Gemeenteraad Voordracht.pdf

Gemeenteraad

VN2023-006200 GGD

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 28 juni 2023

Portefeuille

Publieke Gezondheid en Preventie

Agendapunt

0

Datum besluit

Onderwerp

Plan van aanpak Thrive Amsterdam mentaal gezond 2023-2026 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Het Plan van Aanpak Thrive Amsterdam Mentaal Gezond 2023-2026 vast te stellen met als doel het vergroten van de mentale gezondheid en het versterken van de veerkracht van alle Amsterdammers. Het plan van aanpak heeft vier actielijnen: 1. Mentaal gezonde stad 2. Mentaal gezonde buurt 3. Mentaal gezond onderwijs . 4. Mentaal gezond aan het werk Wettelijke grondslag

Artikel 169 van gemeentewet Wet publieke gezondheid nota Volksgezondheid Amsterdam 2021-2025 Bestuurlijke achtergrond

Achtergrond en aanleiding Thrive Amsterdam In 2019 zijn we in Amsterdam gestart met het programma Thrive Amsterdam Mentaal Gezond. Omdat mentale klachten in onze stad vaker voorkomen dan in de rest van Nederland en omdat we, ondanks vele inspanningen, een stijgende trend zagen en zien in de aantallen Amsterdammers met mentale klachten. In het coalitieakkoord hebben we opgenomen een vervolg te geven aan Thrive. Deze aanpak is gericht op preventie; het voorkomen van het ontstaan en verergeren van mentale klachten. Ook landelijk zien we dat het belang van deze beweging naar de ‘voorkant’ van zorg steeds meer erkend wordt, bijvoorbeeld in de Aanpak ‘Mentale gezondheid van ons allemaal’ en het Integraal Zorgakkoord. Onderbouwing besluit

De coronaperiode ligt gelukkig achter ons. Amsterdam is veerkrachtig en voor velen wordt het leven weer zoals vóór de coronapandemie. Maar de toename van mentale klachten onder Amsterdammers, die al ingezet was voor corona, gaat nog steeds door. Onder mentale klachten verstaan we alles van iets minder goed in je vel zitten tot ernstige depressiviteit. Het college maakt zich, net als de raad, ernstige zorgen over deze toename en zet zich samen met onze partners en onze inwoners in om de mentale gezondheid van alle Amsterdammers te verbeteren. Plan van aanpak Thrive Amsterdam Mentaal Gezond 2023-2026

Gegenereerd: v1.29

1

Gemeenteraad

VN2023-006200 GGD

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 28 juni 2023

Visie Wij streven met deze aanpak naar een Amsterdam dat de mentale gezondheid van zijn bewoners ondersteunt en bevordert. Dat betekent dat Amsterdammers zich gesteund voelen door hun stad en door de mensen in hun omgeving. Dit maakt hen veerkrachtig: zo kunnen ze beter omgaan met de uitdagingen die ze in hun leven tegenkomen en hebben ze minder kans op mentale klachten. Actielijnen In navolging van het landelijke plan ‘Mentale gezondheid van ons allemaal’ richten wij ons plan in aan de hand van actielijnen die op grote lijnen zijn vastgesteld. De actielijnen werken we uit in samenwerking met de Amsterdammers en onze partners. We rapporteren jaarlijks over de voortgang. Actielijn 1: Mentaal gezonde stad Opgroeien en wonen in een complexe, stedelijke omgeving brengt risico’s voor de mentale gezondheid met zich mee. De coronacrisis heeft voor veel mensen de drempel verlaagd om over mentale problemen te praten. Maar dit is nog lang niet voor alle Amsterdammers normaal. Het ervaren van sociale steun heeft echter een bewezen preventief effect op het ontstaan en de ontwikkeling van mentale klachten.

