Gemeenteraad Voordracht

VN2024-013534 directie middelen en control

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 13 november 2024

Agendapunt

Financiën 4

Datum besluit

College van B en W 24 september 2024

Portefeuille

Onderwerp

Wijzigen van de Financiële verordening - toevoegen nota van Reserves en voorzieningen 2025 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gelezen hebbende het beleidsvoorstel reserves en voorzieningen bestaande uit: a. De beleidsnota Reserves en voorzieningen b. Het paspoort Systeemreserve: Reserve Vermogensopbouw c. De gewijzigde indeling van de reserves d. De wijzigingsverordening Financiële verordening Amsterdam 2024 e. Het advies ACAM wijziging beleidsnota reserves en voorzieningen 1. Vast te stellen de beleidsnota Reserves en voorzieningen 2025 zoals opgenomen in de bijlage bij deze voordracht, met als belangrijkste veranderingen: a) verduidelijken van het gebruik van egalisatiereserves; b) verhogen van de ondergrens voor projectreserves; c) afschaffen van dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves; d) overhevelen van alle voormalige financieringsreserves naar de reserve Vermogensopbouw. 2. Op te heffen de financieringsreserves zoals opgenomen in de bijlage en in te stellen de systeemreserve Vermogensopbouw, en de middelen uit de financieringsreserves toe te voegen aan de reserve Vermogensopbouw. 3. Vast te stellen de gewijzigde indeling van reserves zoals opgenomen in de bijlage bij deze voordracht. 4. Het financiële effect van het afschaffen van dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves te verwerken in de Begroting 2025 en effecten van de overige veranderingen te verwerken in de Voorjaarsnota 2025. 5.

Vast te stellen de wijzigingsverordening voor de Financiële verordening Amsterdam 2024 zoals opgenomen in de bijlage bij de voordracht, waarmee de bepalingen voor reserves en voorzieningen worden gewijzigd. 6. In te trekken de beleidsnota Reserves en voorzieningen 2021. 7. Alle bovenstaande beslispunten in te laten gaan per 1-1-2025.

Wettelijke grondslag

Gemeentewet artikel 212. Dit artikel bepaalt dat de raad bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vaststelt. Financiële verordening Amsterdam 2024 artikel 15. In de verordening is vastgelegd dat beleid ten aanzien van reserves en voorzieningen in de vorm van een afzonderlijke beleidsnota wordt aangeboden.

1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013534 directie middelen en control

Bestuurlijke achtergrond

Aanleiding voor deze besluitvorming is de reguliere 4-jaarlijkse evaluatie van financiële beleidskaders.

Onderbouwing besluit

1. Vast te stellen de gewijzigde beleidsnota Reserves en Voorzieningen 2025 zoals opgenomen in de bijlage, met als belangrijkste veranderingen:

a. b. c. d.

verduidelijken van het gebruik van egalisatiereserves; verhogen van de ondergrens voor projectreserves; afschaffen van dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves; overhevelen van alle voormalige financieringsreserves naar de reserve vermogensopbouw.

Achtergrond Het beleid voor reserves en voorzieningen is tegen het licht gehouden. Hiermee voldoen we aan de financiële verordening die vraagt om 4-jaarlijkse evaluatie van het beleid. Tevens maken we hiermee voor reserves een verdiepingsslag op de bestuursopdracht ‘Inzicht in beleid geld en keuzes’. We staan stil bij nut en noodzaak van onze reserves en zorgen voor meer inzicht en eenduidige kaders. Bij de evaluatie hebben we aanbevelingen van de accountant betrokken. ACAM is geraadpleegd over de wijzigingen en geeft een positief advies over de voorgenomen aanpassingen. Het advies van ACAM is als bijlage toegevoegd aan de voordracht. De uitgangspunten en daaruit voortvloeiende kaders zijn verder uitgewerkt in de beleidsnota Reserves en Voorzieningen 2025. De voorgestelde wijzigingen sluiten aan op de volgende vier uitgangspunten voor het beleid: 1. Bevorderen van integrale afweging Om tot een integrale afweging van middelen te komen willen we zo min mogelijk middelen oormerken en afzonderen in reserves. Hierop gelden vaste uitzonderingen als het gaat om:

  

middelen die in de september- of decembercirculaire van het Rijk beschikbaar komen; uitgaven vanwege bestemmingsheffingen of specifieke uitkeringen uit het Gemeentefonds; het afdekken van specifieke risico's (reserve vereveningsfonds) en reguliere risico's (algemene reserve).

Daarnaast stellen we reserves in voor egalisatie van grote schommelingen vanwege onzekere baten en lasten en, bij uitzondering, voor incidentele projectuitgaven. We zien toe op naleving van deze uitzonderingsbepalingen. 2. Uniforme en houdbare bekostiging van investeringen Investeringen vragen om structurele begrotingsruimte. Uitgangspunt is dat we deze ruimte vrij maken op het moment van de investeringsbeslissing. In het verleden is bij sommige investeringsbeslissingen gekozen om (een deel van) de jaarlijkse kosten, de afschrijvingskosten, te bekostigen uit zogenaamde financieringsreserves voor dekking van afschrijvingslasten. Omdat een reserve op enig moment is uitgeput, ontstaat hierdoor een tekort bij een toekomstige vervangingsopgave. Dat is onwenselijk en daarom stoppen we met deze incidentele bekostiging. 3. Vergroten transparantie en inzicht financiële positie van de gemeente

2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013534 directie middelen en control

Een gezonde financiële positie vereist dat het bezit van de gemeente voor een deel met eigen vermogen wordt gefinancierd. We verduidelijken het inzicht in onze financiële positie door onze in canon uitgegeven erfpachtgrond en onze deelnemingen zoveel mogelijk met eigen vermogen te financieren, via de reserve vermogensopbouw. We benutten de beschikbare externe financieringsruimte, de schuld, zoveel mogelijk voor onze investeringen in de openbare ruimte en maatschappelijke voorzieningen. 4. Overzichtelijk en lage administratieve last Uitgangspunt is dat de reserves overzichtelijk zijn en niet te talrijk en dat bestedingsvoorstellen passen binnen de afspraken die gemaakt zijn over de desbetreffende reserve. We verminderen het aantal reserves door financieringsreserves samen te voegen en criteria aan te scherpen. We versimpelen de reservemutaties. Bovenstaande uitgangspunten leiden tot de volgende wijzigingen van het beleid voor reserves en voorzieningen zoals vastgelegd in de beleidsnota: a) verduidelijken van het gebruik van egalisatiereserves





Voor iedere egalisatiereserve stellen we een maximale hoogte vast van in beginsel 5% van de lastengrondslag . Hier kan alleen beargumenteerd van worden afgeweken. Deze normhoogte geldt al voor sommige egalisatiereserves, we breiden dit uit naar alle egalisatiereserves. We toetsen scherp op de voorwaarden: egalisatiereserves dienen er in de basis voor onzekere lasten (en baten) meerjarig op te kunnen vangen

b) verhogen van de ondergrens voor projectreserves

  

Projectreserves stellen we alleen bij hoge uitzondering in omdat we projecten in de regel meerjarig begroten; De minimumhoogte voor projectreserves stellen we op € 0,5 miljoen; De projectreserves die tijdelijk ingesteld worden voor specifieke bijdragen aan investeringen hevelen we zo snel mogelijk over naar de reserve vermogensopbouw

