Gemeenteraad Voordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

Portefeuille

Ruimtelijke Ordening Openbare Ruimte en Groen (24)

Agendapunt

0

Datum besluit

2 maart 2021, college van B&W Onderwerp

Vaststellen Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gezien de voordracht van burgemeester en wethouders, 1. Kennis te nemen van en te betrekken bij de voorliggende besluitvorming: a. naar aanleiding van de terinzagelegging van het ontwerp Ruimtelijke Toetsingskader Noorder IJplas, ingebrachte 111 inspraakreacties van bewoners en belanghebbenden. b. het advies van de stadsdeelcommissie Noord dat positief is over het concept toetsingskader om sturing te geven aan de ontwikkeling van het gebied. c. het negatieve advies van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) waarin wordt gesteld dat het concept toetsingskader het gebied onvoldoende beschermt en dat plafonds moeten worden ingebouwd om het risico van ongewenste initiatieven te beperken. 2. Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording en Wijziging op de inspraakreacties en adviezen op het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas 2020-2030 met als belangrijkste punten: a. Beter wordt aangegeven dat de ontwikkeling van het gebied tot toekomstig stadspark niet ten koste gaat van de natuur in het gebied. b. Verwezen wordt naar de concept Regionale Energiestrategie (RES) als basis voor het beleid met betrekking tot de eventuele plaatsing van windturbines en zonnepanelen op water in het gebied. c. Mountainbiken in het gebied blijft vooralsnog gedoogd maar wordt niet gefaciliteerd in het Toetsingskader. d.

Naar aanleiding van het TAC advies om plafonds in te voeren worden in het Toetsingskader grootschalige activiteiten, motorboten, terreinuitgifte aan particulieren en realisatie van een doorbraak naar het kanaal expliciet uitgesloten en worden overnachtingen bij uitzondering toegestaan. 3. Met inachtneming van de wijzigingsvoorstellen zoals beschreven in de Nota van Beantwoording en Wijziging vast te stellen het Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas 2020-2030, met als belangrijkste punten: a. het toetsingskader bepaalt waaraan initiatieven in het plangebied moeten voldoen. Het vooruitzicht op de toekomstige functie van de plas als verbindend stadspark tussen Zaanstad en Amsterdam is daarbij leidend.

Gegenereerd: v1.9

1

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

b. Het toetsingskader bevat ruimtelijke uitgangspunten die sturing geven aan de geleidelijke ontwikkeling van de Noorder IJ tot verbindend stadspark waarbij kwaliteit en toegankelijkheid van het open groenblauwe gebied als groene long tussen beide steden wordt vergroot. c. Het toetsingskader bevestigt en verruimt het zoekgebied voor de plaatsing van windturbines en zonnepanelen conform het beleid en de doelstellingen die in de Windvisie 2012 en de Routekaart Amsterdam Klimaat Neutraal zijn vastgelegd. Daarbinnen kan nader onderzoek naar een veilige en landschappelijk ingepaste plaatsing van windturbines plaatsvinden. 4. In te stemmen om af te wijken van de Hoofdgroenstructuur, als onderdeel van de geldende Structuurvisie Amsterdam, ten behoeve van ruimtelijke initiatieven die voldoen aan het toetsingskader uit het onder beslispunt 3 vastgestelde Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas. Wettelijke grondslag

Gemeentewet, artikel 108, eerste lid jo artikel 147, tweede lid De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente en stelt deze kaders vast. Structuurvisie, Deel 3 – Instrumentarium, § 2.5 (Afwijking en interpretatieruimte) Bij ingrepen in de Hoofdgroenstructuur waarbij het college ondanks een negatief advies van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur met een plan wil instemmen, zal de gemeenteraad met de afwijking akkoord moeten gaan. Bestuurlijke achtergrond

