Grachtenmonitor 2025.pdf

Grachtenmonitor

2025

1 oktober 2024 tot 1 oktober 2025

Inleiding3 1. Situatie op de grachten 1.1 Vaarbewegingen op het Amsterdams binnenwater 1.2 Vermakelijkhedenretributie (VMR) 1.3 Overlastmeldingen 1.4 Schoonheidsgraad Amsterdams binnenwater 1.5 Nautisch beheer

4 5 13 14 16 17

2. Transport over water

18

3. Plezier- en recreatievaart

20

3.1 Vignetten binnenhavengeld en doorvaartvignet 3.2 SAIL 2025 3.3 Invoering binnenhavengeld Weesp  3.4 Passantenhaven Weesp 3.5 Uitstootvrij varen 

21 21 21 21 21

Inhoud

Inhoud | Grachtenmonitor 2025

4. Passagiersvaart23 4.1 Nieuw passagiersvaartbeleid 4.2 Onderzoeken 2025 4.3 Op- en afstappen  4.4 Ligplaatsen

24 25 25 26

5. Vergunningen27 5.1 Transportvergunningen 5.2 Exploitatievergunningen passagiersvaart

6. Juridische zaken

29 29

30 2

Voor u ligt de Grachtenmonitor over de periode van 1 oktober 2024 tot en met 30 september 2025. Zoals besloten in Nota Varen Deel 1, maken wij de Grachtenmonitor op in het laatste kwartaal van het jaar. De informatie en inzichten helpen bij het maken van keuzes en beslissingen voor de start van het aankomende vaarseizoen. De Grachtenmonitor bestaat uit 6 hoofdstukken en geeft een feitelijke stand van zaken op het gebied van transport over water, passagiers- en pleziervaart. Daarnaast is voorzien in informatie over de situatie op de grachten, verleende vergunningen en juridische zaken. Met grachten wordt het Amsterdams binnenwater bedoeld. De Grachtenmonitor geeft hier en daar uitleg bij de cijfers, maar beoordeelt niet en doet geen aanbevelingen.

Onderstaand overzicht geeft de belangrijkste bevindingen over de vaaractiviteiten en overlast op het Amsterdams binnenwater in het vaarseizoen 2024-2025. • De activiteit van vaartuigen gemeten in gemiddelde actieve vaaruren per week is met 10,7% toegenomen ten opzichte van het vaarseizoen 2023–2024. • Het aantal vaaruren is op alle dagen van de week toegenomen, behalve op maandag en zondag. Donderdag blijft de drukste dag, terwijl de op één na drukste dag is verschoven van vrijdag naar zaterdag. • Het totale aantal actieve vaaruren in de maanden juli en augustus is met 8,8% gestegen ten opzichte van vaarseizoen 2023-2024. • De hoogste aantallen passerende vaartuigen worden gemeten op de Amstel. Binnen de grachtengordel is met name de Prinsengracht druk bevaren. Ook de aansluiting van de Amstel op het IJ vormt een belangrijke en drukke vaarroute. • Het totale aantal actieve vaartuigen met vignetten is met 3,3% gestegen ten opzichte van het vaarseizoen 2023–2024. • In juli en augustus 2025 zijn donderdag, vrijdag en zaterdag de drukste vaardagen, waarbij het totale aantal vaarbewegingen ten opzichte van 2024 is toegenomen. • Het totale aantal vaarbewegingen tijdens de drukste uren van juli en augustus is licht afgenomen. • De drukste knelpunten liggen op een deel van de Leidsegracht, Beulingsloot, Grimburgwal en Oudezijds Kolk.

• Over het algemeen is er de afgelopen jaren een dalende trend te zien in het aantal overlastmeldingen.

Inleiding

Inleiding | Grachtenmonitor 2025

3

Grachtenmonitor 2025

H

1

Situatie op de grachten

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

1.1 Vaarbewegingen op het Amsterdams binnenwater De Digitale Gracht Amsterdam staat voor de taak om het vlot en veilig varen op het binnenwater te waarborgen, overlast aan te pakken en de schaarse ruimte op en aan het water eerlijk, duurzaam en afgewogen te verdelen onder alle gebruikers. De Digitale Gracht ondersteunt deze doelen door continu inzicht te geven in de verkeersstromen van plezier- en passagiersvaartuigen en transportvaartuigen. Dit digitale systeem brengt met behulp van sensoren en AIS-gegevens de locatie en bewegingen van vaartuigen nauwkeurig in kaart. Het is primair gericht op verkeersmonitoring en meet de impact en de noodzaak van maatregelen of beleidsontwikkelingen. De inzichten helpen ook bij toezicht en handhaving op het water. De Grachtenmonitor is voor een groot deel gebaseerd op deze metingen. In dit hoofdstuk wordt dieper ingegaan op drie onderdelen die samen de basis vormen voor het begrijpen van de verkeerssituatie op het Amsterdams binnenwater. Deze onderdelen zijn: • Vaartuigen met AIS-transponders • Vaartuigen met vignetten • Inzichten en drukte op het Amsterdams binnenwater

1.1.1 Vaartuigen met AIS-transponder De bewegingen van onder andere de bemande passagiers- en beroepsvaart op het Amsterdams binnenwater worden digitaal vastgelegd via zogenaamde AIS-transponders (AIS: Automatic Identification System). AIS is verplicht voor onder meer: • Vaartuigen die meer dan 20 meter lang zijn • Alle bedrijfsvaartuigen met een Amsterdamse exploitatievergunning, ongeacht hun lengte • Alle schepen van 300 bruto tonnage of meer die internationale reizen maken • Alle vrachtschepen van 500 bruto tonnage of meer De AIS-gegevens bieden inzicht in het gebruik van het Amsterdams binnenwater. De gegevens worden weergegeven op elektronische kaarten of radarschermen, zodat kapiteins en verkeersleiders een duidelijk overzicht hebben van de scheepvaart in de omgeving. De meetmethode wijkt af van de vorige editie van de Grachtenmonitor. In de vorige editie werden uitsluitend gegevens over de passagiersvaart gemeten. Dit jaar ontbrak er data, waardoor verschillende boottypen niet geïdentificeerd konden worden. In deze editie zijn alle vaartuigen met een AIS-transponder gemeten. Hierdoor geven de resultaten een meer compleet beeld. Per uur is het aantal vaartuig met een AIS-transponder opgeteld dat meer dan 10 minuten in dat uur heeft gevaren met een snelheid van minimaal 1 km/uur. Dit worden de actieve vaaruren genoemd.

