Gewijzigd concept verslag FKD 12-09-2024

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit

FKD

Raadscommissieverslag, 12 september 2024

CONCEPTVERSLAG Vergadering Vergaderdatum Verslag vast te stellen op:

Openbare vergadering van de Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit (FKD) Donderdag 12 september 2024 van 9.00 – 12.30 uur in Willem Kraanzaal (commissiezaal) Donderdag 3 oktober 2024 Voorzitter: R.P. Hofland Portefeuillehouders: wethouders Van Buren, Scholtes, Meliani Commissiegriffier: M. Diemont Commissieondersteuner: A. Dutilh Verslaglegging: J. Poot (Notuleerservice Nederland) Aanwezige commissieleden: Namane (PvdA), Bentoumya (GL), IJmker (GL), Van Pijpen (GL), Moeskops (D66), Schmit (D66), Lust (D66), Burgers (VVD), Deterink (VVD), Hijlkema (VVD), Meerburg (PvdD), Perdok (Lijst Ahmadi-Veldhuyzen), Garmy (Volt), Bobeldijk (SP), Van Berkel (JA21), Mangal (DENK), Lochtenberg (CDA), Badal (CDA), Bilgin (FvD), Kabamba (Lijst Kabamba) Afwezig: Overige aanwezigen: Belkasmi (PvdA)

1. Algemeen deel

2

a. Opening procedureel gedeelte De VOORZITTER opent de vergadering om 9.00 uur en heet de aanwezigen en toehoorders welkom. Hij stelt vast dat er een quorum is. b. Mededelingen De VOORZITTER deelt mee dat er tijdens deze vergadering twee groepen studenten van de UvA van de studie Future Planet tot 12.00 uur op de publieke tribune een deel van de vergadering zullen bijwonen. Wethouder VAN BUREN biedt ter voorbereiding op de bespreking van de Legesverordening 2025 op dinsdag 24 september een technische sessie aan. Hier blijkt niet voldoende animo voor. Afdoening van toezegging 00491, inzake sportverenigingen die in aanmerking komen voor compensatie van de terrasbelasting. Voor de meeste sportverenigingen geldt dat het terras onderdeel uitmaakt van de huurovereenkomst met de gemeente. En als er een vergoeding geldt voor gebruik van de grond waarop het terras ligt, dan hoeft er geen precario te worden betaald. Het gaat in totaal om 13 sportverenigingen die niet onder deze vrijstelling vallen, omdat zij niet voldoen aan deze voorwaarde. De aanslagen zijn terecht opgelegd, maar dat is onwenselijk en deze sportverenigingen zijn gecompenseerd door Sport-en-Bos voor de precario die ze voor hun terras moeten betalen.

Bij de begroting zal de wethouder een voorstel aan de raad doen om vrijstelling in de Verordening voor Precario op te nemen, waarmee dit vraagstuk structureel kan worden opgelost.

1

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Afdoening van de toezegging van het vraagstuk van het gezin met de additionele parkeerkosten. In april werden hier vragen over gesteld door Volt over de kille dienstverlening door de gemeente omtrent onterechte parkeerboetes. De parkeerkosten zijn gecompenseerd. Op 30 september 2024 zal de Arbeidsinspectie een bezoek brengen aan de gemeente Amsterdam. De inspectie gaat onderzoek doen naar de wijze waarop de gemeente omgaat met ongewenst gedrag en gaat in gesprek met alle betrokken instanties en met medewerkers. Ook het college gaat in gesprek met de Arbeidsinspectie in aansluiting op de behandeling die er ook is geweest in de commissie en de raad. Wethouder SCHOLTES verwijst naar het verzoek van lid IJmker voor een technische sessie over dataverzameling in de openbare ruimte. Deze sessie is gepland op 21 november 2024. Meer informatie staat in de Dagmail van 9 september jongstleden. Commissie Persoonsgegevens Amsterdam heeft de raad uitgenodigd voor een bijeenkomst op 17 oktober aanstaande. Informatie hierover staat eveneens in de Dagmail. Hedenmiddag vindt het jaarlijkse symposium plaats van de Commissie Persoonsgegevens. Wethouder MELIANI beschrijft de stand van zaken met betrekking tot het Kunstenplan. De subsidiebesluiten van het AFK werden op 1 augustus jongstleden bekend gemaakt. Er is een nieuwe instroom van ongeveer 30 procent.

Er zijn helaas ook afwijzingen; een deel van de instellingen is inhoudelijk afgewezen, maar ook een deel door onvoldoende budget. Het bedrag dat gereserveerd is voor de instellingen die een positief advies kregen, is 8 miljoen per jaar. Het benodigde bedrag om alle instellingen die ook nog onder de zaaglijn vallen of zijn afgewezen bij de Rijkscultuurfondsen te ondersteunen is 13 miljoen per jaar. De gemeente is niet in staat dit gat te vullen. Er ligt nog wel een extra incidenteel bedrag van 2,5 miljoen en hier wordt begin oktober over besloten wat daarmee wordt gedaan. Inzake de uitspraak naar aanleiding van het hoger beroep van de Raad van State, betreffende de renovatie van het Amsterdam Museum, deelt de wethouder mee dat deze is uitgesteld naar eind september. c. Vaststellen agenda De VOORZITTER geeft aan dat agendapunt 5, Bespreken van de raadsinformatiebrief over de openstaande aanbevelingen van de ACAM en de Rekenkamer in het kader van de begroting, op verzoek van lid Lochtenberg van de agenda wordt afgevoerd. De commissie gaat hiermee akkoord. Aldus wordt de agenda vastgesteld. d. Conceptverslagen van de openbare en besloten vergadering van de raadscommissie FKD d.d. 23 mei 2024 De verslagen worden definitief vastgesteld. e.

Termijnagenda, per portefeuille Lid BURGERS vraagt aan wethouder Scholtes of hij de genoemde benchmark uit de Termijnagenda Deelnemingen kan inzien. Wethouder SCHOLTES zegt toe hier later op terug te komen.

2

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

De VOORZITTER concludeert dat wat lid Burgers betreft de toezegging nog niet is afgedaan. Lid HYLKEMA vraagt wanneer hij de antwoorden op zijn schriftelijke vragen over de ITA-subsidie tegemoet kan zien. Wethouder MELIANI zal hier einde deze week of begin volgende week op terugkomen. Lid HYLKEMA stelt voor om de TKN-lijst dan eveneens toe te voegen aan de door hem geagendeerde stukken over het Kunstenplan. Wethouder MELIANI gaat hiermee akkoord. Er zijn verder geen opmerkingen over de termijnagenda. f. TKN-lijst De VOORZITTER heeft de volgende verzoeken ontvangen om te agenderen op de vergadering van 3 oktober 2024: Op verzoek van het lid Lochtenberg (CDA) wordt TKN-stuk 1, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief ‘Handelingsperspectief Zeecruise Amsterdam’ en de verdiepende analyse naar de zeecruise in Amsterdam’, geagendeerd voor de volgende vergadering op 3 oktober 2024. Op verzoek van de leden Garmy (Volt), Bobeldijk (SP) en Hylkema (VVD) wordt TKN-stuk 11, Kennisnemen van de verdeling subsidies instellingen onder de verantwoordelijkheid van de gemeente Kunstenplan 2025-2028, geagendeerd voor de volgende vergadering op 3 oktober 2024. Lid Hylkema motiveert zijn verzoek door aan te geven dat hij de grote financiële keuzes die gemaakt worden bij het Kunstenplan wil bespreken.