Ontwikkelstrategie Haven-Stad De Gemeenteraad heeft op 21 december 2017 de Ontwikkelstrategie Haven-Stad vastgesteld (BD2017–013059). In de Ontwikkelstrategie zijn als uitwerking van de Transformatiestrategie HavenStad de voorwaarden en mogelijkheden voor ontwikkeling van Haven-Stad uitgewerkt. Hierbij zijn de ambities verhoogd, ingezet wordt op: - verdere verdichting met 40.000 tot 70.000 woningen (vergelijkbaar met een middelgrote stad), - een mengstrategie die extra banen creëert, - een mobiliteitsshift van auto naar OV en fiets, - het hanteren van de duurzaamheidsdoelstellingen voor 2040. Deze ontwikkeling zal gedurende enkele decennia plaatsvinden. En stad bouwen ter grootte van een middelgrote gemeente (zoals Haarlem of Leiden) vereist o.a. voldoende ruimtereservering voor maatschappelijke voorzieningen en groenvoorzieningen. De aanleg van stadsparken hoort hier vanzelfsprekend bij. Parken zijn belangrijke bronnen voor de leewaliteit van de stad en de gezondheid van de stedeling. De Noordelijke IJ-plas is bestemd als toekomstig (metropolitaan) stadspark, te midden van de toekomstige dicht bebouwde stedelijke wijken. De Noorder IJ-plas heeft hierin een bijzondere plek: het vormt de groene long tussen de ontwikkelgebieden van Amsterdam en Zaanstad.

Gegenereerd: v1.9

2

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

MER Haven-Stad en actualisatie via monitoring Het milieueffectrapport (MER) Haven-Stad, bij de besluitvorming over de Ontwikkelstrategie Haven-Stad ter kennisgeving door de Gemeenteraad aangenomen op 21 december 2017, vormt een belangrijke bouwsteen voor de Ontwikkelstrategie. De ambities en de uitgangspunten van de Ontwikkelstrategie zijn in het MER getoetst en de uitkomsten van het MER zijn verwerkt in de Ontwikkelstrategie en een spelregelkader voor toekomstige planvorming in de deelgebieden van Haven-Stad. Bij de besluitvorming over de MER en de Ontwikkelstrategie is in de voordracht aangegeven dat er een tweejaarlijks monitoringsrapport wordt gemaakt waarmee het college de Gemeenteraad informeert over de voortgang van de transformatie en de belangrijkste wijzigingen in de leefomgevingsfoto en het spelregelkader. Dit sluit goed aan op de systematiek van de Omgevingswet en geeft de mogelijkheid om ‘vinger aan de pols’ te houden. Het monitoringsplan Haven-Stad is op 15 januari 2019 door het college vastgesteld. Een van de belangrijke relevante toetsingscriteria hiervoor is de groennorm, die moet waarborgen dat elke inwoner een park in de buurt heeft. De Noorder IJ-plas kan hier vanaf nu in worden meegenomen en bijdragen aan de stedelijke groennorm. Koers 2025 - Ruimte voor de Stad Op 1 april 2015 heeft het college ingestemd met de bestuursopdracht Ruimte voor de Stad.

Het doel van Ruimte voor de Stad - Ontwikkelstrategie Amsterdam 2025 is het creëren van voldoende projecten voor aantrekkelijke nieuwe stedelijke milieus in Amsterdam om de sterke groei van bevolking, bedrijvigheid en toerisme op te kunnen vangen. Dit past bij de ambitie van het College de woningproductie op te voeren. Om de woningbouwproductie op de korte termijn veilig te stellen worden, als onderdeel van het programma Ruimte voor de Stad, versnellingslocaties ontwikkeld. Naast bevolkingsgroei is er ook sprake van economische groei. Amsterdam en de omliggende gemeenten vormen samen als metropool een handels- en kennisregio met een positie op wereldniveau. De ambitie is om tot de top-5 van economische regio’s van Europa te horen. De haven vervult een belangrijke rol in het aanjagen van de economie. De haven heeft de ambitie om een duurzame en flexibele haven te worden, die snel kan inspelen op veranderende behoeften van bedrijven. Structuurvisie, Transformatiestrategie In de Structuurvisie Amsterdam 2040, vastgesteld door de Gemeenteraad in februari 2011, is HavenStad, de westelijke havengebieden binnen de –Ring A10, als transformatiegebied opgenomen.