Vaartuigen die minder hebben gevaren, worden niet meegeteld. Deze methode geeft een betrouwbaar beeld van de spreiding van vaarbewegingen van vaartuigen over de dag, de week en het gehele jaar. De meting van actieve vaaruren verschilt van het aantal actieve vaartuigen in de Grachtenmonitor. Het aantal actieve vaartuigen wordt berekend op basis van gemeten vignetten. Dit wordt in hoofdstuk 1.1.2. verder toegelicht.

5

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Figuur 1 laat het gemiddelde aantal dagelijkse vaaruren per week zien. Volgens deze gegevens is de activiteit van vaartuigen, gemeten in aantal actieve dagelijkse vaaruren per week met 10,7% toegenomen ten opzichte van vaarseizoen 20232024. De rode piek in week 34 is een uitschieter in de vaarbewegingen, dit is veroorzaakt door het SAIL evenement. SAIL Amsterdam is een groot nautisch evenement dat eens in de vijf jaar plaatsvindt in Amsterdam. Tijdens SAIL varen honderden tot duizenden schepen, van historische tallships tot moderne zeeschepen, over het water naar Amsterdam.

Figuur 2 toont het gemiddelde aantal actieve vaaruren per dag in de maanden juli en augustus, de drukste periode van het jaar voor vaaractiviteiten op de grachten. Ten opzichte van het vorige vaarseizoen is het aantal vaaruren toegenomen op vrijwel alle dagen van de week, met uitzondering van maandag en zondag. De gegevens voor 2025 zijn weergegeven in het rood. Net als in het voorgaande jaar is donderdag de drukste dag. De op één na drukste dag is echter gewijzigd, waar dit vorig jaar vrijdag was, is dat in 2025 zaterdag.

4500

7000

4000

6000

3500 5000

3000

4000

2500 2000

3000

1500 2000 1000 1000

0

500

39

Week

46

52 1

2024

5

10

15

20

25

30

35

40

2025

0 maandag

woensdag

donderdag

vrijdag

zaterdag

zondag

2023

Rapportageseizoen 23-24

2024

Rapportageseizoen 24-25

2025

Figuur 1 | Jaarritme van de vaartuigen met AIS-transponder. De rode lijn geeft het gemiddelde aantal actieve dagelijkse vaaruren per week in de rapportageperiode 2024-2025 weer.

dinsdag

Figuur 2 | Weekritme van vaarseizoen 2024-2025. Bovenstaand figuur toont het weekritme van de vaart door het gemiddelde aantal actieve vaaruren per dag van de week te tonen. De gemiddelden worden berekend over de periode van week 27 tot en met week 35 in 2025 (juli t/m augustus), vergeleken met dezelfde periode in 2023 en 2024.

6

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Figuur 3 toont het gemiddelde aantal actieve vaaruren per uur van de dag in de maanden juli en augustus. De vaaractiviteiten starten rond 08.00 uur en bereiken hun piek tussen 14.00 en 15.00 uur. Na deze piek neemt de activiteit geleidelijk af, om rond middernacht een minimum te bereiken. Op basis van deze gegevens is het totale aantal actieve vaaruren met 8,8% toegenomen ten opzichte van de metingen in 2024.

350

1.1.2 Vaartuigen met vignetten Alle vaartuigen op het Amsterdams binnenwater zijn verplicht een vignet te hebben. Deze vignetten worden verstrekt door de gemeente Amsterdam. Met behulp van sensoren op de grachten registreren vignetlezers de vignetten van passerende vaartuigen, zowel passagiersvaartuigen als pleziervaartuigen. Deze metingen worden sinds 2021 uitgevoerd. Hoewel de hier gepresenteerde inzichten nuttig zijn, zijn de geregistreerde gegevens echter niet volledig. Dit komt onder meer doordat bij sommige vaartuigen de batterij van het vignet leeg kan zijn, waardoor het vignet niet door de sensoren wordt gedetecteerd. Daarnaast hebben sommige vaartuigen twee vignetten of juist helemaal een vignet.

300

. 250

200

150

100

50

0

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Uur

2023 2024 2025

Figuur 3 | Dagritme van vaarseizoen 2024-2025, met het gemiddelde aantal actieve vaartuigen per uur gedurende de dag.

7

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Figuur 4 toont het gemiddelde aantal dagelijkse passages per sensor in de maanden juli en augustus 2025. Uit deze gegevens blijkt dat in deze periode ongeveer eenderde of meer van de passerende vaartuigen pleziervaart betreft (oranje) en circa tweederde passagiersvaart (blauw). De hoogste aantallen passerende vaartuigen worden gemeten op de Amstel. Binnen de grachtengordel is met name de Prinsengracht druk bevaren. Daarnaast is ook de aansluiting van de Amstel op het IJ een drukke vaarroute, aangezien dit een belangrijke passage is voor het doorgaande vaarverkeer door Amsterdam. Op basis van de gemeten vignetten is het aantal actieve vaartuigen per uur bepaald, met als doel het verloop van de drukte over het jaar, de week en de dag inzichtelijk te maken. Vignetten die binnen één uur door ten minste twee verschillende vignetlezers zijn geregistreerd, zijn aangemerkt als varend, oftewel als een “actief vaartuig”. Dit betreft vaartuigen die minimaal de afstand tussen twee vignetlezers hebben afgelegd. Binnen deze analyse wordt onderscheid gemaakt tussen passagiersvaart en pleziervaart. De pleziervaart is daarbij verder onderverdeeld in vignetten voor binnenhavengeld (BHG) en doorvaartvignetten. Van de gemeten vignetten is 0,6% niet uitgegeven door de gemeente Amsterdam. Deze vignetten zijn geclassificeerd onder de categorie “Overig”, zoals weergegeven in figuur 5 tot en met 7.

Figuur 4 | Gemiddeld aantal passages per dag per vignetlezer in de maanden juli en augustus 2025. De vignetlezers registreren alle vaartuigen met een vignet, zowel passagiersvaart als pleziervaart. De grootte van de bollen geeft het gemiddelde aantal vaartuigen weer dat per dag een sensor passeert. De taartpunten tonen het aandeel passagiersvaart (blauw) en pleziervaart (oranje).

8

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Figuur 5 toont het totale aantal actieve vaartuigen per week. Uit de gegevens blijkt dat in de periode van oktober tot en met maart het Amsterdams binnenwater voornamelijk wordt gebruikt door de passagiersvaart. Tijdens het vaarseizoen (april tot en met september) ligt het aantal actieve vaartuigen aanzienlijk hoger. In deze periode bestaat ongeveer tweederde van de vaartuigen uit passagiersvaart en is sprake van een toename van de pleziervaart. Waar de passagiersvaart gedurende het jaar en van week tot week relatief stabiel blijft, vertoont de pleziervaart grote schommelingen. Deze variatie is grotendeels te verklaren door weersomstandigheden. Wanneer de gegevens van SAIL, met een piek in week 34, buiten beschouwing worden gelaten, valt het gemiddelde aandeel pleziervaart lager uit, maar blijft dit aandeel nog altijd substantieel. Ten opzichte van het rapportageseizoen 2023-2024 is het totale aantal actieve vaartuigen met vignetten in het afgelopen seizoen met 3,3% toegenomen.

