Gemeenteraad Voordracht

VN2026-000630 rve wonen

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 18 februari 2026

Agendapunt

Volkshuisvesting (43) 26

Datum besluit

13 januari 2026

Portefeuille

Onderwerp

Opdrachtgeven tot het onderzoek naar de consequenties van inpassing van woonwagenlocaties in de gebiedsontwikkeling De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Gelet op:

1. de resultaten van de zoektocht naar ruimte in Amsterdam voor woonwagenlocaties, Skaeve Huse en flexwoningen zoals beschreven in de bijlage 'Document zoeklocatie woonwagens' en 'bijlagen'; 2. de zes locaties en de voorgenomen haalbaarheidsstudies naar de realisatie van nieuwe woonwagenlocaties, Skaeve Huse of Flexwoningen; 3. de geheimhouding die op grond van artikel 87 van de Gemeentewet is opgelegd. Dit in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1, lid 2, onder sub i van de Wet open overheid. De geheimhouding wordt opgelegd voor een bepaalde tijd tot 31-12-2028 of tot het moment waarop de gemeenteraad besluit deze op te heffen.

Opdracht te geven tot het onderzoek naar de ruimtelijke en financiële consequenties van inpassing van 35 woonwagenstandplaatsen in de gebiedsontwikkeling in vier studiegebieden en hoe dit het beste geborgd kan worden. Wettelijke grondslag

Artikel 87 Gemeentewet De raad, het college, de burgemeester en een commissie als bedoeld in hoofdstuk V kunnen op grond van een belang, genoemd in artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Wet open overheid, een verplichting tot geheimhouding opleggen ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust. Artikel 160, eerste lid, onder a Gemeentewet Het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren. Art 169 Gemeentewet: Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1). Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang (lid 3). Gemeentewet artikel 108 jo 147.2: De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Bestuurlijke achtergrond

Op 20 september 2023 is met het vaststellen van het Beleidskader Woonwagens en Standplaatsen is de motie 'Breder kijken naar locaties voor standplaatsen' van de leden Van Renssen (GroenLinks),

VN2026-000630 rve wonen

RAAD Aslami (D66) en Minderhoud (PvdA) aangenomen. De motie verzoekt het college om breder te kijken naar mogelijke woonwagenlocaties in Amsterdam, daarbij terughoudend te zijn bij locaties in het groen en in de Hoofdgroenstructuur en ook locaties die al verhard zijn te onderzoeken. In het beleidskader is de ambitie opgenomen om tot 2035 86 nieuwe standplaatsen te realiseren. Een deel daarvan wordt behaald door bestaande locaties uit te breiden. Voor het toevoegen van 17 standplaatsen op bestaande locaties is al een collegebesluit genomen. Op andere bestaande locaties is nog potentie om 17 standplaatsen toe te voegen, waar startnotities voor zijn vastgesteld. Op 5 december 2023 is er een stand van zaken gegeven over de uitvoering van de motie. Onderbouwing besluit

De gemeenteraad besluit, gelet op: 1. de resultaten van de zoektocht naar ruimte in Amsterdam voor woonwagenlocaties, Skaeve Huse en flexwoningen zoals beschreven in de notities 'Document zoeklocatie woonwagens' en 'bijlagen'; Veel beleidsdoelstellingen landen in de (nieuw) te ontwikkelen gebieden en de ruimte in Amsterdam is schaars. Bestuurlijke keuzes zijn onvermijdelijk om de verschillende functies een plek in Amsterdam te geven. De woonwagenstandplaatsen maken ook onderdeel uit van de te realiseren functies. Om de beleidsafwegingen bij de inpassing van standplaatsen inzichtelijk te maken heeft het college ingestemd om binnen onderstaande zoekrichtingen te (blijven) zoeken:

• Herbestemmen parkeerplekken; • In groenranden/-gebieden; • Buitengebieden, locaties met een woonbestemming en/of bebouwing; • Verdichten bestaande stad (bijv. aanhechten naoorlogse bouwblokken); • Tijdelijk in gebruik nemen van on- of onderbenutte sportvelden; • Tijdelijke locaties in de gebiedsontwikkeling; • Bedrijventerreinen; • In de gebiedsontwikkeling; • Buitengebied zonder woonbestemming; • Buitengebied en LIB. Belangrijke conclusie van het onderzoek is dat de urgente vervangingsopgave voor woonwagens op de lange termijn (2030-2035) in de woonprogrammering en gebiedsontwikkeling zal moeten worden meegenomen. Woonwagens zijn een reguliere woonfunctie met een bijzondere woonvorm. 2. de 6 locaties en de voorgenomen haalbaarheidsstudies naar de realisatie van nieuwe woonwagenlocaties, Skaeve Huse of Flexwoningen; Er zijn binnen de zoekrichtingen zes locaties gevonden waar op korte termijn haalbaarheidsstudies voor worden uitgevoerd. Uit de haalbaarheidsonderzoeken moet blijken of deze locaties inderdaad geschikt zijn als woonwagenlocaties, locatie voor flexwoningen of voor de zorgfunctie Skaeve Huse en hoe de invulling er uit zal zien. De zes locaties waar het college mee heeft ingestemd om haalbaarheidsonderzoeken voor uit te voeren staan beschreven in de geheime bijlage 'Locaties'. In de geheime versie van de bijlage

2 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-000630 rve wonen

RAAD 'Document zoeklocatie woonwagens' worden de locaties nader toegelicht en staat beschreven tot welke zoekrichting deze behoren. Voor alle locaties die nu in zicht zijn, geldt dat de haalbaarheid om woonwagenstandplaatsen, Skaeve Huse of Flexwoningen te realiseren geen gelopen race is. Niet alleen gemeentelijk vergt dit keuzen, maar ook op provinciaal en landelijk niveau (Inspectie Leefomgeving en Transport) moet worden gesproken over de toevoeging van woonfuncties op plaatsen waar de mogelijkheden nu zeer beperkt zijn. Ook moet er nog met de omgeving worden geparticipeerd en moet er advies van de stadsdelen worden opgehaald. 3. de geheimhouding die op grond van artikel 87 van de Gemeentewet is opgelegd. Dit in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1, lid 2, onder sub i van de Wet open overheid. De geheimhouding wordt opgelegd voor een bepaalde tijd tot 31-12-2028 of tot het moment waarop de gemeenteraad besluit deze op te heffen. Er is geheimhouding op de collegevoordracht en raadsvoordracht en bijlage 'Document zoeklocatie woonwagens', 'bijlagen' en 'Locaties' nodig omdat de locaties die daarin worden genoemd als potentiële woonwagenlocaties nog niet afgestemd zijn met verantwoordelijke projectteams, noch met de omwonenden. Als de locaties nu al openbaar gemaakt worden, is er een aanzienlijke kans op negatieve reacties.

Op een later moment wordt met de omwonenden geparticipeerd over de plannen. Dat is een gelegen moment om de locaties openbaar te maken. De geheimhouding is ten minste tot dat moment relevant. Opdracht te geven tot het onderzoek naar de ruimtelijke en financiële consequenties van inpassing van 35 woonwagenstandplaatsen in de gebiedsontwikkeling in vier studiegebieden en hoe dit het beste geborgd kan worden. Het Beleidskader gemeentelijk woonwagenbeleid (2018) van het ministerie van Buitenlandse Zaken stelt dat het gewenst is om de woonbehoefte van woonwagenbewoners op te nemen in de gemeentelijke woonopgave. Een reguliere woonfunctie met een bijzondere woonvorm. In Amsterdam is dit nog niet gebeurd. Opgave en borging in de toekomst Voor het toevoegen van 17 standplaatsen op bestaande locaties is al een collegebesluit genomen. Op andere bestaande locaties is nog potentie om 17 standplaatsen toe te voegen, waar startnotities voor zijn vastgesteld. Als alle startnotities kunnen worden uitgevoerd, betekent dit dat er nog 52 plekken gevonden moeten worden in extra uitbreidingen of geheel nieuwe locaties. In het best case scenario kunnen op de korte en middellange termijn ongeveer 22 standplaatsen op nieuwe locaties (zie Ad 2.) worden gerealiseerd.

Voor de circa 35 resterende standplaatsen op de lange termijn is nog geen zicht op concrete locaties en is het onderzoek naar inpassing in de gebiedsontwikkeling de oplossing. Belangrijk is dat de financiële en ruimtelijke gevolgen van de inpassing van woonwagenlocaties in de gebiedsontwikkeling duidelijk wordt. Dit zoals dit ook voor alle andere in te passen functies gebeurt. Om binnen de woonopgave tot de juiste aantallen te komen, is het verstandig om de woonbehoefte van de doelgroep periodiek (eens in de vier jaar) te inventariseren en het gewenste aantal standplaatsen tegen het licht te houden. In het tweede deel van 2026 kan een dergelijk onderzoek plaatsvinden. Nader onderzoek moet uitwijzen hoe de inpassing van woonwagens in de gebiedsontwikkeling het beste geborgd kan worden. Studiegebieden

