Initiatiefvoorstel - Etnisch Profileren Stop, Politie! docx

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Datum vergadering Nummer Directie Van Datum Portefeuille Agendapunt

Nummer Openbare Orde & Veiligheid Veldhuyzen Datum van indienen Openbare Orde en Veiligheid Agendapunt

Onderwerp Instemmen met het initiatiefvoorstel ‘Etnisch profileren: Stop, politie!’ van het lid Veldhuyzen. De gemeenteraad van Amsterdam besluit I.​ In te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel II.​ Het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1.​ In samenwerking met de driehoek een lokale pilot te starten met verplichte (digitale) stopformulieren voor alle politiecontroles in Amsterdam, waarin in ieder geval de volgende gegevens vastgelegd worden: -​ dienstnummer controlerende agent; -​ reden voor controle en wettelijke bevoegdheid; -​ tijdstip en locatie van de controle; -​ eventueel vervolg van de controle (waarschuwing; bekeuring; aanhouding; anders, nl.); -​ of er naar aanleiding van de controle een mutatie is opgemaakt; -​ persoonlijke gegevens gecontroleerde, op basis van vrijwillige zelfidentificatie, te weten gender, leeftijd en etniciteit; 2.​ Verschillende opties uit te werken voor het realiseren van een onafhankelijk klachtenbureau politie dat het toegankelijker maakt voor Amsterdammers om klachten over politieoptreden in te dienen, met als doel beter inzicht te krijgen in de daadwerkelijke omvang van deze klachten, en deze met voor- en nadelen aan de raad voor te leggen; 3.​ In samenwerking met Discriminatie.nl regio Amsterdam en relevante maatschappelijke organisaties een campagne te starten om de meldingsbereidheid voor etnisch profileren en

discriminerende politiecontroles te bevorderen; 4.​ In samenwerking met relevante maatschappelijke organisaties onderzoeken of de vragenlijst voor de Amsterdamse Veiligheidsmonitor voldoende inzicht biedt in de omvang van etnisch profileren; 5.​ In aanvulling op het onderzoek van de Veiligheidsmonitor jaarlijks, extern en onafhankelijk onderzoek te doen naar de aard, aanleiding en frequentie van ervaringen van burgers met door de politie geïnitieerde politiecontacten om te beoordelen wat het effect is van de maatregelen tegen etnisch profileren; 6.​ De volgende data periodiek beschikbaar te stellen aan de raad en andere belangstellenden, op een manier die zowel transparantie als privacy waarborgt: -​ ruwe data over politiecontroles en etnisch profileren uit de Veiligheidsmonitor; -​ kwantitatieve data uit de pilot stopformulieren (zie 1); -​ resultaten van onderzoek naar voortgang en effectiviteit van de maatregelen (zie 5);

1

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 2 van 13

7.​ Als Amsterdam een voortrekkersrol te spelen in de strijd tegen etnisch profileren, hierover in gesprek te gaan met de Driehoek, het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Nationale Politie over het landelijk invoeren van bovenstaande maatregelen, en hier jaarlijks over te rapporteren naar de raad. Wettelijke grondslag artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet Initiatiefvoorstel Inhoudsopgave Inleiding.................................................................................................................................. 2 Wetten, regels en kaders...........................................................................................................4 Definitie.......................................................................................................................................... 4 Handelingskader professioneel controleren.....................................................................................5 Toetsingskader CRM........................................................................................................................5 Patroon van racisme en discriminatie......................................................................................... 5 Online discriminatie........................................................................................................................

6 Racistisch geweld............................................................................................................................ 6 Onveilige werkomgeving................................................................................................................. 7 Een veilige stad voor iedereen................................................................................................... 8 Pilot stopformulieren...................................................................................................................... 9 Onafhankelijk klachtenbureau....................................................................................................... 10 Campagne meldingsbereidheid..................................................................................................... 11 Veiligheidsmonitor.........................................................................................................................11 Onafhankelijk onderzoek............................................................................................................... 12 Transparante data..........................................................................................................................12 Goed voorbeeld doet volgen.......................................................................................................... 13

Inleiding Etnisch profileren is een overtreding van artikel 1 van onze grondwet1, dat ongelijke behandeling op basis van criteria als etniciteit en afkomst expliciet verbiedt. Toch zijn er helaas al decennialang aanwijzingen dat dit probleem zich nog regelmatig voordoet, waardoor mensen van kleur vaker in aanraking komen met - of gecontroleerd worden door - politie. Soms kan het dragen van dure kleding of het besturen van een luxe auto al aanleiding zijn om staande gehouden te worden voor een controle. Dit is niets nieuws, in 2012 schreef Sinan Çankaya in zijn boek De controle van Marsmannetjes en ander Schorriemorrie2 over voorbeelden van - en onderzoeken naar - etnisch profileren die zo ver teruggaan als de jaren ‘70. Hij beschrijft hierin onder andere de definitiemacht waarover politieagenten beschikken, het vermogen en de macht om mensen te bestempelen als afwijkend van de norm, of iemand die in de gaten gehouden dient te worden.

1

Grondwet, Overheid - https://wetten.overheid.nl/BWBR0001840/2023-02-22#Hoofdstuk1 De controle van Marsmannetjes en ander Schorriemorrie, 2012, Sinan Cankaya (Boom Lemma) https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/640614/2/document 2

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 3 van 13

Al jaren beweert de politie, bij monde van hoge functionarissen binnen de organisatie, dat zij er alles aan doen om dit probleem te bestrijden. Ondanks alle inspanningen en positieve berichten over de voortgang, concluderen mensenrechtenorganisaties als Amnesty International keer3 op keer4 op keer5 dat de politie zich - bewust of onbewust - schuldig blijft maken aan etnisch profileren; zowel als onderdeel van het ‘professioneel controleren’ (preventief fouilleren), als met geautomatiseerde surveillance en algoritmes. Dat er sprake is van etnisch profileren bij politiecontroles wordt al ruim tien jaar aangetoond in onderzoeken, en er zijn al verschillende documentaires over verschenen. Van activisten tot bekende rappers en zelfs politieagenten, allemaal vertellen zij over hun eigen ervaringen met dit fenomeen6. Een constructief doch vernietigend rapport van Amnesty international7, dat vorig jaar in maart verscheen, laat zien dat dit een overheidsbreed probleem is. Bij een groot aantal overheidsinstanties, waaronder politie, gemeenten, en uitvoeringsinstanties als het UWV en DUO zijn deze praktijken in meer of mindere mate onderdeel geworden van de werkcultuur.

