Infographics Deelmobiliteit nov 2025.pdf
Tekst van het document
Algemeen Deelmobiliteit 2022 tot oktober 2025
Inleiding
Marktbeschrijving
Amsterdam blijft groeien, maar de openbare ruimte groeit niet altijd even hard mee. Amsterdammers dienen zo goed mogelijk hun huis, werk, sportclub en hun dagelijkse voorzieningen te bereiken, maar beschikking hebben over eigen vervoer is niet altijd mogelijk. Deelmobiliteit voorziet in een groeiende behoefte om bereikbaarheid te waarborgen en te voorzien in een passende mobiliteitskeuze voor alle inwoners van Amsterdam. Daarnaast maken deelvoertuigen bij voldoende gebruik juist ruimte vrij, wanneer zij een aantrekkelijk alternatief zijn in plaats van vervoermiddelen in eigen bezit.
Doelen deelmobiliteit
Deelscooter
Deelbakfiets
1
Met vertrek van Go Sharing zijn er nu
Er zijn relatief weinig aanbieders actief in
deelscooteraanbieders actief in Nederland. Er vindt hierdoor minder concurrentie plaats.
de markt. Er was eind 2024 aanbieder in Nederland actief, met een aanbod in
De eerste deelauto’s verschenen al bijna 30 jaar geleden in het Amsterdamse straatbeeld, de eerste deeltweewielers volgden de afgelopen 10 jaar.
Passende mobiliteitskeuzes voor alle Amsterdammers.
1
5
gemeenten (Baqme). Eind
2024 2
Publieke mobiliteit als alternatief voor de eigen auto. Er is een ontwikkeling in de markt waarbij aanbieders meerdere modaliteiten (fiets, scooter en auto) aanbieden.
Deelfiets De deelfietsmarkt is in de afgelopen jaren volwassener geworden en het aantal aanbieders is toegenomen. In 2024 landelijk
17
deelfiets aanbieders actief met een aanbod in 215 gemeenten.
3
3
Bij start experimenten 2021 partijen met ontheffing servicegebieden Oost, Westlijn, Zuidas en Zuidoost. Later had alleen nog Donkey Republic de ontheffing voor Oost, Westlijn en Zuidas.
Deelvervoer levert een bijdrage aan minder druk op de openbare ruimte.
Deelmobiliteit in de stad is nog steeds in ontwikkeling en de markt wordt nog steeds volwassener. Dit overzicht is bedoeld om de ontwikkelingen van de afgelopen jaren te laten zien per vervoermiddel: auto, scooter, bakfiets en fiets. Hoe heeft deelmobiliteit zich ontwikkeld op basis van beschikbare data en welke mijlpalen zijn behaald.
2
150
Aanbod van deelbakfietsen (Cargoroo by MOBY).
Aanbieders gaan ook op in, of worden overgenomen door grotere (buitenlandse) concerns, een ontwikkeling van het volwassener worden van de deelvervoermarkt.
Deelauto Een deelauto bespaart daarmee 30 – 111 m² aan publieke ruimte: dit is per deelauto € 322 - € 1.191 vrijgespeelde waarde bij invulling voor meer groen in de stad.**
4
Deelvervoer als onderdeel van het regionaal mobiliteitssysteem.
1.774
3.179
Er rijden momenteel deelauto’s rond waarvan 1.774 uitstootvrij.
= 30–111 m² Publieke ruimte
Verschillende vormen van deelmobiliteit Er zijn in de stad verschillende typen deelvoertuigen actief. Per modaliteit kan het verschillen hoe de deelvoertuigen worden aangeboden. Deelauto’s zijn traditioneel óf backto-one of free-floating (een stadsbrede parkeer vergunning). Daarnaast is zone-floating in opkomst als alternatief voor back-to-one, dit betekent dat de auto wel naar een specifieke buurt of wijk terug moet, maar geen vaste parkeerplaats heeft. Deelfietsen worden in Amsterdam aangeboden op basis van een back-to-many concept en deelbakfietsen zijn back-toone. De deelscooter kent een mengvorm, in bepaalde gebieden is deze freefloating en in andere gebieden zijn er vaste plekken en verbodsgebieden aangewezen waardoor een back-to-many systeem ontstaat. Een interessante ontwikkeling is ook dat free-floating en back-tomany voertuigen steeds vaker ook in andere gemeenten mogen worden achtergelaten, dit maakt bijvoorbeeld regionale ritten mogelijk (zoals we steeds vaker zien bij de deelscooter).