In de daaropvolgende Transformatiestrategie Haven-Stad, vastgesteld door de Gemeenteraad in juli 2013, staat beschreven hoe door aanpassing van de geluidszonering van Westpoort delen van de Sloterdijken en de Noordelijke IJ-oever zich in de komende decennia kunnen ontwikkelen tot gemengd stedelijk gebied met circa 9.000 woningen. In 2025 neemt de gemeenteraad een besluit over het moment en de wijze van transformatie van het Coen- en Vlothavengebied. Intussen wordt in Haven-Stad de transformatie naar een gemengde woon-werkwijk uitgevoerd in Sloterdijk Centrum en Sloterdijk 1 zuid, zonder dat havenbedrijven verplaatst hoeven te worden. De ontwikkeling van de Noorder IJ-plas als verbindend park tussen Zaanstad en Amsterdam geeft uitvoering aan het verbeteren van de verbinding tussen deze twee steden. De nabijheid van Zaanstad als stedelijke lob van Amsterdam kan mede worden benut om de woningschaarste te bedwingen. Zaanstad en Amsterdam werken daarom samen aan de transformatiestrategieën aan beide zijden van de Noorder IJ-plas. Structuurvisie, Hoofd Groenstructuur

Gegenereerd: v1.9

3

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

In de structuurvisie is de Hoofdgroenstructuur opgenomen. Het bevat de minimale hoeveelheid groen die Amsterdam wil borgen en die een onmisbare functie vervult voor groene recreatie, verbetering leelimaat, waterhuishouding, hittedemping, verbetering luchtkwaliteit, biodiversiteit en voedselproductie. De oevers van de Noorder IJ-plas vallen onder het groentype ‘ruigtegebied/ struinnatuur’. Dit zijn wild ogende gebieden die voor Amsterdam zeldzame planten en dieren bevatten. Ze mogen niet opgevuld raken met andere functies of andersoortige groenfuncties (volkstuinen, sportparken, parken, e.d.). Volgens (pagina 209 van) de structuurvisie moet de gemeenteraad met betrekking tot ingrepen in de Hoofdgroenstructuur akkoord gaan met een (incidentele) afwijking van de structuurvisie, als de TAC negatief heeft geadviseerd. Onderbouwing besluit

Ad 1. Kennis te nemen van en mee te nemen in de besluitvorming Ad 1a. de, naar aanleiding van de terinzagelegging van het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas, ingebrachte 111 inspraakreacties van bewoners en belanghebbenden Op 17 maart 2020 heeft het College van B&W het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas vrijgegeven voor inspraak, de inspraakperiode/ter visie legging zou 23 maart ingaan. De geplande ter visie legging en informatiebijeenkomst moesten ten gevolge van de Coronalockdown worden uitgesteld om dit anders te kunnen organiseren. Er is een alternatieve mogelijkheid van inspraak en informatieverstrekking aangeboden in de vorm van een aparte website waarop stukken konden worden ingezien en vragen via een internetplatform konden worden gesteld, welke direct werden beantwoord. Daarnaast werd de mogelijkheid geboden telefonisch vragen te stellen op twee momenten in de week. Wie dat wenste kon een papieren exemplaar van toetsingskader opgestuurd krijgen. Deze ‘alternatieve’ inspraaktermijn heeft van 20 april tot en met 31 mei geduurd (6 weken in totaal). Op 13 mei is het toetsingskader in een stadsdeel commissievergadering behandeld. Dit is van te voren kenbaar gemaakt aan alle participanten die mee hebben gedaan tijdens het participatietraject voorafgaand aan het toetsingskader.

Zij konden indien gewenst spreektijd vragen en worden uitgenodigd voor de online vergadering. In totaal zijn er 111 inspraakreacties binnengekomen van bewoners en belanghebbenden. De reacties betreffen onder meer: • de vraag waarom een stadspark gemaakt moet worden van de Noorder IJ-plas en een pleidooi om het gebied te behouden zoals het nu is – struinnatuur; • zorg om de verondieping van de plas en mogelijke vervuiling; • zorg of een goede inpassing van wind- en zonne-energie mogelijk is in het gebied • een pleidooi voor behoud en legalisering van de mountainbikeroutes; • zorg voor overlast van autoverkeer en, voor voetgangers belemmerend, fietsverkeer; • ondersteuning voor het voorstel publieksruimte met strand toe te staan; • zorg dat voorzieningen ten koste gaan van de rust en natuur in het gebied. Ad 1b. het advies van de stadsdeelcommissie Noord dat positief is over het concept toetsingskader om sturing te geven aan de ontwikkeling van het gebied. De stadsdeelcommissie is positief over het voorliggende toetsingskader en ziet het als een goed instrument om de ontwikkeling in de komende jaren te kunnen sturen. Wel vraag zij nog aandacht voor de volgende punten:

Gegenereerd: v1.9

4

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

• het risico van veel functies in een klein gebied die niet allemaal verenigbaar zijn; • de mogelijkheid om een groene schegverbinding met het Twiske te realiseren; • behoud van de ecologische waarde van de ruige struinnatuur, wat betekent dat horeca en recreatieve functies alleen mogen worden toegestaan op een schaal die past bij het gebied. Ad 1c. het negatieve advies van de Technische Adviescommissie Hoofdgroenstructuur (TAC) waarin wordt gesteld dat het concept toetsingskader het gebied onvoldoende beschermt en dat plafonds moeten worden ingebouwd om het risico van ongewenste initiatieven te beperken. De TAC heeft in haar preadvies aangegeven dat vanuit het Hoofdgroenstructuurbeleid geredeneerd er geen urgentie is voor een apart toetsingskader voor dit gebied vooruitlopend op de omgevingsvisie. Zeker ook omdat de ontwikkelstrategie voor de komende 10 jaar is, een periode waarin de stedelijke ontwikkeling in de directe nabijheid nog slechts in beperkte mate op gang zal komen. Op grond hiervan adviseerde de TAC het opnemen van een fasering in het toetsingskader, dit preadvies is opgenomen in het ontwerp toetsingskader dat ter visie is gelegd. De TAC geeft nu in haar eindadvies aan dat zij van mening is dat het huidige groentype en toetsingskader het gebied beter beschermen dan het ontwerp toetsingskader.

Daarbij constateert de TAC dat het voorgestelde toetsingskader ruimte biedt aan initiatieven, in het bijzonder de publieke openbare plek op de noordoever, die strijdig zijn met het bestaande beleidskader van de Hoofdgroenstructuur. Dit leidt 'automatisch' tot een negatief advies van de TAC. Het belangrijkste risico dat door de TAC wordt gezien is dat er onwenselijke functies worden uitgeplaatst naar het gebied. Dit kan volgens de TAC worden opgelost indien in het toetsingskader alsnog plafonds worden ingebouwd die concreet aangeven wat niet of beperkt in het gebied mag worden gerealiseerd onder andere als het gaat om bebouwing (beperkt), overnachtingsmogelijkheden (niet), grootschalige activiteiten en voorzieningen (niet), motorboten (alleen elektrisch), doorbraak naar het kanaal (niet) en terreinuitgifte aan particuliere initiatiefnemers (ook niet). Ad 2. Kennis te nemen van de Nota van Beantwoording en Wijziging op de inspraakreacties en adviezen op het ontwerp Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas 2020-2030 met als belangrijkste punten: In de Nota van beantwoording en Wijziging zijn de reacties thematisch geordend en is per thema een beantwoording gegeven. Ook is per thema aangegeven of de reactie leidt tot een voorgestelde wijziging in het concept toetsingskader.

De belangrijkste voorgestelde wijzigingen naar aanleiding van de inspraakreacties en de uitgebrachte adviezen zijn: Ad 2a. Beter wordt aangegeven dat de ontwikkeling van het gebied tot toekomstig stadspark niet ten koste gaat van de natuur in het gebied. In het toetsingskader wordt beter uitgelegd wat de achtergrond is om van de Noorder IJ-plas een stadspark te maken en wordt explicieter aangegeven dat juist het doel van het toetsingskader is om ook de struinnatuur in het gebied in stand te houden, te verbeteren en uit te breiden als onderscheidende kwaliteit. Met betrekking tot de zorgen over de waterkwaliteit als gevolg van de verondieping van de plas wordt aangegeven dat in de afgelopen periode door de gemeente grondbank een nader onderzoek wordt is gedaan naar de oorzaken van recente verslechtering in de kwaliteit. Dit onderzoek is naar verwachting half februari gereed, op basis van de definitieve uitkomsten wordt bepaald welke maatregelen genomen zullen worden. Deze maatregelen zullen zich, zo het nu lijkt, vooral richten op het tegengaan van nalevering van voedingstoffen uit het diepe deel van de plas; Vanuit de grond in het ondiepe deel van de plas vindt geen hinderlijke nalevering van voedingsstoffen plaats. Daarnaast zullen in het toetsingskader de geluids- en veiligheidscontouren worden opgenomen van de omliggende haven- en industriegebieden.