Amnesty concludeert dat er te weinig lering getrokken is uit eerdere rapporten over etnisch profileren, en de ontwrichtende gevolgen die het kan hebben als er niet op tijd ingegrepen wordt, zoals bij het toeslagenschandaal. De aanbevelingen die Amnesty doet in hun recente rapport zijn vooral gericht aan het landelijk bestuur. Recentelijk stuurde minister Uitermark van BZK een brief aan de kamer met daarin de kabinetsreactie op de bevindingen. Hierin wordt herhaaldelijk benadrukt hoe belangrijk men de bestrijding van etnisch profileren vindt, en hoe druk er gewerkt wordt aan het vinden van een oplossing voor het probleem. De aanbevelingen die Amnesty doet, bedoeld om het beleid weer te laten voldoen aan mensenrechtenverdragen, worden echter grotendeels weggewuifd. De kans dat deze alsnog worden overgenomen achten wij gering, en wij voelen de verantwoordelijkheid om te kijken wat er wel mogelijk is. In eerste instantie kijken we daarbij naar de politie. Het veiligheidsgevoel van Amsterdammers is immers onlosmakelijk verbonden met de mate van vertrouwen in de instituten die geacht worden onze veiligheid te beschermen. Dit werd onder andere duidelijk uit de recente expertsessie over moslimdiscriminatie, waar door vertegenwoordigers uit de gemeenschap werd aangegeven dat jonge moslims zich niet beschermd voelen door overheid en politie.

Dit soort geluiden zijn helaas al lang geen nieuws meer, en dat is voor ons onbestaanbaar. Met dit initiatiefvoorstel wil De Vonk niet alleen een bijdrage leveren aan de bestrijding van etnisch profileren. Net zo belangrijk is het herstellen van het wederzijdse vertrouwen tussen politie en Amsterdammers, met bijzondere aandacht voor de mensen die hier regelmatig mee in aanraking komen.

3

Proactief politieoptreden vormt risico voor mensenrechten - Etnisch profileren onderkennen en aanpakken, oktober 2013, Amnesty International (NL) https://www.amnesty.nl/content/uploads/2016/11/rapport_etnisch_profileren_ainl_28_okt_2013.pdf 4 Gelijkheid onder druk: De impact van etnisch profileren, november 2013, Amnesty International (NL) & Open Society Justice Initiative https://www.amnesty.nl/content/uploads/2016/11/osf_ainl_gelijkheid_onder_druk_nov_2013.pdf 5 We sense trouble - Automated discrimination and mass surveillance in predictive policing in the Netherlands, 2020, Amnesty International https://www.amnesty.org/en/wp-content/uploads/2021/05/EUR3529712020ENGLISH.pdf 6 2Doc: Verdacht, maart 2021, KRO-NCRV - https://www.npodoc.nl/documentaires/2018/12/verdacht.html 7 Etnisch profileren is een overheidsbreed probleem - Nederlandse overheid moet burgers beschermen tegen discriminerende controles, 21 maart 2024, Amnesty International (NL) https://www.amnesty.nl/content/uploads/2024/03/Amnesty-2024-Rapport-Etnisch-profileren-is-overheidsbreed-pr obleem-2.pdf

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 4 van 13

Door zowel college en raad als de politie zelf objectieve instrumenten te bieden maken we het probleem meetbaar, en stellen we onszelf in staat om de voortgang en effectiviteit van maatregelen beter te monitoren. Daarnaast geven we Amsterdammers meer inzicht in de overwegingen en beslissingen waar agenten in dergelijke situaties mee geconfronteerd worden, om zodoende meer wederzijds begrip te creëren. In dit initiatiefvoorstel analyseren we interne en externe factoren die ten grondslag liggen aan dit probleem en het in stand houden. Daarna zullen wij de beleidsvoorstellen uit het dictum nader toelichten. Wetten, regels en kaders Artikel 1 van onze grondwet luidt: “Allen die zich in Nederland bevinden worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.” Etnisch profileren is een evidente overtreding van dit artikel. Naast dit allesomvattende verbod op discriminatie, zijn er nog een aantal specifieke wettelijke definities, regels en kaders omtrent etnisch profileren, die wij hier uiteen zullen zetten. Laat ons hierbij voorop stellen dat er wel degelijk sprake is van voortschrijdend inzicht, veel organisaties en instanties hebben de afgelopen jaren hun standpunten omtrent dit onderwerp aangepast en aangescherpt.

Hiermee zijn we er echter nog niet. In dit hoofdstuk laten we zien hoe moeizaam juridische organen in beweging komen als het over dit onderwerp gaat. Vaak zijn er rechterlijke uitspraken nodig voordat men inziet dat bepaalde juridische kaders niet te rijmen zijn met landelijke en internationale wetten en verdragen, en zelfs in zulke gevallen is een versnelde wijziging lang niet altijd gegarandeerd. Definitie Tot voor kort hanteerde de politie de ECRI-definitie van etnisch profileren. In haar algemene beleidsaanbeveling over de bestrijding van racisme en rassendiscriminatie bij de politie uit 2007 hanteert de Europese Commissie tegen Racisme en Intolerantie (ECRI) de volgende definitie van etnisch profileren: “Het gebruik door de politie, zonder oogmerk en redelijke rechtvaardiging, van gronden zoals ras, kleur, taal, religie, nationaliteit of nationale of etnische afkomst, bij controle-, bewakings- of onderzoeksactiviteiten.” Sinds de rechtszaak over etnisch profileren uit 20238, die twee burgers - in samenwerking met Amnesty, Controle Alt Delete, RADAR en PILP - voerden tegen de Koninklijke Marechaussee, is deze definitie aangepast.

De nieuwe, aangescherpte definitie luidt: “Het gebruik van criteria of overwegingen omtrent ‘ras’, huidskleur, etniciteit, nationaliteit, taal of religie bij opsporing en rechtshandhaving zonder dat er een geïndividualiseerde verdenking van een strafbaar feit is.”