Lid Bobeldijk geeft aan dat ook hij er voorstander van is om TKN-stuk 11 te betrekken bij de bespreking van het Kunstenplan. Op verzoek van het lid Garmy (Volt) wordt TKN-stuk 13, Kennisnemen van de raadsinformatiebrief over de inzet bij bestrijding van antisemitisme (afdoening toezegging aan lid Garmy), geagendeerd voor de volgende vergadering op 3 oktober 2024. Op verzoek van het lid Mangal (DENK) wordt TKN-stuk 14, Kennisnemen van de resultaten en vervolg verkenning anoniem bericht directie Werk, Participatie en Inkomen (WPI), geagendeerd voor de volgende vergadering op 3 oktober 2024. De motivatie voor de bespreking van deze onderwerpen is op 11 september jongstleden in de Dagmail gepubliceerd. De commissie gaat unaniem akkoord met de bespreking van deze stukken. g. Ingekomen stukken Stadsdeelcommissies Er zijn geen ingekomen stukken. 2. INHOUDELIJK DEEL a. Opening inhoudelijk gedeelte

3

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

De VOORZITTER opent het inhoudelijk deel om 9.25 uur. Vanaf dat moment zijn de spreektijden van kracht. b. Inspreekmoment Publiek Er hebben zich drie insprekers aangemeld. Henriëtte van Eckeveld spreekt in namens ICK Dans Amsterdam, inzake agendapunt 2b, TKN 11 verdeling subsidies instellingen onder verantwoordelijkheid van de gemeente Kunstenplan 2025-2028. Inspreker geeft aan dat inspreker spreekt namens de instellingen die zich bevinden op de zaaglijn, wat inhoudt dat zij wel een positief advies hebben gekregen, maar dat er niet voldoende budget wordt verstrekt om de producties en ambities te realiseren. De inspreker somt op namens welke instellingen inspreker komt inspreken en geeft informatie over wat deze instellingen doen en ambiëren. De AFK erkent met haar positieve advies het belang van deze instellingen voor de stad. Halvering van het budget heeft echter grote gevolgen van de producties en de ambities. Inspreker somt op wat die gevolgen zijn. Met dit betoog doet de inspreker een beroep op de extra middelen die de wethouder binnenkort gaat verdelen. Inspreker benadrukt het belang voor de stad van al de instellingen waar inspreker hier voor spreekt. Lid MOESKOPS vraagt wat de inspreker bedoelt met ‘het nieuwe systeem’. Inspreker VAN ECKEVELD geeft aan dat er deze keer geen sprake is van de kaasschaafmethode, zoals dat gebruikelijk was bij de overvraging van de fondsen.

Ook is er een wijziging geweest van de Amsterdamse BIES, waar nu nog zeven instellingen over zijn en de overige naar het AFK zijn gegaan. Ingejan Ligthart Schenk, directeur Amsterdams Bostheater spreekt in inzake agendapunt 2b, TKN 11 verdeling subsidies instellingen onder verantwoordelijkheid van de gemeente Kunstenplan 2025-2028. Inspreker begint betoog met een beschrijving van wat het Amsterdamse Bostheater is en wat de initiatieven zijn. Vier jaar geleden heeft de raad de wethouder gevraagd het Bostheater te blijven ondersteunen. Dit resulteerde in een positief advies, maar onder de zaaglijn. En ook nu weer, een positief advies, maar onder de zaaglijn. Voorst verwijst de inspreker naar de investering van de gemeente van 3,25 miljoen voor renovatie van het Bostheater. Echter zonder structurele ondersteuning houdt het Bostheater op te bestaan. De inspreker plaatst enkele kritische kanttekeningen bij de werkwijze van het AFK, waarbij atypische instellingen zoals het Bostheater niet op de juiste waarde worden beoordeeld. Mocht er niet voldoende budget zijn om het Bostheater te exploiteren, dan zou er volgens de inspreker kapitaalvernietiging plaatsvinden, gezien het grote bedrag van de renovatie. Lid MINDERHOUD vraagt wat er zou gebeuren met het gebouw als het Bostheater ophoudt te bestaan. Inspreker LIGTHART SCHENK kan hier geen antwoord op geven.

Het Bostheater is nauw verbonden met dit gebouw, waar ook de Stichting Bostheater in heeft geïnvesteerd. Als doemscenario schetst de inspreker hoe zij het vervallen theater aantroffen voordat zij het in gebruik namen; het was een plek waar illegale hondengevechten gehouden werden. Lid MINDERHOUD vraagt wat de inspreker bedoelde met de ‘integrale afweging ergens in het proces’.

4

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Inspreker LIGTHART SCHENK beschrijft de werkwijze van het AFK en hierbij wordt een aantal belangrijke factoren, zoals de renovatie van het Bostheater, niet betrokken. Daardoor is het Bostheater niet op haar juiste waarde beoordeeld. Susan Boogaerdt spreekt in op persoonlijke titel, maar namens Amsterdamse Mime, inzake agendapunt 2b, TKN 11 verdeling subsidies instellingen onder verantwoordelijkheid van de gemeente Kunstenplan 2025-2028. De inspreker heeft moeten vaststellen dat het Amsterdamse Mime-veld bijna geheel buiten de subsidie is gevallen. De inspreker beschrijft de geschiedenis en de aard van de mimekunst in Amsterdam. Zonder meerjarige subsidie zal de mime als artistieke vernieuwer zeker gemist worden. In 2025 bestaat de Nederlandse mimekunst 75 jaar en het is jammer dat een aantal gerenommeerde gezelschappen net onder de zaaglijn terechtkomen, ook waren er negatieve adviezen voor een aantal andere theaters. Evenals de vorige inspreker concludeert inspreker Boogaerdt dat door het ontbreken van een integrale afweging in het huidige systeem het mogelijk is, dat een heel genre buiten de boot valt. De inspreker beëindigt de bijdrage met een pleidooi voor het behoud van deze kunstvorm ondersteund door argumenten.

De inspreker vraagt de wethouder te onderzoeken hoe in een nieuwe ronde een integrale toetsing toegevoegd zou kunnen worden, zoals dat ook naar verluid in Rotterdam gebeurt. Ook vraagt de inspreker de wethouder te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor instellingen die net onder de zaaglijn terecht zijn gekomen, zodat de mime in Amsterdam levend blijft. c. Actualiteiten Er zijn geen actualiteiten ingediend. d. Rondvraag Lid MOESKOPS hoort graag van de wethouder wat de status is van het evenementenbeleid 2026. Wethouder MELIANI geeft aan dat een en ander ten aanzien van de ontwikkeling van het beleid op schema is. De wethouder deelt mee dat zij in oktober een uitvoeringsagenda voor zal leggen aan het college. Na vaststelling hiervan en de planning voor het nieuwe beleid zal de wethouder de raad informeren. Bij wijziging van het schema zal de wethouder de raad direct op de hoogte stellen. Lid BURGERS vraagt aan wethouder Van Buren of Amsterdam ten aanzien de viering van ‘Amsterdam 750’ de begroting rond kan krijgen. Hij heeft in Het Parool gelezen dat het lastig blijkt om de beoogde 15 miljoen op te halen bij het bedrijfsleven. Wethouder VAN BUREN beaamt het vermoeden van de voorzitter dat deze vraag niet thuishoort in de commissie, maar gesteld dient te worden aan de burgemeester.

Ook zal de wethouder niet vooruitlopen op de begroting die 19 september aanstaande gepubliceerd wordt. Lid BURGERS meent dat zijn vraag inzake de begroting en de financiering van een project in deze commissie thuishoort. Wethouder VAN BUREN blijft bij haar standpunt.

5

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid BURGERS geeft buiten de orde van de vergadering zijn mening over deze gang van zaken. Hij is ervan overtuigd dat vragen over de financiën van de gemeente thuishoren in deze commissie. De VOORZITTER beaamt dat vragen over de begroting wel in deze commissie gesteld kunnen worden, maar dat de wethouder heeft aangegeven dat een ander deel van de vraag bij de burgemeester thuishoort. Wethouder VAN BUREN is het hiermee eens. BESPREEKPUNTEN Kunst en Cultuur 3. Uiten van wensen en bedenkingen bij het voorgenomen collegebesluit de Stichting Nationaal Slavernijmuseum op te richten (VN2024-011430) Eerste termijn De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat de raad voor het zomerreces heeft besloten het Nationaal Slavernijmuseum te vestigen op het Java-eiland. In het vervolg hierop wil het college een stichting oprichten. De commissie kan in deze vergadering haar wensen en bedenkingen hierover uiten. Deze raadsvoordracht staat op de agenda van de raadsvergadering van 18 september 2024. Lid LUST ziet de oprichting van een stichting als een belangrijke stap richting de verwezenlijking van het Nationaal Slavernijmuseum. Zij heeft enkele vragen aan de wethouder.