80000 70000 60000 50000 40000 30000 20000 10000 0 39

Week

46

52 1

5

2024

10

15

20

25

30

35

2025

Passagiersvaart

Pleziervaart (doorvaart)

jul-aug '22

Pleziervaart

Overige

jul-aug '23 jul-aug '24

Figuur 5 | Het aantal actieve vaartuigen met een vignet per week gedurende het jaar, uitgesplitst naar passagiersvaart, pleziervaart (BHG-vignetten en doorvaartvignetten) en overige vaartuigen. De verticale balken geven het huidige rapportageseizoen weer, terwijl de horizontale lijnen dienen als referentie voor voorgaande jaren.

In juli en augustus 2025 zijn donderdag, vrijdag en zaterdag de drukste vaardagen. Vergeleken met het voorgaande jaar is het aantal vaarbewegingen op de overige dagen van de week afgenomen, waardoor de activiteit zich voornamelijk op een aantal specifieke dagen concentreert. Het totale aantal vaarbewegingen is echter ten opzichte van 2024 wel toegenomen.

9

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

600

8000 7000

500

6000

400 5000

300

4000 3000

200

2000

100 1000 0

Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

Zondag

0

0

1

2

3

Passagiersvaart

Pleziervaart (doorvaart)

jul-aug '22

Pleziervaart

Overige

jul-aug '23

Pleziervaart

Figuur 6 | Het gemiddelde aantal actieve vaartuigen met een vignet per dag van de week in juli en augustus 2025, uitgesplitst naar passagiersvaart (blauw), pleziervaart (BHG-vignet en doorvaartvignet) (oranje) en overige vaartuigen (geel).

5

6

7

8

9

10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 Uur

Passagiersvaart

jul-aug '24

4

Pleziervaart (doorvaart)

jul-aug '22

Overige

jul-aug '23 jul-aug '24

Figuur 7 | Het gemiddelde aantal actieve vaartuigen met een vignet per uur gedurende juli en augustus 2025, uitgesplitst naar passagiersvaart (blauw), pleziervaart (BHG-vignet en doorvaartvignet) (oranje) en overige vaartuigen (geel).

Figuur 7 toont de vaarbewegingen van de passagiersvaart en pleziervaart per uur van de dag in juli en augustus 2025. Het grootste deel van de activiteit vindt plaats van 13:00 tot 20:00 uur. De drukste uren zijn van 16:00 tot 18:00 uur. Deze patronen zijn vergelijkbaar met voorgaande jaren, maar het totale aantal vaarbewegingen tijdens de drukste uren van juli en augustus is licht afgenomen.

10

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

1.1.3 Inzichten in de drukte op het Amsterdams binnenwater Door de combinatie van metingen van verschillende vignetlezers kunnen de routes van vaartuigen met een vignet worden afgeleid. Op basis hiervan kan per rak een indicatie worden gegeven van het aantal passages per uur van deze vaartuigen, wat een integraal beeld van het watergebruik per rak oplevert. Een rak is het gedeelte van een gracht tussen 2 bruggen. Figuur 8A geeft een overzicht van het gemiddelde aantal passages per rak per dag in de maanden april tot en met september 2025. Figuur 8B toont het gemiddelde aantal passages tijdens de 10 drukste dagen van 2025. De patronen zijn ten opzichte van het voorgaande jaar onveranderd.

Figuur 8 A | Het gemiddelde aantal passages per rak, gebaseerd op tellingen van vignetlezers gedurende het vaarseizoen van april tot en met september 2025.

Het aantal passages wordt gedeeld door de breedte van de vaarweg om inzicht te krijgen in de drukte. Elk rak heeft een specifieke capaciteit. Deze informatie geeft inzicht in het gemiddelde aantal passages dat een rak kan verwerken. De meeste passages vinden plaats op de Amstel bij de ingang van de binnenstad. Andere drukke routes zijn delen van de Prinsengracht, Zwanenburgwal, Oudeschans, Keizersgracht en de aansluiting naar het IJ. Het gemiddelde aantal passages tijdens de 10 drukste dagen ligt aanzienlijk hoger dan het gemiddelde aantal passages in de periode april tot en met september.

In Figuur 8 B | Het gemiddelde aantal passages per dag weergegeven tijdens de 10 drukste dagen van het jaar..

11

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Figuur 8 C en 8 D | Een indruk van de relatieve drukte per dag per rak gedurende de periode april tot en met september 2025 (C) en tijdens de drukste dagen (D). Dit wordt berekend door het aantal passages te delen door de breedte van het rak.

De gemiddelde drukte van april tot en met september is ongeveer de helft van die van de 10 drukste dagen. Dit laat zien dat de belasting van het water vooral wordt bepaald door een beperkt aantal piekdagen, in plaats van door een gelijkmatige drukte gedurende het seizoen. Volgens deze meting behoren de drukste rakken tot een deel van de Leidsegracht, Beulingsloot, Grimburgwal en Oudezijds Kolk, dit zijn de verbindende rakken die de grote cirkelvormige rakken in de binnenstad doorkruisen. De gegevens zijn genormaliseerd tussen 0 en 1 voor een gemakkelijke vergelijking tussen de twee figuren. Bij normalisatie is de afspraak dat 0 staat voor de minst drukke situatie en 1 voor de meest drukke situatie in de hele periode. Alle andere dagen krijgen een waarde daartussen. Een dag met waarde 0,5 zit precies

halverwege, het is dan half zo druk als de drukste dag. Door deze schaal te gebruiken is makkelijk te zien hoe druk dagen zich tot elkaar verhouden. In dit geval laat het zien dat de 10 drukste dagen gemiddeld ongeveer twee keer zo druk zijn als een normale dag.

Verminderde bereikbaarheid over water Sinds 1 mei 2025 kampt het netwerk van vaarwegen in Noord-Holland met problemen. Op dat moment maakte een technisch mankement de bediening van de Schinkelbruggen door Rijkswaterstaat niet langer mogelijk. Hierdoor werd het landelijke staande mastroute traject langs Amsterdam over de Kostverlorenvaart beperkt tot een maximale hoogte voor vaartuigen van 6 meter. Vervolgens zorgde storingen en noodzakelijke werkzaamheden aan andere rijks- en gemeentebruggen en sluizen voor verdere beperkingen op dit traject. Ook op de alternatieve route over Haarlem zijn dringende werkzaamheden noodzakelijk die de doorvaart beperken.