8

Koninklijke Marechaussee mag bij controles op verblijfsstatus geen gebruik maken van ras als selectiekenmerk, 14 februari 2024, Rechtbank Den Haag https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Gerechtshoven/Gerechtshof-Den-Haag/Nieuws/P aginas/Koninklijke-Marechaussee-mag-bij-controles-op-verblijfstatus-geen-gebruik-maken-van-ras-als-selectieke nmerk.aspx

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 5 van 13

Handelingskader professioneel controleren In reactie op het eerste Amnesty-rapport over etnisch profileren uit 2013, legde de politie haar richtlijnen voor preventief fouilleren vast in het Handelingskader professioneel controleren9. Dit is het grootste wapenfeit van de politie in de aanpak van etnisch profileren. Hoewel de effectiviteit vooralsnog louter af te lezen lijkt aan het percentage agenten dat ermee bekend is, en het tegengaan van etnisch profileren nergens in het handelingskader als concrete doelstelling geformuleerd staat, wordt het opnieuw onder de aandacht brengen van dit kader vaak als eerste genoemd in het lijstje van maatregelen. Ook hier was tot voor kort nog ruimte voor vrijere interpretatie van agenten. Zo werd bijvoorbeeld niet duidelijk gemaakt dat er voor selectie op grond van etniciteit geen redelijke rechtvaardiging kan bestaan bij proactieve controles. Dit handelingskader werd ook aangepast naar aanleiding van de rechtszaak tegen de Marechaussee10. Selectie op basis van uiterlijk en afkomst is in de huidige versie onder geen beding toegestaan. Toetsingskader CRM Aanvullend op het grondwettelijke verbod op discriminatie, heeft het College voor de Rechten van de Mens (CRM) in 2021 een toetsingskader11 uitgebracht, dat overheidsfunctionarissen helpt te bepalen wanneer risicoprofielen leiden tot discriminatie op grond van etniciteit of afkomst.

Hierin worden de (denk-)stappen uiteengezet die doorlopen moeten worden om te toetsen of een risicoprofiel binnen de grenzen van het discriminatieverbod blijft. Het gaat hierbij om de juridische ondergrens van het discriminatieverbod, zoals geformuleerd door Nederlandse en internationale rechters, en is dus het absolute minimum waar de overheid zich aan moet houden. Eerder genoemde rechtszaak tegen de Marechaussee legde de tekortkomingen van dit toetsingskader bloot. Het laat namelijk ruimte om persoonlijke of uiterlijke kenmerken onderdeel te laten zijn van een selectiebeslissing, zolang het niet de doorslaggevende factor is. Dit standpunt werd door het gerechtshof onderuit gehaald. Hoewel het CRM naar aanleiding van deze rechtszaak beloofde het toetsingskader te herzien, is het toetsingskader uit 2021 - dat nog niet voldoet aan de juridische ondergrens - ruim een jaar na dato nog steeds te vinden op de website. Patroon van racisme en discriminatie Steeds meer van deze kaders komen in lijn met de wet, en ook de uitgesproken intenties van politie hebben zich de afgelopen jaren positief ontwikkeld. De Amsterdamse politie neemt al ruim tien jaar maatregelen om etnisch profileren - en andere vormen van discriminatie en racisme tegen te gaan, en ook het college en deze raad spreken zich hier regelmatig voor uit.

De praktijk is weerbarstig, tot onze spijt moeten wij vaststellen dat discriminatie en racisme binnen de politie in Nederland nog steeds een hardnekkig probleem vormen, dat zich onder andere uit in etnisch profileren. Dit betekent nadrukkelijk niet dat De Vonk van mening is dat elke agent hier schuldig aan is, zij zijn echter wel onderdeel van een systeem dat dringend een update nodig heeft. Een recent rapport van het WODC bevestigt dit. Gebaseerd op internationaal literatuuronderzoek door de Radboud Universiteit en de Universiteit Leiden, blijkt dat etnisch profileren niet alleen een 9

Handelingskader Professioneel Controleren, 2025, Politie https://www.politie.nl/binaries/content/assets/politie/nieuws/handelingskader-professioneel-controleren-2025.pdf 10 Politie weegt uiterlijk en afkomst niet langer mee bij controle van burgers, 26 april 2024, NU.nl https://www.nu.nl/discriminatie/6310190/politie-weegt-uiterlijk-en-afkomst-niet-langer-mee-bij-controles-op-straa t.html 11 Discriminatie door risicoprofielen; Een menselijk toetsingskader, 30 november 2021, College van Rechten voor de Mens - https://publicaties.mensenrechten.nl/file/e006062d-48b8-dc4b-7001-74fc12235383.pdf

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 6 van 13

kwestie is van individuele politieacties, zoals vaak beweerd wordt. Het wordt beïnvloed door bredere - structurele en institutionele - processen, zoals wetgeving, beleid en de interne cultuur binnen de politieorganisatie12. Dit blijkt niet alleen uit onafhankelijk onderzoek. In 2017 stelden 26 politiemedewerkers - veelal mensen van kleur - al een zwartboek discriminatie13 samen, waarin zij hun persoonlijke ervaringen binnen de Nederlandse politie omschreven. Dit probleem manifesteert zich op verschillende manieren, en in alle lagen van de organisatie, zo wordt ook door hogere functionarissen binnen de politie erkend14. Toch wordt dit soort gedrag nog te vaak met de mantel der liefde bedekt, en uitgelegd als ongelukkige incidenten of uitspattingen van individuen. Door racisme onbestraft te laten wordt het genormaliseerd, en houdt men een giftige organisatiecultuur in stand. In dit hoofdstuk bestuderen we een aantal verschillende facetten van deze cultuur. Online discriminatie Er zijn verschillende gevallen bekend van agenten die hun boekje te buiten gaan op sociale media, of in groepschats met collega’s. Onder andere in Rotterdam15, maar ook binnen het korps Amsterdam16, werden er agenten uit hun functie gezet wegens “ernstig grensoverschrijdende en discriminerende berichten” in WhatsApp-groepen.