Deelauto
Elektrische deelauto
Definities
Bijdrage van hubs
Free floating
Hubs dragen bij aan het ruimtelijk organiseren van deelvervoer op drukke plekken (voorkomen overlast) en het versterken op plekken waar aanbod deelvervoer beperkt is.
Voertuigen kunnen overal in de openbare ruimte worden aangeboden en geparkeerd, uiteraard wel gehouden aan de algemene parkeerregels voor voertuigen van het betreffende type.
hub hub
Back-to-many Station-based deelmobiliteit waarbij je een deelvoertuig ((bak)fiets, scooter, auto) ophaalt bij een specifieke locatie en kunt achterlaten bij diverse andere terugbrenglocaties of stations binnen een bepaald gebied, in plaats van terug te moeten naar de startlocatie. Denk aan een netwerk van hubs.
Hubs zorgen voor meer mobiliteitsopties, waarmee de bereikbaarheid van de stad behouden blijft en verbeterd wordt.
hub 1
Deelfiets
2
Elektrische deelbakfiets
Back-to-one/ station-based Elektrische deelfiets
hub
hub
Elektrische deelscooter
Deelvoertuigen moeten worden teruggebracht naar dezelfde parkeerplaats of -zone waar ze zijn opgehaald.
Hubs zorgen voor ruimte-efficiënte oplossingen in een verdichtende stad.
P
hub
Beleid en raakvlakken De programma’s Deelmobiliteit en Hubs vinden hun oorsprong in de vastgestelde maatregelen in de Agenda Autoluw (februari 2019). Daarna zijn achtereenvolgens de Agenda Autodelen, Nota Deelmobiliteit, de Hubsvisie Amsterdam, de Beleidsregel Buurthubs en de Nota deelvervoer 2023 vastgesteld. De Hubsvisie en de Nota Deelvervoer worden hierna kort toegelicht. Daarnaast komen Deelmobiliteit & Hubs aan de orde in: • Programma Smart Mobility 2019-2025 • Omgevingsvisie 2050 • Mobiliteitsplannen • Amsterdam Maakt Ruimte (visiedocument) • Visie op publieke mobiliteit in het Bestuursakkoord van de Vervoerregio Amsterdam
Inzet flexibele, tijdelijke buurthubs zorgt voor minder overlast bij grootschalige infrastructurele werkzaamheden en het vergroten van de vervoersmogelijkheden bij grote evenementen. Hubs fungeren als knooppunt in een multimodaal mobiliteitsnetwerk, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen personen en goederen.
hub
ONT2025374
De programma’s
Deelmobiliteit en Hubs 2022 tot oktober 2025
Inleiding
hub
22
buurthubs
hub
Een hub is een plek in de buurt, wijk, stad of regio waar verschillende typen deelvervoer worden aangeboden zoals de deelscooter en deelbakfiets. Door alternatieve vervoeropties aan te bieden wordt de bereik baarheid binnen en buiten de stad geoptimaliseerd, wordt de stad autoluwer en de openbare ruimte ontlast. Buurthubs worden gerealiseerd op locaties waar veel gebruik wordt gemaakt van verschillende vormen van deelmobiliteit. Ze zorgen voor een gestructureerde inpassing van de voertuigen en voorkomen overlast in de omgeving door het instellen van verbodsgebieden rondom de hubs. Logische locaties zijn bijvoorbeeld grotere OVknooppunten, winkelcentra en bij bestemmingslocaties. Daarnaast worden veel buurthubs aangelegd binnen herinrichtings-projecten en gebiedsontwikkeling
14
Bijdrage van buurthub
in woonwijken
hub
8
bij ov knooppunten, voornamelijk bij metrohaltes.
1. Autobezit- en gebruik verminderen geeft meer ruimte. 2. Vergroten mobiliteitsopties en verkeersarmoede voorkomen. 3. Verbeteren luchtkwaliteit. 4. Verminderen van parkeren op straat.
