Halfjaarsvoortgangsbrief Woonwagens januari 2026

Raadsinformatiebrief Afdoening motie

Aan:

Portefeuillehouder(s): Behandeld door

De leden van de gemeenteraad van Amsterdam 21 januari 2026 Volkshuisvesting, Opvang Zita Pels, Rutger Groot Wassink Directie Wonen (bestuurszaken.wonen@amsterdam.nl)

Onderwerp

Voortgangsbrief inzake uitvoering woonwagenbeleid

Datum Portefeuille(s)

Geachte leden van de gemeenteraad, Woonwagenbewoners zijn onderdeel van Amsterdam. De afgelopen jaren heeft de gemeente Amsterdam daarom extra inzet gepleegd om nieuw perspectief voor deze groep te bewerkstelligen. Die extra aandacht was nodig, omdat er in het verleden onvoldoende aandacht is geweest voor woonwagenbewoners. Samen met de woonwagengemeenschap hebben we grote stappen gezet in het opnieuw bouwen aan vertrouwen én het realiseren van concrete resultaten om ook voor (jonge) woonwagenbewoners op de wachtlijst nieuw perspectief te bieden. Tot 2035 zijn er 86 nieuwe standplaatsen nodig en we hebben afgesproken dat we op kortere termijn ruimte voor 15 nieuwe standplaatsen zouden vinden. Ik ben verheugd te kunnen melden dat we deze kortetermijndoelstelling overtreffen en dat ondertussen voor 17 nieuwe standsplaatsen geldt dat ze in de realisatiefase zitten. Dit is een belangrijke inhaalslag, waarmee we daad bij woord voegen. In totaal zijn in deze collegeperiode (voorbereidende) besluiten genomen om 34 standplaatsen toe te voegen door bestaande woonwagenlocaties uit te breiden. Over het resterende deel van de opgave, waar uw raad in 2023 startnotities voor heeft vastgesteld, moet nog een definitief besluit genomen worden.

Ook op andere vlakken is vooruitgang geboekt: we zijn gestart met de kwaliteitsverbetering van de verhuurde standplaatsen en er wordt onderzocht hoe de toewijzingsregels kunnen worden verbeterd. Dat doen we zo veel mogelijk samen met de woonwagengemeenschap. Over de resultaten van dit onderzoek wordt u in het eerste half jaar van 2026 geïnformeerd. Maar we zijn nog niet klaar. Hoewel we ervoor hebben gezorgd dat woonwagenbewoners de vaste plek hebben gekregen in het beleid waar ze recht op hebben, blijft ook in de volgende collegeperiode aandacht nodig voor deze groep Amsterdammers. Zo moet de betaalbaarheid van particulier woonwagenbezit en de rol van corporaties sterker op de agenda komen te staan

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 januari 2026 Pagina 2 van 5

richting het Rijk en andere betrokkenen. Ook blijven de communicatie met de woonwagengemeenschap en het herstellen van vertrouwen doorlopende aandachtspunten. De realisatie van nieuwe woonwagenlocaties blijft een cruciale opgave. Deze brief gaat verder in op hoe het college hier invulling aan geeft. Het college heeft zoekrichtingen vastgesteld voor de zoektocht naar nieuwe locaties waar, na de uitbreidingen op bestaande locaties, nog behoefte aan is om de resterende 52 standplaatsen te realiseren. We zien kans om zes locaties verder te onderzoeken voor de middellange termijn (tot 2030). Voor de langere termijn (tot 2035) onderzoeken we wat de consequenties zijn van het inpassen van woonwagenlocaties in de gebiedsontwikkeling. Dit voorkomt de moeilijke inpassing van standplaatsen achteraf en benadrukt de status van woonwagenstandplaatsen als reguliere woonfunctie. Achtereenvolgens komen in deze brief de actuele opgave voor woonwagenstandplaatsen en integrale afweging met ruimteclaims voor andere doelgroepen (Skeave Huse en Flexwoningen), de zoekrichtingen naar nieuwe woonwagenlocaties, en de haalbaarheidsonderzoeken naar nieuwe woonwagenlocaties op korte en lange termijn aan de orde. Ook wordt met deze brief motie 520 van de leden Van Renssen (GroenLinks), Aslami (D66) en Minderhoud (PvdA) inzake het breder kijken naar locaties voor standplaatsen afgedaan.