Het bestaan van deze groepen komt regelmatig naar voren in strafrechtelijke onderzoeken. Het is makkelijk om dit weg te zetten als een serie incidenten, maar het feit dat er door het hele land agenten zijn die zich vrij voelen om racistische uitspraken te delen met collega’s lijkt te wijzen op tolerantie en normalisatie van dit soort taalgebruik binnen de organisatie. Het laat eveneens zien dat er vooroordelen heersen tegen bepaalde bevolkingsgroepen, die etnisch profileren in de hand werken. Dit is zorgwekkend voor een organisatie met een geweldsmonopolie, die geacht wordt onbevooroordeeld te werk te gaan. Bovendien draagt het individualiseren van structurele problemen eraan bij dat agenten zich persoonlijk aangesproken voelen als deze problemen benoemd worden, terwijl de kritiek zich doorgaans richt op het systeem waarin zij opereren. Racistisch geweld Excessief politiegeweld komt helaas ook nog steeds voor, en slachtoffers zijn disproportioneel vaak mensen van kleur. Van verbaal geweld17 en fysieke gevechten met toevallige passanten18, tot

12

Etnisch profileren door de politie: een systematische literatuurstudie toegespitst op de Nederlandse context, december 2023, Radboud Universiteit & Universiteit Leiden - https://repository.wodc.nl/bitstream/handle/ 20.500.12832/3317/3239-etnisch-profileren-door-de-politie-volledige-tekst.pdf 13 Medewerkers politie maken zwartboek discriminatie, 24 november 2017, NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2017/11/24/medewerkers-politie-maken-zwartboek-discriminatie-14215030-a1582552 14 Politiechef: racisme en discriminatie ‘structureel probleem’ binnen de politie, 23 mei 2022, NOS https://nos.nl/artikel/2429926-politiechef-racisme-en-discriminatie-structureel-probleem-binnen-de-politie 15 Agenten definitief niet vervolgd voor racistische appjes, 26 oktober 2021, RADAR https://radar.nl/agenten-definitief-niet-vervolgd-voor-racistische-appjes/ 16 Grensoverschrijdende berichten in appgroepen politie: 12 agenten bestraft, 1 februari 2024, RTL https://www.rtl.nl/nieuws/artikel/5432677/onderzoek-naar-appgroepen-politie-amsterdam-meerdere-werknemersbuiten 17 Opnieuw doen agenten racistische uitspraken, waarom blijft het misgaan bij de poltie?, 27 maart 2023, EenVandaag https://eenvandaag.avrotros.nl/item/opnieuw-doen-agenten-rascistische-uitspraken-waarom-blijft-het-misgaan-b ij-de-politie-duidelijke-norm-stellen-is-noodzakelijk/ 18 Politiechef biedt weer excuses aan voor racisme politie

Rotterdam, 28 oktober 2022, NOS https://nos.nl/artikel/2450143-politiechef-biedt-weer-excuses-aan-voor-racisme-politie-rotterdam

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 7 van 13

wurggrepen met dodelijke afloop19. Het absolute aantal politiedoden in Nederland mag dan aanzienlijk lager liggen dan in bijvoorbeeld de Verenigde Staten, de statistieken zijn nog steeds schokkend. Sinds Controle Alt Delete in 2016 begon met de registratie van fatale incidenten, overleden er elk jaar tussen de 8 en 24 mensen onder directe verantwoordelijkheid van wetshandhavers20, voor 2025 staat de teller al op drie. Bij mensen met een migratieachtergrond komt dit disproportioneel vaker voor dan bij Nederlanders zonder migratieachtergrond, maar liefst 11 keer vaker dan je op grond van hun aandeel in de bevolking zou mogen verwachten21. Hoewel het totale aantal wellicht te klein is om hier verregaande conclusies uit te trekken, en in meer dan de helft van de gevallen niet (publiekelijk) bekend is of er sprake is van een migratieachtergrond, zijn de verhoudingen zorgwekkend en lijken deze een patroon van racisme en discriminatie te bevestigen. Onveilige werkomgeving Ook binnen de organisatie zijn mensen van kleur niet altijd veilig. Agenten geven regelmatig aan zich onveilig te voelen in hun werk door racistisch en discriminerend gedrag van collega’s22, de wegkijkcultuur hieromtrent23, en de fluwelen handschoenen waarmee de agenten in kwestie aangepakt worden24. Racistisch gedrag wordt niet alleen gebagatelliseerd, het werkt zelfs niet altijd diskwalificerend voor promoties.

Zo besloot de politie pas na luid protest vanuit de samenleving dat het wellicht toch geen goede zet was om een agent, die zich tijdens de gewelddadige arrestatie van een zwarte man het n-woord liet ontglippen en verzuimde dit te vermelden in het proces-verbaal, voor te dragen voor een leidinggevende functie bij de Vreemdelingenpolitie25. Dit staat in schril contrast met de pesterijen, intimidatie en machtsmisbruik waarmee agenten die zich hier tegen uitspreken regelmatig geconfronteerd worden. Klokkenluiders lopen tegen een blue wall of silence aan, soms zelfs met ontslag als gevolg26. Enkele schrijnende voorbeelden hiervan waren te zien in de hartverscheurende documentaire De Blauwe Familie27, waarin enkele agenten van kleur - en een solidaire witte collega - vertellen over hun ervaringen als klokkenluider binnen de politie. Een half jaar later beoordelen zij de voornemens van hun leidinggevenden als een “manifestatie van schijnheiligheid”, en enkelen geven aan dat hun eigen initiatieven om gesprekken te voeren met leidinggevenden niks concreets hebben opgeleverd28. 19

Hardhandige arrestatie werd Mitch Henriquez fataal, 6 november 2015, NOS https://nos.nl/artikel/2067517-hardhandige-arrestatie-werd-mitch-henriquez-fataal 20 Overleden onder verantwoordelijkheid van wetshandhavers, 2025, Controle Alt Delete https://overleden.controlealtdelete.nl/ 21 Dossier: politiedoden, 2024, Controle Alt Delete - https://controlealtdelete.nl/dossier-politiedoden 22 Klokkenluider hekelt ‘lelijk gedrag’ politietop, korpschef geschrokken, 13 juli 2019, NOS https://nos.nl/artikel/2293256-klokkenluider-hekelt-lelijk-gedrag-politietop-korpschef-geschrokken 23 Agent deelt jarenlange ervaringen van wegkijk cultuur bij de politie, 2021, Controle Alt Delete https://controlealtdelete.nl/articles/agent-deelt-jarenlange-ervaringen-van-wegkijk-cultuur-bij-de-politie 24 Onrust en verbijstering binnen politie na milde sanctie tegen racisme, 11 maart 2021, NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2021/03/11/onrust-bij-politie-na-sanctie-racisme-a4035274 25 Groeiende irritatie over aanhoudend racisme binnen Nationale Politie, 15 juni 2023, NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/15/groeiende-irritatie-over-aanhoudend-racisme-binnen-nationale-politie-a416 7311 26 Fatima Aboulouafa: ‘Ik heb een paar mannen pissed off gemaakt’, 2 oktober 2019, NRC https://www.nrc.nl/nieuws/2019/10/02/ik-heb-een-paar-mannen-pissed-off-gemaakt-a3975453 27 2Doc: De blauwe familie, 23 mei 2022, KRO-NCRV

https://www.npodoc.nl/documentaires/2022/05/de-blauwe-familie.html 28 Racisme bij de politie: alleen de witte agent kreeg gratificatie, de rest heeft juist grote problemen, 20 december 2022, NRC -