In de bestuurlijke overeenkomst tussen het Rijk en de gemeente Amsterdam van mei jongstleden is opgenomen dat de gemeente verantwoordelijk is voor het bouwen van het gebouw en het oprichten van de museumorganisatie en dat de financiële risico’s voor rekening zijn van de gemeente. Zij vraagt de wethouder aan te geven welke factoren bepalend zijn voor de financiële risico’s tussen nu en 2030, wanneer het museum is gerealiseerd. Is het denkbaar dat de gemeente voor grote, onvoorziene kosten komt te staan? Ook hoort lid Lust graag van de wethouder hoe de processen lopen om het park, behorend bij het museum, te kunnen realiseren. De Amsterdamse Kunstraad en de Raad voor Cultuur hebben aangegeven dat de post voor het beoogde personeel te bescheiden is begroot. Is dienaangaande de post Algemene Personeelslasten in de meerjarenbegroting van de Stichting aangepast? Lid Lust vindt het goed te lezen dat de gemeente tot de opening betrokken blijft en zij juicht het toe dat het huidige team van kwartiermakers een rol heeft gekregen in de eerste fase van de Stichting. Lid BADAL sluit zich aan bij de bijdrage van lid Lust. Hij dankt het college en de kwartiermakers voor hun inzet bij de oprichting van het museum. Hij vraagt de wethouder op welke wijze de fondsenwerving georganiseerd wordt en hoe het college particuliere bijdragen in de toekomst kan waarborgen.

Lid BENTOUMYA benadrukt het belang van het museum en prijst de inzet van de kwartiermakers voor hun inzet. Er is veel betrokkenheid en veel mensen hebben aangegeven dat zij willen bijdragen. Zij vraagt de wethouder hoe de gemeente gaat waarborgen dat de tot nu toe betrokken gemeenschappen ook bij de totstandkoming van het museum en daarna betrokken blijven.

6

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

De Raad van Toezicht en een directeur-bestuurder zullen worden aangewezen mede op advies van de externe raad. Hoe wordt in de externe raad diversiteit in competenties en in zienswijze gewaarborgd, zodat er uiteindelijk ook een diverse Raad van Toezicht wordt geselecteerd? Tot slot vraagt zij de wethouder de gemeentelijke zeggenschap in het gehele proces toe te lichten en hoe deze uiteindelijk wordt afgebouwd. Lid MANGAL stelt enkele vragen over de statuten en dan vooral over het bestuur. Dit zou bestaan uit één bestuurslid dat alle functies bekleedt. Lid Mangal vraagt waarom er voor deze vorm is gekozen. Ook hoort hij graag van de wethouder hoe het wordt geborgd dat het bestuur voldoende divers zal zijn, evenals de Raad van Toezicht. In de documenten ontbreekt informatie over de termijnen voor de Raad van Toezicht en het bestuur. Kan de wethouder aangeven of dit is geregeld? Lid PERDOK is het, evenals lid Mangal, opgevallen dat in de stukken staat beschreven dat de functies van secretaris en penningmeester door één persoon kan worden bekleed. Haar fractie vindt dit onwenselijk en zou liever zien dat het bestuur uit meerdere personen bestaat, om zodoende doorstroom, eerlijkheid en transparantie te stimuleren. Wethouder MELIANI geeft aan dat het nu zaak is om zo snel mogelijk een Raad van Toezicht aan te stellen met een directeur-bestuurder, die het hele team gaan vormgeven.

Het zal niet makkelijk zijn om de externe financiering van 12,1 miljoen voor elkaar te krijgen, maar er is onderzoek naar gedaan en er zijn potentiële partijen. Deze partijen kunnen alleen instappen als er een stichting is, dus die moet zo snel mogelijk worden opgericht. Aangezien het een risicovol project is, dient er goed gemonitord te worden en het college heeft vastgesteld dat er een plan van aanpak moet komen om heel strak te monitoren waar het de financiering betreft. In de regelingen worden eisen gesteld aan het risicomanagement. De wethouder zegt toe de raad hierover regelmatig te informeren. Als risico’s bij een dergelijk project noemt de wethouder de hogere personeelslasten, hoge inflatie of vertraging bij de bouw. Op basis van onderzoeken en de bevindingen van de kwartiermakers, kan ervan uit worden gegaan dat het financieel klopt, al blijft het nodig om te monitoren. De wethouder heeft er vertrouwen in dat de 12,1 miljoen een haalbaar bedrag is en dat het de Stichting gaat lukken de benodigde financiering te halen. De wethouder geeft aan dat het geld voor het park er nu nog niet is, maar het is de bedoeling om dit integraal te ontwerpen met het gebouw. De wethouder kan hierover nog niets toezeggen, maar ze heeft er vertrouwen in dat het gaat lukken. De wethouder gaat ervan uit dat de personeelskosten goed zijn onderzocht op basis van wat er nodig is als team.

Ook hier blijft monitoren noodzakelijk. De te kiezen directeur-bestuurder dient iemand te zijn die een afspiegeling is en die begrijpt wat er leeft in de stad. Dit wordt beschreven in het plan van de kwartiermakers. Op dit moment kan er nog geen sprake zijn van een afstand tussen de gemeente en het museum. Er moet eerst een stabiele situatie zijn met een organisatie, dat alle groepen uit de stad gehoord worden. Ook bij bedrijfsvoering en het zoeken naar sponsoren zal de gemeente nog een belangrijke rol vervullen. De Raad van Toezicht en de directeur-bestuurder moeten nog worden vorm gegeven. Over de precieze uitwerking en invulling zal de wethouder de raad later informeren middels een brief. Lid MANGAL herhaalt zijn vraag om toelichting op de mogelijkheid dat het gehele bestuur door één persoon wordt gevormd. Voor DENK is deze vorm onacceptabel. Wethouder MELIANI verwijst voor de uitwerking van de Raad van Toezicht naar de toegezegde brief waarin dit precies zal worden beschreven. Er zal worden uitgegaan van de ervaringen die zijn opgedaan met andere musea.

7

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid MANGAL verwijst naar een passage uit de Statuten, waaruit hij de mogelijkheid opmaakt, dat het bestuur uit één lid bestaat. Wethouder MELIANI is het met lid Mangal eens dat dit niet de bedoeling kan zijn. Zij gaat dit uitzoeken en zal de raad middels de brief informeren hoe dit op een wenselijke en transparante manier zal worden vormgegeven. Tweede termijn Lid BOBELDIJK meent dat de nieuwe samenstelling van de Tweede Kamer nog wel een risico kan vormen nu er partijen zijn die het belang van het museum bagatelliseren. Lid MANGAL heeft nog een aantal vragen: − Wie gaat de Raad van Toezicht benoemen? − Waarom is er gekozen voor ‘onbeperkt benoembaar’, in plaats van een maximaal aantal termijnen? Wethouder MELIANI geeft aan dat de Raad van Toezicht en de directeurbestuurder worden benoemd door het college. Vervolgens kiezen zij de rest van het team. De Raad van Toezicht wordt meestal voor twee keer vier jaar of drie keer drie jaar gekozen. De wethouder zegt toe hier later op terug te komen. De wethouder deelt de zorg van lid Bobeldijk. Met de vorige staatssecretaris werden afspraken gemaakt over bijdragen. Bij de huidige minister lijkt draagvlak te zijn, zodat de wethouder vooralsnog positief is. Mocht hier echter iets veranderen, dat zal de commissie met elkaar moeten bespreken wat er op een verantwoordelijke moet worden gedaan.