Actuele opgave woonwagenstandplaatsen en integrale afweging Met het beleidskader ‘Woonwagens en Standplaatsen 2023’ heeft uw raad zich in september 2023 uitgesproken om de 86 benodigde standplaatsen te gaan realiseren en is de zoektocht naar op korte, middellange en lange termijn te realiseren standplaatsen gestart. Op 13 januari 2026 heeft het college ingestemd met de eerste resultaten van de zoektocht naar nieuwe locaties en om de zoektocht langs 10 zoekrichtingen voort te zetten. Hieronder valt ook de gebiedsontwikkeling. Verder is in beeld gebracht met welke relevante regelgeving en beleid rekening moet worden gehouden. Kenmerkend is dat vrijwel alle locaties, die in potentie geschikt kunnen zijn voor woonwagenstandplaatsen, al onderdeel zijn van ander staand beleid dan wel van planvorming die gaande is. Dit beeld sluit aan bij de Omgevingsvisie Amsterdam ‘Een Menselijke Metropool’ (2021). Amsterdam groeit binnen haar grenzen, geen plek blijft onbenut, maar de ruimte is schaars. Integrale afwegingen zijn nodig met oog op het bedienen van allerlei type ruimtevragers. In de zoektocht naar de nieuwe woonwagenlocaties is deze integrale afweging gemaakt. Daarom worden enkele potentieel geschikte locaties ook nader onderzocht voor de functies Skaeve Huse of Flexwoningen.

Het college erkent dat de ruimtelijke inpassing, zoals voor vele andere (woon)functies, een complexe puzzel is. Tegelijkertijd zijn we ook verheugd dat er voor de woonwagenbewoners nu concrete locaties zijn geïdentificeerd die kansen bieden en nader zullen worden onderzocht. Het college geeft dan ook opdracht om, voor alle locaties die nu als potentieel geschikt zijn aangeduid, de ruimtelijke en financiële consequenties in beeld te brengen en de resultaten in de eerste helft van 2026 met de gemeenteraad te delen. Zoekrichtingen nieuwe locaties

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

Datum 21 januari 2026 Pagina 3 van 5

Bij de zoektocht naar nieuwe locaties is uitvoering gegeven aan de motie 520 van de leden Van Renssen (GroenLinks), Aslami (D66) en Minderhoud (PvdA) inzake het breder kijken naar locaties voor standplaatsen. De motie is in de vergadering van de gemeenteraad van 20 september 2023 bij de behandeling van agendapunt 4 “Vaststellen van het beleidskader Woonwagens en Standplaatsen” (VN2023-016909) aangenomen. Daarin wordt het college gevraagd om: 1. Terughoudend te zijn bij het overwegen van standplaatsen in waardevol ecologisch groen, zoals locaties in de Hoofdgroenstructuur, in ieder geval met label ‘stadsnatuur’; 2. Breder te kijken naar mogelijke locaties voor de zoekopdracht standplaatsen voor de korte en middellange termijn dan de eerste 17 locaties uit 2020; en, 3. Daarbij juist ook locaties die al zijn verhard, op bestaande parkeerplekken en/of bedrijfslocaties te selecteren. Op 5 december 2023 is er een stand van zaken gegeven waarin onderstaande planning is gedeeld met de raad: 1. De zoekopdracht voor nieuwe locaties op middellange en lange termijn wordt op dit moment binnen de gemeente opgesteld. 2.

Bij het formuleren van de zoekopdracht naar nieuwe locaties voor de middellange en lange termijn kijkt het college breder dan in eerdere zoekopdrachten - dus ook binnen gebiedsontwikkeling, transformatie bestaande (bedrijf)terreinen en eventuele verwerving zoals u als raad voorstelt. 3. Eind vierde kwartaal 2023 is de zoekopdracht geformuleerd en start de daadwerkelijke zoektocht naar nieuwe locaties voor woonwagens. 4. De resultaten van de zoekopdracht zullen duidelijk worden aan het eind van het tweede kwartaal in 2024. Dan is er een groslijst van potentiële locaties en per locatie zijn de ruimtelijke en juridisch planologische knelpunten op hoofdlijnen in beeld gebracht. 5. De raad wordt over de uitkomsten geïnformeerd. Het college heeft als volgt uitvoering aan de motie gegeven. Om richting te geven aan de zoektocht naar nieuwe locaties heeft het college ingestemd met de onderstaande tien zoekrichtingen op de korte, middellange en lange termijn. De zoekrichtingen zijn een uitwerking van het voorstel in uw motie om naar reeds verharde locaties te zoeken en terughoudend te zijn met locaties in de Hoofdgroenstructuur. De vastgestelde zoekrichtingen, die in het onderzoek in de bijlagen nader worden toegelicht, zijn: − − − − − − − −

Herbestemmen parkeerplekken; In groenranden en -gebieden; Buitengebieden, locaties met een woonbestemming en/of bebouwing; Verdichten bestaande stad (bijv. aanhechten naoorlogse bouwblokken); Tijdelijk in gebruik nemen van on- of onderbenutte sportvelden; Tijdelijke locaties in de gebiedsontwikkeling; Bedrijventerreinen; In de gebiedsontwikkeling;

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

− −

Datum 21 januari 2026 Pagina 4 van 5

Buitengebied zonder woonbestemming; Buitengebied en LIB.

