GVB - chauffeurs gebukt onder werkdruk ‘De bus is als het ware het afvoerputje’.pdf

GVB-chauffeurs gebukt onder werkdruk: ‘De bus is als het ware het afvoerputje’ De werkdruk bij het GVB loopt uit de hand. Hierdoor wordt het voor het vervoerbedrijf steeds ingewikkelder om bussen, trams en metro’s volgens de dienstregeling te laten rijden. Marc Kruyswijk 6 juni 2023, 16:00 (Het Parool)

De werkdruk onder GVB-personeel wordt erger, met als gevolg uitval.BEELD KIM VAN DAM/ANP

Extreme werkdruk bij het GVB leidt ertoe dat het verzuim onder het personeel steeds groter wordt, blijkt uit onderzoek in opdracht van het GVB in het bezit van Het Parool. Voor tram, metro en bus stegen de verzuimpercentages het afgelopen jaar naar rond de 11 procent. De onderzoekers

maken zich zorgen over het hoge ziekteverzuim: zij rekenen voor dat een verzuim van 1 procent al 2,5 miljoen euro kost. Uit het onderzoek blijkt dat de medewerkers de rijtijden ‘onvoldoende realistisch’ noemen. ‘Er hoeft maar één iemand met een rollator in te stappen en het is meteen niet meer te doen.’ Ook vinden de medewerkers dat het materieel niet goed op orde is en hebben zij continu te maken met pinstoringen waardoor reizigers niet kunnen betalen voor hun vervoerbewijs. Omdat er te weinig tijd is om pauze te nemen, neemt de concentratie af, staat in het onderzoek. Ook wordt er volgens medewerkers steeds vaker onveilig gereden om de rijtijden maar te kunnen halen. Een chauffeur zegt in het rapport: ‘Je gaat gewoon harder rijden.’ Een ander: ‘Je gaat vanzelf de veiligheidsregels die je geleerd hebt wat minder nauw nemen.’

Financiële problemen Het rapport komt op een ongelukkig moment voor het GVB: in maart werd bekend dat het ov in Amsterdam in zwaar weer verkeert vanwege onder meer personeelstekorten en teruglopende inkomsten. De diepte van de financiële problemen bleek deze week enigszins te zijn gedempt doordat de Vervoerregio een budget van maximaal 20 miljoen euro heeft vrijgemaakt en de gemeente 7,5 miljoen euro opzijzet om financiële tegenvallers op te vangen. Volgens het onderzoek is er een direct verband tussen de uit de hand lopende werkdruk en de financiële problemen bij het bedrijf. Volgens de onderzoekers is het hebben van tevreden

medewerkers ‘essentieel voor een succesvolle organisatie’ en leidt het tot meer bedrijfswinst. Volgens Denk-raadslid Süleyman Koyuncu zijn de werkdruk en problemen waar die toe leiden ‘zeer zorgelijk’. “Er moet extra geld bij, maar tegelijk laat het vervoerbedrijf geld liggen. De gemeenteraad krijgt van het GVB steeds berichten dat het de goede kant opgaat, maar uit dit onderzoek blijkt het tegendeel. Herstel en versterking van openbaar vervoer zijn alleen mogelijk met een gezonde organisatie: hoe kan het ov ooit herstellen met deze cijfers?”

Ducttape Het rapport schetst het onthutsende beeld van een vervoerbedrijf dat met ducttape aan elkaar wordt gehouden. Buschauffeurs laten weten dat er nauwelijks tijd is voor bijvoorbeeld toiletbezoek tussen ritten door. Pinapparaten aan boord van trams en bussen vertonen continu kuren. En het beveiligingssysteem van de metro is frustrerend: ‘Er zit een gloednieuw systeem in stokoud materieel.’ Medewerkers die op bussen, trams en metro’s rijden hebben aan de lopende band te maken met materieel dat uitvalt. Ze noemen regelmatig als reden dat de rijtijden volgens hen onhaalbaar zijn en dienstregelingen in de knel komen. Een buschauffeur: ‘Zelfs als het rustig is en ik gewoon volgens alle regels rijd, haal ik het niet.’

Vier bussen starten Naast dat er te strak wordt gepland, zijn bussen ook sterk verouderd en er zijn veel mankementen. Zo starten veel chauffeurs vroeger met de werkdag om een bus te zoeken die

wél voldoet. ‘Je komt bewust extra vroeg om een bus te zoeken die een beetje werkt. Soms moet je er eerst wel vier verschillende opstarten.’ Er rijden te weinig bussen vanwege personeelstekorten. ‘Dan vallen er weer bussen uit, dus doen we het maar met minder. Het gevolg is dan dat je bus overvol zit en je in de vertraging zit.’ Er is sprake van een vicieuze cirkel. ‘De metro valt door storing regelmatig helemaal uit. Al die gefrustreerde reizigers zitten vervolgens in onze bus. De bus is als het ware het afvoerputje.’ Volgens een woordvoerder van het GVB speelt ‘de ervaring van hoge werkdruk’ bij meer bedrijven. “Wij nemen klachten hierover zeer serieus. Wij kennen de belangrijkste klachten vanuit medewerkersonderzoeken en uit gesprekken met medewerkers, en we zijn hierover in gesprek met de ondernemingsraad. We hebben daarnaast zelf een verdiepend onderzoek gedaan waaruit blijkt dat het ervaren van werkdruk ’m niet alleen zit in onregelmatige diensten. Er kan van alles spelen, ook in de privésfeer. Ons gemeenschappelijke doel is mensen vitaal en duurzaam inzetbaar te houden, en ervoor zorgen dat zij met plezier en energie naar hun werk gaan.” Over de auteur: Marc Kruyswijk schrijft al meer dan tien jaar als verslaggever voor Het Parool over wonen in Amsterdam en verkeer & vervoer in de stad.