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 8 van 13

Het beeld dat klokkenluiders slachtoffer worden van represailles wordt bevestigd door Saniye Çelik29, voorheen ruim vijftien jaar werkzaam als agent en adviseur binnen de politie, tegenwoordig bijzonder hoogleraar Diversiteit en inclusie bij de politie aan de universiteit van Leiden: "Er heerst een familiecultuur bij de politie. Dat is heel fijn als je tot die familie behoort, maar het heeft ook een schaduwzijde. Op het moment dat jij dingen aan de grote klok hangt en je nek uitsteekt, zorgt dat er ook voor dat je afgestoten wordt.” De vraag rijst hoe mensen op straat erop kunnen vertrouwen dat de politie hun veiligheid zal waarborgen, als er zelfs binnen de organisatie sprake is van racisme, discriminatie en intimidatie. Een veilige stad voor iedereen Het bevorderen van het veiligheidsgevoel dat Amsterdammers ervaren is een van de belangrijkste doelstellingen van ons als gemeenteraad. Vertrouwen in de politie, een organisatie die bestaat om onze veiligheid te waarborgen, is daarin essentieel. Niet in de laatste plaats omdat de politie ook een geweldsmonopolie heeft. Helaas is dit vertrouwen bij veel mensen van kleur ernstig geschaad, mede omdat zij – of mensen uit hun familie of omgeving – geconfronteerd worden met etnisch profileren. Maatregelen die de politie neemt richten zich doorgaans op onderwijs en training, en beleidswijzigingen in de interne klachtenbehandeling.

De effectiviteit is vaak moeilijk te beoordelen, onder andere door een gebrek aan transparantie. Daarnaast is de politie voor een groot deel in staat om zelf te bepalen welke maatregelen zij nemen, en in welke mate. Hoewel er op papier wel oog is voor het verstevigen van de relatie tussen politie en burgers, lijkt de politie een aantal maatregelen die hier een substantiële bijdrage aan kunnen leveren - door transparantie en controleerbaarheid te bevorderen - herhaaldelijk uit de weg te gaan. Met dit pakket aan maatregelen hoopt De Vonk een bijdrage te leveren aan een politieapparaat dat transparant en controleerbaar is, en waar geen ruimte is voor racistisch of discriminatoir gedrag. Wij geven grif toe dat dit niet de meest originele lijst voorstellen is, sinds Amnesty in 2013 de noodklok luidde is dit onderwerp meermaals besproken, zowel in deze raad als in de Tweede Kamer. Het eerste punt uit het dictum is zelfs al eerder aangenomen als motie in dit gremium30, maar tot uitvoering is het nog niet gekomen. Dit weerhoudt ons er echter niet van om middels dit initiatiefvoorstel het debat nieuw leven in te blazen in deze raad, in de hoop dat de nieuwe politiechef en het college de urgentie voelen om als hoofdstad het voortouw te nemen in de strijd tegen etnisch profileren. Wij hopen hiermee ook als raad een signaal af te kunnen geven aan de politietop.

Na ruim tien jaar ruim baan te hebben gekregen om op eigen initiatief en naar eigen invulling maatregelen te nemen tegen etnisch profileren kunnen we vaststellen dat er te weinig resultaat is geboekt. Het verlangen om een einde te maken aan etnisch profileren, en de daarbij behorende bereidheid om er alles aan te doen, kan onmogelijk serieus genomen worden als potentiële oplossingen die niet de voorkeur genieten al bij voorbaat weggewuifd worden. In plaats van het nog maar een keer onder de aandacht brengen van een handelingskader, of het zoveelste niet doorslaggevende https://www.nrc.nl/nieuws/2022/12/20/racisme-bij-de-politie-alleen-de-witte-agent-kreeg-een-gratificatie-de-restheeft-juist-grote-problemen-2-a4152098 29 Racisme zit diep bij de politie: ‘Vooruitgang gaat in slakkentempo’, 9 november 2023, Leids Universitair Weekblad Mare - https://www.mareonline.nl/wetenschap/l/ 30 Amsterdamse politie voert stopformulier in tegen etnisch profileren, 14 juli 2016, Het Parool https://www.parool.nl/nieuws/amsterdamse-politie-voert-stopformulier-in-tegen-etnisch-profileren~be201e15/

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 9 van 13

literatuuronderzoek naar effectiviteit van maatregelen, is het de hoogste tijd dat de politie meer transparantie verschaft en serieus aan de slag gaat met adviezen van de politiek en maatschappelijke organisaties. Dit zou wat ons betreft een belangrijke stap zijn richting herstel van het vertrouwen in de politie, zodat elke Amsterdammer zich veilig kan voelen in onze stad, ongeacht uiterlijk of afkomst. In dit hoofdstuk zullen wij alle maatregelen uit het dictum nader toelichten. Pilot stopformulieren Gegevens over straatcontroles worden momenteel alleen geregistreerd indien een agent informatie opvraagt in het daarvoor bestemde MEOS-systeem (Mobiel Effectiever Op Straat). Hierbij ontbreekt doorgaans echter de benodigde informatie om deze controles effectief te kunnen monitoren en evalueren. Informatie over de persoon en situatie wordt vaak alleen vastgelegd wanneer de controle leidt tot bekeuring of aanhouding, of wanneer deze specifiek uitgevoerd wordt om informatie te verzamelen. Aangezien de politie ook burgers controleert die niet direct verdachte zijn, en in situaties waar geen sprake is van een concrete wetsovertreding, worden de meeste controles op geen enkele manier geregistreerd. Dit maakt het ingewikkeld om de effectiviteit van maatregelen tegen etnisch profileren te beoordelen.

