GGD -Factsheet Gezondheid en welzijn jongeren-jongvolwassenen 2021
Tekst van het document
‘School is natuurlijk heel erg belangrijk, maar mentaal gaat altijd voor! Want als je mentaal stom gaat, dan gaat school ook stom. Bijvoorbeeld ik in de eerste ik vroeg om hulp, maar ik kreeg het niet…’ – 13-jarig meisje (VWO)
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen 2021 ‘Ik denk dat mensen ook echt moeten luisteren wat jongeren zelf fijn vinden en wat voor struggles ze soms tegenkomen in Amsterdam’ – 16-jarige jongen (VMBO)
Deze factsheet geeft informatie over het welzijn, de lichamelijke en mentale gezondheid en het genotmiddelengebruik van Amsterdamse jongeren en jongvolwassenen (13-25 jaar) uit de regio AmsterdamAmstelland en de impact van de coronacrisis hierop. De cijfers zijn gebaseerd op de Corona Gezondheidsmonitor Jeugd (2021) van Amsterdam en de Jongvolwassenenmonitor (2021) van de regio Amsterdam-Amstelland. Wat valt het meeste op bij jongeren (13-16 jaar)? Driekwart van de jongeren in Amsterdam voelt zich meestal gelukkig, een kwart niet. Drie op de tien jongeren heeft psychische klachten. Eén op de vijf jongere heeft nog last van gebeurtenissen die hij/zij heeft meegemaakt tijdens de coronaperiode. Wat hebben jongeren (13-16 jaar) meegemaakt tijdens de coronaperiode? Bijna een kwart van de jongeren heeft zelf corona gehad; vier op de tien heeft een naaste die corona heeft gehad en 12% heeft een naaste die in het ziekenhuis heeft gelegen vanwege corona. Bij 6% van de jongeren is een naaste overleden aan corona. En voor 15% van de jongeren geldt dat een van de ouders minder werk of inkomen had in deze periode. Wat valt het meeste op bij jongvolwassenen (16-25 jaar)? Jongvolwassenen zijn kwetsbaar op het thema mentale gezondheid: ruim de helft heeft psychische klachten en 1 op de 5 is (zeer) ernstig eenzaam. Daarnaast vraagt het genotmiddelengebruik in deze groep aandacht.
Leeswijzer Voor de monitors zijn verschillende onderwerpen uitgevraagd die passen bij de leeftijdsgroep. In deze factsheet zijn de cijfers van deze twee bronnen op onderwerp gebundeld, zodat de lezer de uitkomsten waar mogelijk per leeftijdsgroep kan vergelijken.
Lichamelijke gezondheid Jeugd
84%
Jongvolwassenen
71%
ervaart zijn/haar gezondheid als (zeer) goed Nederland
85%
GGD Hollands Noorden
83%
85%
88%
76%
81%
81%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
60%
sport of beweegt wekelijks in de vrje tijd Nederland
19%
ervaart zijn/haar gezondheid als (zeer) goed
sport minstens twee keer per week
GGD Hollands Noorden
88%
88%
91%
66%
61%
60%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
heeft in laatste 4 weken (zeer) vaak 5 of meer gezondheidsklachten ervaren Nederland 19% 2021
22%
heeft overgewicht of obesitas waarvan 16%
6%
overgewicht
obesitas
GGD Hollands Noorden 21% 2019
12%
ervaart zelf risico op problematisch gebruik sociale media Nederland 9%
8%
4%
2021
2019
2015
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
3
Mentale gezondheid Jeugd
30%
Jongvolwassenen
56%
heeft psychische klachten (o.b.v. MHI-5)
heeft psychische klachten (o.b.v. MHI-5)
Nederland
GGD Hollands Noorden
27%
45%
33%
28%
2021
2021
2019
2017
Jongvolwassenen
25% 17%
heeft het afgelopen jaar een depressie gehad
heeft het afgelopen jaar een angststoornis gehad
HN 17%
HN 10%
Jeugd
31%
10% 9%
heeft het afgelopen jaar een burn-out gehad
heeft het afgelopen jaar een eetststoornis gehad
HN 6%
HN 5%
Jongvolwassenen is soms tot altijd eenzaam in laatste 4 weken
65%
is matig tot zeer ernstig eenzaam waarvan 45%
11% is vaak of (bijna) altijd eenzaam
74%
4
11%
10%
matig ernstig
zeer ernstig
Nederland
GGD Hollands Noorden
30%
57%
44%
44%
2021
2021
2019
2017
voelt zich meestal (zeer) gelukkig
33%
voelt zich (bijna) iedere dag moe
Nederland
GGD Hollands Noorden
77%
84%
24%
2021
2019
2021
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
Mentale gezondheid Jeugd
22%
Jongvolwassenen heeft afgelopen 12 maanden wel eens suïcidegedachten gehad. 6% heeft (heel) vaak suïcidegedachten
48%
heeft (heel) vaak last van stress
GGD Hollands Noorden
Nederland
36%
33%
29%
21%
2021
2019
2017
2021
47%
9%
15%
40%
heeft last van 1 of meer stressfactoren
voelt zich (zeer) vaak gestrest door: school of huiswerk
Nederland
Nederland
44%
34%
2021
2021
voelt zich (zeer) vaak gestrest door: situatie thuis
14%
voelt zich (zeer) vaak gestrest door: eigen problemen
Nederland
Nederland
8%
13%
2021
2021
voelt zich (zeer) vaak gestrest door: wat anderen van hem/haar vinden
29%
voelt zich (zeer) vaak gestrest door: alles wat gedaan moet worden
Nederland
Nederland
15%
25%
2021
2021
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
5
Weerbaarheid Jeugd