Lid MANGAL vreest dat er een situatie zal ontstaan waarbij de directeur-bestuurder de Raad van Toezicht zal benoemen of vice versa. Wethouder MELIANI acht de inbreng van lid Mangal relevant en zij zegt toe de commissie op de hoogte te brengen van de precieze werkwijze, die er ook op gericht zal zijn om een dergelijke situatie te voorkomen. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor behandeling in de raad alwaar deze kort wordt besproken. De brief van de wethouder zal nog voor de raad aan de leden worden toegestuurd.

Financiën 4. Vaststellen van de wijzigingsverordening op de Gewijzigde Financiële verordening 2023 en intrekken van de nota Activeren, waarderen en afschrijven (VN2024-011036) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en hij geeft aan dat deze wijzigingsverordening ook staat op de agenda van de raad van 18 en 19 september 2024. Lid SCHMIT vraagt hoeveel ruimte er komt in de begroting nu de afschrijvingskosten van de bruggen omlaag gaan. Lid BURGERS vraagt wat het college verstaat onder ‘maatschappelijk nut’. De VVD stelt dat door bepaalde aanpassingen de bedragen minder goed controleerbaar worden voor de gemeenteraad. De VVD kan hier niet mee instemmen. Ook plaatst de VVD een kritische kanttekening bij de aanpassing van de afschrijvingstermijnen voor bruggen. Dit houdt in dat afschrijvingen nu worden uitgesmeerd

8

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

over een langere periode en er moet per saldo meer rente worden betaald, zoals dat ook door ACAM wordt bevestigd. Hij vraagt de wethouder aan te geven hoeveel extra rente er moet worden betaald. De VVD heeft hier vraagtekens bij. Lid Burgers vraagt de wethouder uit te leggen wat er gebeurt met de bedragen die niet worden gebruikt om af te lossen in de begroting. Tenslotte kondigt lid Burgers namens zijn fractie een amendement aan, inzake het vervallen van de bepaling om de investeringsruimte bij dreigende afwijkingen tussentijds te moeten wijzigen. Wethouder VAN BUREN geeft in antwoord op de vraag van lid Schmit aan dat er gedurende de eerste jaren een ruimte van ongeveer 2 miljoen komt in de begroting. Op de lange termijn is het effect omgekeerd, aangezien de bruggen nu langer deel uitmaken van de begroting en de rentekosten op de lange duur toe gaan nemen. In antwoord op de vraag van lid Burgers antwoordt de wethouder dat de raad door deze wijzigingen geen afzonderlijk besluit meer kunnen nemen over de investeringen onder de 25 miljoen euro, hoewel deze wel in beeld blijven. Zij worden gepubliceerd bij de begroting in het portfolio, waarna het mogelijk is om afzonderlijke investeringen onder de 25 miljoen euro langs de raad te laten gaan. Onder maatschappelijk nut vallen onder andere investeringen in de groenvoorzieningen, openbare toiletten en de speelvoorzieningen.

Hier geldt een afschrijvingstermijn voor vervanging en renovatie voor delen waar deze afschrijving mee wordt bekostigd. Die blijft op 25 jaar staan. Op dit moment kan de wethouder niet de rentelasten in beeld brengen. Echter bij langere afschrijvingstermijnen worden deze kosten gelijkwaardiger verdeeld. Dat wil zeggen dat de jaarlijkse afschrijvingen minder worden, maar het is wel 25 jaar langer. Lid BURGERS vraagt de wethouder of zij een overzicht kan overleggen waarin staat vermeld hoeveel extra rente deze maatregel gaat kosten. Wethouder VAN BUREN zegt dit toe. Lid BURGERS vraagt tevens of de wethouder kan aangeven dat de bedragen die niet worden gebruikt voor het aflossen wel binnen dit programma (de bruggen) blijven. Wethouder VAN BUREN zegt toe dat ze het antwoord op deze vraag zal toevoegen aan de andere antwoorden die zij heeft toegezegd. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken en dat de voordracht gereed is voor behandeling in de raad, alwaar het punt middellang zal worden besproken. 5. Bespreken van de raadsinformatiebrief over de openstaande aanbevelingen van de ACAM en de Rekenkamer in het kader van de begroting (VN2024-011608) Dit punt is van de agenda afgevoerd. ICT en Digitale Stad 6.

Bespreken van de evaluatie van het sensorenregister (VN2024-011607) De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat het is ingebracht door lid IJmker die dit onderwerp met de commissie en de wethouder in gesprek gaat over voorgestelde verbetermaatregelen die uit de evaluatie komen.

9

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid IJMKER schetst de voorgeschiedenis van het sensorenregister sinds 2021.De evaluatie heeft echter drie jaar op zich laten wachten en zij vraagt waarom dit zo lang heeft geduurd. De conclusie van het rapport luidt dat er niet genoeg capaciteit is vrijgemaakt en het is niet duidelijk bij wie of welke organisatie hiervoor de verantwoordelijkheid ligt. Zij verwijst naar haar schriftelijke vragen hierover van juli 2022. Andere vragen die lid IJmker stelt gaan over voldoende financiële middelen om de basis op orde te krijgen, en waar de prioriteit ligt bij de monitoring. Amsterdam als voorloper bij dit thema moet het goede voorbeeld geven. Het is lid IJmker opgevallen dat er niet voldoende wordt gehandhaafd, terwijl in de Verordening staat wanneer er boetes en waarschuwingen dienen te worden gegeven. Zij vraagt de wethouder in hoeverre het college meldplicht nuttig vindt als er geen consequenties aan worden verbonden. De voorgestelde verbetermaatregelen gaan voornamelijk over de eigen organisatie en niet over het handhaven van de meldplicht. Ook aan suggesties voor maatregelen is nog geen gevolg gegeven, blijkt uit de evaluatie. Het blijkt lastig om een overzicht te krijgen van welke sensoren de gemeente gebruikt. Zij verwijst naar een eerdere discussie in de commissie over een lijst van dataverzamelingen in de openbare ruimte.

Lid IJmker stelt voor om deze lijst te gebruiken als startpunt om na te gaan welke sensoren in het register staan. Hierbij kan het evaluatieprotocol, dat is vastgesteld, ook bij worden gebruikt. Naar aanleiding van haar eerdere verzoek om de voor- en nadelen van een vergunningsplicht te noemen in de evaluatie, blijkt nu alleen het argument om het niet te willen in de evaluatie te staan. Zij vraagt de wethouder alsnog terug te komen op zijn toezegging dienaangaande. Lid IJmker is van mening dat er te veel sensoren in de stad aanwezig zijn en zij pleit nogmaals voor een digitale schoonmaak om te bekijken welke sensoren er niet meer nodig zijn. Lid BELKASMI vindt het belangrijk dat alle sensoren van de gemeente inzichtelijk worden gemaakt. Hij vraagt zich af of alle sensoren wel goed overwogen en afgewogen zijn. Hij stelt hierover de volgende vragen aan de wethouder: − Op welke manier wordt er een verbeterslag gemaakt met betrekking tot maatregelen als Quality Assurance Acceptatie Criteria en het evaluatieprotocol? − Hoe beoordeelt de wethouder de hoeveelheid sensoren in de openbare ruimte en vindt hij dat deze allemaal nodig zijn? Lid LOCHTENBERG stelt dat apps meer informatie verzamelen dan sensoren en daar zou de focus op moeten liggen.

Het CDA is bezorgd over de kosten-baten balans van het register ten aanzien van alle voorgestelde verbeteringen, aangezien hij heeft kunnen constateren dat er weinig bezoekers naar het register gaan. Lid Lochtenberg geeft aan dat de verbetersuggestie om bij de sensoren stickers te plakken met een QR-code om de bekendheid en de effectiviteit van het register te vergroten. Hij vraagt de wethouder hierop te reflecteren. Lid GARMY somt op dat er 1921 sensoren zijn, waarvan 45 niet van de gemeente. Hij gaat er echter vanuit dat er nog meer sensoren zich in de stad bevinden. Lid Garmy plaatst bovendien vraagtekens bij het nut van de 1200 verwerkte persoonsgegevens. Hij vraagt of er volgend jaar wederom een evaluatie zal plaatsvinden om na te kunnen gaan of de aanbevelingen goed zijn uitgevoerd. In de evaluatie is niet altijd duidelijk aangegeven waarom een aanbeveling niet wordt overgenomen. Hij stelt voor om expliciet te beschrijven hoe ervoor wordt gezorgd dat er wordt voldaan aan de meldplicht en dat dit gaat leven bij de burgers.

