Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024 Amsterdam - UITDRAAI MEI 2025.pdf
Tekst van het document
46
Voldoet aan beweegrichtlijn
Sport wekelijks
62%
72% 68%
60%
64%
58%
60%
56%
56%
54%
52%
2012
2016
2020
2022
2024
Amsterdam
2012
2016
2020
2022
2024
Amsterdam
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2012 - 2024
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2012 - 2024
Voldoet aan beweegrichtlijn Stadsdelen Amsterdam, %
Geen waarde bekend
< 48
48 < 52 ≥ 60
52 < 56
56 < 60
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Voldoet aan beweegrichtlijn
58%
Amsterdam Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Sport wekelijks
66%
Amsterdam Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
In Amsterdam is het deel van de mannen dat voldoet aan de beweegrichtlijn met 61% groter dan het deel van de vrouwen (56%). In 2024 is er in Amsterdam een verschil in het deel van de volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn tussen groepen mensen met een andere leeftijd. Het deel in de groep 18-34 jaar is 66%, in de groep 35-64 jaar is het deel 57% en in de groep 65 jaar en ouder 44%. in Amsterdam is er een verschil in het deel van de volwassenen en ouderen dat voldoet aan de beweegrichtlijn tussen groepen mensen met een andere opleiding. Het deel van de volwassenen en ouderen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 40%, met een
47
Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het deel 52% en met een Hbo/wo opleiding 65%. In Amsterdam is het deel van de mensen met een minimum inkomen dat voldoet aan de beweegrichtilijn met 42% kleiner dan het deel van de mensen met een hoger inkomen (60%). In 2024 is er in Amsterdam een verschil in het deel van de volwassenen en ouderen dat wekelijks sport tussen groepen mensen met een andere leeftijd. Het deel in de groep 18-34 jaar is 77%, in de groep 35-64 jaar is het deel 65% en in de groep 65 jaar en ouder 44%. in Amsterdam is er een verschil in het deel van de volwassenen en ouderen dat wekelijks sport tussen groepen mensen met een andere opleiding. Het deel van de volwassenen en ouderen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 37%, met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het deel 55% en met een Hbo/wo opleiding 76%. In Amsterdam is het deel van de mensen met een minimum inkomen dat wekelijks sport met 40% kleiner dan het deel van de mensen met een hoger inkomen (69%).
Voldoet aan beweegrichtlijn
Voldoet aan beweegrichtlijn, naar leeftijd Amsterdam
61%
80%
Man
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
60%
66%
57% 44%
40% 20%
Voldoet aan beweegrichtlijn
0%
56%
18-34 jaar
Vrouw
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
35-64 jaar
65 jaar of ouder
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Voldoet aan beweegrichtlijn, naar opleidingsn… Amsterdam
Voldoet aan beweegrichtlijn, naar inkomen Amsterdam
80%
80%
65%
60%
52% 40%
40%
40%
20%
20%
0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
60%
60%
42%
Minimuminkomen
Boven minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
witregel
Voeding 9% van de inwoners in Amsterdam heeft niet genoeg geld voor gezonde voeding Het Voedingscentrum raadt aan om elke dag 250 gram groente en 200 gram fruit te eten en om elke dag te ontbijten. Gezonde voeding helpt om het risico op overgewicht en langdurige ziektes te verkleinen. In fastfood, ongezonde snacks, kant-en-klaar maaltijden en bezorgmaaltijden zit vaak niet genoeg van belangrijke voedingsstoffen. Ook zit er vaak teveel suiker, zout en verzadigd vet in.
48
In 2024 ontbijt gemiddeld 76% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam 5 of meer dagen per week. 83% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam eet 5 of meer dagen per week groente. Daarnaast eet 67% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam 5 of meer dagen per week fruit. Het deel van de volwassenen en ouderen in Amsterdam dat maximaal 2 dagen per week suikerhoudende dranken drinkt is 71%.