Ook zal, in verband met het uitbreiden van het grazersgebied, beleid aangaande honden worden opgenomen. Met betrekking tot de mogelijkheid voor horeca- en recreatievoorzieningen en de

Gegenereerd: v1.9

5

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

zorg dat dit ten koste gaat van de ecologische waarde en rust in het gebied wordt benadrukt dat het toetsingskader alleen kleinschalige voorzieningen toestaat. In het toetsingskader wordt daarnaast een kaart opgenomen welke verbindingen toegankelijk zijn voor fiets/voetganger – auto’s zijn niet welkom in het gebied. Met betrekking tot de zorg over een toekomstige HOV verbinding door het gebied wordt aangegeven dat deze planvorming voor de langere termijn is en niet het huidige toetsingskader betreft. Voor de toegankelijkheid van het gebied met het OV op kortere termijn wordt de optie voor een extra bushalte opgenomen nabij noordelijke ingang. Met betrekking tot de vraag van de stadsdeelcommissie voor een groene scheg naar het Twiske wordt aangegeven dat uit onderzoek blijkt dat deze verbinding technisch en financieel niet haalbaar is in verband met de barrière die de A8 vormt. Ad 2b. Verwezen wordt naar de concept Regionale Energiestrategie (RES) als basis voor het beleid met betrekking tot het eventuele plaatsing van windturbines en zonnepanelen op water in het gebied. Met betrekking tot ingediende reacties over de Noorder IJplas als zoekgebied voor windenergie waarin wordt gepleit om dit niet toe te staan, wordt aangegeven dat het toetsingskader hierover geen nieuw beleid maakt maar dat het bestaande beleid, dat is vastgelegd in de Windvisie, weergeeft.

Ten opzichte van de versie die in de inspraak is geweest worden de kaarten en de bijlagen met betrekking tot windenergie aangepast aan de nieuwe situatie die in het concept RES wordt aangegeven. Verder wordt benadrukt dat openheid en natuurlijkheid van het landschap centraal staan bij de inpassing van wind en zonenergie in het gebied. Met betrekking tot het verzoek om de mogelijkheid voor zon op het water toe te kunnen passen wordt ook de concept RES gevolgd waarin is aangegeven dat het college terughoudend is met het toepassen van zonnepanelen op water en in groengebieden. Ad 2c. Mountainbiken in het gebied blijft vooralsnog gedoogd maar wordt niet gefaciliteerd in het Toetsingskader. In de beantwoording op vele verzoeken om de mountainbikeroutes in stand te houden en te gedogen wordt aangegeven dat mountainbikeroutes geen onderdeel van het kader zijn maar dat vooralsnog niet tot handhaving wordt overgegaan. Dit kan op termijn veranderen, als er spanning optreedt met andere gebruikers van het gebied – voorop staat immers dat het gebied struinnatuur is. In het antwoord wordt ook verwezen de brief van de wethouders RO en Sport aan de Commissie Ruimtelijke Ordening (april 2019) waarin naar aanleiding van een motie ‘Mountainbikeroute in Amsterdam’ verslag gedaan is van een onderzoek naar mountainbike mogelijkheden in Amsterdam.

De conclusie was dat mountainbikeroutes niet verenigbaar worden geacht met de (groeiende) bezoekersaantallen van groengebieden Ad 2d. Naar aanleiding van het TAC advies om plafonds in te voeren worden in het Toetsingskader grootschalige activiteiten, motorboten, terreinuitgifte aan particulieren en realisatie van een doorbraak naar het kanaal expliciet uitgesloten en worden overnachtingen bij uitzondering toegestaan. Naar aanleiding van het negatieve advies van de TAC dat het Toetsingskader niet inpasbaar is in de Hoofdgroenstructuur, wordt in de nota van beantwoording aangegeven dat gezien de toekomstige transformatie van de omliggende stedelijke gebieden tot woon-werkwijken juist het doel van het toetsingskader is om anders te kunnen toetsen dan het huidige hoofdgroenstructuurregime toestaat. Met de stedelijke ontwikkeling verandert de Noorder IJ-plas tot een gebied dat meer midden in de stad ligt dan een stadsrandgebied. Vanuit een goede stedelijke ontwikkeling is het nodig om het gebied op een passende, stapsgewijze manier hierin mee te nemen. Daarbij is de scope van 10 jaar van het toetsingskader voldoende om, in anticipatie op de omgevingsvisie en het omgevingsplan, initiatieven in het gebied in goede banen te leiden. Op basis hiervan wordt