10

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Wethouder SCHOLTES geeft aan dat de suggesties die de leden doen en de vragen die worden gesteld passen bij het traject om de basis op orde te krijgen. Het gaat dan om algoritmen, dataverzameling in de openbare ruimte en hierin zorgvuldig en bewust afwegingen in maken. De wethouder zal regelmatig terugkomen bij de raad met de Quality Assurance Criteria en ook het evaluatieprotocol blijft een belangrijk instrument. De discussie hierover en het sensorenregister zijn hierbij belangrijke factoren. In dit kader is het belangrijk om het sensorenregister op orde te krijgen conform de aanbevelingen die uit de evaluatie voortkomen en die zijn bevestigd door de Commissie Persoonsgegevens Amsterdam. De wethouder stelt de vertraging die de evaluatie heeft opgelopen enigszins bij naar uiteindelijk twee jaar en hij licht deze vertraging toe. De evaluatie zou aanvankelijk door de CPA uitgevoerd worden, maar daar ging een discussie over de afspraken aan vooraf en de samenstelling van het personeel wijzigde nogal eens. Uiteindelijk zag het CPA af van de opdracht en werd er afgesproken dat de evaluatie ambtelijk zou worden uitgevoerd. De CPA zou achteraf de evaluatie nader beschouwen. Ook in de ambtelijke uitvoering heeft de evaluatie enige vertraging opgelopen. Inzake het gebrek aan capaciteit geeft de wethouder aan dat er te weinig aandacht is geweest voor de uitvraag naar de directies.

Het is de bedoeling dat alle directies hier scherp op moeten zijn, meldingsplicht hebben van de sensoren en dit is onvoldoende gebeurd. De wethouder zegt toe dit voortvarend op te pakken, door het melden makkelijker te maken en intern duidelijkheid te verschaffen hoe een en ander georganiseerd gaat worden en waar de verantwoordelijkheden liggen. De afdeling Digitale Strategie en Innovatie is momenteel verantwoordelijk voor de coördinatie, maar uiteindelijk moet dit onderdeel worden van de reguliere processen bij alle directies. Hier gaat op gestuurd worden. Het toezicht zal een verantwoordelijkheid zijn van de afdeling Digitale Strategie en Innovatie. De kosten worden niet uit de agenda Digitale Stad betaald, maar uit programma B. De wethouder zegt vervolgens toe dat de lijst met projecten rondom dataverzamelingen in de openbare ruimte gebruikt blijft worden om sensoren die hierin nog niet zijn opgenomen, maar wel verplicht gemeld moeten worden beter in beeld te krijgen. Tevens worden sensoren van nieuwe projecten die data verzamelen in de openbare ruimte via de QA-criteria en het evaluatieprotocol meteen in het register geplaatst. Inzake de handhaving van de meldingsplicht zijn inmiddels andere juridische inzichten gekomen dan in het begin haalbaar leek. Het ministerie BZK en de VNG doen op dit moment onderzoek naar de juridische haalbaarheid van de meldingsplicht.

De resultaten hiervan worden afgewacht. De wethouder is van mening dat de gemeente allereerst zelf het goede voorbeeld moet geven en hij richt zich op het vullen van het register met alle gemeentelijke sensoren en het vergroten van het bewustzijn van het bestaan van het register. Lid MEERBURG vraagt zich af welke betekenis het sensorenregister nog heeft als blijkt dat het verplichte melden geen juridische grondslag heeft. Hij vraagt de wethouder of er een instantie bestaat bij welke het juridisch mogelijk bleek de melding te verplichten. Wethouder SCHOLTES erkent dat de gemeente te weinig heeft gedaan om de meldingsplicht ten behoeve van het register bekend te maken. Hiervoor wordt nu een communicatieplan gemaakt en gaat er gesproken worden met partijen die veel sensoren hebben. De wethouder kan nu nog geen uitspraken doen over wat er wel of niet juridisch afdwingbaar is en zal het onderzoeksresultaat moeten afwachten. Wel kan de gemeente het goede voorbeeld geven en middels campagnes, ook naar externe partijen, communiceren om transparant te zijn. Over de handhavingscapaciteit zal het college met de raad in overleg moeten gaan. Lid MEERBURG betoogt dat het met al deze stappen nog lang zal duren voordat het beoogde sensorenregister gaat functioneren en lijkt het register op dit moment slechts een symbolische waarde te hebben.

11

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Wethouder SCHOLTES is het niet met het standpunt van lid Meerburg eens. Hij is an mening dat door het goede voorbeeld te geven en met elkaar in gesprek te gaan een bewustzijn kan ontstaan van wat er in de openbare ruimte gebeurt aan dataverzameling. Hij meent tevens dat het nuttig is om elkaar erop aan te spreken. Op dit moment is het niet proportioneel om de focus op handhaving te leggen. Bovendien is er momenteel landelijk een discussie met de VNG of het juridisch haalbaar is. Wethouder Scholtes blijft erbij dat zelf het goede voorbeeld geven de gemeente in de positie plaatst om anderen hierop aan te spreken. Lid MEERBURG vraagt de wethouder hoe lang deze situatie zal duren voordat het juridisch haalbaar zal zijn. Zolang dat niet het geval is, is er slechts sprake van een middel ten behoeve van bewustwording. Als het niet juridisch niet mogelijk is om het benodigde instrument in te zetten, zal dit leiden tot vertraging van het proces. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat er veel acties worden ondernomen ten behoeve van bewustwording, communicatie en transparantie. Hij is van mening dat op dit moment handhaven geen prioriteit heeft. Hij zegt toe dat zodra duidelijk is wat er juridisch mogelijk is, hij hierover met de raad in gesprek zal gaan. Lid IJMKER geeft aan dat zij het ook verstandig vindt om het register nu even los te zien van de meldingsplicht.

Voor haar is het nieuwe informatie dat de meldingsplicht nog niet juridisch haalbaar is. Zij vraagt de wethouder of hij hierbij wordt geadviseerd. Ook stelt zij voor om te handhaven en dan te bezien wat hieruit voortkomt. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat er op dit moment een onderzoek loopt onder regie van het ministerie van BZK in samenwerking met de VNG. De wethouder zegt toe de commissie hierover te informeren, zodra de uitkomst bekend is. Inzake het ontbreken van voordelen van de vergunningplicht in de evaluatie geeft de wethouder aan dat hij wellicht de brief anders had moeten formuleren. Het is evident dat de vergunningsplicht voordelen heeft; er is maximale grip op sensoren in de openbare ruimte. Maar zoals aangegeven zijn er twijfels over de juridische haalbaarheid, maar ook de uitvoerbaarheid en dat heeft de wethouder willen benadrukken. De vraag van de PvdA over nut en noodzaak van sensoren is er een die geldt voor alle portefeuilles. Voor de portefeuille van de wethouder zijn daar de QA-criteria en het evaluatieprotocol voor om dit aan te tonen. Hij roept de leden op om zich per project kritisch op te stellen en hiervoor de lijst ‘Dataverzameling Openbare Ruimte’ te gebruiken. De motie Digitale Schoonmaak is in behandeling. Er worden gekeken naar projecten die lang lopen en of het daar nodig is om de CPA hierbij te betrekken.