Ervaringen met etnisch profileren worden door de politie steevast weggezet als gebaseerd op emoties of een gevoel. Toch gaan telkens de hakken in het zand als er gepleit wordt voor gedegen documentatie van controles, terwijl dat er juist voor kan zorgen dat dit debat op basis van feiten gevoerd kan worden. Het stopformulier is een voorbeeld van zo’n maatregel die al jaren prominent deel uitmaakt van de adviezen en aanbevelingen van mensenrechten- en belangenorganisaties als Amnesty International31 en Controle Alt Delete32, maar nog niet tot uitvoering kwam. Vaak worden onderbezetting en de extra werkzaamheden die een dergelijke pilot met zich meebrengt genoemd als reden om het niet te proberen. De Vonk verwacht echter dat deze pilot zal leiden tot een forse afname in arbitraire controles, waardoor er onderaan de streep wellicht zelfs meer tijd overblijft voor politiewerk. Verder wordt er herhaaldelijk aangestuurd op onderzoeken, die doorgaans niet leiden tot een doorslaggevende conclusie wat betreft de effectiviteit, en positieve resultaten toeschrijven aan een breder pakket aan maatregelen33. Op deze manieren wordt niet de integrale invoering, maar slechts een pilot met stopformulieren inmiddels al bijna tien jaar getraineerd, en zijn we nog geen stap dichter bij het beoordelen van deze maatregel in de Nederlandse of Amsterdamse context.

De oplossing ligt wat ons betreft voor de hand: een pilot geeft meer inzicht in de werkelijke omvang van etnisch profileren en de effectiviteit van de bestrijding. Hierin staan wij niet alleen, en dit is ook zeker niet de eerste keer dat dit idee de revue passeert. In 2016 dienden toenmalig raadsleden Groot Wassink (GroenLinks), Paternotte (D66), Kwint (SP) en Mbarki (PvdA) in deze raad al een motie34 in voor een pilot met stopformulieren, die met grote meerderheid aangenomen werd. Maar ondanks de stemmen van 80% van de raad mocht het niet 31

Stopformulieren essentieel voor eerlijke en effectieve politiecontroles, september 2015, Amnesty International https://www.amnesty.nl/content/uploads/2016/12/amnesty_international_memo_stopformulieren.pdf 32 Drie goede redenen om voor stopformulieren te zijn, 4 mei 2016, Controle Alt Delete https://controlealtdelete.nl/articles/drie-goede-redenen-om-voor-stopformulieren-te-zijn 33 Rapport: Het Stopformulier, 20 september 2016, Pro Facto https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2016D37140&did=2016D37140 34 Motie Groot Wassink, Paternotte, Kwint, Mbarki (587) - Pilot met stopformulieren in Amsterdam om etnisch profileren tegen te gaan, 13 juli 2016, Gemeente Amsterdam https://amsterdam.raadsinformatie.nl/modules/6/Moties%20en%20amendementen/287889

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 10 van 13

zo zijn, locoburgemeester Van der Burg (VVD) trok bij voorbaat al de stekker uit deze pilot35. Dit in navolging van zijn VVD-collega Van Aartsen die, voordat hij interim-burgemeester werd in Amsterdam, in Den Haag een vergelijkbare motie aan zijn laars lapte36. Ook in Groningen leidde een motie die opriep tot een pilot met stopformulieren tot niets. Controle Alt Delete publiceerde in 2022 opnieuw een rapport37 over het belang van stopformulieren, waarin zij beargumenteren dat de aanpak van etnisch profileren nog in de kinderschoenen staat, zolang de politie zich blijft verzetten tegen het systematisch monitoren van politiecontroles en het gedrag van politiemensen. Zij benadrukken hierbij dat leidinggevenden geen zicht hebben op politiecontroles die niet leiden tot een aanhouding of bekeuring. Wij delen deze mening, en verzoeken de driehoek met klem om een pilot te starten met stopformulieren binnen het korps Amsterdam. Het stopformulier wordt bij elke aanhouding of controle ingevuld door de uitvoerende agent, en bevat - naast het dienstnummer en de wettelijke bevoegdheid - informatie over de reden, locatie en het tijdstip. Daarnaast kan ook aangegeven worden of de controle een gevolg heeft gekregen (bijvoorbeeld in de vorm van een aanhouding, bekeuring of waarschuwing), en of er een mutatie is opgemaakt in het systeem door het opvragen of registreren van gegevens.

De aangehouden persoon kan hier persoonsgegevens als gender, leeftijd en etniciteit aan toevoegen, op basis van vrijwillige zelfidentificatie, en ontvangt een kopie van het ingevulde formulier voor eigen administratie. Door elke aanhouding op een gedegen manier te registreren ontstaat er een beter beeld van de frequentie en proportionaliteit van politiecontroles. Daarnaast kan verplichte registratie ook preventief werken, omdat misstanden hierdoor makkelijker te achterhalen zijn. Bovendien is het een teken van welwillendheid naar Amsterdammers, die al bijna tien jaar toekijken hoe politie het liever bij hun eigen maatregelen houdt, zonder significant resultaat. Onafhankelijk klachtenbureau Tot op heden moeten slachtoffers van etnisch profileren - en andere vormen van machtsmisbruik en geweld door de politie - zich melden bij diezelfde politie om een klacht in te dienen of aangifte te doen. Dit leidt tot de ongemakkelijke situaties, waarin de organisatie die over de schreef is gegaan tevens verantwoordelijk is voor het onderzoeken van die klachten, en de afhandeling daarvan. Bovendien blijkt uit een recent onderzoek van BOOS38 dat aangifte doen tegen een agent een nagenoeg kansloze exercitie is, in verschillende gevallen kregen zij te horen dat het helemaal niet mogelijk is.

Zelfs de chatbot (Wout), bedoeld om mensen te helpen met hun aangifte, verwijst mensen naar een klachtenformulier wanneer duidelijk wordt dat het een agent betreft. Een gebrek aan vertrouwen in de politie, en in hun welwillendheid om adequate actie te ondernemen bij misstanden, heeft ernstige gevolgen voor de meldingsbereidheid. Dit werd bevestigd tijdens de recente expertsessie over moslimdiscriminatie. De psychologische impact die etnisch profileren kan hebben op mensen die ermee te maken krijgen gaat verder dan verlies van 35

Pilot met stopformulieren tegen etnisch profileren van de baan, 15 november 2017, Het Parool https://www.parool.nl/nieuws/pilot-met-stopformulier-tegen-etnisch-profileren-van-de-baan~b4d4c969/ 36 Van Aartsen: geen stopformulieren bij politie, 17 juni 2016, Algemeen Dagblad https://www.ad.nl/den-haag/van-aartsen-geen-stopformulieren-bij-politie~a24db5e9/ 37 Zonder (toe)zicht op politiecontroles staat de aanpak van etnisch profileren nog in de kinderschoenen https://beursvanberlage.com/organise/room-overview/break-out-rooms/ 38 Politie maakt het onmogelijk om aangifte te doen tegen een agent, 4 februari 2025 - BNNVARA https://www.bnnvara.nl/joop/artikelen/politie-maakt-het-onmogelijk-om-aangifte-te-doen-tegen-een-agent

