te staan. Tegelijkertijd kan de gemeente ruimte bieden voor maatschappelijke bewustwordingscampagnes en publieke actie. Hierbij kan gedacht worden aan de historische anti-Apartheidsbijeenkomsten die in de jaren ‘70 en ‘80 in Amsterdam georganiseerd werden of de week van solidariteit met het ANC, gesteund door toenmalig burgemeester Ed van Thijn.

8

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

8.​ Roep de Rijksoverheid, de Provincie Noord-Holland, het kabinet en de Tweede Kamer op om het internationaal recht en mensenrechten te respecteren en om de BDS-beweging te steunen. De gemeente roept de Rijksoverheid, de Provincie Noord-Holland, het kabinet en de Tweede Kamer officieel op om hun beleid in lijn te brengen met het internationaal recht en maatregelen te nemen die voorkomen dat Nederlandse publieke middelen bijdragen aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen. Hierin wordt ook verwerkt dat dit gaat om sancties, waaronder sancties m.b.t. wapenhandel en het boycotten van Israelische producten en culturele en sportinstituten. Dit omvat onder meer: het landelijk verbieden van inkoop van producten uit illegale nederzettingen, het invoeren van een verplichte mensenrechten-toets voor alle bedrijven die zaken doen met de overheid en het opschorten van samenwerkingen met Israëlische overheidsinstanties die worden gelinkt aan de Israëlische bezetting of andere mensenrechtenschendingen. 9.​ Roep onderwijsinstellingen in Amsterdam op om alle banden met Israëlische onderwijsinstellingen te verbreken. De gemeente voert gesprekken met Amsterdamse onderwijsinstellingen om hen actief aan te moedigen om institutionele banden met Israelische onderwijsinstellingen, die actief bijdragen aan mensenrechtenschendingen in Bezet Palestina, te verbreken.

Ook dienen onderwijsinstellingen geen banden te onderhouden met andere bedrijven en organisaties die medeplichtig in genocide en apartheid worden geacht. Oproepen en ondersteunen van academische boycots zijn onderdeel van bredere internationale discussies over de rol van universiteiten in conflicten en schendingen van mensenrechten. In verschillende landen zijn er universiteiten die, na druk van studenten, docenten en faculteitsverenigingen, institutionele banden met Israëlische universiteiten, die betrokken zijn bij militaire- of staatsactiviteiten, hebben beëindigd. Ook zijn er binnen Nederland institutionele stappen te zien; de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten (KABK) in Den Haag heeft de samenwerking met de Bezalel Academy of Arts and Design in Jeruzalem afgebroken en de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam heeft uitwisselingsprogramma’s met Israëlische instellingen opgeschort. Deze gemeentelijke oproep benadrukt dat academische instellingen niet alleen vrijheden zoals academische vrijheid en vrijheid van meningsuiting moeten beschermen, maar ook aandacht moeten hebben voor de ethische gevolgen van hun samenwerkingen in situaties van genocide, bezetting en andere internationaalrechtelijke situaties.

9

Een mensenrechtenstad in woord én daad​

​

​

​

​

16 februari 2026

10.​Roep andere steden en landen op om het voorbeeld van de BDS-beweging te volgen en, indien relevant, een wapenembargo en economische sancties in te stellen tegen Israël. Amsterdam roept andere gemeenten in G4- en VNG-verband, nationale overheden en internationale partners op om vreedzame en rechtmatige drukmiddelen te overwegen, zoals boycots, desinvesteringen en sancties, naar het voorbeeld van de BDS-beweging. Er wordt opgeroepen tot een wapenembargo en gerichte economische sancties tegen staten en bedrijven die betrokken zijn bij ernstige schendingen van het internationaal recht. De gemeente zal ook bij andere steden en gemeenten gesprekken voeren en hulp vanuit de eigen ervaring bieden aan andere steden met dezelfde strevens. In verschillende landen en steden zijn resoluties aangenomen en wordt er beleid gevoerd waarin militaire samenwerking, wapenhandel en economische relaties worden heroverwogen en opgeschort. De gemeente benadrukt dat dergelijke maatregelen vreedzame en proportionele middelen zijn om naleving van mensenrechten en internationaal recht te bevorderen en verdere escalatie van de genocide van Palestijnse en andere burgers te voorkomen.

10

Inleidend verzoek tot het houden van een referendum over een alternatief burgervoorstel Ondergetekenden verzoeken de voorzitter van de gemeenteraad een referendum te houden over het volgende ontwerp raadsbesluit:

Boycot, Desinvestering en Sancties tegen Israël van de leden Ahmadi en Khan Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum:

Pagina 1 van 2

Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Amsterdam Geboortedatum: Achternaam: Voorna(a)m(en): Adres: Woonplaats: Geboortedatum: Het inleidend verzoek moet worden ingediend door minimaal drie en maximaal zeven initiatiefnemers die gerechtigd zijn het initiatief te vertegenwoordigen. Stuur het alternatief burgervoorstel als bijlage bij dit formulier mee. Geef hieronder een beknopte motivering voor de gekozen referendumvorm: Motivering: Amsterdam Palestina Referendum (APR) kiest voor een alternatief burgervoorstel. Het initiatiefvoorstel van Ahmadi (De Vonk) en Khan (Denk) geeft een goede start voor een BDS beleidskader, maar ons voorstel is vollediger. Vandaar dienen wij het alternatief burgervoorstel, Amsterdammers voor een Mensenrechtenstad in woord én daad in.

De procedure en voorwaarden van een referendum zijn opgenomen in de Referendumverordening Amsterdam, die is opgenomen op www.overheid.nl. Vragen? Neem gerust contact op met de raadsgriffie via referendum@amsterdam.nl.

Pagina 2 van 2