12

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

Naast deze beperkingen zijn ook op de Amstel en Nieuwe Herengracht beperkingen door reparaties en noodzakelijk onderhoud. De vaartuigen die regulier in de stad varen zoals passagiersvaart en transport voor kadewerkzaamheden ondervinden geen hinder omdat er routes beschikbaar zijn die aansluiten op hun gangbare vaartuighoogte van maximaal 2,20 meter. Aan het einde van deze rapportageperiode zijn de voorgenoemde beperkingen nog steeds aan de orde en zijn de verantwoordelijke partijen hard aan het werk om de routes zo snel mogelijk weer volledig operationeel te krijgen.

1.2 Vermakelijkhedenretributie (VMR) Voor passagiersvervoer geldt de verplichting om vermakelijkhedenretributie (VMR) per passagier af te dragen. De eerste 250 passagiers per reder per jaar zijn vrijgesteld. Het totale bedrag aan afdrachten geeft inzicht in het aantal passagiers dat gebruik heeft gemaakt van de passagiersvaart in Amsterdam. De afdracht van VMR vindt per kwartaal plaats. De cijfers voor 2025 zijn door een technische storing bij Belastingen nog niet beschikbaar tijdens de opmaak van de Grachtenmonitor. De cijfers van 2024 zijn wel bekend. Wanneer een ondernemer VMR afdracht doet, verschilt per onderneming en is vaak afhankelijk van het moment dat belastingaangifte wordt gedaan. Pas na 2 jaar in oktober is bekend dat alle afdrachten zijn gedaan. Daarom kunnen de cijfers in de tabel hieronder in latere editie afwijken. In 2024 is het tarief verhoogd van €1,50 naar €2,50 per vervoerde passagier. Hierdoor staat het afgedragen bedrag sindsdien in een andere verhouding tot het aantal passagiers. 13 12 11 10 9 In miljoenen

Voor hogere vaartuigen zijn er dus grote problemen om deze routes te bevaren, waarbij hoge zeilschepen gedwongen over zee van Zeeland richting Groningen moeten varen en grotere binnenvaart aanzienlijk moet omvaren.

8 7 6 5 4 3 2 1 0 2019

2020

2021

2022

2023

2024

Passagiers (aantal) Inkomsten (€)

Figuur 9 | Ontwikkeling van de afgedragen vermakelijkhedenretributie (VMR) voor passagiersvaart in miljoenen euro’s en het aantal passagiers in miljoenen. Reders zijn vrijgesteld van VMR voor de eerste 250 passagiers per jaar, maar deze zijn wel opgenomen in de aantallen passagiers. Passagiers (aantal)

13

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

1.3 Overlastmeldingen

Subcategorie

Overlastmeldingen bereiken de gemeente Amsterdam via telefoonnummer 14 020 of via meldingen.amsterdam.nl. Sinds 2024 is het ook mogelijk om meldingen via de mobiele app van de gemeente Amsterdam te doen. Deze meldingen dienen om overlastlocaties te identificeren en handhaving gericht in te zetten tegen ongewenste situaties. Meldingen van overlast op het water gaan over gevaarlijke situaties op het water, verontreiniging, geluidsoverlast, vaargedrag en wrakken.

2000

1500

1000

500

Seizoen 20202021

Seizoen 20212022

Seizoen 20222023

Seizoen 20232024

Seizoen 20242025

Blokkade van de vaarweg

24

45

27

18

38

41

Boten - overige overlast

1.276

1.576

1.452

1.354

1.233

1.052

Geluid op het water

1.711

3.042

2.373

1.657

937

981

Oppervlaktewater­ verontreiniging

109

259

175

244

249

238

Vaargedrag - overig

283

80

67

59

29

17

Vaargedrag - snel varen

516

496

390

326

251

299

Wrak in het water

656

406

359

401

442

385

4.575

5.904

4.843

4.059

3.179

3.013

Eindtotaal

Meldingen

0

Seizoen 20192020

jan

feb 2019 2020 2021 2022

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

2023 2024 2025

Figuur 10 | Meldingen van overlast op het water, uitgesplitst naar de maand waarin de overlast heeft plaatsgevonden. De rode lijn geeft de cijfers voor 2025 weer. De maanden met de meeste overlast vallen samen met de piek van het vaarseizoen (april tot en met augustus). Over het algemeen is er de afgelopen jaren een dalende trend te zien in het aantal overlastmeldingen.

Figuur 11 | Aantal overlastmeldingen op het water per subcategorie. In het vaarseizoen 2024–2025 is sprake van een lichte afname van het totale aantal overlastmeldingen ten opzichte van het vaarseizoen 2023–2024.

De beschikbare gegevens lopen tot en met september 2025. Figuur 10 toont het totale aantal meldingen van overlast per maand. In vergelijking met dezelfde periode in 2024 is een vergelijkbare ontwikkeling zichtbaar, met een lichte afname van 3%. Net als in voorgaande jaren vallen de maanden met de meeste meldingen samen met de piek van het vaarseizoen (april tot en met september).

14

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

In augustus 2025 zijn 100 meldingen meer geregistreerd dan in augustus 2024. Deze toename is verklaarbaar door het evenement SAIL dat in die maand plaatsvond. Figuur 11 toont het aantal overlastmeldingen per subcategorie. De grootste subcategorie is ‘overige overlast’, met in totaal 1.052 meldingen. Deze categorie omvat uiteenlopende klachten, zoals meldingen van afgemeerde vaartuigen waarvan melders aangeven dat dit niet is toegestaan (bijvoorbeeld vanwege een afmeerverbod of een vermoedelijk ontbrekend vignet), bewoning van vaartuigen, losgeslagen vaartuigen en drijvende objecten. Geluidsoverlast op het water is de op één na grootste categorie, met 981 meldingen. Wrakken of gezonken objecten staat op nummer 3 met 385 meldingen.

Figuur 13 toont de ‘heatmap’ van overlastmeldingen per wijk, waarmee de gebieden met de meeste meldingen inzichtelijk worden gemaakt. De meeste overlastmeldingen worden geregistreerd in de wijk Overamstel. Door de ligging aan de rivier de Amstel, het recreatieve karakter en de drukke doorvaart in dit gebied ligt het aantal meldingen relatief hoog. Het gebied met de op één na meeste aantal meldingen is het Oostelijk Havengebied, waaronder het Java-eiland valt. Door de ligging aan het IJ en de grote hoeveelheid vaarverkeer wordt ook hier een aanzienlijk aantal meldingen gedaan. In de binnenstad worden relatief veel meldingen geregistreerd in de wijken Jordaan, Weteringschans en Nieuwmarkt.