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 11 van 13

vertrouwen, en kan zelfs leiden tot angststoornissen en ernstige vormen van PTSS. Daarnaast bestaat er bij veel mensen angst voor wraakacties van een organisatie die toegang heeft tot hun persoons- en contactgegevens. Dit zijn allemaal redenen die mensen ervan kunnen weerhouden om klachten in te dienen, aangifte te doen, of anderszins misstanden te melden bij de politie. Het realiseren van een onafhankelijk bureau voor klachten over de politie zou deze drempels voor een groot deel weg kunnen nemen, en helpt om een beter beeld te krijgen van de omvang van dit probleem en de effectiviteit van de genomen maatregelen. De nationale ombudsman onderzocht in 2020 de behandeling van klachten over etnisch profileren door de overheid. Het bijbehorende rapport39 laat vanuit verschillende invalshoeken zien hoe precair en belangrijk dit proces is. Het pleit voor het “aangrijpen van klachten om institutioneel te leren”, en schetst hier een kader voor. De Vonk verzoekt het college om aan de hand van deze inzichten een aantal verschillende opties uit te werken voor het opzetten van een dergelijk klachtenbureau, en deze met kostenplaatjes en voor- en nadelen aan de raad voor te leggen, uiterlijk voor het zomerreces van dit jaar.

Campagne meldingsbereidheid Zoals eerder gezegd moeten mensen die te maken krijgen met etnisch profileren weten waar zij terecht kunnen om hier melding van te maken, en zich niet belemmerd of bezwaard voelen om dit te doen. Een hogere meldingsbereidheid draagt bij aan een vollediger beeld van de omvang van dit probleem, en maakt het mogelijk om gerichter te werk te gaan in de bestrijding hiervan. Daarom pleit De Vonk voor een bewustwordingscampagne in samenwerking met Discriminatie.nl en andere organisaties die zich inzetten tegen etnisch profileren, discriminatie en racisme, zoals Controle Alt Delete, Meld Islamofobie en The Black Archives. De insteek van deze campagne is tweeledig. Enerzijds is deze bedoeld om mensen bekend te maken met het probleem, de mogelijkheden die zij hebben om klachten in te dienen, en wat hun rechten zijn als ze bij de politie zelf een klacht in willen dienen. Daarnaast dient deze ook om het belang van het melden van misstanden te benadrukken en te laten zien wat er met klachten gebeurt. Door mensen meer inzicht en vertrouwen te geven in het proces hopen wij de meldingsbereidheid te bevorderen. Veiligheidsmonitor Drie keer per jaar neemt het CBS - in samenwerking met O&S en Ipsos I&O - in Amsterdam een enquête af voor de Veiligheidsmonitor, in aanvulling op de landelijke Veiligheidsmonitor, die een keer in de twee jaar verschijnt.

In 2019 zijn er in Amsterdam vragen met betrekking tot politiecontroles toegevoegd aan de Veiligheidsmonitor, deze zijn sinds 2023 ook opgenomen in de landelijke vragenlijst40. Hoewel dit een stap in de juiste richting is, zijn de vragen vooralsnog ietwat generiek, en zou er meer specifieke aandacht kunnen zijn voor etnisch profileren. In potentie is de Veiligheidsmonitor een uitstekend instrument om ook te onderzoeken hoe wijdverspreid etnisch profileren is in Amsterdam, en in hoeverre maatregelen effectief zijn. Daarom roepen wij het college op om samen met specialisten van organisaties als Controle Alt Delete, Amnesty international en Discriminatie.nl te onderzoeken of de huidige vragenlijst voldoende inzicht biedt in de omvang van etnisch profileren, en de resultaten - alsook eventuele voorstellen voor aanvullende vragen - voor te leggen aan de raad. 39

Verkleurde beelden - Hoe moet de overheid omgaan met klachten over etnisch profileren?, 30 maart 2021 - De Nationale Ombudsman https://www.nationaleombudsman.nl/system/files/bijlage/Verkleurde%20Beelden-%20klachtbehandeling%20etni sch%20profileren%20DEF_1.pdf 40 Vragenlijst Veiligheidsmonitor 2023, CBS - https://www.cbs.nl/-/media/_pdf/2024/09/vragenlijst-vm-2023.pdf

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 12 van 13

Onafhankelijk onderzoek Er zijn door de jaren heen al verschillende maatregelen genomen om etnisch profileren aan banden te leggen. Hier wordt echter sporadisch over gecommuniceerd. De jaarlijkse update van de korpschef bleef in zowel 2023 als 2024 uit. Ook raads- en commissieleden zijn vaak genoodzaakt schriftelijke vragen te stellen om aan deze informatie te komen, hetgeen leidt tot onnodige vertraging. Het is wat ons betreft wenselijk dat de driehoek proactief met updates komt over de voortgang en de effectiviteit van het pakket maatregelen, bij voorkeur ook vaker dan één keer per jaar. Dit laat zien hoe serieus het onderwerp genomen wordt, en helpt de raad om een vinger aan de pols te houden in dit proces. De Vonk benadrukt graag nogmaals het belang van onafhankelijk onderzoek. Wij verzoeken het college daarom om, in aanvulling op het onderzoek van de Veiligheidsmonitor, elk jaar een extern en onafhankelijk onderzoek in te stellen. Een onderzoek naar de aard, aanleiding en frequentie van ervaringen van Amsterdammers met door de politie geïnitieerde politiecontacten, met als doel om de effectiviteit van de genomen maatregelen, inclusief eventuele maatregelen die overgenomen worden uit dit initiatiefvoorstel te beoordelen.