88%
Jongvolwassenen is voldoende weerbaar
85%
Nederland
65%
is voldoende weerbaar
GGD Hollands Noorden
88%
90%
93%
89%
92%
92%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
herstelt snel na een moeilijke periode
57%
heeft veel vertrouwen in de toekomst
Nederland
Nederland
65%
53%
2021
2021
Ingrijpende gebeurtenissen Jeugd
10%
11%
6
heeft zelf een (ernstige) lichamelijke ziekte of beperkingen (gehad)
26%
heeft scheiding van ouders meegemaakt (of maakt dit nu mee)
Nederland
Nederland
10%
24%
2021
2021
heeft een gezinslid met ernstige ziekte, beperking of verslaving (jonge mantelzorger)
9%
heeft zelf een psychische ziekte (gehad)
Nederland
Nederland
12%
9%
2021
2021
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
Invloed coronacrisis Jeugd
22%
Jongvolwassenen heeft nog last van de gebeurtenissen die hij/zij heeft meegemaakt tijdens de coronaperiode Nederland
27% 36%
20% 2021
7%
heeft een verhoogd risico op PTSS (CRIES-score) Nederland 6%
37%
22% 31%
heeft (veel) meer alcohol gebruikt heeft evenveel alcohol gebruikt heeft (veel) minder alcohol gebruikt
heeft (veel) meer lichaamsbeweging gehad heeft evenveel lichaamsbeweging gehad
2021
47%
73%
kon tijdens de lockdown thuis een plek voor zichzelf vinden als dat nodig was Nederland
61% 30%
78% 2021
9%
heeft (veel) minder lichaamsbeweging gehad
heeft (veel) meer stress ervaren heeft evenveel stress ervaren heeft (veel) minder stress ervaren
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
7
Genotmiddelen Jeugd
5%
Jongvolwassenen rookt minstens één keer per week sigaretten/shag
19%
Nederland
12%
GGD Hollands Noorden
4%
4%
8%
19%
19%
19%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
is een binge drinker (afgelopen 4 weken minstens 5 drankjes bij één gelegenheid)
53%
Nederland
14%
20%
18%
22%
60%
64%
64%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
heeft ooit wiet/hasj gebruikt
22%
heeft afgelopen maand softdrugs gebruikt GGD Hollands Noorden
8%
9%
11%
14%
15%
13%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
heeft afgelopen 4 weken alcohol gedronken Nederland
8
is een binge drinker (afgelopen 4 weken minstens 5 drankjes bij één gelegenheid) GGD Hollands Noorden
Nederland
18%
rookt regelmatig (minstens 1 keer per week)
3%
heeft afgelopen maand lachgas gebruikt GGD Hollands Noorden
29%
26%
31%
2%
6%
4%
2021
2019
2015
2021
2019
2017
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
Genotmiddelen Jongvolwassenen
36%
heeft ooit (party)drugs gebruikt
14%
heeft afgelopen maand (party)drugs gebruikt
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
24%
26%
7%
10%
2021
2019
2021
2019
Seksualiteit Jongvolwassenen
31%
heeft bij laatste seksuele contact een condoom gebruikt
27%
heeft ooit een ongewenste seksuele ervaring gehad
GGD Hollands Noorden
waarvan
31%
37%
36%
8%
42%
2021
2019
2017
man
vrouw
GGD Hollands Noorden
90%
22%
18%
16%
2021
2019
2017
vindt homoseksualiteit (heel) normaal GGD Hollands Noorden 91%
90%
90%
2021
2019
2017
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
9
Sociale Omgeving Jongvolwassenen
18%
75%
heeft afgelopen jaar mantelzorg gegeven
doet vrijwilligerswerk
GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
18%
18%
16%
2021
2019
2021
heeft betaald werk
GGD Hollands Noorden
10
16%
87%
87%
2021
2019
Gezondheid en welzijn onder jongeren en jongvolwassenen
De Corona Gezondheidsmonitor Jeugd, 2021 is een extra meting om de impact van corona op gezondheid, leefstijl en het welzijn van jongeren in kaart te brengen. De monitor is onderdeel van de landelijke Gezondheidsmonitor COVID-19 en een samenwerking van GGD GHOR, RIVM, het Nivel, ARQ Nationaal Psychotraumacentrum. Hiervoor hebben 5.297 Amsterdamse scholieren van 13-16 jaar een online vragenlijst in de klas ingevuld. 42 scholen (vmbo en havo/vwo) in het regulier voortgezet onderwijs hebben meegewerkt met het onderzoek. De resultaten van deze monitor zijn te raadplegen op amsterdam.ggdgezondheidinbeeld.nl/ Zie ook: www.monitorgezondheid.nl/gezondheidsmonitor-jeugd De Jongvolwassenenmonitor 2021, regio Amsterdam-Amstelland is een regionale samenwerking van GGD Amsterdam, GGD Hollands Noorden, GGD Zaanstreek-Waterland en GGD Flevoland. Voor dit onderzoek zijn 623 jongvolwassenen van 16-25 jaar benaderd via social media en intermediairs en hebben online een vragenlijst ingevuld. Omdat GGD Hollands Noorden dit onderzoek al twee keer eerder heeft uitgevoerd worden de cijfers hiermee vergeleken. Een belangrijke kanttekening bij de cijfers: jongvolwassenen in de regio Amsterdam-Amstelland zijn veel vaker uitwonend en veel hoger opgeleid.
Colofon GGD Amsterdam, mei 2022 Afdeling Gezond Leven www.ggd.amsterdam.nl gezondleven@ggd.amsterdam.nl