Overlastmeldingen kunnen anoniem of op naam worden ingediend. Van de 27% anonieme meldingen is niet bekend hoeveel unieke melders dit betreft. In het afgelopen rapportageseizoen zijn er 2.188 meldingen (73%) op naam gedaan. In totaal gaat het om 1.393 unieke melders. De meerderheid van melders heeft een enkele melding gemaakt, gelijk aan 53% van alle klachten. Dit betekent dat 47% van de melders meerdere klachten heeft gemeld. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals het feit dat ze in een gebied wonen met veel vaartuigverkeer, of dat ze bekend zijn met het klachtensysteem en de drempel voor gebruik ervan laag is. Aantal meldingen per persoon Enkele melding 2 t/m 10 meldingen Meer dan 10 meldingen Totaal

Aantal melders (op naam)

Aantal meldingen (op naam)

1.163 (83%)

1.163 (53%)

216 (16%)

612 (28%)

14 (1%)

413 (19%)

1.393 (100%)

2.188 (100%)

Figuur 12 | De verdeling van het aantal meldingen per unieke melder. Hierin zijn alleen de meldingen op naam opgenomen (73% van het totaal).

Figuur 13 | Heatmap van het aantal overlastmeldingen per buurt 2021-2025.

15

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

1.4 Schoonheidsgraad Amsterdams binnenwater De schoonheidsgraad van het Amsterdams binnenwater is een cijfer dat de hoeveelheid drijfvuil van niet-natuurlijke herkomst meet op een aantal vaste en wisselende locaties in de stad. Bij de metingen wordt de fysieke locatie bezocht en wordt op basis van het op dat moment zichtbare drijfvuil een score vastgesteld door het onderzoeksbureau van de gemeente Amsterdam (O&S). De cijfers voor geheel 2025 zijn nog niet beschikbaar, maar de gemiddelde score over de eerste drie kwartalen van 2025 bedraagt 7,9. Sinds 2024 zijn bijna alle meetlocaties in opdracht van Waternet aangepast, waardoor de gegevens niet één-op-één te vergelijken zijn met die van 2023 of eerdere jaren.

Jaar

Cijfer

2020

7,7

2021

8,1

2022

8,3

2023

7,9

2024

7,9

2025*

7,9

Figuur 14 A. | Schoonheidsgraad Amsterdams binnenwater. De beoordeling wordt per locatie gegeven op een schaal van 3-9. Het hierboven genoemde getal van 7,9 in 2025 is het gemiddelde cijfer van de verschillende locaties gedurende het jaar. Drie jaar op een rij is dit cijfer 7,9. * Voor 2025 zijn de gemiddelde score over de eerste drie kwartalen genomen.

Score 3

Score 5

Score 7

Score 9

Indruk: vervuild

Indruk: niet echt schoon/redelijk vuil

Indruk: overwegend schoon

Indruk: schoon/vrij van niet-natuurlijk materiaal

Criteria: • Meerdere stuks drijfvuil/veel drijfvuil; • niet-natuurlijke herkomst; • liggen lang in het water.

Criteria: • Meerdere stuks drijfvuil; • niet-natuurlijke herkomst; • liggen kort in het water.

Criteria: • Eén of enkele stuks drijfvuil; • niet-natuurlijke herkomst.

Criteria: • Geen drijfvuil; • of drijfvuil van uitsluitend natuurlijk organisch materiaal.

Figuur 14 B. Toelichting schaal en cijfers schoonheidsgraad Amsterdams binnenwater. Er zijn 4 indrukken gemeten. De indruk ‘vervuild’ scoort rood met een 3, de indruk ‘niet echt schoon, redelijk vervuild’ scoort met oranje een 5. De indruk ‘overwegend schoon’ scoort beter met groen in een 7 en de beste score is diepgroen met een 9 door de indruk ‘schoon en vrij van niet-natuurlijk materiaal’.

16

H1 | Situatie op de grachten | Grachtenmonitor 2025

1.5 Nautisch beheer De gemeente adviseert, informeert of stelt randvoorwaarden bij diverse activiteiten in, op en boven het binnenwater. Dit vindt plaats op grond van de wettelijke taak van nautisch beheer. Het nautische beheer voor de doorgaande scheepvaartroutes in de stad is gemandateerd aan Waternet. Het doel van nautisch beheer is zorgdragen voor een vlotte en veilige doorvaart op het binnenwater en

de bereikbaarheid waarborgen. Activiteiten van nautisch beheer zijn bijvoorbeeld toestemmingen voor herstelwerkzaamheden aan bruggen en kades, ontheffingen van invaar- of ankerverbod, vergunningen voor zwaar transport, toestemming voor evenementen en informatieborden.

Aantal cases 2020-2021

Aantal cases 2021-2022

Aantal cases 2022-2023

Aantal cases 2023-2024

Aantal cases 2024-2025

Een nautisch kader wordt bijvoorbeeld opgesteld bij de nieuwbouw van een brug, de plaatsing van een woonboot of het houden van een evenement.

142

186

170

193

166

Toestemmingen

Voor alle werkzaamheden en evenementen die de veiligheid of het verloop van de scheepvaart in gevaar kunnen brengen, is toestemming nodig van de bevoegde autoriteit.

412

415

459

331

325

Ontheffingen

Ontheffingen kunnen worden verleend voor bijvoorbeeld verboden op grond van verkeerstekens, zoals het ankerverbod, ligplaatsverbod of een invaarverbod.

165

146

167

119

127

Vergunningen bijzonder transport

Een bijzonder transport is een schip of samenstel dat groter is dan volgens de Regeling doorvaartprofielen op bepaalde vaarwegen is toegestaan en mag alleen met een vergunning varen.

266

270

277

165

167

Bordenplannen

Bij Nautische kaders of Toestemming wordt vaak voorgeschreven dat er bepaalde verkeersborden moeten worden geplaatst om de scheepvaart te informeren. Dit gebeurt volgens een bordenplan.

239

219

178

120

85

Berichten aan de scheepvaart

Wanneer stremmingen of andere vormen van oponthoud op het binnenwater zijn, dient de scheepvaart hiervan op de hoogte te worden gesteld.

66

43

73

126

136

Verkeersbesluiten

Voor het plaatsen van een verkeersbord op grond van de Scheepvaartverkeerswet is een verkeersbesluit nodig.

7

3

4

6

4

Type werkzaamheden

Toelichting

Nautische kaders voor activiteiten/vergunningen voor interne en externe klanten

Figuur 15 | Overzicht van de werkzaamheden van nautisch beheer en de frequentie waarmee deze gedurende het jaar zijn uitgevoerd. De werkzaamheden van Waternet op doorgaande scheepvaartroutes zijn hierin niet opgenomen.