Wijkhub Het uitgangspunt van een Buurthub is dat er minimaal
hub
3
voertuigen in de buurthub staan.
hub
Er zijn circa
70
1. Verminderen aantal (inpandige) parkeerplaatsen in de wijk. 2. Minder (bestel-)autoritten de wijk in. 3. Aanbieden van deelmobiliteitsopties op een centrale plek voor de bewoners. 4. Meer ruimte voor (maatschappelijke) voorzieningen in de openbare ruimte.
Stadshub Buurthubs in voorbereiding. 1. Betere bereikbaarheid van het OV. 2. Meer mobiliteitsopties (stad in en stad uit). 3. Minder auto’s de stad in, minder parkeerplaatsen nodig.
Regiohub
Met het actief maken van een buurthub wordt er een geofence ingesteld. Dit betekent dat in een straal van 200 à 300 meter er geen voertuigen afgemeld worden behalve in de Buurthub.
1. Afvangen autoverkeer regionaal wegennet. 2. Minder parkeerplaatsen nodig in de stad. 3. Meer mobiliteitsopties.
Mijlpalen
Servicegebied buurthubs
December 2021 Hubsvisie vastgesteld door de Raad.
Juli 2022 Standaardisering van ontwerp, materialen en Hubgenerator vastgelegd voor uniformiteit.
September 2022 Start interreg Shared and digital Mobility hubs (SDMH).
April 2023 Beleidsregel Buurthubs treedt in werking.
Juni 2023 De Ruimtelijke Strategie Buurthub en Wijkhubs wordt afgerond en als leidraad gebruikt om locaties voor buurthubs te bepalen.
Juli 2023 De eerste nieuwe stijl buurthub wordt aangelegd bij Metrohalte Isolatorweg.
Januari - december 2024 Nog 7 buurthubs worden gerealiseerd.
Juli 2024 Inpassingsplan hubs en deelvervoer Centrum en De Pijp wordt afgerond.
Januari 2025 Ministerie zegt de SPUK-regeling Buurthubs (3e tranche) toe aan de Zuidas, voor het realiseren van 20 buurthubs op de Zuidas.
Maart 2025 14 voormalige eHubs krijgen een update naar de nieuwe stijl buurthubs.
April 2026
Uitdagingen • Ruimtelijke inpassing • Aanbod is grillig • Continuïteit garanderen
hub
hub ONT2025374
Geen aanbod deelfietsen meer vanuit buurthubs vanaf 1 april 2026. Voor het plaatsen van deelfietsen in hubs is tot 1 april 2026 een aparte beleidsregel actief.
Deelbakfiets 2022 tot oktober 2025
Inleiding De deelbakfiets is onderdeel van de zoektocht naar een effectief en breed deelvervoersysteem in Amsterdam en heeft zeker de potentie om de auto(rit) te vervangen. In wijken met veel jonge gezinnen vormt de elektrische deelbakfiets een goed alternatief voor de privéauto of eigen bakfiets (o.a. halen en brengen van kinderen of spullen in de stad). De stad is ingedeeld in twee vergunningsgebieden: perceel Oost en perceel West. In perceel Oost staan momenteel ca. 335 deelbakfietsen. In perceel West is (nog) geen aanbieder actief. Op basis van de huidige ervaringen en gesprekken met aanbieders werken we in 2026 een systeem uit om een stadsbreed aanbod mogelijk te maken. Deze nieuwe vervolgaanpak voorziet in een meer faciliterende rol voor de gemeente. Dit betekent dat er in eerste instantie bakfietsen aangeboden zullen worden waar de vraag zit en dat in overleg met de aanbieders de kansen benut worden om het aantal buurten met deelbakfietsen uit te breiden.
De experimenten liepen van juni 2021 tot en met juni 2024 met maximaal
110
deelbakfietsen in de stadsdelen Zuid (Rivierenbuurt) en Oost samen.
Het aantal verhuringen tijdens de experimenten was gemiddeld
156
Het aantal verhuringen tijdens de huidige vergunningen is gemiddeld
118
verhuringen per dag.
verhuringen per dag.
