Gewijzigd definitief verslag raadscommissie Algemene Zaken 18-01-2024 (1)
Tekst van het document
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Vergadering Openbare vergadering van de Raadscommissie Algemene Zaken Vergaderdatum Donderdag 18 januari 2024 van 13.30 tot 17.00 uur Verslag vastgesteld op: Donderdag 21 maart 2024
Voorzitter: de heer Van der Veen Portefeuillehouders: burgemeester Halsema Commissiegriffier: de heer Willems Verslaglegging: mevrouw Van de Belt Aanwezige commissieleden: Abdi (PvdA), Alberts (SP), Bakker (PvdD), Van Berkel (JA21), Bilgin (FvD), Broersen (Volt), Ernsting (GroenLinks), Havelaar (CDA), Heinhuis (PvdA), Hofland (D66), Khan (DENK), Koyuncu (DENK), Moeskops (D66), Nadif (GroenLinks), Noordzij (PvdA), Veldhuyzen (LAV) en Wijnants (VVD) Afwezige commissieleden: Bentoumya (GroenLinks), Garmy (Volt), Lust (D66), Rooderkerk (D66) en Van Schijndel (FvD) Overige aanwezigen: de heer Dutilh (commissieondersteuner), de heer Holla (politiechef), mevrouw Iping (Stopdegekte) en de heer Riedewald
Algemeen, 1 Opening De VOORZITTER opent de vergadering om 13.35 uur en heet iedereen welkom op deze eerste raadscommissievergadering AZ van dit nieuwe jaar. Er is een quorum. b. Mededelingen De VOORZITTER feliciteert het lid Hofland met zijn verjaardag. Er is bericht van verhindering van het lid Van Schijndel. Hij wordt vervangen door het lid Bilgin. Op woensdag 31 januari van 16.00 tot 18.00 uur vindt er een gesprek plaats tussen sekswerkers en raadsleden in het kader van de plannen voor een erotisch centrum. er twee bijeenkomsten plaats en eentje op donderdag 1 februari. Om 19.00 uur begint de expertmeeting over de Top-600. De derde bijeenkomst op donderdag 1 februari vindt de inspreekavond over de voorkeursvariant voor het erotisch centrum plaats van 19.30 tot 22.30 uur. Inmiddels hebben zich hiervoor 15 insprekers gemeld. Binnenkort volgt er een mail vanuit de griffie over het aanvragen van doorlatingspassen. Gebleken is dat de geldigheidsduur van de huidige passen is verlopen en dat ze daarom moeten worden vernieuwd. De huidige passen kunnen nog wel gebruikt worden. Het lid ERNSTING houdt nu waarschijnlijk zijn laatste bijdrage in deze commissie AZ. Hij bedankt iedereen voor de samenwerking de afgelopen jaren. Hij kijkt ernaar uit de leden in een andere rol weer te ontmoeten.
Burgemeester HALSEMA meldt over coffeeshop Tyson 2.0 dat onderzoek of er ongeoorloofd reclame werd gemaakt, heeft uitgewezen dat er vooralsnog geen regels zijn overtreden. Op 13 september 2023 heeft Tyson de coffeeshop bezocht. Daarover heeft Het Parool bericht. Onder klanten die op die ochtend minimaal 95 euro zouden besteden, zou
1
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
een meet&greet met Tyson worden verloot. Mensen mogen niet worden overgehaald softdrugs te kopen. Daarom heeft de burgemeester op 6 december aan de exploitant van de coffeeshop een stap uit het handhavingsarrangement voor coffeeshops opgelegd: een waarschuwingsbrief met de aankondiging dat bij een volgende overtreding binnen drie jaar de coffeeshopexploitatie voor een week wordt gesloten. c. Vaststellen agenda De punten 3, 4, 8 en 9 worden gehamerd. Punt 11 wordt naar voren gehaald zodat bespreking in aanwezigheid van de politie plaatsvindt. De agenda wordt vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare raadscommissie AZ van 14 december 2023 Het verslag van de openbare raadscommissie AZ van 14 december 2023 wordt ongewijzigd vastgesteld. e. Termijnagenda f. Tkn-stukken Op verzoek van het lid WIJNANTS worden tkn-stuk 3 en 10 geagendeerd; op verzoek van het lid BROERSEN wordt tkn-stuk 11 geagendeerd voor de commissie FKD; en op verzoek van het lid NADIF worden tkn-stukken 3, 4, 6, 8, 9 en 12 geagendeerd. Wellicht is er de volgende keer een avonddeel nodig. g. Ingekomen stukken stadsdeelcommissies -
Reactie op tkn-stuk 9: Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de monitor vervroegde weekendsluitingstijden in het kern-Wallengebied Dit punt wordt betrokken bij de behandeling van het tkn-stuk op de volgende vergadering.
Inhoudelijk, 2 a. Opening inhoudelijk gedeelte b. Inspreekmoment publiek Mevrouw IPING heeft gemerkt dat inspreken voorafgaand aan het debat vaak niet zo veel oplevert. De commissie heeft dan al haar standpunt bepaald. Daarom spreekt ze nu in. Raamprostitutie is een toeristenmagneet die een onaanvaardbare invloed heeft op de leefbaarheid. Het zijn niet de vrouwen die voor de overlast zorgen, maar het gaat om de massale toeloop van toeristen waarvan een deel voor enorme overlast zorgt. Dit wordt erkend, maar in de brief wordt vooral ingegaan op de belangen van de sekswerkers en niet op de bewonersbelangen. Inpandige raamprostitutie in het erotisch centrum betekent dat de ramen zich alleen binnen in het gebouw bevinden. Dit zou zowel de veiligheid als de bezoekersregulatie ten goede komen. Toch leest ze ook dat de gordijnendichtexploitatie na
2
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
overleg met de betrokkenen nadelige effecten zal hebben qua veiligheid en privacy. Dat lijkt met elkaar in tegenspraak. Het ligt dus voor de hand om inpandige raamprostitutie op de Wallen te onderzoeken. Dat vormt ook een oplossing voor het storende fotograferen van de sekswerkers. Belanghebbenden mogen melden waarom ze tegen gordijnendichtexploitatie zijn. Begrijpelijk, want er is veel geld mee gemoeid. Iedereen heeft zijn mening mogen geven, maar nergens is iets opgenomen over het effect van het openhouden van deze toeristenmagneet op de leefbaarheid van de 10.000 bewoners van de Wallen. Vaak horen bewoners wel van allerlei belangenorganisaties dat ze overleg voeren met de burgemeester of met de wethouder, maar bewoners zitten daar nooit aan tafel. Dat willen ze wel, maar het is de raad die de bewonersbelangen vertegenwoordigt. Daarom roept ze de raad op op te komen voor de inwoners en hun belangen te betrekken bij de scenario’s, bij de gordijnendichtexploitatie en bij de sluitingstijden. Een pilot van een jaar met de gordijnen dicht tot 01.00 uur ’s nachts vormt een goede optie. Desgevraagd legt mevrouw Iping uit dat bewoners de burgemeester heel erkentelijk is voor het op de agenda zetten van de overlast door raamprostitutie en coffeeshops. Het is de raad die zich nauwelijks bezighoudt met de ernstige situatie van de omwonenden.