De wethouder zal hier eind dit jaar op terugkomen. De wethouder erkent dat er veel sensoren in gebruik zijn. Echter vele hiervan worden gebruikt bij verkeer in de openbare ruimte. Het is echter aan de raad te bepalen welk middel er voor welk doel geschikt wordt geacht. Bovendien, zo betoogt de wethouder, is het belangrijk om als organisatie op een bewuste manier politiek de afwegingen te maken en daarvoor de QA-criteria en het evaluatieprotocol in te zetten. In antwoord op de bijdrage van Volt geeft de wethouder aan dat alle aanbevelingen zijn overgenomen. Sommige worden direct opgepakt en sommige komen in 2025 aan bod. Mocht er volgens lid Garmy nog iets ontbreken, dan hoort de wethouder dat graag op enig moment. De wethouder acht het niet zinvol om wederom een evaluatie één jaar na de evaluatie te doen. De wethouder zegt toe de commissie volgend jaar te informeren over de stappen die zijn gezet naar aanleiding van deze evaluatie in de hoop dat de commissie dit voldoende vertrouwen geeft om de grip te behouden. De wethouder beschrijft de stappen die worden ondernomen om ervoor te zorgen dat er aan de meldplicht wordt voldaan: zelf het voorbeeld geven, communicatie rondom meldplicht verbeteren en het melden makkelijker maken, in gesprek met partijen die veel

12

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

sensoren hebben, onderzoeken hoe andere eigenaren van sensoren kunnen worden bereikt. In reactie op de opmerkingen van het CDA geeft de wethouder aan dat er niet gekozen hoeft te worden tussen wat grote tech-bedrijven verzamelen en wat de gemeente zelf verzamelt. De wethouder schetst de wijze waarop er meer bekendheid zal worden gegeven aan de sensoren en het nut ervan. Met het SensiLab wordt er onderzocht hoe er een gestandaardiseerde manier van communicatie kan worden ontwikkeld. Stickers en borden vormen hier een onderdeel van. Lid GARMY vraagt of elke afdeling zelf verantwoordelijk is voor de bekendheid van de sensoren die worden gebruikt of dat dit centraal wordt geregeld. Wethouder SCHOLTES geeft aan dat de verantwoordelijkheid van het melden, het registreren en de communicatie bij de directies ligt. De afdeling Digitale Strategie en Innovatie houdt hier toezicht op. Het is wel de bedoeling om te komen tot een gestandaardiseerde werkwijze hierbij. De wethouder ziet erop toe dat er bij de directies een bewustwording ontstaat. De VOORZITTER concludeert dat het onderwerp voldoende is besproken. Lucht- en Zeehaven ( incl. Schiphol) 7. Bespreken van de Position Paper Schiphol 2024 (VN2024-011454) Eerste termijn De VOORZITTER leidt het agendapunt in en deelt mee dat dit punt is geagendeerd door het lid Schmit (D66).

Er is in de afgelopen vergadering vaak over Schiphol gesproken en nu is het Position Paper zelf het onderwerp. Op verzoek van lid Burgers kan TKN 2, de raadsinformatiebrief over de aandeelhoudersbesluitvorming 28 juni 2024 van Schiphol, bij de bespreking betrokken worden. Lid SCHMIT schetst in het kort de positieve punten uit de Paper en een korte voorgeschiedenis. Hij stelt twee vragen aan de wethouder: − Wat gaat de wethouder doen met de nieuwe minister van IenW nu deze heeft aangegeven dat krimp niet doorgaat, terwijl er in het Position Paper sprake is van krimp? − Hoe gaat de wethouder in de komende vergadering van de RvC met de nieuwe CEO bespreken dat zijn visie tegengesteld is aan het functieprofiel dat een jaar geleden in samenspraak met de raad is opgesteld? Lid BURGERS geeft namens zijn fractie aan dat hij in grote lijnen kan instemmen met de inhoud van de Position Paper. Echter de VVD mist enkele punten die niet zijn benoemd: Voor Amsterdam is het belangrijk dat er een evenwicht bestaat tussen economische groei en de leefbaarheid. Luchthaven Schiphol is een belangrijke motor voor de economie. Toerisme, handel en werkgelegenheid zijn hierbij belangrijke factoren. Een onderzoek uit 2023 toonde aan dat het krimpbesluit nadelige gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid van de Amsterdammers die werken op Schiphol.

Het wegvallen van de hub functie zal leiden tot een afname van toerisme en is nadelig voor de aan toerisme gerelateerde sectoren, zoals horeca en detailhandel. De VVD ziet naast schoner vliegen ook heil in verbeterde internationale spoorverbindingen.

13

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid VAN PIJPEN krijgt de indruk dat lid Burgers zichzelf tegenspreekt en zowel pleit voor krimp als voor groei. Zij is benieuwd welk standpunt de VVD inneemt. Lid BURGERS geeft aan dat hij hierop terug zal komen en vervolgt de lijn van zijn betoog. Hoewel spoorlijnen een duurzaam alternatief zouden zijn voor korte vluchten, sluiten spoorlijnen momenteel vanwege diverse oorzaken slecht op elkaar aan. Lid Burgers heeft de volgende vragen voor de wethouder: − Kan de wethouder zich vinden in het belang van de economie en de werkgelegenheid en zo ja, waaruit blijkt dat? − Hoe sluit de bouw van een nieuwe pier aan bij de activistische houding die het college als aandeelhouder inneemt? Lid Burgers geeft in reactie op de vraag van lid Van Pijpen aan dat de VVD vindt, dat Schiphol schoner en stiller moet. Als hieraan is voldaan, kan Schiphol wat de VVD betreft weer groeien. Voor de VVD zijn de economie en de werkgelegenheid heel belangrijk. Lid VAN PIJPEN meent in het betoog van lid Burgers te horen dat de VVD ook voor krimp is. Ook stelt zij dat uit onderzoeken is gebleken dat de economische positie van Schiphol en de voordelen van groei sterk overschat wordt, aangezien dit uitgaat van oude modellen. Lid BURGERS ontkent dat hij heeft gezegd dat Schiphol moet krimpen. Wel is de VVD van mening dat de overlast moet worden verminderd, onder andere door stillere vliegtuigen.

Als hieraan is voldaan kan er weer groei plaatsvinden. De werkgelegenheid en de economie zijn erg belangrijk voor de VVD, ook voor het behalen van de duurzaamheidsdoelen. Lid MANGAL meent dat lid Burgers een verkeerd argument gebruikt door de bewering dat een hub functie bijdraagt aan het toerisme. De reizigers die het betreft blijven op Schiphol en zijn niet toeristen die Amsterdam in gaan. Lid BURGERS betoogt dat het vestigingsklimaat van de luchthaven belangrijk is voor de economie en de werkgelegenheid en hij geeft aan dat er veel buitenlandse bedrijven zijn die hier een dochteronderneming vestigen vanwege de hub functie. Lid NAMANE stelt dat de VVD oppert om eerst ervoor te zorgen dat alle schadelijke effecten die Schiphol op de omgeving heeft te reduceren om vervolgens ruimte te creëren voor groei, of in ieder geval niet te krimpen. Zij vraagt of deze aanname juist is. Lid BURGERS beaamt dat het standpunt van de VVD is dat Schiphol schoner en geluidsarmer moet worden. Is dit bewerkstelligd, dat kan er worden gekeken naar groei. Het gaat in dit geval niet om het aantal vliegbewegingen, maar om stillere vliegtuigen. Lid NAMANE vraagt of de VVD op dit moment de stillere en schone vliegtuigen afwacht, of dat zij ervoor kiezen om nu te gaan voor krimp. Lid BURGERS erkent dat voor dergelijke ontwikkelingen tijd nodig is.

De VVD zal Schiphol houden aan de afspraken die zijn gemaakt in het Achtpuntenplan. Lid NAMANE concludeert dat de VVD kiest voor krimp op dit moment. Lid BURGERS weerspreekt deze conclusie. Lid SCHMIT vraagt lid Burgers hoe hij de omwonenden gaat uitleggen dat zij de komende vier jaar het zullen moeten doen met de overlast van vervuiling en geluidshinder, aangezien er momenteel geen sprake is van schonere en stillere vliegtuigen.