17

Grachtenmonitor 2025

H

2

Transport over water

H2 | Transport over water | Grachtenmonitor 2025

Transport over water is een belangrijk onderdeel van de duurzame stedelijke logistiek. Het beroepsmatig vervoeren van goederen over water vermindert drukte op de weg, voorkomt schade aan kwetsbare kades en biedt ruimte voor schoner vervoer in de binnenstad. De afgelopen periode stond in het teken van uitvoering van het Uitvoeringsplan Transport over Water (2020), waarin is vastgelegd dat vervoer over water een gelijkwaardig alternatief moet worden voor vervoer over land.

Venstertijden Op verschillende locaties zijn laad- en losvoorzieningen verbeterd. Eerder golden generieke venstertijden (20:00–10:00 uur), maar die bleken te beperkend. Nu wordt per locatie, in overleg met ondernemers, onderzocht wat wenselijk en mogelijk is. Er is een online kaart waarop beschikbare locaties zichtbaar worden, inclusief mogelijkheden voor dubbelgebruik met passagiersvaart.

Pilots Er zijn afgelopen tijd meerdere pilots uitgevoerd. Zo werd bij de pilot Nieuwmarkt onderzocht hoe leveringen via het water gecombineerd kunnen worden met elektrische stadsdistributie. De proef leverde bruikbare inzichten op voor toekomstige voorzieningen, zoals beweegbare hekwerken en stroompunten. De afvalboot op het Singel laat zien dat bewoners bereid zijn afval te brengen naar een waterpunt, wat nieuwe kansen biedt voor inzameling over het water. Ook in de bouwsector is ervaring opgedaan: bij projecten zoals de Geldersekade en het Universiteitskwartier vond meer dan 90% van het transport over water plaats. Onderzoek toont aan dat vooral in gebieden met veel water, zoals de Wallen, transport over water maatschappelijk voordeel oplevert. De gemeente blijft daarom inzetten op ruimte, samenwerking en kennisopbouw om deze duurzame logistiek verder te laten groeien.

19

Grachtenmonitor 2025

H

3

Plezier- en recreatievaart

H3 | Plezier- en recreatievaart | Grachtenmonitor 2025

3.1 Vignetten binnenhavengeld en doorvaartvignet Ieder pleziervaartuig op het Amsterdams binnenwater is verplicht een geldig vignet te hebben. De vignetplicht voor de pleziervaart draagt bij aan de betaling van het binnenhavengeld (BHG) en de handhaving van regels. Ook biedt dit vignet de gemeente inzicht in de vaarbewegingen op het binnenwater en stelt ons in staat om de drukte en overlast te reguleren.

3.1.1 Doorvaartvignet Voor eigenaren van pleziervaartuigen zonder ligplaats op het Amsterdams binnenwater, de bezoekers die wel willen varen door Amsterdam, bestaat het doorvaartvignet. Dit wordt verkocht tegen de kostprijs van 43 euro in 2025 en is geldig voor een periode van drie kalenderjaren. Met een doorvaartvignet mag een pleziervaartuig door het Amsterdamse binnenwater varen. Als het vaartuig wordt afgemeerd, moet de eigenaar het product ‘afmeren’ bij dit doorvaarvignet aanschaffen. Voor 24 uur afmeren kost dit 33 euro en voor 6 uur afmeren kost dit 17 euro.

3.2 SAIL 2025 Het evenement SAIL 2025 heeft veel pleziervaarders naar Amsterdam getrokken. Om het SAIL-gebied in te mogen varen hadden bezoekers een doorvaartvignet nodig. Het vignet is gebruikt voor toegang tot het SAIL-gebied aan de IJhaven. Er zijn ongeveer 30.000 bezoeken van pleziervaartuigen met een vignet geregistreerd. Totaal zijn er ongeveer 12.000 unieke pleziervaartuigen geteld die het evenementengebied zijn binnengevaren. Zaterdag 23 augustus tussen 15.00 en 16.00 uur was het drukste moment en werden naar schatting 1.000 pleziervaartuigen geregistreerd die het gebied binnen zijn gevaren.

3.3 Invoering binnenhavengeld Weesp Op 1 januari 2025 is het binnenhavengeld in stadsgebied Weesp ingevoerd. Het binnenhavengeld wordt geleidelijk ingevoerd bij eigenaren van plezier­ vaartuigen: tot 2030 is een ingroeimodel van toepassing voor in Weesp gelegen pleziervaartuigen. Dit ingroeimodel bestaat uit een jaarlijks aflopende korting op het reguliere tarief. In 2025 bedraagt de korting voor Weesp 70 procent op het reguliere tarief en deze zal jaarlijks met 15 procent afnemen tot 2030. Het ingroeimodel is alleen van toepassing op pleziervaartuigen die zijn afgemeerd in Weesp. Met dit vignet mag men varen op het Amsterdams binnenwater en kan er voor afmeren op het Amsterdams binnenwater een los product voor 6 of 24 uur afmeren worden gekocht.

3.4 Passantenhaven Weesp De gemeentelijke passantenhaven in Weesp, gelegen tussen de Vecht en het Amsterdam-Rijnkanaal, valt sinds de invoering van het binnenhavengeld in Weesp onder de Verordening Binnenhavengeld Pleziervaart. De invoering van het binnenhavengeld leidde tot zorgen en vragen van ondernemers en watersporters in Weesp. Gaande het seizoen zijn er aanpassingen geweest. Voor vaarseizoen 2026 is een aangepaste werkwijze voor de Passantenhaven aangekondigd.

3.5 Uitstootvrij varen Op 1 april 2025 is de uitstootvrije zone pleziervaart in het centrum van Amsterdam ingevoerd. Eigenaren van pleziervaartuigen die gebruik maken van de overgangs­ regeling mogen afhankelijk van hun vignet tot uiterlijk 2028 (doorvaartvignet) of tot 2030 (regulier vignet) met een brandstofmotor in de uitstootvrije zone varen. In 2026 wordt uitstootvrij varen gestimuleerd door 25% korting te geven op het reguliere tarief. In 2025 bedroeg deze milieukorting 35% op het reguliere tarief

21

H3 | Plezier- en recreatievaart | Grachtenmonitor 2025

(het milieu- en hybridetarief). Eerder bedroeg de korting 70% op het reguliere tarief. Met ingang van 1 januari 2025 is uitstootvrij varen voor transport- en passagiersvaartuigen verplicht.