Wij voelen ons hierin gesteund door het college, dat in haar coalitieakkoord aangaf waakzaam te blijven voor risico’s als het gaat om etnisch profileren, door periodiek onderzoek te doen naar de aard en uitvoering van politiecontroles41. Vanzelfsprekend verwachten wij dat de resultaten van deze onderzoeken worden gedeeld met de raad. Transparante data Momenteel is er maar één manier waarop we de resultaten van de Veiligheidsmonitor terug kunnen zien: in de Veiligheidsindex van O&S. Hiervoor worden de data uit de Veiligheidsmonitor op basis van verschillende weegfactoren - gebundeld met de twee voorgaande enquêtes en data van de politie met betrekking tot misdrijven en overlast, om per buurt een veiligheidsscore te berekenen. Deze score is een getal, waarbij 100 het gemiddelde is, en een lagere score staat voor een veiligere buurt. Deze onderzoeken leveren een schat aan gegevens op over de veiligheid die Amsterdammers ervaren in hun eigen buurt en stad. Wat De Vonk betreft zouden deze datasets veel beter benut kunnen worden dan momenteel gebeurt. Daarnaast laat de transparantie over de resultaten ook te wensen over. Voor de landelijke Veiligheidsmonitor verschijnt na elk onderzoek een uitgebreid verslag42 waarin de resultaten geanalyseerd en gevisualiseerd worden. Resultaten uit de Amsterdamse variant worden echter maar mondjesmaat beschikbaar gesteld.

Data die bekendgemaakt worden, en de interpretatie daarvan, dienen soms ook met een korrel zout genomen te worden. In 2022 rapporteerde de politie, bij monde van toenmalig politiechef Frank Paauw, over de voortgang van het professionaliseren van controles en het inperken van etnisch profileren43. Hij concludeerde dat “de politie Amsterdam sinds het vaststellen van het plan van aanpak in 2019 weer een aantal positieve ontwikkelingen doorgemaakt heeft.” Begin april 2024 werden de cijfers waar hij zich op baseerde gecorrigeerd op een manier die het positieve beeld dat geschetst werd enigszins in twijfel trekt. Waar de cijfers in eerste instantie de indruk 41

Amsterdams Akkoord, mei 2022, Gemeente Amsterdam https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/946508/amsterdams_akkoord_250622.pdf 42 Veiligheidsmonitor 2023, maart 2024, CBS - https://download.cbs.nl/maatwerk/Veiligheidsmonitor-2023.pdf 43 Professioneel Controleren 2021, 8 september 2022, Politie Eenheid Amsterdam https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/11928616/1

Gemeente Amsterdam

Datum Pagina 13 van 13

wekten dat de tevredenheid van burgers over de politie enorm was toegenomen, lieten de gecorrigeerde cijfers juist een lichte daling zien44. Het toeval wil dat Controle Alt Delete in januari bij O&S de onderliggende data voor deze cijfers opgevraagd heeft. Uit vragen van onze fractie45 over de grote afwijkingen bleek dat er “onbewust een vermoedelijke menselijke fout is gemaakt die (te) laat is ontdekt”, maar dat er geen specifiek aanwijsbare verklaring gevonden is. Het college erkent dat deze afwijkingen eerder opgemerkt hadden kunnen worden als de achterliggende data ook beschikbaar waren gesteld aan de raad en andere organisaties voor nader onderzoek. De Vonk pleit daarom voor meer transparantie over de data waaraan de veiligheid van Amsterdammers afgemeten wordt. Wij roepen het college op om samen met O&S op zoek te gaan naar een manier om te zorgen dat er zo veel mogelijk openheid verschaft wordt in de resultaten van de Veiligheidsmonitor, indien deze bij kunnen dragen aan het monitoren van specifiek beleid - of de uitvoering daarvan - op het gebied van veiligheid.

Door zo veel mogelijk ruwe data beschikbaar te stellen aan raadsleden en maatschappelijke organisaties kunnen menselijke fouten - zoals bovenstaande - sneller opgespoord en gecorrigeerd worden, en wordt het mogelijk om gerichter in te zoomen op uitwerkingen van beleid in de dagelijkse praktijk van mensen en buurten in onze stad. Hetzelfde geldt voor data afkomstig uit eventuele maatregelen die genomen worden naar aanleiding van dit initiatiefvoorstel, zoals de pilot met stopformulieren, en onderzoek naar de voortgang van de aanpak van etnisch profileren in het geheel. Uiteraard dient hierbij de privacy van Amsterdammers, alsook individuele agenten, te allen tijde gewaarborgd te blijven. Waar nodig kunnen gegevens die het mogelijk maken om iemands identiteit te achterhalen minder specifiek gemaakt of versleuteld worden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan gebruikmaken van leeftijdscategorieën in plaats van exacte leeftijd, of een alias voor dienstnummers van agenten. Wij raden aan om hiervoor advies in te winnen bij organisaties die gespecialiseerd zijn in privacy en gegevensbescherming, zoals Bits of Freedom. Goed voorbeeld doet volgen Waar de landelijke politiek soms huiverig is voor verandering, heeft onze stad keer op keer laten zien dat de oplossing vaak dichterbij is dan men denkt, en dat je met een beetje lef en creativiteit heel veel kunt bereiken.

Etnisch profileren is bij uitstek een onderwerp waarop Amsterdam, als een van de meest multiculturele steden ter wereld, het goede voorbeeld dient te geven. Zowel voor andere gemeenten, als voor de landelijke politiek. In de context van een kabinet dat steeds onverschilliger lijkt tegenover racisme en discriminatie, en “veiligheid” probeert te forceren door middel van alsmaar toenemende repressie, is het belangrijker dan ooit dat wij als hoofdstad laten zien dat het ook anders kan. De kabinetsreactie op het Amnesty-rapport over etnisch profileren binnen de overheid bevat weinig concrete stappen om te voldoen aan de aanbevelingen. De minister lijkt zelfs herhaaldelijk te suggereren dat het beleid dat ze nu voeren voldoende is, en dat het kabinet zich graag het recht voorbehoudt om in bepaalde gevallen wél etnisch te profileren. Daarom roept De Vonk het college op om in gesprek te gaan - en te blijven - met de Driehoek, het Ministerie van Justitie en Veiligheid en de Nationale Politie over het landelijk invoeren van bovenstaande maatregelen, en hier jaarlijks over te rapporteren aan de raad. 44

Raadsinformatiebrief: Gecorrigeerde cijfers Veiligheidsmonitor over politiecontroles, 4 april 2024 - Gemeente Amsterdam - https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14006910/1 45 Schriftelijke vragen (Veldhuyzen) inzake gecorrigeerde cijfers Veiligheidsmonitor over politiecontroles - 8 april 2024 - Gemeente Amsterdam - https://amsterdam.raadsinformatie.nl/document/14023632/1