Dit onderzoek heeft als resultaat dat er voor zowel de korte (6) als lange termijn (4) potentiële locaties voor nieuwe woonwagenlocaties zijn gevonden. Ook legt het onderzoek de complexe Amsterdamse puzzel bloot om alle beleidsdoelstellingen een plek te geven. Het is een grote uitdaging om alle (woon)functies – waaronder ook woonwagenstandplaatsen - ruimtelijk in te passen. Niet alleen gemeentelijk vraagt dit om keuzes. Ook op andere schaalniveaus (provinciaal en landelijk) zal met overheden (ILT en provincie) over de haalbaarheid moeten worden gesproken. Onder andere over het toevoegen van woningen op plekken waar nu beleidsbeperkingen gelden. Op de korte termijn: Haalbaarheidsonderzoeken op zes locaties Binnen de zoekrichtingen zijn er zes nieuwe locaties gevonden die mogelijk op korte termijn ruimte kunnen bieden. Deze locaties bevinden zich in de stadsdelen Nieuw-West en Noord. In deze stadsdelen is sprake is van een woningdichtheid die het meest passend is bij die van woonwagenlocaties of andere speciale woonfuncties en is relatief meer ruimte dan in andere stadsdelen. Gezien de integrale afweging die stedelijk moet worden gemaakt met ook andere woonfuncties (Flexwoningen en Skaeve Huse) die ruimte zoeken, zijn de locaties als volgt over de functies verdeeld.

Drie locaties die zowel geschikt worden geacht voor woonwagenstandplaatsen als Flexwoningen, worden voor beide functies onderzocht. De haalbaarheidsonderzoeken worden begin 2026 uitgevoerd. Het college neemt op basis van de onderzoeken vervolgens een besluit over de toewijzing van deze locaties voor woonwagenstandplaatsen of flexwoningen. Twee locaties worden alleen voor woonwagenstandplaatsen onderzocht en één locatie wordt specifiek aangewezen om nader te onderzoeken voor de realisatie van de zorgfunctie Skeave Huse. Skaeve Huse betreft een prikkelarme woonvorm voor een kwetsbare groep Amsterdammers die zich niet goed kan handhaven in een reguliere woonwijk. Lange termijn: Woonwagenlocaties in de gebiedsontwikkeling onderzoeken Het is voor het perspectief van de woonwagengemeenschap op de lange termijn van belang om de woonwagenopgave een plek te geven in de gebiedsontwikkeling. Dit voorkomt de moeilijke inpassing van standplaatsen achteraf en benadrukt de status van woonwagenstandplaatsen als reguliere woonfunctie. Zoals voor alle in te passen functies geldt, moeten de ruimtelijke en financiële consequenties inzichtelijk worden gemaakt en streven we naar een oplossing waarbij zo veel mogelijk functies een plek kunnen krijgen. Voor nu zijn er vier gebieden geselecteerd voor de inpassing van in totaal 35 standplaatsen.

Hierbij zijn de onderstaande criteria aangehouden: − In welke planfase de gebieden zitten: nog geen vergevorderde stedenbouwkundige plannen en investeringsbesluiten; − Het gevolg van de inpassing van de ruimtelijk extensieve woonvorm als woonwagens in het gebied: minder te realiseren aantal woningen per hectare; dan wel minder andere functies (zoals onderstations, waterberging, zorglocaties etc.);

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Gemeente Amsterdam, raadsinformatiebrief

−

Datum 21 januari 2026 Pagina 5 van 5

Het soort buurt dat moet worden gerealiseerd: focus op nieuwe luwe of gemengde stadsbuurten en niet-hoogstedelijke centra of hoogstedelijke buurten.

Zoals eerder gesteld is het inpassen van woonwagenstandplaatsen onderdeel van de complexe Amsterdamse puzzel om alle (woon)functies en voorzieningen in de ontwikkelgebieden een plek te geven. We zijn verheugd dat woonwagens als reguliere woonfunctie met een bijzondere woonvorm nu een volwaardig onderdeel is van de complexe puzzel die we de komende jaren moeten leggen. Dit is een grote stap voorwaarts die Amsterdam zet richting deze doelgroep nadat er decennialang te weinig aandacht is geweest. We streven ernaar uw raad in het eerste half jaar van 2026 nader te informeren over de stand van zaken van de diverse haalbaarheidsonderzoeken voor de realisatie van woonwagenstandplaatsen op de korte en lange termijn. Het college beschouwt de motie hiermee als afgehandeld. Met vriendelijke groet, Namens het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam,

Zita Pels Wethouder Volkshuisvesting

Bijlagen 1. Document zoeklocatie woonwagens 2. Bijlagen

Een routebeschrijving vindt u op amsterdam.nl

Rutger Groot Wassink Wethouder Opvang