Type vignetten

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

Regulier*

5.710

4.158

4.375

4.458

4.557

4.224

5.141

450

356

353

396

452

483

903

1.510

1.737

2.093

2.276

2.746

2.739

3.170

124

220

306

768

385

10.280

4.161

4.067

18.460

Abonnement** Milieu*** Hybride**** Doorvaart***** (% milieu/ hybride)

19,7%

27,8%

31,9%

34,0%

37,9%

42,7%

41%

Totaal (BHG)

7.670

6.251

6.945

7.350

8.061

8.214

28.059

Figuur 16 | Aantal uitgegeven vignetten binnenhavengeld (BHG) en doorvaartvignet per type vignet (peildatum 1 oktober 2025). Ten opzichte van voorgaand jaar is sprake van een duidelijke groei in het aantal vignetten, met name bij de doorvaartvignetten en de reguliere vignetten. Deze groei hangt samen met het evenement SAIL 2025 en de verplichting tot uitstootvrij varen per 1 januari 2025. Hierbij dient opgemerkt dat de cijfers betrekking hebben op het type vignet en niet noodzakelijkerwijs op daadwerkelijk uitstootvrij varen in de praktijk. *

Pleziervaartuigen met een openbare ligplaats binnen Amsterdam.

** Pleziervaartuigen van buiten Amsterdam en in jachthavens die niet ’s nachts op Amsterdams binnenwater afmeren.

Inkomsten uit BHG 2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

€ 2,10

€ 3,13

€ 3,38

€ 3,66

€ 3,55

€ 3,74

€ 5,70

*** Duurzame pleziervaartuigen ontvangen een korting op de prijs van het vignet. **** Hybride vaartuigen hebben zowel een elektrische als een brandstofmotor. Deze vaartuigen betalen het milieutarief en mogen binnen Amsterdam alleen gebruik maken van een elektrische motor ***** Het Doorvaartvignet is sinds 1 januari 2022 verplicht voor vaartuigen die zonder BHG-vignet varen en niet afmeren op het Amsterdams binnenwater.

Figuur 17 | Jaarlijkse opbrengsten uit binnenhavengeld (BHG) en doorvaartvignet, in miljoenen euro’s. Peildatum: 1 oktober 2025. In 1 jaar tijd zijn de opbrengsten gestegen van €3,74 miljoen naar €5,7 miljoen. Deze groei hangt samen met de toename in het aantal verkochte vignetten, zoals ook te zien is in figuur 16.

22

Grachtenmonitor 2025

H

4

Passagiersvaart

H4 | Passagiersvaart | Grachtenmonitor 2025

4.1 Nieuw passagiersvaartbeleid Naar aanleiding van de uitspraken van de Raad van State van september en oktober 2024 over het passagiersvaartbeleid is begin 2025 gestart met het uitwerken van een nieuw beleidskader voor de passagiersvaart in Amsterdam. De Raad van State heeft onder meer geoordeeld dat niet aannemelijk is gemaakt dat de passagiersvaart medeverantwoordelijk is voor een deel van de overlast die bewoners ervaren. Wel stelt de Raad van State in de uitspraak dat veilige en vlotte scheepvaart en het eerlijk verdelen van ruimte op het water in het geding zijn, maar dat onvoldoende is aangetoond dat een volumebeleid hiervoor het meest geschikte middel is, mede omdat pleziervaart ook een belangrijke rol speelt. De uitspraak heeft gevolgen voor het aantal exploitatievergunningen. Vergunningen die op 1 maart 2024 afliepen zijn weer geldig, waardoor het totale aantal verleende exploitatievergunningen momenteel ruim hoger ligt dan het eerder vastgestelde plafond van 550. In afwachting van nieuw beleid worden tot april 2027 geen nieuwe exploitatievergunningen verleend. Als eerste stap in de uitwerking van een nieuw beleidskader zijn aan het begin van 2025 verschillende onderzoeken uitgezet en gedurende het vaarseizoen uitgevoerd.

De onderzoeken worden gebruikt voor het onderbouwen van toekomstige beleidskeuzes en om te toetsen of toekomstige beleidskeuzes proportioneel zijn. In de raadsinformatiebrief van 25 februari 2025 is de gemeenteraad geïnformeerd over mogelijke richtingen voor een nieuw passagiersvaartbeleid. In de brief wordt ingegaan op de overwegingen, mogelijke instrumenten, het proces en de maatregelen tijdens de overgangsfase tot het nieuwe beleidskader is geïmplementeerd.

Naast de diverse onderzoeken is een uitgebreid participatietraject gestart, deels uitgevoerd door het bureau ‘Public Mediation’. Er zijn verschillende sessies georganiseerd met de rondvaartbranche, bewoners en experts uit andere steden of vakgebieden. Daarnaast zijn er individuele gesprekken gevoerd met een brede vertegenwoordiging van rondvaartreders. De reders hebben de afgelopen jaren zelf ook verschillende plannen aan de gemeente gepresenteerd. Al deze plannen zijn het afgelopen jaar opnieuw bestudeerd en op haalbaarheid getoetst.

24

H4 | Passagiersvaart | Grachtenmonitor 2025

Volgens de planning in de brief vindt de besluitvorming plaats na de verkiezingen in maart 2026. In de loop van 2026 wordt het dossier verder uitgewerkt, waarna de besluitvorming eind 2026 plaatsvindt.

4.2 Onderzoeken 2025 De volgende onderzoeken zijn in 2025 uitgevoerd Gebruik en drukte op routes (metingen en tellingen) • Tellingen passages (Mobycon): tellingen op drukke punten, met onderscheid naar type vaartuig, op zowel drukke dagen (augustus) als rustigere dagen (oktober). • Restcapaciteit vaarwegen (TNO): analyse en visualisatie van restcapaciteit op de drukste vaarroutes. De capaciteit op een vaarroute wordt bepaald door het “krapste knelpunt”. Marktordening en economische effecten (SEO) SEO doet in opdracht van de gemeente onderzoek naar de economische aspecten van de passagiersvaart. Of er bijvoorbeeld sprake is van een concurrerende markt, de prijskwaliteit verhouding en welke productiefactoren de toegang tot de markt bepalen. Overlast en draagkracht (O&S) O&S heeft een enquête uitgevoerd onder bewoners langs drukke vaarroutes, gericht op type overlast en ervaring van veroorzakers. Daarnaast wordt aangesloten bij lopend onderzoek naar toeristische draagkracht en worden metingen uit de Digitale Gracht meegenomen. Illegale passagiersvaart (Hoffmann) Een verkenning naar het online aanbod en omvang van (mogelijk) illegale passagiersvaart, als eerste stap richting verdere uitwerking van een nieuwe handhavingsstrategie.

Effecten op kades en waterkwaliteit • Schroefwerking (Tijhuis Ingenieurs): kwalitatief onderzoek naar de effecten van schroefwerking (onder meer bij keren) en uitspoeling op de kades en bruggen nabij nautische knelpunten. • Kaderrichtlijn Water (Waternet/gemeente): vanaf 2027 moet Nederland aan de Kaderrichtlijn Water voldoen; de biologische en chemische kwaliteit van het Amsterdams binnenwater is niet goed en vaartuigen hebben daar een aandeel in. De resultaten van alle uitgevoerde onderzoeken worden gepubliceerd in 2026 op de website Open Amsterdam.