14

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid BURGERS benadrukt dat het weigeren van vliegtuigen het probleem verlegt naar andere steden in de buurt. De brancheorganisatie heeft bovendien aangegeven dat Schiphol schoner is dan andere luchthavens. Lid SCHMIT verwijst naar de technische sessie waarin werd aangegeven, dat ook met een andere invulling van de hub functie de collectiviteit behouden kan blijven. Dit zou kunnen leiden tot een reductie van het aantal vluchten tot maximaal 400.000. Hij hoort graag wat de VVD hiervan vindt. Lid BURGERS kan zich hier niet in vinden. Lid VAN BERKEL vraagt naar het standpunt van de VVD met betrekking tot geluid en uitstoot bij de nieuwere vliegtuigen. Lid BURGERS geeft aan dat zijn fractie het toejuicht dat de vliegtuigen steeds stiller worden als gevolg van de innovatie. Lid VAN PIJPEN verwijst naar de uitspraak van lid Burgers dat hij Schiphol houdt aan het Achtpuntenplan. Zij vraagt zich af in dit kader wat lid Burgers vindt van de uitspraken van de nieuwe topman van Schiphol daarover. Lid BURGERS vraagt op welke uitspraak lid Van Pijpen doelt. Lid VAN PIJPEN geeft aan dat zij de topman uitspraken heeft horen doen die in tegenspraak zijn met de afspraken uit het Achtpuntenplan. Zij vraagt wat de VVD hiervan vindt en of zij ook vindt dat de topman hierop aangesproken moet worden door Amsterdam als aandeelhouder. Lid BURGERS weet niet op welke uitspraken lid Van Pijpen doelt.

Hij verwijst naar het begin van zijn betoog waarin hij uiteenzette op welke punten de VVD kan instemmen met de Position Paper. Lid SCHMIT verwijst naar het Achtpuntenplan, waarin er wordt gepleit voor minder vluchten en geluids- en uitstootbeperking. Lid Burgers heeft aangegeven Schiphol hier aan te willen houden en dat betekent volgens lid Schmit dat de VVD ook niet meer vluchten wil. Lid BURGERS stelt dat het de VVD gaat om de ervaren overlast te verminderen in het aantal vliegbewegingen en als dat voor minder overlast zorgt dan hoeven er dus niet minder vliegbewegingen te zijn. Lid SCHMIT vindt dat deze bewering niet klopt. Hij stelt dat als de geluidsoverlast moet worden verminderd en de uitstoot beperkt, dan zal er minder gevlogen moeten worden. Dit maakte lid Schmit op uit het betoog van lid Burgers. Lid NAMANE geeft aan dat de PvdA kan instemmen met de inhoud van de Position Paper. Het verheugt lid Namane dat de verbetering van de arbeidsomstandigheden in de Position Paper concreter wordt beschreven. Voorts vraagt zij zich af of de commissie, behalve door de Arbeidsinspectie, geïnformeerd kan blijven over de veiligheid van werken op de luchthaven. Zij vraagt de wethouder hierop te reflecteren en aan te geven welke maatregelen er kunnen worden genomen als er partijen zijn die de regels overtreden. Dit geldt ook voor het overtreden van emissienormen en geluidsoverlast.

De Position Paper laat ook zien dat de gemeente zich gaat inzetten voor de omwonenden. Zij vraagt de wethouder wat de gemeente gaat doen om ervoor te zorgen dat de normen niet overschreden worden.

15

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Tenslotte sluit lid Namane aan bij de vragen van D66 inzake het functieprofiel van de nieuwe topman van Schiphol. Lid BILGIN plaatst kritische kanttekeningen bij alle heffingen en (klimaat)belastingen die in de Position Paper worden opgesomd. Hij vreest dat het de Amsterdammer veel geld gaat kosten. Ook stelt hij dat met 100.000 vluchten minder en het verdwijnen van de nachtvluchten de werkgelegenheid wordt geraakt. Daarbij komt dat van alle Amsterdammers die op Schiphol werken, de meesten in Nieuw-West wonen, een masterplangebied. Als positief punt haalt lid Bilgin aan dat de gemeente pleit voor betere voorwaarden voor de arbeidsomstandigheden. Voor het overige valt het lid Bilgin op, dat er in de Position Paper nergens iets over de werkgelegenheid wordt vermeld. Lid Bilgin verneemt graag de gevolgen van de standpunten in de Position Paper voor de werkgelegenheid, doorgerekend op stadsdeelniveau. Lid GARMY geeft aan dat zijn fractie kan instemmen met de Position Paper. Hij heeft enkele vragen aan de wethouder: − Op welke manier laat de gemeente aan haar inwoners weten wat er gebeurt met Schiphol en welk standpunt de raad hierbij inneemt? − Volt mist de Europese context in het document. Slechts één keer wordt hiernaar verwezen met betrekking tot treinen.

Aangezien de ontwikkelingen rond Schiphol ook vaak met Europese regels te maken krijgen, lijkt het lid Garmy zinvol hier in de Position Paper aandacht aan te geven. − Is de Position Paper besproken met de medeaandeelhouders en hoe kijken zij ernaar? − Hoe wordt het vervolg op de Position Paper gemonitord? − Met wie is er gesproken om te komen tot de uiteindelijke Position Paper en waarom juist deze mensen of organisaties? Lid MANGAL verwijst naar een eerdere bespreking van dit onderwerp, toen hij de wethouder een artikel onder de aandacht heeft gebracht, waarin het verband tussen de uitstoot en kanker werd aangetoond. Hij vraagt de wethouder of zij inmiddels de directeuren van Schiphol en de KLM hierop heeft aangesproken om het verband te erkennen. Ook wil hij weten wat de gevolgen zijn voor de Position Paper nu duidelijk wordt hoe de nieuwe minister omgaat met de voornemens van het vorige kabinet. Lid VAN PIJPEN constateert dat met het nieuwe kabinet en de nieuwe topman van Schiphol alle voornemens voor verbetering verloren lijken te gaan. Zij complimenteert de wethouder met haar optreden als activistisch aandeelhouder met de inzet van de Position Paper als heldere lijn.

Het verheugt GroenLinks dat er een bestuurder is die zegt: Schiphol moet krimpen, goed en beter zorgen voor zijn medewerkers, fors verduurzamen, aandacht voor een gezonde omgeving, minder vliegen en meer treinen en de governance fundamenteel anders moet inrichten. Volgens GroenLinks is met de inzet van de vele activisten het narratief gekanteld, al zal het nog lang duren voordat het doel is bereikt. De Position Paper is hierin een goede stap. Lid MEERBURG vraagt of GroenLinks het standpunt huldigt dat met krimp en minder uitstoot de klimaatdoelstellingen behaald kunnen worden? Lid VAN PIJPEN stelt dat de uitstoot drastisch verminderd moet worden om deze klimaatdoelstellingen te behalen. Lid MEERBURG geeft aan dat momenteel de luchtvaart een uitzonderingspositie heeft. De Partij voor de Dieren zou in de Position Paper graag lezen dat ook Schiphol zich

16

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

moet houden aan de Parijs-doelstellingen, desnoods met krimp. Hij vraagt of GroenLinks daarin kan meegaan. Lid VAN PIJPEN wacht het voorstel van de Partij voor de Dieren dienaangaande af. Zij benadrukt dat GroenLinks altijd staat voor een forse krimp van Schiphol. Lid MEERBURG verwijst naar een eerdere motie hierover die is weggestemd door de coalitiepartijen. Hij vraagt zich af of dit voorstel een nieuwe impuls zou kunnen krijgen. Lid VAN PIJPEN geeft aan dat GroenLinks destijds in een stemverklaring heeft aangegeven dat de partij in alle opzichten rekening willen houden met de uitstoot van CO2, fijnstof, stikstof en alle andere belangen die spelen bij Schiphol. Dit blijft ongewijzigd staan. Vervolgens plaatst lid Van Pijpen een kritische kanttekening bij het begin van de Position Paper dat een positief beeld van Schiphol schetst. Zij stelt voor om de Paper te beginnen met het belang van krimp en het bewust omgaan met de omgeving voor de sociale en economische ontwikkeling van de regio. Zij pleit ervoor om het huidige Schiphol met onder andere de hub functie met veel overstappers die economisch niet veel opleveren te reduceren tot een kleinere luchthaven met een specifieke functie voor de economie in de regio. Lid Van Pijpen citeert een van de maatregelen betreffende de vermindering en het afschaffen van de korte-afstandsvluchten.