Subdoelen: • Normaliseren praten over mentale klachten en vergroten van de vaardigheden van Amsterdammers om met elkaar het gesprek aan te gaan • Overwinnen van de handelingsverlegenheid, die er vaak onder professionals is, over mentale gezondheid Acties: • Jaarlijks een stad brede campagne waarmee we onder andere laten zien dat (mentale) worstelingen onderdeel zijn van het leven en dat praten hierover normaal en goed is • Amsterdamse week van de Mentale Gezondheid (22-28 mei 2023) • Klankbordgroep van bewoners om mee te denken over beleid, interventies en implementatie • Passend aanbod van online hulp voor jongeren (zoals de hulplijn UpTalk ) en volwassenen • Vergroten van de vaardigheden van Amsterdammers, professionals en vrijwilligers bijvoorbeeld met (online) trainingen en bijeenkomsten. Ze leren om met elkaar het gesprek aan te gaan over mentale gezondheid, te weten waar zij naar kunnen verwijzen als ze zich zorgen maken over iemand. Actielijn 2: Mentaal gezonde buurt Per stadsdeel en zelfs tussen buurten zijn de verschillen in mentale problemen groot. We maken daarom onderscheid in de inzet per gebied. Verbetering van de leefomgeving van Amsterdammers, het vergroten van de sociale cohesie en toegang tot laagdrempelige voorzieningen dragen bij aan het beschermen van de mentale gezondheid.

Subdoelen: • het versterken van de sociale cohesie door het verbinden van de (sociale) voorzieningen in de wijk, van buurtteams tot sportverenigingen, van formele tot informele zorg, religieuze en levensbeschouwelijke organisaties en bewoners • Het uitbreiden, bekender en bereikbaarder maken van laagdrempelige activiteiten waar mensen een luisterend oor kunnen vinden zowel binnen formele als informele netwerken • Professionals en vrijwilligers zijn zich bewust van de belangrijke rol die zij hebben in het normaliseren van mentale worstelingen

Gegenereerd: v1.29

2

Gemeenteraad

VN2023-006200 GGD

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 28 juni 2023

Acties: • We investeren extra in de en capaciteit in Noord, Nieuw West en Zuidoost waar de we zien dat de problemen met de mentale gezondheid het grootst zijn. • Ontwikkeling van interventies en aanpakken gericht op het vergroten van handelingsperspectief en deskundigheidsbevordering bij professionals • We stimuleren beleidsmakers en bestuurders van de organisaties waar we mee samen werken, om zorg te dragen voor een breder laagdrempelig aanbod in de stad, zoals inloopvoorzieningen. Ook brengen we het bestaande preventieve zorgaanbod onder de aandacht van Amsterdammers • We onderzoeken hoe mentale gezondheid in het nieuwe beleidskader sociale basis een plek kan krijgen. Ook ondersteunen we aanbieders in de sociale basis bij het opnemen van mentale gezondheid in hun bestaande aanbod. Actielijn 3: Mentaal gezond onderwijs Amsterdamse jongeren ervaren meer stress, eenzaamheid en psychische klachten dan jongeren in de rest van Nederland: zes op de tien Amsterdamse jongvolwassenen hebben psychische klachten (ter vergelijking in Nederland is dat 53%). Deze actielijn richt zich op alle jongeren die onderwijs volgen op het vo, mbo, hbo en wo. Subdoelen: • Professionals, werkzaam in het onderwijs, hebben handvatten om mentale gezondheid bespreekbaar te maken en veerkracht van leerlingen te bevorderen. • Bewustzijn en handelingsperspectief van scholieren en studenten vergroten.

Acties voor vo en mbo studenten: • Op basis van gesprekken en data adviseren de Gezonde Schooladviseurs, met de JGZverpleegkundigen of artsen, per school op welke interventies (gericht op de preventie van mentale klachten) zij zich het beste kunnen richten. Ouderbetrokkenheid en een aansluitende zorgstructuur zijn daarin essentieel. • Gezonde School adviseurs zorgen voor deskundigheidsbevordering van onderwijsprofessionals, zodat zij de vaardigheden, tools en kennis hebben om mentale klachten te herkennen, bespreekbaar te maken en hierop te acteren • Jongerenwerk op scholen verder versterken • Verkennen of en zo ja, hoe de Strong Teens and Resilient Minds aanpak (STORM) in de Amsterdamse regio kan worden geïmplementeerd (met focus op mbo-scholen). De STORMaanpak is een preventieve aanpak om depressie of suïcide bij jongeren vóór te zijn. • Via het ‘Meerjarenplan aanpak voortijdig schoolverlaten en begeleiding jongeren in een kwetsbare positie’ worden op alle mbo’s interventies aangeboden ter voorkoming van angsten, depressieproblematiek en vergroting mentale veerkracht. Acties voor hbo/wo-studenten: • Uitrol van Caring Universities bij alle hoger onderwijsinstellingen in Amsterdam.