Gegenereerd: v1.9

6

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

voorgesteld om het advies van het TAC om geen toetsingskader vast te stellen niet te volgen en onder beslispunt 4 in te stemmen om af te wijken van de Hoofdgroenstructuur. Het advies van de TAC om, indien toch besloten wordt een apart toetsingskader vast stellen, voor een aantal initiatieven plafonds op te nemen wordt grotendeels overgenomen. Voor wat betreft grootschalige activiteiten en motorboten wordt aangegeven dat deze beide niet zijn toegestaan binnen het toetsingskader. De door de TAC genoemde doorbraak naar het kanaal en terreinuitgifte aan particuliere initiatiefnemers zijn in de komende 10 jaar eveneens niet aan de orde. Overnachtingen worden in het toetsingskader alleen bij uitzondering toegestaan bijvoorbeeld als het gaat om kinderkampen – voorzieningen als campings en hotels mogen niet. Voor de HOV verbinding naar Zaanstad geldt dat deze ook pas na 2030 tot realisatie zal leiden en dat deze al voorzien is in de vigerende structuurvisie. Het advies om ook een plafonds in te voeren voor bebouwing door benoeming van het maximaal aantal m2 dat bebouwd mag worden en overnachtingsmogelijkheden wordt niet overgenomen. Voor de bebouwing geldt dat een strikt plafond voor maximale m2 bebouwing goede en passende initiatieven in de weg kan zitten.

Mede omdat in geval van bebouwing het om tijdelijke initiatieven (10 jaar) gaat wordt daarom voorgesteld te werken met een toetsteam dat samen met de initiatiefnemers de ontwerpen beoordeeld en begeleidt. De toegestane bebouwing blijft beperkt tot een paviljoen-achtig vrijstaande object of meerderde objecten, die passen bij de gebruiksdoeleinden zoals genoemd in het toetsingskader en die optimaal ingepast zijn in karakter en landschap van het Noorder IJ-Plas. Ad 3. Met inachtneming van de wijzigingsvoorstellen zoals beschreven in de Nota van Beantwoording en Wijziging vast te stellen het Ruimtelijke Toetsingskader Noorder IJ-plas 2020-2030, met als belangrijkste punten: Ad 3a. het toetsingskader bepaalt waaraan initiatieven in het plangebied moeten voldoen. Het vooruitzicht op de toekomstige functie van de plas als verbindend stadspark tussen Zaanstad en Amsterdam is daarbij leidend. De Noorder IJ-plas ligt in Amsterdam en is een omvangrijk groengebied tussen Amsterdam-Noord, Zaanstad en Oostzaan, ten westen van de Coentunnel in de oksel van de A10 en A8. De plas is een voormalige zandwinput ten behoeve van de aanleg van de Rijkswegen en woonwijken. Het is een van de ontwikkelgebieden van Haven-Stad Amsterdam. In de in december 2017 vastgestelde Ontwikkelstrategie Haven-Stad is het gebied aangewezen als grootstedelijke stadspark van HavenStad aan de noordzijde van het IJ.

Dit is nodig om voldoende groen en open ruimte te waarborgen in een stedelijk gebied met een gestaag groeiend aantal inwoners en werknemers. De Noorder IJ-plas is onderdeel van de Amsterdamse Hoofdgroenstructuur en is van belang voor het op peil houden van biodiversiteit en natuurontwikkeling ten behoeve van de inwoners van Amsterdam (en daar buiten). Vanwege de toenemende drukte van de omringende stad op de Noorder IJ-plas is de tijd nu rijp om een samenhangend ruimtelijk beeld te verkrijgen voor dit natuurgebied. De belangstelling voor recreatieve functies in dit gebied neemt toe, zoals zwemmen, mountainbiken en kleinschalige horeca. Ten noorden ervan is een snelfietsroute aangelegd tussen Amsterdam en Zaanstad en er zijn aanvragen ingediend voor het bouwen van windturbines en zonnepanelen. Vanuit een samenhangende visie die inspeelt op toekomstige ontwikkelingen en de natuurlijke kwaliteiten van het gebied kunnen deze maatschappelijke ontwikkelingen afgewogen worden beoordeeld. Het doel van het toetsingskader is om zowel de toegankelijkheid als de kwaliteit van het natuurpark te verbeteren en tot een goede afweging te kunnen komen tussen natuur en recreatie. Ad 3b.