De aanbieder in Amsterdam heeft aangegeven dat:
1
4
ongeveer op de deelbakfietsritten een autorit vervangt;
Juni 2021
van de deelbakfietsgebruikers ongeveer de helft vrouw is en de helft man; Vanaf 16 juni 2024 zijn vergunningen van kracht in Perceel Oost met ongeveer
335
Ontwikkeling aantal verhuringen Cargoroo (2023) vs Baqme (2025) per maand, april-juni 5.000 hub
deelbakfietsen (zie kaartje op volgende bladzijde). 4.000
Juni 2024
110
4.978
4.854
4.396 Hiervan staan bakfietsen op nieuwe locaties buiten de stadsdelen Zuid/Rivierenbuurt en Oost.
de meeste deelbakfietsgebruikers tussen de 25 en 35 jaar zijn en
3.000
2.000
3.466
3.797
3.467
1.000
hub 0 April Cargoroo (2023)
In 2025 is het aantal unieke gebruikers gegroeid naar
13.000
Mei Baqme (2025)
Juni
de deelbakfiets voornamelijk door jonge gezinnen wordt gebruikt.
Mijlpalen
Servicegebied deelbakfiets
April 2020 Collegebesluit experimenten met deelbakfietsen in de openbare ruimte.
Juni 2021 Start experimenten met deelbakfietsen in de stadsdelen Oost en Zuid (met aanbieder Cargoroo).
Juli 2023 Vaststelling Nota Deelvervoer 2023 waarin besloten is de deelbakfiets stadsbreed uit te rollen.
Juni 2024 Einde experimenten met deelbak fietsen in de stad (met aanbieder Cargoroo); Start vergunning Baqme voor het stadsbreed aanbieden van deelbakfietsen in Perceel Oost en Perceel West.
September 2024 Eerste deelbakfietsen op straat in stadsdeel Zuidoost.
Medio oktober 2024 10.000e Baqme-verhuring
Januari 2025 Intrekking vergunning voor het aanbieden van deelbakfietsen in Perceel West.
Juni 2025 Ca. 335 Baqme-deelbakfietsen aangeboden in de openbare ruimte in Perceel Oost.
Augustus 2025 45.000e Baqme-verhuring
• Er is zonder financiële bijdrage van de gemeente geen businesscase in een groot aantal buurten in Amsterdam. • In het westelijk perceel is op dit moment geen vergunninghouder. • De vergunning voor het aanbieden van elektrische deelbakfietsen in perceel Oost loopt op 16 juni 2026 af.
hub ONT2025374
Uitdagingen
Deelfiets 2022 tot oktober 2025
De deelfietsen werden tijdens het experiment tot 15 augustus 2025 aangeboden vanuit
Inleiding Gewikt en gewogen: Voor nu geen stadsbrede invulling. Meerwaarde wordt verder onderzocht in een regionale context. Vanaf 2021 is er geëxperimenteerd met de deelfiets in Amsterdam. Op 15 augustus 2025 liep het experiment af. De ervaringen van de afgelopen drie jaar hebben veel nuttige informatie opgeleverd, maar tegelijkertijd geven ze nog geen doorslaggevend bewijs voor nut en noodzaak van deelfietsen. Zo is onduidelijk of het deelfiets gebruik het bezit van auto's of scooters vermindert en overweegt maar een klein deel van de huidige gebruikers om de eigen fiets te vervangen door een deelfiets. Aan de andere kant zien we mogelijkheden voor de deelfiets als aanvulling op het openbaar vervoer en de OV-Fiets. Er is besloten nu geen stadsbreed deelfietssysteem te introduceren. De huidige ontheffing voor deelfietsen in buurthubs loopt tot 1 april 2026. De buurthubs zouden op een later moment ook kunnen worden gebruikt in een mogelijk regionaal deeltweewielersysteem dat op het moment wordt voorbereid door de Vervoerregio Amsterdam.
hub
Na 14 dagen (tot 3 maanden) hub
3
servicegebieden namelijk Oost, Westlijn, Zuidas.
Er is
1
Binnen 14 dagen
35%
En dat de deelfiets ook na 14 dagen (tot 3 maanden) een of meer keer gebruikt.
35% Vanaf 15 augustus 2025 worden iop straat deelfietsen enkel nog vanuit buurthubs aangeboden. Het gaat om ongeveer
150
65%
Het lijkt waarschijnlijk dat deze 35% voornamelijk lokale gebruikers en frequente bezoekers (werkers, studenten) zijn en de 65% vooral dagjesmensen, toeristen en deelfietsprobeerders. Voor de gemeente zijn toeristen geen specifieke doelgroep vanuit het oogpunt van de deelfiets.
deelfietsen.
aanbieder actief.