Niet genoeg geld voor gezonde voeding Stadsdelen Amsterdam, %
Geen waarde bekend
<4 4<6 ≥ 10
6<8
8 < 10
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
In Amsterdam is het deel van de mannen dat 5 of meer dagen per week ontbijt met 74% kleiner dan het deel van de vrouwen (78%). In 2024 is er in Amsterdam een verschil tussen verschillende leeftijdsgroepen in het deel dat 5 of meer dagen per week ontbijt. Het deel in de groep 18-34 jaar is 69%, in de groep 35-64 jaar is het 77% en in de groep 65 jaar en ouder 87%. Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in het deel volwassenen en ouderen dat 5 of meer dagen per week ontbijt. Het deel met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 73%, van de volwassenen en ouderen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 72% en van de volwassenen en ouderen met een Hbo/wo opleiding is het 79%. In Amsterdam is het deel van de mannen dat 5 of meer dagen per week groente eet met 80% kleiner dan het deel van de vrouwen (86%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in het deel volwassenen en ouderen dat 5 of meer dagen per week groente eet. Het deel met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 66%, van de volwassenen en ouderen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 77% en van de volwassenen en ouderen met een Hbo/wo opleiding is het 89%. In Amsterdam is het deel van de volwassenen en ouderen met een minimum inkomen dat 5 of meer dagen per week groente eet 70%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen en ouderen met een hoger inkomen (86%).
In Amsterdam is het deel van de mannen dat 5 of meer dagen per week fruit eet met 63% kleiner dan het deel van de vrouwen (71%). In 2024 is er in Amsterdam een verschil tussen verschillende leeftijdsgroepen in het deel dat 5 of meer dagen per week fruit eet. Het deel in de groep 18-34 jaar is 62%, in de groep 35-64 jaar is het 69% en in de groep 65 jaar en ouder 77%. Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in het deel volwassenen en ouderen dat 5 of meer dagen per week fruit eet. Het deel met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 63%, van de volwassenen en ouderen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 58% en van de volwassenen en ouderen met een Hbo/wo opleiding is het 72%. In Amsterdam is het deel van de volwassenen en ouderen met een minimum inkomen dat 5 of meer dagen per week fruit eet 63%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen en ouderen met een hoger inkomen (69%). In Amsterdam is het deel van de mannen dat maximaal 2 dagen per week suikerhoudende dranken drinkt met 68% kleiner dan het deel van de vrouwen (74%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in het deel volwassenen en ouderen dat maximaal 2 dagen per week suikerhoudende dranken drinkt.
Het deel met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 56%, van de volwassenen en ouderen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 60% en van de volwassenen en ouderen met een Hbo/wo opleiding is het 79%.
49
In Amsterdam is het deel van de volwassenen en ouderen met een minimum inkomen dat maximaal 2 dagen per week suikerhoudende dranken drinkt 57%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen en ouderen met een hoger inkomen (74%).
Ontbijt minimaal 5 dagen per week, naar leeftijd Amsterdam
Eet minimaal 5 dagen per week groente, naar … Amsterdam
100%
100%
80% 60%
69%
77%
87%
80% 60%
40%
40%
20%
20%
0%
0%
18-34 jaar
35-64 jaar
65 jaar of ouder
66%
Po, vmbo, mbo-1
77%
89%
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Eet minimaal 5 dagen per week fruit, naar opl… Amsterdam
Drinkt maximaal 2 dagen per week suikerhoud… Amsterdam
100%
100%
80% 60%
63%
72% 58%
80% 60%
40%
40%
20%
20%
0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
74% 57%
Minimuminkomen
Boven minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
50
Middelengebruik Belangrijkste resultaten • Eén op de vijf (21%) Amsterdammers rookt in 2024. Dit is gedaald vergeleken met 2022 (24%), en daarmee (weer) vergelijkbaar met het niveau van 2020 (22%). 6% van de inwoners vapet. • Eén op de zeven (14%) Amsterdammers is een zware en/of overmatige drinker. Dit is gedaald vergeleken met 2022 (16%), en daarmee (weer) vergelijkbaar met het niveau van 2020 (14%). Vier op de tien (41%) inwoners drinken geen alcohol of maximaal 1 glas per dag; dit percentage neemt sinds 2016 toe. • Drugsgebruik is alleen uitgevraagd bij 18-64 jarigen. 21% van de inwoners (18-64 jaar) in Amsterdam geeft aan in het afgelopen jaar cannabis te hebben gebruikt. Dit percentage is (vrijwel) stabiel vanaf 2016. Daarnaast gebruikte 17% XTC, 10% cocaine, 8% truffels of paddo’s, 6% ketamine, en 5% 3-MMC of 4-MMC in het afgelopen jaar. Vanaf 2020 is het gebruik van cocaine en ketamine stabiel, terwijl het gebruik van XTC en truffels/paddo’s juist is toegenomen. Risicogroepen: Roken komt meer voor onder mannen, inwoners met een po/vmbo/mbo-1 opleiding en inwoners met een huishoudinkomen onder het minimuminkomen. Drugsgebruik en zwaar en/of overmatig alcoholgebruik komt vaker voor onder mannen, 18-34 jarigen, inwoners met een hbo-/wo-opleiding en inwoners met een huishoudinkomen boven het minimuminkomen.