c) afschaffen van dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves d) overhevelen van alle voormalige financieringsreserves naar de reserve vermogensopbouw. We stoppen met de dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves. Deze lasten gaan we in het vervolg structureel in de begroting bekostigen vanuit de stelpost kapitaallasten in programma A. We kiezen ervoor om direct op het moment van de investeringsbeslissing de benodigde ruimte voor de lasten van de investering in de begroting vrij te maken. We maken de administratie eenvoudiger door niet vele jaren lang onttrekkingen aan financieringsreserves in de administratie te moeten verwerken. De financieringsreserves brengen we onder in de reserve vermogensopbouw. Dit gaat om € 824,7 miljoen (stand 1/1/2025) en betreft zowel de reserves voor dekking van afschrijvingslasten als de reserves die financiële activa en erfpachtgrond financieren. Door deze reserves te bundelen in één reserve maken we het beeld van de reserves overzichtelijker. In de bijlage is inzichtelijk gemaakt welke financieringsreserves worden samengevoegd. Zoals bij de Voorjaarsnota 2023 is besloten sparen we de (meer)opbrengsten erfpachtcanon om de hiervoor aangegane schuld te kunnen aflossen. Deze middelen voegen we in het vervolg toe aan de reserve vermogensopbouw.

Zodra de schuld die voor deze erfpachtgrond is aangegaan is afgelost komen de meeropbrengsten weer volledig beschikbaar voor de exploitatiebegroting.

3 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013534 directie middelen en control

Toevoeging aan de reserve vindt daarnaast plaats als sprake is van interne bijdragen voor investeringen, waaronder deelnemingen of leningen. Aan de reserve vermogensopbouw wordt in beginsel niet onttrokken. Met de reserve vermogensopbouw versterken we onze solvabiliteit en beperken we onze schuld en schuldquota en zijn we minder gevoelig voor renteschommelingen. 2. Op te heffen de financieringsreserves zoals opgenomen in de bijlage en in te stellen de systeemreserve Vermogensopbouw, en de middelen uit de financieringsreserves toe te voegen aan de reserve Vermogensopbouw. Zoals bij beslispunt 1 is toegelicht willen we de financieringsreserves bundelen in de reserve vermogensopbouw en zodoende onze in canon uitgegeven erfpachtgrond en onze deelnemingen zoveel mogelijk met eigen vermogen financieren. Door vermogen op te bouwen versterken we onze solvabiliteit en beperken we onze schuld en schuldquota en zijn we minder gevoelig voor renteschommelingen. Met het instellen van de systeemreserve “Reserve Vermogensopbouw” vallen middelen van financieringsreserves in de Begroting 2025 vrij en heffen we deze financieringsreserves op. De middelen brengen we onder in de reserve Vermogensopbouw. Dit gaat om € 824,7 miljoen (stand 1/1/2025) en betreft zowel de reserves voor dekking van afschrijvingslasten als de reserves die financiële activa en erfpachtgrond financieren.

Een specificatie hiervan is opgenomen in de bijlage Gewijzigde indeling van de reserves. De voorgenomen mutaties in 2025 in de voormalige financieringsreserves zijn toegevoegd aan de reserve vermogensopbouw. Bij elkaar gaat dit om een bedrag van -€ 16 miljoen. De geraamde eindstand in 2025 van de reserve vermogensopbouw komt daarmee uit op € 808,4 miljoen, zoals opgenomen in de verloopstaat reserves en voorzieningen in de Begroting 2025. De kerngegevens van de reserve vermogensopbouw die in het paspoort staan worden hiermee als volgt:

o o o

Doel: De reserve vermogensopbouw heeft ten doel bezit met eigen vermogen te financieren. Type reserve: Systeemreserve. Systeemafspraken toevoegingen: Toevoegingen aan de reserve bestaan standaard uit meeropbrengsten erfpacht, interne bijdragen voor investeringen en door de raad besloten toevoegingen aan de reserve. Systeemafspraken onttrekkingen: Onttrekkingen vinden standaard niet plaats. Alleen bij hoge uitzondering en als de raad hier expliciet toe besluit.