Deze en andere maatregelen richten zich op wat er aan landelijk beleid nodig is en gaan voorbij aan de rol die Schiphol zelf heeft. Dit bevreemdt lid Van Pijpen. Wat GroenLinks betreft gaat er bij de governance van alles mis en dat heeft er vooral mee te maken dat Schiphol een staat boven de staat is met eigen regels verweven met belangen van grootkapitaal en internationale lobby en organisatie. Wat GroenLinks betreft kan deze status niet langer voortbestaan en zal Schiphol zich moeten verantwoorden aan Amsterdam en haar inwoners. Schiphol zal een gezonde omgeving voor bewoners en klimaat op de eerste plaats moeten zetten. Lid Van Pijpen kan uit het betreffende hoofdstuk niet opmaken welke stem er wordt gegeven aan deze belangen. Zij vraagt het college om dit hoofdstuk onder de loep te nemen en de belangen van de bewoners, het klimaat en een gezonde leefomgeving een stevige plek te geven. Tenslotte blikt lid Van Pijpen naar de toekomst en zij vraagt zich af hoe het met de visie van huidige minister en de invulling van zijn functie door nieuwe topman verder moet gaan. Graag hoort zij van de wethouder wat de stand van zaken is van het plan met 6 miljard en of zij daar als aandeelhouder in is gekend.

Ook ontvangt zij graag een analyse van de inzet van de raad via het Position Paper tegenover de plannen van de minister en Schiphol zelf, met daarbij een actieplan van hoe de Position Paper wordt ingezet. Lid VAN BERKEL vraagt of lid Van Pijpen vindt dat de moderne vliegtuigen stiller zijn en minder uitstoten. Lid VAN PIJPEN is van mening dat de vliegtuigen tevens groter worden en zodoende levert dat niets op. Lid VAN BERKEL concludeert dat lid Van Pijpen vindt dat er minder geluidoverlast was toen er minder bewegingen waren. Lid VAN PIJPEN beaamt dat minder vluchten minder geluidsoverlast geeft. Zij is benieuwd naar het doel van de vragen van lid Van Berkel. Lid VAN BERKEL geeft aan dat de motoren vroeger veel luidruchtiger waren en dat er in de tussentijd veel types geweerd zijn van Schiphol in de ontwikkeling naar stillere vliegtuigen die minder uitstoten.

17

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid VAN PIJPEN geeft daaropvolgend aan dat dit door de ongebreidelde groei van Schiphol geen enkel effect heeft. Lid LOCHTENBERG verwijst naar het uitgangspunt uit het landelijk verkiezingsprogramma van het CDA ‘De vervuiler betaalt’ en dit is ook het standpunt in de Position Paper. Het CDA onderschrijft het doel om de lucht- en geluidsvervuiling terug te brengen, omdat deze een ernstige bedreiging vormen voor de gezondheid van de omwonenden. Hij stelt enkele vragen aan de wethouder: − Leiden minder vluchten niet tot grotere vliegtuigen? − Hoeveel duurder gaat vliegen worden? − De nachtsluitingstijden uit het Achtpuntenplan sluiten niet aan bij de Position Paper. − Moet de A-Pier nog wel worden uitgebreid? Is het niet beter om dit geld te gebruiken om Schiphol klimaatneutraal te maken? − Welke beleidsvrijheid heeft Schiphol en welke rol heeft de gemeente als aandeelhouder hierin? − Staat de wethouder ervoor open als Schiphol voorstelt om langs de weg van innovatie de doelstellingen te behalen in plaats van de focus op het aantal vluchten? Lid KABAMBA vraagt wat er wordt gedaan om de sociale cohesie van de biculturele Nederlanders te behouden, waarbij Schiphol een belangrijke rol speelt. Het gaat dan om vluchten naar Suriname, de voormalige Nederlandse Antillen, Turkije en Marokko. Lid Kabamba kan hierover niets terugvinden in de Position Paper.

Ook vraagt zij de wethouder hoe er bij krimp rekening wordt gehouden met het verlies van banen. Wordt er in dergelijke gevallen ook gefaciliteerd bij omscholing of bij de overstap naar een ander vliegveld? Hoe worden de omwonenden en de werknemers op een ‘community-based’ manier betrokken bij genoemde ontwikkelingen? Tenslotte benadrukt lid Kabamba dat haar fractie voor krimp is met als doel een gezonde en schone leefomgeving. Lid MEERBURG benoemt een aantal misstanden die de Partij voor de Dieren zorgen baart. Lid Meerburg betoogt dat het gaat om een lange lijst van wandaden, schurkenstreken en milieuvergrijpen, en hij brengt hiervan drie onderwerpen onder de aandacht. Omdat er niets wordt gedaan om het verblijf van ganzen in de omgeving van Schiphol onaantrekkelijk te maken, vindt er elk jaar op grote schaal vergassing van deze vogels plaats. Lid Meerburg stelt voor om een datum af te spreken per wanneer er wordt gestopt met het doden van ganzen. In de Position Paper staat dat het college ook vindt dat hier een einde aan moet komen en de motie dienaangaande is aangenomen. Slechts de concrete stappen door Schiphol zijn nog niet gedaan. Inmiddels is aangetoond dat een groot deel van de medewerkers op Schiphol in hun werk worden blootgesteld aan giftige dampen en andere schadelijke stoffen, die kanker tot gevolg kunnen hebben.

Lid Meerburg verwijst naar de uitzending van Zembla, ‘Ziek van Schiphol’, uit 2021 en constateert dat drie later de situatie niet is veranderd. De FNV heeft aangegeven dat Schiphol van plan is het probleem op te lossen, maar dat de concrete investeringen ontbreken. Hij dringt er bij het college op aan om als aandeelhouder te staan op het doen van de nodige investeringen en hierbij een harde deadline af te spreken. De doelstellingen van Parijs worden in de Position Paper slechts genoemd in de context van biobrandstoffen. De Partij van de Dieren wil dat Amsterdam het standpunt inneemt dat ook de luchtvaart zich moet committeren aan de doelstelling van Parijs en desnoods door middel van krimp dit doel moet behalen. Innovatie alleen zal dit niet kunnen bewerkstelligen.

18

Gemeente Amsterdam Raadscommissie Financiën, Kunst en Diversiteit. Concept raadscommissieverslag, 12 september 2024

FKD

Lid VAN BERKEL schetst de positieve betekenis van Schiphol voor Amsterdam, de werknemers en de bedrijven. Dit staat volgens JA21 lijnrecht tegenover de visie van het college dat krimp ambieert. Lid Van Berkel betoogt dat de omwonenden voor het overgrote deel geen klachten hebben over overlast en dat krimp voor hen niet per se nodig is. Zorgvuldige planning van aanvliegroutes en het inzetten op schonere vliegtuigen door innovatie zou een groot deel van de overlast kunnen wegnemen. Vervolgens geeft lid Van Berkel aan dat openen van Lelystad Airport eveneens een oplossing zou kunnen zijn; de provincie Flevoland en Lelystad staan hier positief tegenover. JA21 is fervent voorstander van de opening van Lelystad Airport, dat een economische impuls van de regio zou betekenen en ontlasting van Schiphol. Het bevreemdt lid Van Berkel dat het college een probleem maakt van Schiphol, terwijl het overgrote deel van de omwonenden dat niet doet. Lid NAMANE vraagt of lid Van Berkel omwonenden heeft gevraagd of zij van mening zijn dat de vliegtuigen stiller zijn geworden. Lid VAN BERKEL heeft kunnen vaststellen dat meer dan de helft van de klachten van omwonenden afkomstig is van één procent van de omwonenden. Lid NAMANE geeft aan dat er inmiddels enige reductie van het geluidsniveau optreedt, maar dat een gesprek nog steeds niet mogelijk is. Zij vraagt JA21 hierop te reflecteren.