Vergelijking Amsterdam met Nederland: Amsterdammers drinken meer alcohol en roken meer dan gemiddeld in Nederland. Drugsgebruik is landelijk niet uitgevraagd.
Roken en vapen 21% van de inwoners in Amsterdam rookt Roken is in Nederland nog steeds één van de belangrijkste oorzaken van ziekte en sterfte. Elk jaar sterven bijna 20.000 Nederlanders door roken of meeroken. Vapen is het roken van e-sigaretten. Roken In 2024 rookt 21% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam. In 2024 rookt 11% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam elke dag. Personen die minimaal 20 sigaretten per dag roken worden noemen we zware rokers. In 2024 is het deel zware rokers van de volwassenen en ouderen in Amsterdam 2%. Vapen Van de volwassenen en ouderen in Amsterdam vapet in 2024 7%. In 2024 vapet 2% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam elke dag.
51
Roken Amsterdam 32% 24% 16% 8% 0% 2016
2020 Roker
Zware roker
2022
2024
Dagelijkse roker
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2016 - 2024
Roken Amsterdam 24%
Vapen Amsterdam 10%
21%
8%
16%
7%
6%
11%
4%
8%
0%
Roker
Dagelijkse roker
0%
Zware roker
Vaper
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Roker Stadsdelen Amsterdam, %
Geen waarde bekend
< 16
16 < 18
2%
2%
2%
Dagelijkse vaper
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Vaper Stadsdelen Amsterdam, %
18 < 20
20 < 22
Geen waarde bekend
<5
5<6
6<7
7<8
≥8
≥ 22 Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Het deel van de mannen in Amsterdam dat elke dag rookt is 13%, wat groter is dan het deel van de vrouwen (8%). Wanneer we kijken naar soort opleiding zien we in Amsterdam verschillen in het deel van de volwassenen en ouderen dat dagelijks rookt. Het deel van de volwassenen en ouderen dat elke dag rookt met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 19%, met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het deel 16% en met een Hbo/wo opleiding is het 7%.
52
In Amsterdam is het deel van de volwassenen en ouderen met een minimum inkomen dat elke dag rookt (20%), wat groter is dan het deel van de volwassenen en ouderen dat een hoger inkomen heeft (9%). Het deel van de mannen in Amsterdam dat dagelijks vapet is 2%, wat groter is dan het deel van de vrouwen (1%).
Dagelijkse roker
Dagelijkse roker, naar leeftijd Amsterdam
13%
16%
Man
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
12%
12%
10%
10%
8% 4%
Dagelijkse roker
0%
8%
18-34 jaar
Vrouw Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
35-64 jaar
65 jaar of ouder
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Dagelijkse roker, naar opleidingsniveau Amsterdam
Dagelijkse roker, naar inkomen Amsterdam
24%
24%
20%
19%
16%
20% 16%
16%
12% 8%
7%
9%
8%
4% 0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Minimuminkomen
Boven minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
witregel
Alcohol 14% van de inwoners in Amsterdam is een zware of overmatige drinker Sinds 2015 adviseert de Gezondheidsraad om geen alcohol te drinken of in ieder geval niet meer dan één glas per dag. Teveel alcohol drinken kan leiden tot lichamelijke en psychische klachten. Ook kan het problemen op het werk en thuis veroorzaken. De richtlijn van de Gezondheidsraad is om niet of maximaal 1 glas alcohol per dag te drinken. In 2024 drinkt 41% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam niet of maximaal 1 glas per dag. Mannen noemen we overmatige drinkers als zij meer dan 21 glazen alcohol per week drinken. Bij vrouwen is dat als zij meer dan 14 glazen alcohol per week drinken. Zware drinkers zijn mensen die minimaal 1 keer per week meer dan 6 glazen alcohol drinken. In 2024 is 14% van de volwassenen en ouderen in Amsterdam een zware en/of overmatige drinker.