Het paspoort van de systeemreserve Reserve vermogensopbouw is opgenomen in de bijlage bij deze voordracht. 3. Vast te stellen de gewijzigde indeling van de reserves zoals opgenomen in de bijlage. De bestaande bestemmingsreserves zullen in 2025 ingedeeld worden in onderstaande soorten reserves zoals gedefinieerd in de beleidsnota reserves en voorzieningen 2025.

4 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013534 directie middelen en control

   

Egalisatiereserves blijven ongewijzigd De huidige overige bestemmingsreserves worden projectreserves Financieringsreserves komen te vervallen. Saldi van financieringsreserves hevelen we over naar de systeemreserve vermogensopbouw. De financieringsreserves voor de afkoopsommen erfpacht blijven apart en worden niet ondergebracht in de reserve vermogensopbouw, vanwege wettelijke voorschriften. Deze reserves worden systeemreserves erfpacht/grond.

In de bijlage zijn de reserves opgenomen conform de nieuwe indeling. 4. Het financiële effect van het afschaffen van dekking van afschrijvingslasten uit financieringsreserves te verwerken in de Begroting 2025 en eventuele effecten van de overige veranderingen te verwerken in de Voorjaarsnota 2025. Voor zover de financieringsreserves afschrijvingslasten dekken gaan we deze lasten structureel in de begroting bekostigen vanuit de stelpost kapitaallasten in programma A. Dit gaat op dit moment om ongeveer € 4 a € 5 miljoen per jaar. Gezien de jaarlijkse vrijval uit de stelpost wegens vertraging in investeringen, is het verantwoord om ervan uit te gaan dat deze ruimte in de stelpost kapitaallasten aanwezig is. Het investeringsvolume verandert hierdoor dus niet. Toetsing van egalisatiereserves en projectreserves aan de aangescherpte voorwaarden moet nog plaatsvinden. Eventuele effecten hiervan zullen bij de Voorjaarsnota 2025 worden verwerkt. 5. Vast te stellen de wijzigingsverordening voor de Financiële verordening Amsterdam 2024 zoals opgenomen in de bijlage, waarmee de bepalingen voor reserves en voorzieningen worden gewijzigd. De aanpassingen in het financiële beleidskader voor de reserves en voorzieningen maakt dat we ook artikel 15 in de financiële verordening moeten wijzigen.

Door deze wijziging sluit de tekst aan bij de herziene inhoud van de nota en de bewoordingen uit de VNG-modelverordening, voor zover deze van toepassing zijn. 6. In te trekken de beleidsnota Reserves en voorzieningen 2021. Inherent aan het vaststellen van een nieuwe nota is dat de oude nota niet meer van toepassing is en op de ingangsdatum van de nieuwe nota dient te worden ingetrokken. 7.Alle bovenstaande beslispunten in te laten gaan per 1-1-2025. Alle genoemde beslispunten in deze raadsvoordracht en daarbij behorende kaders en documenten gaan in per 1 januari 2025.

Participatie

Niet van toepassing

Financiële onderbouwing

Overige toelichting

5 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-013534 directie middelen en control

De financiële consequenties van de besluitvorming over de financieringsreserves zijn verwerkt in de Begroting 2025. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking).

Geheimhouding

Niet van toepassing.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2024-058107

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2024-058125

Advies ACAM beleidsnota reserves en voorzieningen.pdf (pdf)

AD2024-058126

Beleidsnota Reserves en Voorzieningen 2025.docx (msw12)

AD2024-058127

Bijlage Paspoort 12566 Reserve Vermogensopbouw.docx (msw12) Gewijzigde indeling van de reserves.docx (msw12)

AD2024-058128

Ter Inzage

AD2024-058879

Wijzigingsverordening financiele verordening reserves en voorzieningen.docx (msw12)

Registratienr.

Naam

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

DMC; Miriam Dorlandt, 0683631172, m.dorlandt@amsterdam.nl F&I; Rian Sterringa, 0630119129, r.sterringa@amsterdam.nl

6 Gegenereerd: v1.1