Ze nodigt de raad graag uit nog eens mee te lopen. Als het gaat om de evaluatiecriteria bij een pilot als De gordijnen dicht, zou het vooral om de getallen moeten gaan. Misschien komen er inderdaad minder mensen. Druk zal het blijven, maar nu kunnen mensen soms hun huis niet eens bereiken. Zolang er ramen op de Wallen blijven, zal dat toeristen, ook de keurige, blijven trekken. De heer RIEDEWALD spreekt in over het hacken van zijn computer door de Orde van Advocaten, de Raad van Discipline, Ymere. Zijn documenten zijn geopend. Dat speelde vorig jaar februari. KPN heeft hem een nieuw IP-adres gegeven. Voor die tijd had hij KPN al gewaarschuwd dat hij zaken in zijn bestanden zag, die niet door de beugel konden. Tot op heden heeft hij geen feedback gekregen van KPN. De reden van zijn hack is dat hij vier advocaten heeft aangeklaagd wegens wanorde, schending van hun beroepsgeheim en compromissen met het UWV en geroofde documenten. Hij heeft zich moeten verweren. Tot zijn verbazing weigerde men hem bij het Juridisch loket. Achteraf bleek dat de Orde van Advocaten hem landelijk beperkingen heeft opgelegd wegens het gebruik van zijn vrijheid van meningsuitingen. Ook is hij niet geholpen met zijn gezondheidsklachten. In Emmerich vertrouwde men zijn gezondheidstoestand niet en is er contact gezocht met zijn huisarts in Amsterdam.
Ook hem stelt de heer Riedewald aansprakelijk voor het manipuleren en vervalsen van documenten. Daarop is hij naar Leuven gegaan voor medisch onderzoek. Dat klopte niet. Beelden van zijn gezondheidsklachten heeft hij naar de raad gestuurd. De VOORZITTER bedankt de insprekers voor hun bijdrage. c. Actualiteiten Actualiteit van het lid Wijnants (VVD) inzake aankondiging nieuwe blokkade A10 door Extinction Rebellion Het lid WIJNANTS benadrukt dat demonstreren ontzettend belangrijk is en dat daarvoor alle ruimte moet zijn in Amsterdam. Die ruimte is er ook. Hij maakt zich ernstig zorgen over het feit dat ER nu al een aantal keren lak heeft aan de wetten en regels die democratisch zijn vastgesteld. Als die mensen dan toch doorgaan, moet het bestuur zijn gezag laten zien en optreden. Hij wil alles op alles zetten om te voorkomen dat de A10 de nieuwe A12 wordt en dat hier regelmatig blokkades worden opgeworpen waarbij alle weten regelgeving wordt genegeerd. De driehoek doet er alles aan om deze demonstraties zo goed mogelijk tegen te gaan. Hij hoort graag hoe de afstemming met Rijkswaterstaat precies is gegaan. Auto’s werden gebruikt als barrière om het verkeer af te remmen met gevaar voor ook de overige weggebruikers. Dat vergt dat deze mensen strafrechtelijk hard worden aangepakt.
Er waren te weinig bussen voor het afvoeren van de demonstranten waardoor het te lang duurde voordat de weg vrij was. Hij wil weten waarom zo’n
3
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
demonstratie niet ogenblikkelijk wordt ontbonden. Er stond tal van mensen langs de vangrail. Ook dat moet worden voorkomen. Hij is ook benieuwd naar de ervaringen van het UMC als het gaat om de bereikbaarheid van het ziekenhuis en specifiek van de ambulancedienst. Het OM maakt uiteraard zijn eigen afwegingen maar het is moeilijk te verteren dat door de lage capaciteit aldaar deze demonstranten straffeloos snelwegen kunnen blokkeren en wet- en regelgeving kunnen negeren. Extinction Rebellion moet begrijpen dat demonstreren is toegestaan, maar dat het blokkeren van een weg op deze manier, geen demonstreren meer is, maar kraken. Desgevraagd geeft hij aan het onverteerbaar te vinden dat er zo’n groot beslag op de politie wordt gedaan. Die heeft echt andere prioriteiten op straat, namelijk in de wijken. Het lid BILGIN blijft zich erover verbazen dat ER per se dat stukje A10 wil blokkeren. ING zit daar al tien jaar niet meer. Het verdienmodel is duidelijk: hoe groter de chaos bij een demonstratie, hoe meer donaties. De laatste A12-blokkade leverde 36.000 euro op. Chaos en overtreding van de wet als verdienmodel. Dat mag nooit normaal worden. Het blokkeren van een snelweg is illegaal en levensgevaarlijk. Nood- en hulpdiensten kunnen te maken krijgen met hinder.
ER zegt wel dat ze die diensten erdoor zal laten, maar ze heeft geen controle over de kilometerslange chaos achter de blokkade. Vroeg of laat gaat dit mis. ER wil nogmaals de A10 blokkeren. De vorige keer stonden ze een kwartier lang tegen de vangrail aan. De politie greep niet in. Het is niet nodig te wachten totdat de demonstranten de rijbaan op lopen. Hij hoort graag of dat de volgende keer een optie is. Tijdens de laatste jaarwisseling is het vuurwerkverbod massaal genegeerd in Osdorp, één dag na de A10-blokkade. Deze zaken kunnen wel eens samenhangen. Als mensen zien dat een verbod van de burgemeester weinig voorstelt, worden ook andere verboden genegeerd. Hij roept nogmaals op de blokkade op 24 februari te voorkomen en de wet te handhaven. Het lid HOFLAND meent dat demonstreren bepaald niet zonder consequenties is. Hier was een van de consequenties dat de situatie levensgevaarlijk was. Mensen die op de A10 gaan staan, hebben op z’n minst recht op kennis van de consequenties. Hij wil graag horen waaruit het gevaar bestond en wie er gevaar heeft gelopen. Het betreft hier het drukste stuk snelweg van Nederland. Hij is benieuwd of er enig idee is van wat de schade is. Het demonstratierecht is groter dan veel schade, maar mensen moeten wel weten wat de consequenties zijn. Ook wordt hij graag geïnformeerd over de politiecapaciteit.
Tot slot hoort hij graag wanneer een demonstratie echt een demonstratie is, dus wanneer die precies intreedt en wat er kan worden gedaan om te voorkomen dat er gevaar ontstaat. Het lid KOYUNCU spreekt zijn ernstige zorg uit voor de recente en voor de aangekondigde blokkade door ER. DENK erkent de klimaatproblemen en neemt haar verantwoordelijkheid in de raad. De wijze waarop dit protest werd uitgevoerd, roept een zeer kritische blik op. De keuze voor de locatie van de blokkade is onlogisch en levensgevaarlijk – ook omdat de locatie zo dicht bij het ziekenhuis ligt, wat de veiligheid van nog meer mensen in gevaar brengt. Het doelwit van de protesten is daar bovendien al jaren niet meer gevestigd. Dat roept de vraag op wie ER hiermee raakt. Zo’n actie zorgt alleen maar voor minder draagvlak voor klimaatactivisme. Hij spreekt zijn zorg uit voor de reactie van de burgemeester op deze illegale blokkade. Het zou vrijwel onmogelijk zijn om een blokkade van de snelweg te voorkomen. Bijna 400 demonstranten zijn zonder identiteitscontrole na hun aanhouding weer vrij gelaten. Zo kan de huidige aanpak een vrijbrief voor de demonstranten zijn. Hij hoort graag hoe de burgemeester vanaf nu omgaat met dergelijke illegale acties op de A10 en wat de concrete plannen zijn om de aangekondigde blokkade te voorkomen.