3 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-000630 rve wonen

RAAD Het gaat in deze fase expliciet om een onderzoek naar de consequenties van inpassing van 35 standplaatsen in vier studiegebieden. De vier studiegebieden zijn in beeld omdat ze in de planvorming nog verder ontwikkeld moeten worden, en er dus mogelijk ruimte is voor de inpassing van ruimte extensieve functies zoals woonwagens. De studiegebieden staan beschreven in de geheime bijlage 'Locaties'. Twee studiegebieden zijn gevonden door de volgende criteria toe te passen:

• In welke planfase de gebieden zitten: nog geen vergevorderde stedenbouwkundige plannen en investeringsbesluiten;

• Het gevolg van de inpassing van de ruimtelijk extensieve woonvorm als woonwagens in het gebied: minder te realiseren aantal woningen per hectare;

• Het 'soort' gebied dat moet worden gerealiseerd: focus op nieuwe gemengde stadsbuurten en niet-hoogstedelijke centra of woonbuurten.

Daarnaast zijn twee locaties mogelijk om te verkennen, maar er is nog geen eerste verkenning van de inpasbaarheid gedaan. Het realiseren van woonwagenlocaties is een van de prioriteiten van het college. De impact hiervan moet nader worden onderzocht. Dit overeenkomstig met de andere functies die moeten worden ingepast zoals sport, groen, onderstations, waterberging, voorzieningen of reguliere woningbouw. Onderzocht moet worden of dit binnen de plangrenzen kan worden opgelost en of de verschijningsvorm van nieuwe woonwagenlocaties en –standplaatsen daarvoor moet worden aangepast. Bijvoorbeeld door kleinere standplaatsen te realiseren (hetgeen nu al op de bestaande locaties gebeurt), of andere vormen van innovatie waardoor verdichting mogelijk is. Deze innovatie vragen we tenslotte ook van alle andere opgaven in de gebiedsontwikkeling. Hierbij moet het specifieke karakter van woonwagenbewoning en de culturele identiteit die daaraan verbonden is worden meegewogen. Overtuigen externe partners Een tweede argument om ook serieus binnen de gebiedsontwikkeling te kijken, is dat we op korte termijn met de zoektocht in de buitengebieden/randen van de stad terecht komen.

Op deze plekken zullen we een beroep gaan doen op de provincie of ILT om mee te werken aan het verruimen van bestaande juridisch-planologische mogelijkheden om binnen deze gebieden te kunnen wonen of het toestaan van wonen in nieuwe (landelijke) gebieden. Deze oproep wordt kracht bijgezet als de gemeente Amsterdam laat zien dat alle mogelijkheden die binnen haar macht liggen zijn onderzocht. Dus ook de afwegingen binnen de gebiedsontwikkeling. Participatie

Er is in deze fase geen sprake van participatie. Als de haalbaarheidsonderzoeken zijn afgerond zal er participatie plaatsvinden voor de locaties die nu in beeld zijn. Financiële onderbouwing

De inpassing van woonwagenstandplaatsen zal financiële gevolgen hebben voor de grondexploitatie in de gebiedsontwikkeling. De consequenties worden door het voorgestelde onderzoek inzichtelijk gemaakt en hebben nu nog geen effect.

4 Gegenereerd: vCURRENT

VN2026-000630 rve wonen

RAAD Geheimhouding

De locaties die worden genoemd als potentiële woonwagenlocaties zijn nog niet afgestemd met verantwoordelijke projectteams, noch met de omwonenden. Als de locaties nu al openbaar gemaakt worden, is er een aanzienlijke kans op negatieve reacties. Op een later moment wordt met de omwonenden geparticipeerd over de plannen. Dat is een gelegen moment om de locaties openbaar te maken. Daarom heeft het college op 13 januari geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet ten behoeve van het goed functioneren van de Staat, andere publiekrechtelijke lichamen of bestuursorganen (Woo artikel 5.1, lid 2, sub i) voor een bepaalde tijd tot 31-12-2028. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2026-002829

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2026-004691

GEHEIM - Locaties.docx (msw12)

AD2026-004744

GEHEIM - Bijlagen.pdf (pdf)

AD2026-004745

GEHEIM - GEHEIM Document Zoeklocaties Woonwagens.pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Wonen, Rutger Krabbendam, 06-10214222, r.krabbendam@amsterdam.nl en Haye van der Noordaa, 06-39629813, h.van.der.noordaa@amsterdam.nl