Gemeenteraad Voordracht

VN2025-015142 griffie andreas 2

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 10 december 2025

Agendapunt

Raadsaangelegenheden (7) 34

Datum besluit

6 november 2025, voorzitter van de raad

Portefeuille

Onderwerp

Niet toelaten van het (herstelde) inleidende verzoek voor agendering van een volksinitiatief getiteld 'Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost' De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gelet op het advies van de Initiatief- en referendumcommissie d.d. 3 november 2025; het (herstelde) inleidende verzoek d.d. 20 oktober 2025 inzake het volksinitiatief getiteld 'Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost' niet toe te laten voor agendering aan de raad. Wettelijke grondslag

Artikelen 2, 5 en 17 van de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 (hierna: verordening) Bestuurlijke achtergrond

• Op 30 november 2024 heeft de voorzitter van de raad een inleidend verzoek ontvangen voor het houden van een parkeerreferendum Amsterdam Zuidoost.

• Op 27 februari 2025 heeft de voorzitter van de raad aan de initiatiefnemers laten weten dat

dit verzoek niet voldeed aan de vormvereisten zoals opgenomen artikel 17 van de verordening en zijn de initiatiefnemers éénmalig in de gelegenheid om het verzoek te herstellen. • Op 20 oktober 2025 heeft de voorzitter van de raad van dezelfde initiatiefnemers een inleidend verzoek ontvangen voor het houden van een referendum over een volksinitiatief, getiteld: “Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost”. • Op 31 oktober 2025 heeft de gemachtigde van de initiatiefnemers telefonisch bevestigd dat het verzoek met voorstel dat op 20 oktober 2025 is ontvangen, invulling geeft aan de herstelmogelijkheid waardoor er sprake is van een (hersteld) inleidend verzoek. • De gemeenteraad is het bevoegd gezag om te besluiten om een inleidend verzoek toe te laten of niet. Onderbouwing besluit

Juridisch kader Op 30 november 2024 is het oorspronkelijke verzoek tot het houden van een referendum ontvangen. Dit verzoek is op 20 oktober 2025 aangevuld/hersteld. Beide ingediende verzoeken vormen samen het (herstelde) inleidende verzoek. Op het moment van de indiening op 30 november 2024 was de huidige verordening nog niet van kracht. Daarom is in dit geval de Referendumverordening Gemeente Amsterdam 2022 het juridisch toetsingskader. Volgens deze verordening beoordeelt de Initiatief- en referendumcommissie vooraf of het onderwerp van het inleidende verzoek onder de uitzonderingen valt. Daarnaast toetst de Initiatiefen referendumcommissie of het inleidende verzoek voldoet aan de eisen zoals neergelegd in de

VN2025-015142 griffie andreas 2

RAAD verordening. Wanneer sprake is van een referendabel besluit dat aan de eisen voldoet, adviseert de Initiatief- en referendumcommissie de gemeenteraad om het volksinitiatief inhoudelijk te behandelen. De gemeenteraad neemt vervolgens een besluit op basis van dit advies. Taak van de Initiatief- en referendumcommissie In het kader van behoorlijk bestuur is het van belang dat de gemeenteraad besluiten zorgvuldig voorbereidt. Dit houdt in dat relevante feiten worden verzameld en belangen goed worden afgewogen. Bij een inleidend verzoek voor een referendum brengt de Initiatief- en referendumcommissie advies dat de gemeenteraad ondersteunt bij het nemen van een weloverwogen besluit. De Initiatief- en referendumcommissie bestaat uit onafhankelijke en deskundige adviseurs die door de raad zijn benoemd. Advies van de Initiatief- en referendumcommissie In dit geval heeft de Initiatief- en referendumcommissie een advies uitgebracht over het (herstelde) inleidende verzoek tot het houden van een referendum over een volksinitiatief, getiteld: “Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost”. Dit advies is als bijlage bijgevoegd. De Initiatief- en referendumcommissie is van mening dat een volksinitiatief een eigenstandig voorstel van burgers moet zijn en dat het (herstelde) inleidende verzoek vooral gericht is op het terugdraaien van een eerder raadsbesluit van 8 juni 2023.

Daarmee voldoet het (herstelde) inleidende verzoek niet aan de definitie van een eigenstandig voorstel zoals bedoeld in de verordening. De strekking van een volksinitiatief is nu juist niet dat een bepaald raadsbesluit kan worden teruggedraaid. Veeleer gaat het erom dat tussen initiatiefnemers en gemeenteraad een dialoog tot stand kan komen op basis van een voorstel/uitwerking van de initiatiefnemers. Bij dit (herstelde) inleidende verzoek doet zich de vraag voor waarom de initiatiefnemers bij de totstandkoming van het raadsbesluit op 8 juni 2023 niet hebben verzocht om een referendum. De Initiatief- en referendumcommissie is van mening dat het de rechtszekerheid en slagvaardigheid niet ten goede komt, als aanvaard zou worden dat er via een ‘omweg’ alsnog een referendum komt, terwijl hier bij de totstandkoming van het besluit niet om is verzocht en de uitvoering van het besluit inmiddels in gang is gezet. Voorgaande geeft het belang aan van zuiver gebruik van deze referendumvorm. Verder zijn er inhoudelijke aandachtspunten. De titel van het volksinitiatief is identiek aan de vraagstelling van een eventueel referendum, wat verwarring kan veroorzaken in een later stadium van een referendumproces. Ook merkt de Initiatief- en referendumcommissie op dat de samenvatting niet helder is en onvoldoende aansluit bij het voorstel/uitwerking.