De burgemeester stelt dat het onaanvaardbaar is om voertuigen als dwang of geweldsmiddel te gebruiken. Uit verslagen blijkt dat ER voertuigen heeft gebruikt om de snelheid van het verkeer te verlagen en tot stilstand te brengen. Dat lijkt toch echt op een vorm van dwang. Hij hoort dus graag wat de burgemeester hieraan gaat doen. Het lid Koyuncu benadrukt de inconsistentie van de aanpak. Tijdens recente taxidemonstraties werden boetes uitgedeeld, kentekens genoteerd en taxi’s weggesleept
4
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
in tegenstelling tot de behandeling van ER-demonstranten. Heel veel taxichauffeurs hebben DENK bericht. Hij wil graag weten wat de boodschap van de burgemeester is aan de taxichauffeurs die zich oneerlijk behandeld voelen na wat zij een ‘gedoogdemonstratie op de A10’ noemen. Het lid VAN BERKEL heeft de burgemeester eerder gevraagd wat zij ging doen om deze blokkade te voorkomen. Daar wilde de burgemeester geen echt antwoord op geven. Later bleek dat zij die blokkade helemaal niet ging voorkomen, ze ging ‘m ook pas na uren en uren beëindigen ‘omdat die vreedzaam verliep’. JA21 hadden sterk het gevoel dat de bezetters van de A10 geen strohalm in de weg werd gelegd. Het verliep vreedzaam, maar de blokkade was zo gevaarlijk dat de A10 zo snel mogelijk moest worden afgezet. Het is een schande dat dit heeft kunnen gebeuren en dat ambulances werden vertraagd. Desgevraagd geeft hij aan dat er achteraf weliswaar geen meldingen zijn geweest van hulpdiensten die in de problemen zijn gekomen, maar dat ligt een volgende keer wel voor de hand. Het college kan zich niet meer zo laks opstellen als op die dag en zich dan afvragen waar het vertrouwen in de politiek is gebleven. Het was wel mogelijk geweest te voorkomen dat de demonstranten de snelweg hadden kunnen bereiken door de toegang af te sluiten met een samenscholingsverbod binnen een straal van 100 m rond de bewuste plek.
Had er een ontruimingsbevel klaar gelegen en stonden er enkele sleepwagens paraat, dan was de demonstratie sowieso veel sneller opgeheven geweest. Juist omdat er zo weinig capaciteit is, is het belangrijk zaken snel en effectief af te handelen. Zo’n hele bus vol demonstranten had in één keer kunnen worden voorgeleid en vervolgd. Administratief kan dat dus heel eenvoudig. Iedereen die weigert zich te identificeren, dient alsnog geïdentificeerd te worden. Een dergelijke illegale blokkade vormde ooit de reden om de identificatieplicht in te voeren. JA21 verwacht nu dat ER op 24 februari geen schijn van kans maakt op herhaling van de totale blamage van 30 december. De burgemeester geeft aan dat de Wet op openbare manifestaties is overtreden, maar vervolgens werd wel het demonstratierecht op die verboden locatie beschermd. Het lid WIJNANTS brengt de discussie graag terug naar het punt waar het om draait: voorkomen dat de A10 nogmaals volledig wordt geblokkeerd. Het lid ERNSTING deelt de zorg van ER over het klimaat absoluut, maar de inhoud mag geen rol spelen bij dit soort vragen. Het demonstratierecht is een grondrecht voor iedereen, ongeacht welke mening iemand dan ook heeft. Hij is blij dat de overheid zo ethisch heeft gehandeld en dat de bescherming van personen prevaleert boven het navolgen van de regels koste wat het kost.
Het wettelijk kader is de Wet op de openbare manifestaties. De burgemeester mag op een drietal punten een demonstratie verbieden of verplaatsen: gezondheid, openbare orde en veiligheid en verkeer. Verkeer is voor GroenLinks niet genoeg; demonstraties mogen best destructief zijn. Maar openbare orde, veiligheid en gezondheid speelden in de afweging van de driehoek ook een rol. Daar hoort hij graag meer over. Eerder is gesproken over het begrip burgerlijke ongehoorzaamheid en de regels die daarbij horen: vreedzaam, in het kader van het algemeen belang, gewetensvol en de personen in kwestie moeten zich blootstellen aan arrestatie en vervolging. Dat is hier allemaal gebeurd. Burgerlijke ongehoorzaamheid hoort onlosmakelijk bij burgerschap. Desgevraagd verduidelijkt hij dat wenselijkheid van eenzelfde demonstratie op deze zelfde locatie aan de driehoek is om te beoordelen en niet aan de raad. Het lid HAVELAAR complimenteert de burgemeester die altijd transparant is geweest over haar afwegingskader, ook bij eerdere demonstraties. Vrijheden zijn nooit los verkrijgbaar; ze gaan altijd gepaard met verantwoordelijkheid en met plichten. Als je op de A10 gaat demonstreren, neem je wat het CDA betreft die verantwoordelijkheid niet. Hiermee doet ER zijn eigen zaak geen goed. Bovendien zorgen al die verkeersbeperkingen op de A10 voor enorme CO2-uitstoot.
5
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Als mensen van mening verschillen, kan het niet zo zijn dat mensen de boel gaan ontregelen – om het ontregelen zelf. De samenleving moet voor iedereen toegankelijk blijven. Hij zou terughoudend willen zijn in het beantwoorden van de vraag waarom mensen demonstreren. Mensen voelen echt dat ze moeten demonstreren vanwege de zaak waar ze voor staan. Daar is ruimte voor. Demonstranten moeten in de overheid die een einde maakt aan hun demonstratie, nog steeds wel hun overheid herkennen. Hij heeft begrepen dat opgelegde boetes niet door individuen worden betaald maar door het collectief dat demonstreert. Dat raakt aan het punt over arrestatie en vervolging. Dit lijkt op strafontwijking. Dat is geen goede ontwikkeling, want dat werkt ondermijnend aan het krijgen van een straf. Misschien kan de driehoek beslissen snelrecht in te voeren. Daar lijkt toch een wat meer afschrikwekkende werking van uit te gaan. Hij ziet graag dat de burgemeester die optie gaat onderzoeken. Hij wil weten welke andere middelen er in het handhavingskader zijn om ervoor te zorgen, dat een individu dat een straf krijgt, die straf ook echt als individu ervaart. Wellicht is een boete hier niet het meest geëigende instrument. Desgevraagd gaat het nu om snel een individu dat een overtreding begaat, als individu te bestraffen. Hij wil van de burgemeester horen of ze bereid is dat te onderzoeken.
Als dat elders in de rechtsketen tot enorme verstoring leidt, zal hij die argumenten wegen. Het is een ingewikkeld dilemma, omdat mensen daar vanuit hun idealen zitten. Ook in een handhavende overheid moet ieder zijn overheid kunnen herkennen. Het deescalerend ontbinden van een demonstratie is dus begrijpelijk, maar als het doorgaat, is dit niet de eerste keer. Zo’n demonstratie is echt niet oké; dat moet duidelijk zijn. Hij is benieuwd welke opties er nu zijn vergeleken de eerste demonstratie om duidelijk te maken dat mensen hier echt niet kunnen gaan demonstreren. Het lid BROERSEN weet dat de burgemeester zich meermaals hard gemaakt heeft voor het demonstratierecht in Nederland. Volt zal zich daar ook altijd voor inzetten. Demonstreren hoort bij een gezonde en levendige democratie. Daar zijn terecht afspraken over, want demonstreren moet op een veilige manier gebeuren en het liefst ook in overleg. De aankomende demonstratie ziet ze dus graag plaatsvinden op een veilige plek. Ze hoort graag van de burgemeester hoe ze dat gaat waarborgen, hoe het zit met de politiecapaciteit en of de burgemeester weer een alternatieve locatie gaat voorstellen. Ze hoort ook graag of de demonstranten weten, beseffen wat dit veroorzaakt op de A10, of dit breder duidelijk is gemaakt dan aan alleen de woordvoerders. Volt vindt het belangrijk dat er aandacht wordt gevraagd voor de klimaatcrisis.