Het toetsingskader bevat ruimtelijke uitgangspunten die sturing geven aan de geleidelijke ontwikkeling van de Noorder IJ-plas tot verbindend stadspark waarbij kwaliteit en toegankelijkheid van het open groenblauwe gebied als groene long tussen beide steden wordt vergroot.

Gegenereerd: v1.9

7

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

De beleidsintentie van het toetsingskader is om de toegankelijkheid en kwaliteit van het natuurpark te verbeteren en kleinschalige verblijfsfuncties toe te staan op de daartoe aangewezen plaatsen, buiten de feitelijke struinnatuurgebieden. Mede op basis van een aantal participatiebijeenkomsten met bewoners, Waternet, de provincie, Rijkswaterstaat NNW, Oostzaan en Zaanstad zijn hiertoe 5 ruimtelijke uitgangspunten gedefinieerd: • het water beleven: de grote van het meer en het uitzicht erover (richting Noordzeekanaal en haven) zijn uniek. Vooral de noordoever waar nu de grondbank gesitueerd is, kan een mooie openbare plek worden met een strand en een kleinschalige horecavoorziening. Het verblijven op deze plek biedt een uniek uitzicht in deze regio, die nu nog niet publiekelijk is te ervaren; • de natuur verder ontwikkelen: het ondieper maken van de waterbodem langs de oostelijke oevers met zand van de Grondbank wordt afgemaakt. Dit ter verbetering van waterkwaliteit met meer mogelijkheid voor vis-paaiplaatsen en waterplanten op deze ondiepe plekken, die tevens voor waterzuivering moeten gaan zorgen. Het struinnatuurgebied waar de Schotse Hooglanders grazen, kan worden vergroot aan de noord en oostzijde, alsmede het fiets en wandelnetwerk daar door- en omheen. Op het terrein van de grondbank zullen de 126 bomen die destijds gekapt zijn worden terug geplant.

Hiermee wordt ingezet op het vergroten van de soortenrijkdom en landschappelijke kwaliteiten. • het wandel- en fietsnetwerk uitbreiden: zie vorig punt, aangevuld met een houten watervlonder langs de zachte oostoever als aantrekkelijke noord-zuidverbinding langs de plas; • de toegankelijkheid vergroten: het toevoegen van meer en mooi vormgegeven ingangen van het park, aansluitend op het fiets- en wandelnetwerk; • het verblijven versterken: De noordoever op de plek van de grondbank is goed bereikbaar. Daar kan een publieke voorziening komen, waarbij ook gedacht wordt aan een werkplaats die ruimte geeft aan initiatieven vanuit de omringende wijken, en goed past in de natuurlijke omgeving of daaraan bijdraagt (uiteraard zonder milieubelasting; circulair en klimaatneutraal). Ad 3c. Het toetsingskader bevestigt en verruimt het zoekgebied voor de plaatsing van windturbines en zonnepanelen conform het beleid en de doelstellingen die in de Windvisie 2012 en de Routekaart Amsterdam Klimaat Neutraal zijn vastgelegd. Daarbinnen kan nader onderzoek naar een veilige en landschappelijk ingepaste plaatsing van windturbines plaatsvinden. Het gebied is een zoeklocatie voor wind- en zonne-energie. Daarbij wordt in het toetsingskader er de voorkeur aangegeven om windmolens en zonnepanelen niet in de plas zelf, maar zoveel mogelijk langs de naastgelegen infrabundel van de A10 en A8 te plaatsen.