Het voorstel/uitwerking bestaat voornamelijk uit meningen of stellingen gericht op het raadsbesluit van 8 juni 2023, en bevat geen concreet voorstel dat op de agenda van de gemeenteraad geplaatst kan worden. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat naar de mening van de Initiatief- en referendumcommissie het (herstelde) inleidende verzoek niet voldoet aan de eisen die zijn neergelegd in de verordening. Dit maakt dat niet wordt toegekomen aan de vraag of er een uitzonderingsgrond voor het houden van een referendum van toepassing is. Toch wil de Initiatief- en referendumcommissie hierop ingaan. Het (herstelde) inleidende verzoek verwijst naar het raadsbesluit van 8 juni 2023. Dit raadsbesluit heeft betrekking op het wijzigen van de Verordening Parkeerbelastingen 2023 en de Parkeerverordening 2023 aangaande uitbreiding betaald parkeren in Zuidoost en Nieuw-West. Volgens artikel 2, vierde lid, onder e van de verordening zijn besluiten over het vaststellen van gemeentelijke tarieven en belastingen uitgesloten van referenda. Aangezien het raadsbesluit van 8 juni 2023 mede betrekking heeft op parkeerbelastingen, is het volksinitiatief niet zonder meer 2

Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-015142 griffie andreas 2

RAAD vatbaar voor toelating. Voor zover het betreffende raadsbesluit de vaststelling van tarieven en/of belastingen inhoudt, is het uitgesloten van referenda. De Initiatief- en referendumcommissie merkt echter op dat het (herstelde) inleidende verzoek zich ook of zelfs primair richt op het beleidsmatige aspect van de uitbreiding van betaald parkeren in Zuidoost. Daarmee gaat het (herstelde) inleidende verzoek verder dan enkel de vaststelling van tarieven/belastingen. Om die reden is de Initiatief- en referendumcommissie van mening dat het (herstelde) inleidende verzoek voor dit gedeelte niet onder de uitzonderingen valt en dus in beginsel referendabel zou zijn, ware het voor toelating vatbaar geweest. Voorgaande leidt ertoe dat de Initiatief- en referendumcommissie de gemeenteraad adviseert om het (herstelde) inleidende verzoek voor het houden van een referendum over een volksinitiatief getiteld: “Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost” niet ontvankelijk te verklaren omdat de verordening geen ruimte biedt om het (herstelde) inleidende verzoek toe te laten. Oordeel van de gemeenteraad Het (deskundigen)advies van de Initiatief- en referendumcommissie is op zorgvuldige wijze tot standgekomen. De redenering daarin is helderen de conclusies zijn logisch onderbouwd.

Daarom wordt voorgesteld dat de gemeenteraad het advies van de Initiatief- en referendumcommissie overneemt en besluit om het (herstelde) inleidende verzoek van een volksinitiatief getiteld 'Wel of niet betaald parkeren in Amsterdam Zuidoost' niet toe te laten voor agendering aan de gemeenteraad. Volledigheidshalve wordt meegegeven dat de initiatiefnemers tegen het besluit van de gemeenteraad om het (herstelde)inleidende verzoek niet toe te laten bezwaar kunnen maken en eventueel beroep kunnen instellen. Participatie

n.v.t. Financiële onderbouwing

n.v.t. Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-068423

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-072433

3_Bezwaarschrift dd 17 maart 2025 (pdf)

AD2025-072434

1_Inleidend verzoek dd 30 november 2025 (pdf)

AD2025-072435

2_Reactie voorzitter raad dd 27 februari 2025 (pdf)

AD2025-072436

4_Uitspraak vovo_dd 27 maart 2025 (pdf)

AD2025-072437

5_Raadsbesluit dd 11 juni 2025 niet-ontvankelijk verklaren ingediende bezwaar brf bm (pdf)

3 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-015142 griffie andreas 2

RAAD AD2025-072438

6_Hersteld inleidend verzoek dd 20 oktober 2025 (pdf)

AD2025-072439

7_Raadsbesluit dd 8 juni 2023 (pdf)

AD2025-072445

0_Advies IRC inzake (herstelde) inleidende verzoek volksinitiatief betaald parkeren Zuidoost (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Raadsgriffie, referendum@amsterdam.nl

4 Gegenereerd: vCURRENT