De A10 zal tijdens de viering Amsterdam 750 jaar autovrij zijn. Misschien is er ruimte in de programmering van Amsterdam 750 jaar om samen met de stad iets te organiseren om aandacht te vragen voor het klimaat. Het lid VELDHUYZEN wil het gevaar van demonstreren op een snelweg niet bagatelliseren, maar hij wil ook niet voorbij gaan aan de gevaren van de klimaatcrisis. Voor zover hij heeft begrepen is er geen sprake geweest van ambulances die niet goed door konden. Hij hoort graag of de burgemeester specifiek met de actievoerders over die doorgang heeft gesproken. Actievoeren tegen de gevestigde orde schuurt altijd met de gevestigde regels. Het lid ABDI is blij met de uitvoerige beantwoording van de schriftelijke vragen. Het gaat nu uiteindelijk om het waarborgen van de veiligheid tijdens zo’n demonstratie. Ze bedankt alle agenten voor hun inzet op die dag. Het is echt nodig stil te staan bij de politiecapaciteit. Ze vertrouwt op het oordeel van de driehoek. De demonstratie was verboden; daar is op gehandhaafd; dat is ook de inzet voor de volgende demonstratie. Het lid ALBERTS vindt dat ER inhoudelijk volkomen gelijk heeft: de aarde gaat naar de knoppen. Het is goed daarvoor aandacht te vragen en die aandacht is er ook gekomen. Nu gaat die aandacht vooral naar de vorm en niet naar de inhoud. Dat is echt jammer.
Ze roept ER op vooral door te gaan met demonstreren en daarbij te proberen het draagvlak te verbreden voor het na te streven doel. Overigens hebben politie en burgemeester goed gehandeld.
6
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Desgevraagd legt ze uit dat de tijd nu anders is en dat de Socialistische Partij heeft ontdekt dat veel van haar eerdere acties geen draagvlakverbreding opleverden. Als je actie voert, gaat het erom zo veel mogelijk steun te verwerven voor de inhoud. Dat gaat met disruptieve acties lukken. Het lid KABAMBA stelt dat dit geen andere tijden is. Er zijn klimaatvluchtelingen en grote klimaatproblemen. De wereld en daarmee mensen gaan naar de knoppen. Aardig vragen zorgt er niet voor dat er iets gebeurt. Deze vorm zorgt er nu wel voor dat het onderwerp op tafel ligt. Burgemeester HALSEMA is blij dat met uitzondering van GroenLinks en misschien LAV de hele raad het eens is met de beslissingen van de driehoek om de demonstratie te verbieden. Zo’n beslissing is uitzonderlijk. De traditie in Amsterdam is om demonstraties te faciliteren. Het demonstratierecht is een gegeven recht en in een democratie is het van groot belang van dit recht gebruik te kunnen maken. Daarop zijn de werkwijzen van de vredeseenheden en de politie gebaseerd om demonstraties zo goed mogelijk te beschermen en niet zo snel mogelijk te beëindigen. De driehoek maakt altijd praktische afwegingen: van proportionaliteit, of het vreedzaam verloopt, of mensen allerlei regels overtreden, van capaciteit – en dat speelde heel sterk op de A10 – en van effectiviteit.
In de driehoek is altijd een groep specialisten aanwezig die naast de principiële afwegingen ook de pragmatische afwegingen maakt. De suggesties van DENK en JA21 zijn ook echt beneden alle peil. De suggestie dat bij de taxi’s Inhoudelijke afwegingen een rol hebben gespeeld, zijn in strijd met de feiten. Kwalijke, aan de integriteit rakende suggesties vergen bewijzen. De suggestie van JA21 dat er mensenlevens in gevaar zijn gebracht doordat de ambulances geen toegang hadden, is helemaal beneden elk niveau.. Bij de taxi’s ging het om een wilde demonstratie, dus niet aangekondigd. Toch heeft de driehoek geprobeerd de demonstratie geruime tijd mogelijk te maken. Men heeft er lang kunnen staan; er zijn waarschuwingen afgegeven en er is een alternatieve locatie aangeboden. Zo is het precies hetzelfde gedaan bij ER. De wethouder heeft zelfs meerdere keren met de chauffeurs gesproken. Op de alternatieve locatie was het zelfs mogelijk geweest over het fietspad naar de Stopera toe te rijden zodat ze in de Stopera hun bezwaren duidelijk hadden kunnen maken. De uitgangspositie was volstrekt gelijk: zo verregaand mogelijk faciliteren van de demonstratie. Uiteindelijk is er opgetreden zoals er ook bij ER is opgetreden. De auto’s die werden gebruikt om te blokkeren, werden weggehaald en de mensen werden aangehouden. Bij ER zijn de mensen die wild de snelweg zijn opgelopen, aangehouden.
De burgemeester zou het in het vervolg op prijs stellen dat partijen de trias politica goed kennen alvorens aantijgingen te uiten. Het OM gaat over de strafrechtelijke vervolging en niet de burgemeester. De suggestie dat de burgemeester om inhoudelijke reden zou afzien van vervolging, werpt ze ver van zich. Het lid KOYUNCU hoort dat DENK zou hebben gezegd dat inhoudelijke afwegingen een rol zouden hebben gespeeld bij de taxidemonstratie en bij ER om anders te handelen. Burgemeester HALSEMA heeft gehoord dat de taxichauffeurs onrechtvaardig behandeld zijn. Dat suggereert inhoudelijke afwegingen. Die vergelijking is niet willekeurig gemaakt. DENK heeft het eerder nooit over demonstraties gehad behalve nu die van de taxichauffeurs. Blijkbaar is het inhoudelijke doel van de chauffeurs ook het doel van DENK. Het lid KOYUNCU heeft die aantijging niet gedaan. Bij ER zijn er zo’n 390 man weggestuurd zonder ID-controle, maar bij de taxidemonstratie zijn alle kentekens opgeschreven. De vraag is dan wat de gemeente, wat de politie met die kentekens doet. Burgemeester HALSEMA legt uit dat naast de principiële uitgangspositie van het faciliteren van demonstraties en de principiële weging van de gronden uit de Wet openbare manifestaties, zijn er praktische en operationele afwegingen: van proportionaliteit, effectiviteit en capaciteit.
Op last van het OM zijn de mensen die wild de snelweg zijn
7
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
opgelopen, aangehouden en zij zijn geregistreerd. De 400 mensen die de A10 blokkeerden, zijn strafrechtelijk verplaatst. De bedoeling was met de beperkte beschikbare capaciteit de weg weer vrij te maken. Die bussen moeten uit de dienstregeling komen en dat betekent dat er in andere delen van de stad mensen op de bus stonden te wachten. Bij 400 mensen worden afwegingen gemaakt van capaciteit. Het lid KOYUNCU bedankt voor de verheldering. Hij hoopt dat de burgemeester begrijpt dat de taxichauffeurs die allemaal geregistreerd werden en bij wie boetes werden uitgedeeld, bij de ER-demonstratie het gevoel hebben gekregen dat er een verschil in benadering speelde. Burgemeester HALSEMA is blij dat ze dit nu heeft kunnen toelichten. Het lid VAN BERKEL was blij te horen dat de burgemeester van tevoren al goede afspraken heeft gemaakt voor de vrije doorgang van ambulances. Toch vreest hij voor nieuwe demonstraties. Het was nu op een zondag, de volgende keer op een zaterdag maar als het daarna op een maandagochtend is, wordt het steeds lastiger voor de hulpdiensten om bij de VU te komen. Burgemeester HALSEMA had eigenlijk verwacht dat het lid Van Berkel zijn excuses zou maken voor de uitspraak dat de ambulances waren vertraagd. Dat was niet het geval. Dat was wel een van de redenen om de demonstratie te verbieden en ook om te ontbinden.
De ervaringen die worden opgedaan met een organisatie bij een demonstratie of blokkade zullen een rol spelen bij de afwegingen een volgende keer. De veronderstelling dat hard en snel politieoptreden ertoe leidt dat ER ontmoedigd zal zijn, betwijfelt ze. Op de A12 is geprobeerd de demonstranten tegen te houden en daar werd de waterwerper onmiddellijk ingezet. Dat leidde tot populariteit van de demonstratielocatie. De driehoek had afgesproken dat deze demonstratie daar niet mocht plaatsvinden en heeft die vervolgens ontbonden. Daarbij is etappegewijs opgetreden. Wel is alles even aangekeken omdat het een vreedzaam protest was. Voor de capaciteit was 30 december geen makkelijke dag. Er was nauwelijks bijstand uit het land. Het was roeien met de riemen die er waren. De driehoek kijkt terug op een behoorlijk effectief verloop van het optreden van politie en justitie, het snel en vreedzaam weten te ontbinden waardoor het wel een aantal uren duurde, maar toch relatief snel was opgelost. Zolang men aan de andere kant van de balustrade was, werd de wet niet overtreden. Rijkswaterstaat heeft daarin zijn eigen verantwoordelijkheid. De verwachting was dat Rijkswaterstaat de rode kruisen boven de weg in werking zou laten treden, waardoor banen leeg zouden raken en men de snelweg kon oplopen maar dat gebeurde niet. Daardoor gingen leden van ER zelf de snelweg oplopen.