1 Eerste helft 2022
65%
Het blijkt dat van de deelfietsgebruikers uitsluitend binnen een tijdsbestek van 14 dagen de deelfiets een of meer keer gebruikt.
2
P
71
Aanbod
max. 900
Eerste helft 2025
489 0
100
200
300
400
500
Binnen de experimenten mochten maximaal 900 deelfietsen worden aangeboden.
Het gemiddeld aantal verhuringen per dag heeft een groei laten zien: van circa 70 in de eerste helft van 2022 naar circa 490 in eerste helft van 2025.
600–800
In 2024 is een enquête uitgezet onder gebruikers. Van de respondenten was 60% man. De meeste respondenten waren tussen de 25 en 34 jaar (46%). 22% van de respondenten was tussen de 35 en 49 jaar.
beschikbaar
Het aantal aan beschikbare voertuigen lag in de afgelopen jaren ongeveer tussen de 600 en de 800.
40%
Vrouw
60% Man
In het landelijk gebruikersonderzoek deelmobiliteit geven respondenten aan dat de combinatie met het OV (79%) de belangrijkste reden is om de deelfiets te gebruiken, gevolgd door dat ik van deur tot deur kan komen. (48%)
Juni 2025
De locaties met de meeste verhuringen tijdens het experiment lagen nabij een halte of station van het openbaar vervoer (bijvoorbeeld Amstel Station) of waren de dichtstbijzijnde optie tot het centrum (zoals Piet Heinkade en Wibautstraat ). Ook in de stallingen Beursplein en Leidseplein stonden veel deelfietsen.
Het aantal unieke gebruikers was in het afgelopen jaar meer dan
87.500
.
(oktober 2024 tot en met september 2025).
50 40 30 20
46% 22%
10 0
25 tot 34 jaar
35 tot 49 jaar
De meeste ritten begonnen bij een OV-locatie, daar stonden ook de meeste deelfietsen.
De locaties met de meeste verhuringen in de periode 16 augustus 2025 – september 2025 zijn: Stationspleinstalling, Appeltjesmarkt, CS Center, CS River en Amstelstation. De locaties met de meeste verhuringen aan bewoners, werkers en studenten zijn: Westpoortweg, IJburglaan I, Jaap Eden IJsbaan, Steigereiland en Diemerparklaan.
Mijlpalen
Servicegebied deelfiets
April 2020 Collegebesluit start vier experimenten met deelfietsen op straat.
Augustus 2021 Start vier deelfietsexperimenten in de stad.
Juli 2023 Vaststelling Nota Deelvervoer 2023 waarmee besloten is de deelfiets experimenten te verlengen.
April 2025 Bespreking commissie MOW over de resultaten (rapportage deelfiets 2024) van de deelfietsexperimenten en de keuzes voor een vervolg.
Juni 2025 Collegebesluit om: nu géén vergunningen voor een stadsbreed deelfietssysteem uit te geven. Het blijft wel mogelijk om deelfietsen aan te bieden in specifieke (tijdelijke) buurthubs. Introductie van de P+R-fiets.
Oktober 2025 Circa 150 deelfietsen in buurthubs.
Gele en rode stippen = situatie voor 15 augustus 2025 Rode stippen = situatie na 15 augustus 2025
• De ontheffing voor het aanbieden van deelfietsen in buurthubs loopt af in april 2026. • De Vervoerregio werkt aan een eventueel regionaal aanbod van deelfietsen en deelscooters. Hiervoor kan de Vervoerregio een aantal regionale contracten afsluiten met meerdere aanbieders.