53
Drinkt niet, of maximaal 1 glas per dag 42% 41% 40% 39% 38%
2016
2020
2022
2024
Amsterdam Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2016 - 2024
Drinkt niet, of maximaal 1 glas per dag Stadsdelen Amsterdam, %
Drinkt niet, of maximaal 1 glas per dag
41%
Amsterdam Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Zware en/of overmatige drinker Stadsdelen Amsterdam, % Geen waarde bekend
< 24
24 < 30
30 < 36
36 < 42
≥ 42 Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Geen waarde bekend
<8
8 < 10
10 < 12
12 < 14
≥ 14 Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
In Amsterdam is het deel zware en/of overmatige drinkers van de mannen 16%, wat groter is dan het deel van de vrouwen (13%). In 2024 vinden we in Amsterdam een verschil in het deel van de zware en/of overmatige drinkers tussen verschillende leeftijdsgroepen. Het deel in de groep 18-34 jaar is 19%, in de groep is het 35-64 jaar 12% en in de groep 65 jaar en ouder 12%. Wanneer we kijken naar soort opleiding zien we in Amsterdam verschillen in het deel van de volwassenen en ouderen dat een zware en/of overmatige drinker is. Het deel zware/overmatige drinkers van volwassenen en ouderen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 10%, van de volwassenen en ouderen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 15% en van de volwassenen en ouderen met een Hbo/wo opleiding is het 15%.
54
Zware en/of overmatige drinker
Zware en/of overmatige drinker, naar leeftijd Amsterdam
16%
24%
Man
20% Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
19%
16%
12%
12%
12%
8% 4%
Zware en/of overmatige drinker
0%
13%
18-34 jaar
Vrouw
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
35-64 jaar
65 jaar of ouder
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Zware en/of overmatige drinker, naar opleidin… Amsterdam
Zware en/of overmatige drinker, naar inkomen Amsterdam
20%
20%
16% 12%
15%
15%
16% 12%
10%
8%
8%
4%
4%
0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
14% 11%
Minimuminkomen
Boven minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
witregel
Drugs 17% van de inwoners in Amsterdam heeft XTC gebruikt in het afgelopen jaar Drugsgebruik heeft veel risico's, die verschillend zijn per soorten drugs. Cocaïne is erg verslavend en het gebruik van paddo's kan soms paniek veroorzaken. Door het gebruik van drugs kunnen mensen ziek worden en sociale problemen krijgen. Drugsgebruik is uitgevraagd bij inwoners van 18-64 jaar. In 2024 zegt 21% van de volwassenen in Amsterdam in het afgelopen jaar cannabis te hebben gebruikt. Het deel van de volwassenen dat in 2024 XTC gebruikt in Amsterdam is 17%. In 2024 is het deel cocaïne gebruikers in Amsterdam 10%. Dit jaar is voor het eerst gevraagd aan volwassenen of zij de drugs 3-MMC/4-MMC gebruiken. 5% van de volwassenen in Amsterdam zegt deze drugs gebruikt te hebben in 2024.
55
Drugsgebruik, afgelopen jaar Amsterdam 32% 24% 16% 8% 0% 2008
2012
2016 Cannabis
XTC
Cocaïne
2020 Ketamine
2022
2024
Truffel of paddo Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2008 - 2024
In Amsterdam is het deel van de mannen dat cannabis gebruikt heeft in het afgelopen jaar met 28% groter dan het deel van de vrouwen (13%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in cannabis gebruikers in het afgelopen jaar. Het deel gebruikers van de volwassenen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 13%, van de volwassenen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 23% en van de volwassenen met een Hbo/wo opleiding is het 21%. In Amsterdam is het deel van de mannen dat XTC gebruikt heeft in het afgelopen jaar met 19% groter dan het deel van de vrouwen (16%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in XTC gebruikers in het afgelopen jaar. Het deel gebruikers van de volwassenen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 3%, van de volwassenen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 13% en van de volwassenen met een Hbo/wo opleiding is het 21%. In Amsterdam is het deel van de volwassenen met een minimum inkomen dat XTC gebruikt heeft in het afgelopen jaar 7%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen met een hoger inkomen (17%). In Amsterdam is het deel van de mannen dat cocaïne gebruikt heeft in het afgelopen jaar met 13% groter dan het deel van de vrouwen (8%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in cocaïne gebruikers in het afgelopen jaar.