De wijze waarop de driehoek hier heeft geopereerd, is het meest effectief geweest waardoor de demonstratie beperkte aandacht heeft gekregen. Het lid VELDHUYZEN staat niet achter het verbieden van demonstraties maar hij begrijpt de overwegingen van de driehoek heel goed. In zijn bijdrage wilde hij benadrukken dat hij de redenen van de demonstranten ook heel goed begrijpt. Het lid WIJNANTS benadrukt nogmaals dat hij begrip heeft voor het optreden van de driehoek. Hij hoort nu dat het uitgangspunt bij demonstraties is die niet zo snel mogelijk te beëindigen. Dat vergt een toelichting. Burgemeester HALSEMA legt uit dat het wel degelijk de bedoeling is verboden demonstraties zo snel mogelijk te beëindigen, maar daarbij wordt wel de effectiviteit gewogen. Het liefst ziet de driehoek dat mensen na een sommering zelf vertrekken. Gebeurt dat niet, dan wordt er ontbonden en vervolgens opgetreden. De inzet van geweld is bij een vreedzaam protest geen aantrekkelijk instrument. Deze demonstratie heeft een aantal uren geduurd. Als er meteen politieoptreden was geweest, was alles waarschijnlijk gewelddadiger geworden.
8
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Het lid WIJNANTS weet dat er straks een herhaalde demonstratie komt. De burgemeester sprak van etappes bij het ontbinden. Bij zo’n tweede keer, bij zo’n herhaalde blokkade kan de driehoek toch aankondigen wat sneller en wat strenger actie te ondernemen. Burgemeester HALSEMA beaamt dat de ervaringen die zijn opgedaan, worden meegenomen bij het volgende optreden. Het is niet zo dat de inzet van geweldsmiddelen per definitie uit de weg wordt gegaan. De inzet van instrumenten moet vooral effectief zijn. Ze kan niet vooruitlopen op de volgende demonstratie. De heer VAN BERKEL is benieuwd of het ontruimingsbevel al kan gelden op het moment dat de A10 wordt betreden als er op voorhand afspraken over de demonstratie worden gemaakt. Dat scheelt weer tijd en daarmee komt de politiecapaciteit sneller beschikbaar voor andere zaken. Burgemeester HALSEMA legt uit dat ER weet dat het om een verboden demonstratie gaat. Er is een alternatieve locatie geboden. Er kan niet op voorhand een ontbindingsbevel worden afgegeven voordat er is geconstateerd dat men in overtreding is. Dat kan niet preventief. De burgemeester zoekt uit of er een soort moment is waarop het demonstratierecht ingaat.
30 km? 75 km? ER kent het leerstuk van professor Schuyt buitengewoon goed en weet precies hoe ze moet opereren: vreedzaam, andere middelen zijn uitgeput en men houdt zich beschikbaar voor het gezag en is bereid zich te laten aanhouden. Ze overtreden echter nog steeds de wet. Het onderscheid zich van gewone criminaliteit, omdat het om een ideëel doel dient. De burgemeester waardeert de uiteenzetting van het demonstratierecht door het lid Havelaar buitengewoon. Snelrecht is mogelijk, maar daar ligt gelijk een enorm capaciteitsprobleem. Precies daarom wordt gekozen voor strafrechtelijk verplaatsen. Ook de burgemeester is gefrustreerd over het feit dat handhaving individueel niet lukt. Dat is het capaciteitsprobleem. Medio 2025 is er een Week van de Toekomst die eindigt met een groot feest op de ring. Het kan heel goed dat daarbij veel aandacht voor het klimaat is. Het lid BROERSEN doelde op een alternatieve locatie voor de nieuwe demonstratie, of dat om dezelfde locatie gaat bij de volgende demonstratie. Burgemeester HALSEMA moet dat nog bespreken in de driehoek. De alternatieve locatie, bij ‘de Schoen’ bood zelfs nog de mogelijkheid van een wegblokkade, namelijk de Amstelveenseweg. Dat heeft ER onmiddellijk terzijde geschoven. De heer HOLLA bedankt voor de complimenten. De A10 is geen geschikte locatie.
Als de politie wegen afsluit, maakt ze dat ruim van tevoren bekend, samen met Rijkswaterstaat, middels veel borden en veel voorlichting. Zo’n afsluiting gaat gefaseerd en dan is het veilig. Bij zo’n abrupte afsluiting volgt er altijd een kettingreactie. De mensen direct daarachter begrijpen niet wat er aan de hand is en reageren abnormaal. Dat heeft tot gevolg dat er ongelukken kunnen gebeuren en dat gaat tientallen kilometers daarachter nog door. Op allerlei plekken kunnen aanrijdingen gebeuren en mensen verzinnen allerlei alternatieve routes. De politie en Rijkswaterstaat werken bij zo’n afsluiting altijd volgens een protocol. Gevraagd werd of dit niet had kunnen worden voorkomen. De ring is zo’n 40 km lang. Daar is een demonstratie niet te voorkomen. Het is aan de organisatie die bepaalt of ze zoiets doorzet. Die neemt die verantwoordelijkheid. Er is opgetreden tegen de eersten die de blokkade initieerden. Via AT5 was te zien hoe dat optreden verliep. De politie wil geen geweld gebruiken bij het opheffen van demonstraties. Daarom is de politie zo trots op haar vredeseenheid. Door het gefaseerde optreden kon toch voor een vreedzame beëindiging worden gezorgd. Eerst moet bekend worden gemaakt dat de demonstratie verboden is; vervolgens wordt het
9
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
gebied afgezet – dat vraagt tijd – en dan wordt gefaseerd opgetreden. Mensen in de bussen zijn inmiddels aangehouden. Technisch kan er inderdaad een groepsvoorgeleiding komen. Dat vergt nog wel identificatie, verhoor. Dan heeft iedereen recht op een advocaat. Dat proces vergt heel veel capaciteit. De capaciteit die nu is ingezet, was bedoeld om de blokkade op te heffen. Het is de driehoek die bepaalt hoe het de volgende keer gaat. Sneller optreden vergt niet minder capaciteit. De politie wil een kat-en-muisspel voorkomen. Op enig moment bevriest de politie de situatie en treedt ze op. De nieuwe demonstratie wordt uiteraard ook weer zorgvuldig voorbereid. In subdriehoekverband worden alle gegevens bekeken, er worden beleids- en tolerantiegrenzen vastgesteld en men treedt in overleg met de organisatie. Ook het OM zal een standpunt innemen. Hij hoopt dat het maatschappelijk debat gaat helpen om een andere, maar geschikte locatie te vinden. Er is een standaardpakket aan maatregelen voor demonstraties, maar per situatie wordt gekeken welke beleids- en tolerantiegrenzen passen. Daarbij wordt ook gekeken naar het effect van eerdere optredens. Tweede termijn: Het lid BILGIN vraagt of de Wet op de openbare manifestaties de mogelijkheid biedt om te verbieden dat mensen achter de vangrail staan omdat de mensen daar met een bepaalde intentie staan.