De Amsterdamse ervaringen en voorwaarden dienen een goede plek te krijgen in de contracten en afspraken. Zo dient bijvoorbeeld nog te worden uitgewerkt hoe de Amsterdamse belangen behartigd blijven tijdens de looptijd van de concessie.
hub ONT2025374
Uitdagingen
Deelscooter 2022 tot oktober 2025
Inleiding In Amsterdam rijden er 1.500 deelscooters (verdeeld over twee aanbieders). Vrijwel alle delen van de stad worden bediend en ieder jaar worden er zo’n 2 miljoen ritten gemaakt in de stad. Hierdoor is de deelscooter uitgegroeid tot het populairste vervoermiddel qua gebruik. Om de deelscooters goed in te passen in de beschikbare openbare ruimte zijn met ingang van de nieuwe vergunningen (april 2024) voertuigplafonds ingesteld om grip te hebben op maximale aantallen voertuigen met zones voor Centrum, De Pijp en het grootste deel van de rest van het gebied binnen de Ring A10 en ten zuiden van het IJ. Om gemelde parkeer overlast terug te dringen zijn op diverse locaties succesvol fysieke buurthubs en digitale parkeer vakken gerealiseerd waardoor niet meer overal geparkeerd kon worden (afschalen free-floating).
Gemiddelde gebruiker van de deelscooter is rond de 30 jaar oud. Van alle ritten in de stad wordt circa 70 procent gemaakt door Amsterdammers zelf.
Populairste deelvoertuig
Indien de deelscooter niet beschikbaar is, zouden de ritten mogelijk met een andere modaliteit gemaakt zijn (meerdere antwoorden mogelijk), te weten: eigen auto als bestuurder 14%, eigen fiets (40%) en tram, bus of metro 64%. Ook geeft 14% aan een of meer ritten niet gemaakt te hebben wanneer er geen deelscooters zouden zijn.
De deelscooter in Amsterdam is uitgegroeid tot populairste deelvoertuig qua gebruik met circa
2 miljoen
ritten per jaar.
30%
70%
Geen ritten
14%
Eigen auto als bestuurder
14% 40%
Eigen fiets
64%
Tram, bus of metro 0
2
Er zijn aanbieders actief in de stad (Felyx en Check).
Het servicegebied is zodanig uitgebreid dat het vrijwel de gehele stad omvat. Het aantal ritten van en naar Nieuw-West, Noord, Zuidoost en Weesp is bijna verdubbeld in 2 jaar tijd.
255.000 Er zijn
1.500
deelscooters verspreid over de stad.
20
30
40
50
60
70
2
De deelscooter wordt steeds meer ingezet om bezoekers op een duurzame manier naar evenementen te laten reizen en Amsterdammers een vervoersalternatief te bieden tijdens grootschalige werkzaamheden.
Circa
unieke gebruikers (juli 2024 - juni 2025).
1
10
De belangrijkste redenen om te kiezen voor de deelscooter zijn reisgemak/comfort, de mogelijkheid om van deur tot deur te reizen en flexibiliteit.
1
2
3
30%
Ongeveer van de deelscooterritten in Amsterdam wordt gecombineerd met het openbaar vervoer.
Mijlpalen
Servicegebied deelscooter
Juli 2017 Felyx begint met het aanbieden van deelscooters in Amsterdam.
Juli 2020 Eerste vergunningen voor deelscooters in Amsterdam (Felyx en Check).
Juli 2023 Vaststelling Nota Deelvervoer 2023 waarin besloten is het aantal deelscooters uit te breiden en nieuwe vergunningen uit te geven.
April 2024 Start nieuwe vergunningen en aanbod van 1.200 voertuigen (Check en Go Sharing)
Januari 2025 Go Sharing staakt operatie in Nederland.
April 2025 Herintrede Felyx als aanbieder van deelscooters in Amsterdam.
Juni 2025 Besluit aantal scooters op te hogen van 1.200 naar 1.500 vanwege toegenomen vraag extra inzet.
• Het gebruik van deelscooters is gebaat bij zoveel mogelijk faciliteren van deur-tot-deur-reizen (freefloating), maar soms knelt het in de openbare ruimte. Het is voor elk deel van de stad zoeken naar balans om enerzijds ruimte te geven aan de deelscooter als vervoersalternatief en anderzijds (parkeer) overlast te voorkomen.
• Optimaliseren gemeentelijke processen (o.a. afhandeling verkeersboetes). • Het gebruik van deelscooters verder stimuleren onder meer doelgroepen. • Het verder faciliteren van een naadloze overstap van ov naar deelscooter door middel van zichtbare hubs op ov-lovaties.
ONT2025374
Uitdagingen