Dit is een initiatief dat het psychisch welzijn van studenten wil vergroten en bijdraagt aan de monitoring van de mentale gezondheid van studenten • Actieve deelname aan de introductieweken voor eerstejaarsstudenten waarbij het belang van mentale gezondheid onder (eerstejaars-)studenten wordt onderstreept • Jaarlijkse bijeenkomsten voor studenten van zowel mbo, hbo en wo onder de noemer ‘Tokotalk mentale gezondheid’ • Ontwikkelen van ‘toolkit studentenvereniging’: een informatiepakket voor alle studentenverenigingen in Amsterdam waarin uitgelegd wordt hoe je als studentenvereniging invulling kan geven aan het bevorderen van de mentale gezondheid

Gegenereerd: v1.29

3

Gemeenteraad

VN2023-006200 GGD

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 28 juni 2023

• Thrive heeft een studentambtenaar in dienst die contactpersoon is voor studentenwelzijn en samenwerkt met onderwijsinstellingen, de gemeente, studentenorganisaties, studenten- en studieverenigingen en studenten zelf. Actielijn 4: Mentaal gezond aan het werk Mentale gezondheid staat ook op het werk in toenemende mate onder druk. Dit is te zien in het aantal verzuimmeldingen, door mentale klachten, die voor het eerst in twintig jaar tot boven de vijf procent zijn toegenomen. Mentale klachten als stress, slapeloosheid, prikkelbaarheid en angst kunnen, wanneer niet op tijd opgemerkt of verholpen, leiden tot een burn-out met als gevolg (langdurig) verzuim of uitval. Subdoelen en aandachtspunten: • Samenwerken met een netwerk van diverse werkgevers- en belangenorganisaties voor werkenden • Mentale gezondheid binnen de werkomgeving is bespreekbaar en er is meer deskundigheid op gebied van preventie. Acties: • Aanbod en tools voor werkgevers en ondernemers over mentale gezondheid op de werkvloer in kaart en onder de aandacht van organisaties van werkgevers en werknemers brengen • Agenderen mentale gezondheid op de werkvloer door speciale dagen of weken als Blue Monday, European Mental Health Week/Year, de Mental Meetup, Week van de Mentale Gezondheid, Week van het Werkgeluk en Week van de Werkstress bij werkgevers onder de aandacht te brengen.

Mentale gezondheid en veerkracht zijn belangrijk om gezond te leven en gezond op te groeien. Met dit nieuwe plan van aanpak willen we de 'collectieve veerkracht' van de stad vergroten zodat Amsterdammers beter steun kunnen vinden als hun mentale gezondheid op de proef wordt gesteld. Dit doen we niet alleen, maar samen met vele partners en bewoners. Want mentale gezondheid is een zaak van ons allemaal! Financiële onderbouwing Overige toelichting

Deze financiële consequenties zijn volledig gedekt en worden gefinancierd vanuit coalitiemiddelen preventie gezondheid. Jaarlijks is 900.000 euro beschikbaar. Bij de begroting 2023 is besloten om een bedrag van 300.000 euro door te schuiven naar 2023. In 2023 is een bedrag van 1,2 miljoen in totaal beschikbaar. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan

Gegenereerd: v1.29

4

Gemeenteraad

VN2023-006200 GGD

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 28 juni 2023

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-014394

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2023-044993

Thrive - plan van aanpak 2023 - def.pdf (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

GGD Amsterdam, Annemarijn Schaap, anschaap@ggd.amsterdam.nl, 06-13430249.

Gegenereerd: v1.29

5