Het deel gebruikers van de volwassenen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 4%, van de volwassenen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 7% en van de volwassenen met een Hbo/wo opleiding is het 13%. In Amsterdam is het deel van de volwassenen met een minimum inkomen dat cocaïne gebruikt heeft in het afgelopen jaar 5%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen met een hoger inkomen (10%). Als we kijken naar soort opleiding zijn er in Amsterdam verschillen in 3-MMC en/of 4-MMC gebruikers in het afgelopen jaar. Het deel gebruikers van de volwassenen met een Po/vmbo/mbo 1 opleiding is 1%, van de volwassenen met een Havo/vwo/mbo 2-4 opleiding is het 5% en van de volwassenen met een Hbo/wo opleiding is het 6%. In Amsterdam is het deel van de volwassenen met een minimum inkomen dat 3-MMC en/of 4-MMC gebruikt heeft in het afgelopen jaar 2%, wat kleiner is dan het deel van de volwassenen met een hoger inkomen (4%).
56
Cocaïne, afgelopen jaar, naar opleidingsniveau Amsterdam
XTC, afgelopen jaar, naar opleidingsniveau Amsterdam
16%
24%
16%
8% 4%
21%
13%
12%
13%
7% 8%
4%
3%
0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Po, vmbo, mbo-1 Mbojaar, 2-4, havo, vwo inkomen Hbo, wo Cocaïne, afgelopen naar Amsterdam 16% 12%
XTC, afgelopen jaar, naar inkomen Amsterdam 20%
10%
8%
5%
4% 0%
17%
16%
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
12%
Boven minimuminkomen
8%
7%
Minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
4% 0%
Boven minimuminkomen
Minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
3-MMC/4-MMC, afgelopen jaar, naar opleidings… Amsterdam
3-MMC/4-MMC, afgelopen jaar, naar inkomen Amsterdam
8%
5%
6%
5%
6%
4%
4%
3%
4%
2%
2% 2%
1%
1%
0%
0%
Po, vmbo, mbo-1
Mbo 2-4, havo, vwo
Hbo, wo
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
Boven minimuminkomen
Minimuminkomen
Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen | 2024
57
Wat is de Gezondheidsmonitor? Met de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen brengen GGD’en elke vier jaar de gezondheid, leefstijl en het welzijn van de inwoners van de gemeenten in kaart op landelijk, regionaal en gemeentelijk niveau. Gemeenten zijn wettelijk verplicht om de gezondheidssituatie van hun inwoners te monitoren. Deze taak wordt uitgevoerd door de GGD. De GGD vraagt inwoners een vragenlijst in te vullen over hun gezondheid, welzijn, middelengebruik en leefomgeving. Dit noemen we een ‘monitor’. Elke vier jaar wordt de monitor in het hele land op dezelfde manier uitgevoerd. De resultaten in dit rapport komen uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen 2024. Deze monitor is uitgevoerd in het najaar van 2024. Wie deden er mee? Van de 39.000 uitgenodigde inwoners van Amsterdam, vulden 9.218 inwoners de vragenlijst in (respons: 24%). De steekproef werd getrokken uit het bevolkingsregister. Door de gegevens te wegen naar demografische kenmerken zijn de resultaten representatief voor de bevolking van Amsterdam. Informatie over de samenstelling van de bevolking staat in onderstaande tabel.
Wie deden er mee? Deelnemers aantal Amsterdam / % populatie
Deelnemers aantal Nederland / % populatie
9218
454342
Mannen
4293 / 49%
213492 / 49%
Vrouwen
4925 / 51%
237268 / 51%
Volwassenen 18+ Gender
Leeftijd 18-34 jaar
1972 / 39%
63322 / 27%
35-64 jaar
2587 / 45%
177042 / 48%
65 jaar en ouder
4659 / 16%
213978 / 25%
Po, vmbo, mbo-1
2038 / 16%
135966 / 25%
Mbo 2-4, havo, vwo
2102 / 23%
142288 / 34%
Hbo, wo
5325 / 61%
171923 / 41%
Boven minimuminkomen
7765 / 85%
413963 / 91%
Onder minimuminkomen
1268 / 15%
31501 / 9%
Opleidingsniveau
Huishoudinkomen