Het lid HAVELAAR verbaast zich erover dat er niet proactief bussen bij touroperators worden geregeld. Als het om het afwegingskader gaat, betreft het hier een organisatie die mogelijk voor de tweede keer op een niet-toegestane plek demonstreert. De argumenten waren heel pragmatisch. Zijn er dan helemaal geen principiële afwegingen als het om dezelfde club gaat die dit voor de tweede keer doet? Het lid VAN BERKEL hoort nog graag of het opleggen samenscholingsverbod soelaas zou bieden bij een volgende demonstratie.
van
een
Burgemeester HALSEMA noemt nogmaals de drie gronden uit de Wet openbare manifestaties: zware verkeersongeregeldheden, de volksgezondheid in het geding of de openbare orde. Als betogers aan de andere kant van de balustrade blijven, zijn geen van die gronden in het geding. De volgende keer zorgt de gemeente ervoor dat er meer bussen zijn. De demonstratie werd de eerste keer verboden en dus de tweede keer ook. De opgedane ervaringen werpt de gemeente tegen bij de volgende demonstratie. Dat verkleint de ruimte voor ER. Een samenscholingsverbod staat haaks op het demonstratierecht. Er is wel een locatieverbod uitgevaardigd. De VOORZITTER concludeert dat hiermee de actualiteit voldoende is besproken. d. Rondvraag Het lid HOFLAND vraagt aandacht voor de oudejaarsnacht: vier agenten raakten gewond, agenten werden met vuurwerk bekogeld. De Politiebond wil snel aan tafel om te spreken over hoe dit volgend jaar veiliger en beter kan. Burgemeester HALSEMA is het volledig eens met het lid Hofland. Veel raadsleden hebben eerder al aangegeven dat het geweld rond Oud-en-Nieuw absurd en schandalig is, en met name het geweld dat is gericht tegen hulpverleners. Dit soort figuren verpesten Ouden-Nieuw. Het college pleit al lang voor een algeheel vuurwerkverbod. Alleen een afsteekverbod is nauwelijks handhaafbaar als vuurwerk wel gewoon verkocht mag worden.
10
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Ook de hoofdcommissaris heeft het gezegd: laten we de Tweede Kamer oproepen tot een algeheel vuurwerkverbod. De heer HOLLA beaamt dat het voor de politie een slechte nacht was met het grootste optreden. De grootste zorg gaat uit naar het vuurwerk dat naar de diverse hulpverleners wordt gegooid. Door kordaat optreden konden er 85 aanhoudingen worden verricht. De Nationale politie pleit ook al langer voor een vuurwerkverbod met daaraan gekoppeld een verkoopverbod en een afsteekverbod. Er zijn weer te veel gewonden gevallen. Collega’s hebben zich gemeld met gehoorschade ondanks alle beschermmiddelen. Het betekent ook dat de politie in contract treedt met jongeren in de wijken die menen zo’n avond te moeten misbruiken om zich tegen de overheid te keren. Er waren gelukkig ook plekken waar alles prima verliep. De bonden hebben overleg met het ministerie en de korpsleiding. De heer Paauw is zelf lid van de taskforce ‘Onze hulpverleners veilig’ en ook daar wordt het geluid van de bonden gehoord. Het lid NOORDZIJ vraagt aandacht voor het filmpje dat de afgelopen week rond ging: twee mannen lopen hand in hand en worden belaagd. Het gaat om iets fundamenteels: vrij zijn om jezelf te zijn in deze stad en hand in hand lopen met degene van wie je houdt. Dit laat zien waarom het actieplan Aanpak lhbtiq-geweld zo waardevol is.
De opdracht is de aangiftebereidheid na dit soort incidenten te vergroten. Er lijkt nu nog geen aangifte te zijn gedaan. Hij is benieuwd of daarover al meer duidelijkheid is en hoe het ervoor staat met die opdrachten uit het actieplan. Wellicht kan de burgemeester de commissie op de hoogte houden van de ontwikkelingen. Burgemeester HALSEMA begrijpt dat er opnieuw aandacht voor dit incident wordt gevraagd, ook al is er weinig nieuws te melden. Er moet inderdaad aanhoudend aandacht zijn voor het geweld tegen de lhbtiq-gemeenschap. Het vindt te vaak plaats en maakt mensen onvrij. Het is een schande. De gemeente probeert de bekendheid van bijvoorbeeld het discriminatiemeldpunt te vergroten. De incidenten vinden random door de hele stad plaats. Daar waar er een vergrote kans bestaat, worden extra maatregelen getroffen. Er is van dit incident geen aangifte gedaan. De politie doet onderzoek en is in de Kerkstraat geweest om navraag te doen. Dinsdagmiddag is er een persbericht uitgegaan om de twee slachtoffers en mogelijke getuigen van het incident te identificeren. De burgemeester houdt de raad op de hoogte. De heer HOLLA verzekert dat dergelijke delicten prioriteit krijgen. De politie roept slachtoffers nadrukkelijk op zich te melden en aangifte te doen. Veel slachtoffers doen dat niet, maar de politie neemt dit echt serieus en wil graag ondersteuning aanbieden.
Er is inmiddels zicht op een mogelijke verdachte. Wordt er aangifte gedaan, dan kan de politie mogelijk tot vervolging overgaan. Anders wordt de verdachte aangesproken op zijn gedrag. Het lid WIJNANTS vindt het treurig dat mensen dit soort dingen filmen. Dat laat namelijk zien dat mensen zich onaantastbaar wanen. Het kan natuurlijk om internationale bezoekers gaan die al het land uit zijn. Misschien is het goed dit aan bijvoorbeeld de Engelse politie bekend te maken. Burgemeester HALSEMA is het met het lid Wijnants eens dat er iets heel akeligs zit in dat filmen. Ook dat veroordeelt ze. De heer HOLLA geeft aan dat het onderzoek is behandeling is bij de basisrecherche. Hij gaat ervanuit dat die het uiterste doet om die aangifte te krijgen. De suggestie van het lid Wijnants neemt hij mee. Het lid WIJNANTS wijst erop dat recent in de Westkrant bekend werd dat een bepaalde straatnaam in het nieuw te bouwen marktkwartier, namelijk de Nootmuskaatstraat, niet meer kan. Die is vervangen door de Mierikswortelstraat.
11
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Nootmuskaat is een prachtige specerij. Onbegrijpelijk. Dat zou allemaal vanwege de associatie met het slavernijverleden zijn. Dit is een typisch voorbeeld van doorslaan. Gelukkig gaat de raad wel akkoord met de Gemberstraat, de Saffraanlaan en de Peterseliekade. Burgemeester HALSEMA heeft het ook gelezen. Er is een onafhankelijke commissie voor de straatnamen. Het ging hier om de verwijzing naar Banda en de massaslachting die daar heeft plaatsgevonden. Het is wat het is. 11 Toenemend straatgeweld Amsterdam-Zuid en vernieuwde manier van straatroven. Nr. VN2024-027705 Het lid ABDI vraagt aandacht voor de stijgende trend in straatroof, met name de straatroven die zich richten op jongeren. In Amsterdam-Zuid is dit al sinds het najaar van 2022 gaande. Vorig jaar werden scholieren getarget en recent blijken breder scholieren in Amsterdam-Zuid te worden getroffen. Dit doet afbreuk aan het algehele gevoel van veiligheid in de stad. Leerlingen zouden te allen tijde veilig naar school moeten kunnen gaan. Zo’n straatroof heeft immense impact. Dit probleem is aan de orde van de dag. Zojuist nog kwam het bericht binnen dat overvallers de hockeyclub Pinoccio onveilig maken. Gisteravond zouden twee twaalfjarige jongens benaderd door twee mannen: ze moesten hun telefoons, fietsen en waardevolle spullen afgeven waarbij de mannen dreigden een mes te trekken.