Daartoe is het zoekgebied aan noordoostelijke zijde verruimd tot en met deze infrabundel. Een ruimere omgeving van de plas kan zo een bijdrage leveren aan de ambitie om meer schone energie op te wekken. Het verruimde zoekgebied levert betere mogelijkheden op om windturbines landschappelijk goed in te passen door de maat en schaal van de infrastructuur en het gebruik kunnen maken van zichtlijnen en het scheppen van oriëntatiepunten. Deze uitbreiding van het zoekgebied is zo ook opgenomen in de Amsterdamse bijdrage aan de Concept Regionale Energiestrategie NHZ, waar het college in februari 2020 mee heeft ingestemd. Ad 4. in te stemmen om af te wijken van de Hoofdgroenstructuur, als onderdeel van de geldende Structuurvisie Amsterdam, ten behoeve van ruimtelijke initiatieven die voldoen aan het toetsingskader uit het onder beslispunt 3 vastgestelde Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas. Het toetsingskader verruimt, vooruitlopend op de nieuwe Omgevingsvisie en het Omgevingsplan, het bestaande beleid dat gedefinieerd is in de Hoofdgroenstructuur (HGS) uit de vigerende structuurvisie en heeft een scope van 10 jaar. Daarmee kunnen initiatieven die zich op korte termijn

Gegenereerd: v1.9

8

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

voordoen en passen binnen de Ontwikkelstrategie Haven-Stad in goede banen worden geleid. Zoals de TAC aangeeft in haar eindadvies passen de voorgestelde initiatieven om het gebied meer toegankelijk maken echter niet binnen het huidige toetsingskader van de Hoofdgroenstructuur. Het advies van de TAC om voor een aantal initiatieven een plafonds op te nemen, indien toch tot een toetsingskader wordt besloten, is voor zover deze aan de orde zijn gezien de scope van 10 jaar, overgenomen (met uitzondering van plafonds voor bebouwing en overnachtingsmogelijkheden zie ad beslispunt 2). De motivatie om het toetsingskader door te zetten zit in de opgave om dit gebied te activeren en zo de verbinding tussen Zaanstad en Amsterdam te vormen. De uitdaging is om, zoals de TAC ook al aangaf in haar preadvies, om binnen de huidige typering van het gebied als groentype struinnatuur/ruigtegebied, te kijken wat er mogelijk is in de afweging tussen natuur en recreatie, waarbij ‘activatie van natuur de uitdaging is’. Inzet van het toetsingskader is om de bestaande kwaliteiten te versterken en zo een breder publiek te trekken. Daarvoor is het ook aan te bevelen om kleinschalige functies toe te voegen, wil het gebied uit de huidige sfeer komen van ongewenste activiteiten en monofunctioneel gebruik. Het toetsingskader loopt hiermee vooruit op de (concept) Omgevingsvisie.

De Noorder IJ-plas wordt hierin benoemd als een landschapspark waar als gevolg van de groei van het aantal inwoners van de agglomeratie de recreatieve druk zeer hoog is. En waar via een samenhangende aanpak moet worden gezocht naar mogelijkheden om, passend bij de kwaliteiten van het gebied, de recreatieve toegankelijkheid en gebruiksmogelijkheden te vergroten. Dit vraagt om maatwerk, het voorliggende toetsingskader is hier een uitwerking van en zal worden opgenomen in de concept Omgevingsvisie en vervolgens in het omgevingsplan. Tot het moment van vaststelling van het Omgevingsplan zal de TAC gevraagd worden om, op basis van dit toetsingskader, advies uit te brengen over initiatieven in het gebied.

Financiële onderbouwing Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

Het toetsingskader toetst initiatieven die vanuit de maatschappij, of vanuit andere overheidsprojecten die in het gebied geïnitieerd worden. De financiële consequenties zijn derhalve voor de betreffende initiatiefnemers. Zo is de Dam tot Dam fietsroute een apart project met een eigen participatietraject en financiering. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.9

9

Gemeenteraad

VN2021-004072 Ruimte en duurzaamheid

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 31 maart 2021

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2021-022213

1. KABINET Inspraakreacties Niet Anoniem Toetsingsader NIJ-plas.pdf (pdf)

AD2021-022214

2 201118_NvB NIJP_Geanonimiseerde inspraak reacties.pdf (pdf)

AD2021-022215

3 advies stadsdeel Noord RTNIJP.pdf (pdf)

AD2021-022216

4 DEF TAC advies Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas 20 08 2020.pdf (pdf)

AD2021-022217

5 Nota van Beantwoording_Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ-plas.pdf (pdf)

AD2021-022218

6 Ruimtelijk Toetsingskader Noorder IJ plas.pdf (pdf)

AD2021-014546

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte en Duurzaamheid, Saskia Hoogstraten, 06 53449871, s.hoogstraten@amsterdam.nl

Gegenereerd: v1.9

10