4.3 Ligplaatsen Voor een ligplaats voor een passagiersvaartuig op het binnenwater van Amsterdam is een ligplaatsvergunning nodig. In onderstaande tabel staat het huidige aanbod aan ligplaatsen weergegeven. Stadsdeel

Aantal locaties

Aantal plekken

West

31

139

Centrum

43

128

Zuid

12

57

Oost

12

68

Totaal

98

392

Figuur 18 | Ligplaatsen voor passagiersvaartuigen. Bron: Ligplaatsenregister versie 1 december 2025: er zijn 392 plekken op 98 locaties verdeeld over 4 stadsdelen.

25

H4 | Passagiersvaart | Grachtenmonitor 2025

Verdeling beschikbare ligplaatsen Er is meer vraag dan aanbod naar ligplaatsen voor passagiersvaartuigen. Daarom worden de beschikbare plekken op een redelijke en transparante manier toegewezen. Voordat een plek opnieuw kan worden toegewezen, wordt door de stadsdelen beoordeeld of een nieuwe ligplaatsvergunning voor die plek nog wenselijk is.

Aanpassing beleidsregels aanvragen en verdelen ligplaatsvergunning Sinds de uitspraken van de Raad van State van september en oktober 2024 gelden de exploitatievergunningen voor de rondvaart weer voor onbepaalde tijd. De looptijd van de ligplaatsvergunningen sloot voorheen aan bij die van de exploitatievergunning. Omdat dit na de uitspraak niet langer mogelijk is, zijn op 26 maart 2025 de Beleidsregels aanvragen en verdelen ligplaatsen passagiers­ vaartuigen aangepast. Volgens deze aangepaste beleidsregels wordt een ligplaatsvergunning voortaan door het college verleend voor een periode van 6 jaar, in plaats van tot de einddatum van de exploitatievergunning. Deze periode van 6 jaar is gekozen om enerzijds bedrijfszekerheid te bieden, en anderzijds periodieke herverdeling mogelijk te maken.

26

Grachtenmonitor 2025

H

5

Vergunningen

H5 | Vergunningen | Grachtenmonitor 2025

De gemeente behandelt aanvragen voor water gerelateerde vergunningen en ontheffingen. Daarbij neemt zij besluiten op (wijzigings)aanvragen van particulieren en bedrijven (bijvoorbeeld rederijen). Ook worden er ambtshalve besluiten genomen (bijvoorbeeld intrekking van een vergunning). Voorbeelden van deze vergunningen zijn exploitatie­vergunningen voor het vervoer van personen en ligplaatsvergunningen.

Reguliere producten

2020 2021 2022 2023 2024 2025

Passagiersvaart

82

50

173

73

130

150

Transport over water

0

36

21

3

6

18

Woonboten

14

11

3

3

1

1

Objecten in het water

6

19

3

9

4

7

Pleziervaart

3

29

1

2

2

11

Eenmalige producten

2020 2021 2022 2023 2024 2025

Omzettingen exploitatievergunningen naar bepaalde tijd

522

0

0

0

0

0

Omzettingen ligplaatsvergunningen naar bepaalde tijd

0

0

150

0

0

0

Verlenging exploitatievergunningen

294

0

Verlenging ligplaatsvergunningen

116

0

Wijziging voorschriften exploitatievergunningen passagiersvaart

431

Omzetting exploitatievergunningen passagiersvaart naar onbepaalde tijd

240

Overige ambtshalve besluiten

20

Periodieke producten Uitgifteronde exploitatievergunningen

2020 2021 2022 2023 2024 2025 0

723

0

0

Verdeelronde beschikbare ligplaatsen Totaal aantal besluiten

723

965

400

90

0

0

129

0

682

878

Figuur 19 | Vergunnings-besluiten in de periode 2020 t/m september 2025.

28

H5 | Vergunningen | Grachtenmonitor 2025

5.1 Transportvergunningen

5.2 Exploitatievergunningen passagiersvaart

In 2021 is het kader vastgesteld op basis waarvan exploitatievergunningen voor transport over water kunnen worden aangevraagd. Tot nu toe zijn er in totaal 54 exploitatievergunningen verleend (figuur 20).

In figuur 21 is de huidige opbouw van de vergunde passagiersvaartvloot, gespecificeerd naar grootte van het vaartuig. In 2025 waren er 638 vergunde vaartuigen in de vaart. 250

Gebruikersdoel* Jaar

Verleende vergunningen

Bouw

Afval

2021

20

10

2022

16

16

Goederen

Dienstverlenend

200

10

10

0

150

16

13

16 100

2023

3

1

1

3

1

2024

4

4

4

6

6

2025

11

7

8

8

7

Totaal

54

38

39

40

30

Figuur 20 | Overzicht van verstrekte exploitatievergunningen voor transport over water.

50

0

2

191

231

214

Vaartuigen <5

Vaartuigen 5-10

Vaartuigen >10

Onbemand

Figuur 21 | Het aantal in gebruik genomen vaartuigen met exploitatievergunning, gespecificeerd naar omvang reder (peildatum 1 oktober 2025). Onbemande vaartuigen zijn apart weergegeven.

* Aanvragen van een exploitatievergunning voor transport over water is voor één of voor meerdere gebruiksdoelen mogelijk.

29

Grachtenmonitor 2025

H

6

Juridische zaken

H6 | Juridische zaken | Grachtenmonitor 2025

In de Grachtenmonitor wordt met ingang van rapportageseizoen 2022-2023 een actuele versie van het overzicht van lopende juridische procedures opgenomen (figuur 22). Procedures zijn in het overzicht opgenomen in het jaar dat ze zijn ingesteld. Sinds 2021 lopen er 291 procedures, waarvan 22 procedures door de gemeente zelf zijn ingesteld. In 2025 heeft de gemeente Amsterdam, naar de wens van het college om minder te procederen tegen haar inwoners en bedrijven, de 22 procedures die zij zelf heeft ingesteld ingetrokken. Van de 291 procedures zijn 239 procedures tot op heden afgedaan. 105 procedures (70%) zijn ongegrond verklaard, 66 procedures zijn gegrond (30%). De overige 52 procedures lopen nog.

120

100

80

60

40

20

0

2019

2020

2021

2022

2023

Beroepen gegrond

Beroepen ongegrond

Hoger beroepen gegrond

Hoger beroepen ongegrond

Kort geding gegrond

Kort geding ongegrond

2024

2025

Lopende zaken

Figuur 22 | Actuele stand van zaken van de juridische procedures van 2025.

31

Colofon Fotografie Gemeente Amsterdam

ONT2025377

Grachtenmonitor 2025