Ze bedankt de politie voor al haar inzet. Die aangiftebereidheid moet echt omhoog. Men denkt dat het niet helpt of dat het consequenties met zich meebrengt. Het komt overal in het land voor; het is geen typisch Amsterdams probleem. Jonge kwetsbare meisjes worden als geldezel gebruikt. Het gaat om bekende locaties. Dat is echt een vorm van criminele uitbuiting. Ze hoort graag hoe het staat met het aantal aangiftes. Spelen de problemen nog steeds rondom de scholen overdag? Hoe zit het in de rest van de stad? Het gaat om minderjarige slachtoffers en dat geldt waarschijnlijk ook voor de daders. Door het inzetten van katvangers wordt het waarschijnlijk dat er een organisatie achter zit. Tot slot hoort ze graag hoe vaak het non-punishmentbeginsel is toegepast. Beantwoording kan ook schriftelijk. Het lid MOESKOPS weet dat de tikkieroven breed in de aandacht zijn. Kennis hiervan promoot de weerbaarheid van kinderen en ouders, maar copycatgedrag wordt ook wel gelijk heel makkelijk. Het is goed om te laten zien dat de stad er bovenop zit. De stadsdeelvoorzitter van Zuid heeft zijn commissie een brief toegezegd met een overzicht van wat er allemaal al gebeurt: straatcoaches, politiesurveillances. Misschien kan die brief ook naar de raad komen. Het lid WIJNANTS onderschrijft het verhaal van het lid Abdi.
Er is wel een reden waardoor dit geweld in toenemende mate in Amsterdam-Zuid plaatsvindt. Kennelijk gaan die jongeren ervanuit dat daar meer te halen valt. Hij is benieuwd of de daders jongeren uit Zuid zijn. Het lid MOESKOPS geeft hierbij aan dat bijna 40% van alle scholieren in Zuid op school zit. Daar zit dus de doelgroep. Het lid NADIF ziet dat er snel een koppeling wordt gemaakt rondom digitale weerbaarheid. Het gebeurt niet alleen fysiek maar ook online met die tikkies. Er wordt misbruik gemaakt van de weerbaarheid van de jonge meisjes. Het is goed dat er nu snel geschakeld wordt. Ook ouders uit IJburg maken zich zorgen over de route wanneer hun kinderen vanuit IJburg naar Zuid fietsen. Door het aandacht te geven zijn ouders bewuster van de mogelijkheid. Pubers praten niet makkelijk met hun ouders. Aandacht hiervoor maakt het makkelijker het gesprek te openen. Daar zou ze graag meer op inzetten.
12
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Burgemeester HALSEMA stelt dat straatroof een buitengewoon hardnekkig verschijnsel is. Door de jaren heen zijn verschillende trends te zien. Ging het eerder om bijvoorbeeld schoenen, nu neemt het een nieuwe wending via die QR-codes. In de stad is geen stijging van het aantal straatroven te zien, wel een daling – over de afgelopen jaren. In Zuid is inmiddels een groot aantal maatregelen genomen: een verhoogde inzet van de veiligheidspartners, jongerenwerk, straatcoaches en de politie surveilleert in de wijken. Er is een bewustwordingscampagne op social media gestart waarin ouders worden opgeroepen het gesprek aan te gaan met hun kinderen en melding te maken als ze slachtoffer zijn. Kinderen kunnen zich melden bij bijvoorbeeld de schoolleiding, bij de conciërge, bij het jongerenwerk of bij de jeugdagent. Scholen organiseren ouderbijeenkomsten. Dat valt allemaal onder het schoolveiligheidsbeleid. Criminele uitbuiting is daar specifiek onderdeel van. Op aandringen van de raad is de gemeente in 2023 begonnen met een speciale focus op het bestrijden van criminele uitbuiting van jongeren. Daarbij is de samenwerking met OM en politie geïntensiveerd. Extra aandacht gaat uit naar de vormen: geldezels, explosieven, drugsgerelateerde vormen en het gedwongen plegen van geweldsdelicten.
Het team Mensenhandel zorgt voor voorlichting over het herkennen van daders en slachtoffers met aandacht voor het non-punishmentbeginsel. Ze moet nagaan bij het OM in welke mate dat beginsel wordt toegepast en ze komt hierop terug. Daarmee heeft de burgemeester haar toezegging aan de raad gestand gedaan. De heer HOLLA stelt dat straatroof van alle tijd is. Het delict blijft prioriteit houden. Veel jongeren zijn dader én slachtoffer. Overal in Amsterdam zijn daders veel jonger, met uitzondering van het centrum. Daar is een heel andere categorie gaande. Ook is er een andere categorie die het heeft voorzien op bijvoorbeeld Rolexen. Aandacht brengt inderdaad het risico van copycatgedrag met zich mee, maar juist als ouders daarover met hun kinderen praten en juist als de meldingbereidheid omhoog gaat, kan dit probleem beter worden opgelost. Op dit moment wordt een op de drie straatroven opgelost. De belangrijkste oplossing zit in preventie. In Zuid zijn inmiddels vijf aanhoudingen verricht. Op de bekende locaties gaat de wijkagent de gesprekken aan. Het risico is dat niet altijd alle locaties in zicht zijn. Er zijn diverse programma’s die zich richten op weten wat de trends zijn en wat er gaande is. De jeugdagent en de digitale wijkagent proberen zich op dat terrein te bekwamen om daar een zuiver beeld van te krijgen.
De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken. De commissie heeft aangegeven behoefte te hebben aan een werkbezoek en daar gaat de griffie mee aan de slag. Raadsaangelegenheden 3 Mandaat raadsgriffier ten behoeve van besluitvorming op verzoeken op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet open overheid (VN2023-026334) Dit punt wordt gehamerd. 4 Wijziging van de Rechtspositieregeling Gezamenlijke Ombudsman Metropool Amsterdam 2022 (VN2023-026325) Dit punt wordt gehamerd. Regelgeving en Handhaving 5
13
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Vaststellen van een verordening tot wijziging van de Verordening Bestuurlijke Boete Overlast in de Openbare Ruimte in verband met technische aanpassingen, actuele landelijke boetebedragen en toevoeging feiten (VN2023-025931) De commissie heeft geen behoefte meer aan bespreking. Dit punt wordt gehamerd, ook in de raad. Openbare Orde en Veiligheid 10 Wijzigen Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Nr. VN2024-027416 Het lid MOESKOPS ziet dat het om een besluit van oktober gaat dat nu pas staat geagendeerd. Een aantal festivalorganisatoren wist dit weekend nog van niets. Ze wil weten waarom het Stedelijk Evenementenbureau niet netjes op de hoogte is gesteld en waarom er zo veel tijd tussen zit. Bij de wijziging van artikel 2.43 en de toelichting lijkt het erop dat er bij evenementen extra niet-veiligheidgerelateerde weigeringsgronden staan vermeld die niet bij de andere speciale zaken in de APV staan. Dat krijgt ze graag toegelicht. De weigeringsgrond heeft veelal te maken met de beschikbare capaciteit bij vervoersbedrijven, gemeentelijke apparaten en politie waardoor de burgemeester zelfstandig de vergunning kan weigeren. Het lid WIJNANTS sluit zich aan bij deze vraag. Het lid BROERSEN ziet in de hele APV ‘zijn’ oordeel staan wanneer er gerefereerd wordt aan de burgemeester. Toch wat ongelukkig. Ze hoopt dat dit kan worden aangepast.