De vragenlijst Deelnemers konden de vragenlijst op papier (via de post verstuurd) of online invullen. In de vragenlijst staan vragen over lichamelijke en mentale gezondheid, leefstijl, leefomgeving en de manier van leven. Zijn er verschillen? De resultaten van Amsterdam en de gemeenten van Amstelland zijn vergeleken met de resultaten van Nederland. En de resultaten van de gemeenten van Amstelland zijn vergeleken met de resultaten van de regio Amstelland. Ook zijn de resultaten vergeleken tussen de verschillende groepen deelnemers (naar gender, leeftijd, opleidingsniveau, en/of inkomen). Als een vraag bij eerdere monitors ook is gesteld, zijn de resultaten van 2024 ook vergeleken met deze eerdere resultaten. We zeggen dat er een verschil is als de kans dat dit verschil toeval is kleiner is dan 5% Als je in een grafiek een verschil ziet dat we niet noemen in de tekst, dan is de kans dat dit verschil toeval is dus te groot. Waarom een monitor? De resultaten van de monitors vormen een belangrijke basis voor de invulling en ontwikkeling van het lokale gezondheidsbeleid. De
58
GGD’en voeren de monitors uit, samen met het RIVM, CBS en GGD GHOR Nederland. De monitors worden uitgevoerd in opdracht van de gemeenten. Meer informatie? Dit is een uitgave van de GGD Amsterdam, Afdeling Gezond Leven, juni 2025. 020 5555 495
gezondleven@ggd.amsterdam.nl www.ggd.amsterdam.nl
59
Wat doet het college? Gemeente Amsterdam streeft ernaar dat alle volwassenen en ouderen zo lang mogelijk gezond, zelfstandig en veerkrachtig kunnen leven. Met als doel om gezondheidsachterstanden te verkleinen en een sterkere integrale preventieaanpak is het raamwerk ’Van zorg(en) naar gezondheid’ ontwikkeld. De inzet voor de stad en haar volwassen en oudere inwoners wordt vormgegeven langs drie preventielijnen: 1. We versterken de inzet op voldoende beweging, gezonde voeding en een rookvrije leefomgeving Hierbij ligt de nadruk op het gezonder maken van de fysieke en sociale omgeving, omdat gedrag voor een groot deel hierdoor wordt beïnvloed. Denk aan een gezonde inrichting van buurten, meer beweegvriendelijke openbare ruimte, toegankelijker aanbod van gezonde voeding in de buurt en een rookvrije leefomgeving. Initiatieven zoals de aanpak Gezonde Omgeving, het programma Amsterdam Rookvrij en buurtsportcoaches dragen hieraan bij. 2. We versterken sociale basisvoorzieningen met inzet op gezond en actief leven. De buurtteams en de sociale basis hebben een belangrijke spilfunctie in het signaleren van gezondheidsproblemen en het aanbieden van collectieve preventie. Zij werken nauw samen met welzijnsorganisaties, woningcorporaties en vrijwilligersinitiatieven in de wijk.
We faciliteren een sterke sociale samenhang en laagdrempelige toegankelijke voorzieningen waar mensen op elkaar terug kunnen vallen, veerkrachtiger worden en meedoen in de samenleving. Ook programma’s als Thrive Amsterdam Mentaal Gezond richten zich op het versterken van mentale veerkracht en het normaliseren van gesprekken over mentale gezondheid onder volwassenen en ouderen. Als kennisdeler, aanjager en verbinder werkt Thrive binnen een netwerk van partners en bewoners die zich inzetten voor de verbetering van de mentale gezondheid van Amsterdammers. 3. We zorgen voor passend preventieaanbod voor groepen met een verhoogd gezondheidsrisico. Binnen het samenwerkingsverband Amsterdam Vitaal & Gezond, waar ook , Zilveren Kruis, Sigra, Cliëntenbelang Amsterdam en Elaa in participeren, worden programma’s ontwikkeld die bijdragen aan het voorkomen van zorgvragen of het verminderen van de zwaarte ervan. Amsterdam investeert in de gezondheid van volwassenen en ouderen om gezondheidsverschillen te verkleinen en, preventief, gezondheidsverlies tegen te gaan. Voor een blijvende impact richten we ons op het veranderen van de omgeving om de gezondheid te beschermen. De gezondheidsopgaven vragen om een brede, structurele aanpak die verder gaat dan het aanbieden van individuele hulp. Daarom investeert de gemeente met AV&G in een sterk netwerk van samenwerkende partners in de stad.
Door partijen uit de sociale basis, buurtteams, welzijnsorganisaties, zorgaanbieders en bewonersinitiatieven met elkaar te verbinden en te ondersteunen, ontstaat een samenhangende aanpak die gezondheidsverschillen kan verkleinen. Met de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen brengen GGD’en elke vier jaar de gezondheid, leefstijl en het welzijn van deze groepen in kaart op landelijk, regionaal en gemeentelijk niveau. Deze inzichten vormen een belangrijke basis voor het lokale gezondheidsbeleid en helpen om passende interventies te ontwikkelen.
Datum export: 26-5-2025 - ggdgezondheidinbeeld.nl
60