Ze is enigszins geschrokken van dit stuk dat slechts vijf dagen voor de commissievergadering online is gezet terwijl het redelijk ingrijpende wijzigingen bevat. Op de voordracht staat 3 oktober. Het kwam niet alleen voor de raad maar ook voor de sector als een verrassing. Ze onderschrijft de vragen van het lid Moeskops en hoort graag hoe de sector wordt geïnformeerd. Er is nu toch weer sprake van ‘loting’. De verdeling door middel van loting of iets anders zou noodzakelijk zijn. Ze vraagt de burgemeester zodra de loting daadwerkelijk realiteit wordt, die eerder met de commissie te delen dan zoals nu vijf dagen van tevoren. Loting heeft namelijk voor de organisatoren veel nadelige gevolgen. Burgemeester HALSEMA kent de achtergrond niet van het grote tijdverschil tussen de datum van de voordracht en de behandeling nu in de commissie. Dat is inderdaad niet erg netjes. Ze is bereid contact te zoeken met EVA om daaraan aandacht te besteden. Deze extra mogelijkheid in de APV om een evenement niet te laten doorgaan, is echt heel uitzonderlijk. Het is ook zeker niet de bedoeling dat muziekevenementen aan het kortste eind gaan trekken. Die mogelijkheid is echter wel noodzakelijk. Als er onvoldoende ambtenaren zijn om toezicht te houden, moet die mogelijkheid er zijn om daar consequenties aan te verbinden.
Hoe de afweging tussen bijvoorbeeld een voetbalwedstrijd en een evenement gaat, moet de burgemeester nagaan. Ze zoekt dit uit en dit komt schriftelijk naar de raad nog voor de raadsvergadering. Het is een ontvankelijkheidsvereiste dat een wijziging van de APV op de kalender staat. Op het stuk staat weliswaar oktober, maar de kalender is pas in december vastgesteld. Daar moest op worden gewacht. Het lid MOESKOPS begrijpt het probleem van capaciteitsgebrek wel, maar ze ziet graag dat iedereen gelijk behandeld wordt. Dat betekent dit niet alleen bij dit punt in de APV toe te voegen, maar ook bij manifestaties, parades, optochten en voetbal zodat er wel kan worden overwogen dit soort vergunningen bij capaciteitsgebrek tegen te houden maar niet specifiek alleen hier. Burgemeester HALSEMA zal het bestuderen en beoordelen. Ze kan zich voorstellen dat manifestaties toch een andere categorie vormen. Dodenherdenking valt
14
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
bijvoorbeeld ook onder manifestaties en dat is echt van een andere orde dan een festival. Lukt het niet op tijd om dit uit te zoeken, dan moet raadsbehandeling worden uitgesteld. Ook op de vraag over de loting komt volgende week schriftelijk een antwoord. De VOORZITTER concludeert dat hiermee dit punt voldoende is besproken en naar de komende of anders de raad daarop gaat. Openbare Orde en Veiligheid 6 Evaluatie Buurtrechter Venserpolder en verkenning wijkrechtspraak in Nieuw-West (VN2023-026832) Het lid KHAN complimenteert de burgemeester met het naar Amsterdam halen van dit initiatief en een groot compliment gaat naar de mensen in de uitvoering. De evaluatie laat heel mooie resultaten zien. De naleving van de uitspraken is nog niet optimaal, leest hij. Als mensen naar de buurtrechter stappen, moeten ze er wel van op aan kunnen dat de uitspraak wordt nageleefd. Dat is belangrijk voor de effectiviteit en voor het vertrouwen van de burger in die buurtrechter. Hij hoort graag waar de uitdagingen zitten om die naleving ophoog te krikken en welk plan daarvoor ligt. De buurtrechter is begonnen in Zuidoost; de uitbreiding volgt in Nieuw-West en hopelijk ook in Noord. Nieuw-West telt 160.000 inwoners, het dubbele van stadsdeel Zuidoost, met verschillende kernen in kwetsbare gebieden.
Hij begrijpt dat de eerste buurtrechter in de Wildemanbuurt komt, maar het is ook belangrijk die buurtrechter te krijgen in Geuzeveld en Slotervaart. Het lid BROERSEN vindt de buurtrechter een schitterend initiatief. De buurtrechter is geïnspireerd door het voorbeeld van New York. Het succes daar zit erin dat de buurt heel sterk is betrokken bij de organisatie ervan. Het betrekken van de buurt zit echt in het DNA van de buurtrechtbank. In de evaluatie leest ze dat de binding in de buurt er is omdat de betrokkenen bij de buurtrechter voor die binding zorgen. Dat is kwetsbaar wanneer die betrokkenen ergens anders gaan werken. Misschien verdwijnt daarmee de binding met de buurt. Het gaat erom te zorgen dat de binding met de buurt niet alleen afhangt van de mensen die er werken. Buurtbewoners moeten een heel betrokken rol krijgen in de organisatie van het centrum. In Zuidoost is er behoefte meer zaken te generen. Dat lijkt Volt onwenselijk. Ze leest dat meer als ‘er moeten meer zaken bij de buurtrechter terechtkomen.’ Dat kan door uitbreiding van het type zaken. Vanwege de motie wordt er gekeken naar de wijkrechtbank in Nieuw-West. Er loopt een verkenning. Het lid Broersen is benieuwd wanneer de raad daar meer over hoort. Het blijft maatwerk, dus geen kopie van Zuidoost.
Ze ziet graag dat in de volgende brief helder wordt gemaakt aan welke zaken in Nieuw-West invulling wordt gegeven. Het lid NADIF vindt het ook een heel mooi initiatief. Ze vond het indrukwekkend om de ervaringen te horen hoe dat te werk gaat en wat de persoonlijke ervaringen zijn van de betrokkenen. Mooi dat jongeren specifiek worden betrokken bij dit initiatief. Nog niet helemaal duidelijk is of de aanbevelingen worden overgenomen en wat daarvoor nodig is. Ze piept dit punt naar de raad. Het lid HOFLAND maakt de burgemeester en iedereen die hierbij een rol speelt, een groot compliment. Dit is precies wat je wil; dit is wat zorgt voor rechtvaardigheid in de buurten. De buurt doet dit zelf. Hij ziet het liefst dat dit zich zo snel mogelijk over de hele stad verspreidt. In de aanbevelingen staat helder weergegeven hoe dat dient te gebeuren. Als de burgemeester denkt dat de raad kan helpen bij het versneld laten groeien, hoort hij dat graag. Het lid ABDI denkt dat het een hele goede ontwikkeling is dat deze buurtrechtspraak er nu is. Ze vindt het opvallend dat de vrouwenrechtswinkels in
15
Gemeente Amsterdam Raadscommissie voor Algemene Zaken, Openbare Orde en Veiligheid, Juridische Zaken, Communicatie, Raadsaangelegenheden, Preventie Jeugdcriminaliteit, Vluchtelingen en Ongedocumenteerden, Handhaving en Toezicht
AZ
Definitief Raadscommissieverslag, 18 januari 2024
Venserpolder een belangrijke rol spelen als het gaat om zaken bij de buurtrechtbank krijgen. Hopelijk kan in Nieuw-West eenzelfde koppeling worden gemaakt om te kijken hoe die infrastructuur van vrouwenrechtswinkels kan worden geborgd zodat er een overgang is naar buurtrechtspraak. Voor Noord geldt hetzelfde. Ze ontvangt graag een tijdpad voor de volgende stappen. Burgemeester HALSEMA is blij met de complimenten en de steun voor de buurtrechtbank. Ze is er zelf ook heel enthousiast over. Met name mensen in kwetsbare wijken waar zij veelal op een negatieve manier in aanraking komen met het recht, zullen merken dat het recht ook vóór hen kan werken en dat het ondersteuning kan bieden. Ze zou het liefst in elk stadsdeel buurtrechtbanken willen zien, maar het is niet aan de raad en college om dit te bepalen. Het maakt deel uit van een programma van de Raad van de Rechtspraak. De rechtbank zelf zal er over moeten oordelen. Ze hoopt in de nieuwe president van de Amsterdamse rechtbank een even grote aanhanger van buurtrechtbanken te vinden. Binnen de rechtspraak wordt er namelijk heel verschillend over gedacht. Het blijft spannend of Amsterdam in staat zal zijn een heel netwerk van buurtrechtbanken over de stad te ontwikkelen. Het lid Khan vroeg naar de naleving van de betalingsregelingen. Schuldenproblematiek is buitengewoon ingewikkeld.