Gemeenteraad Voordracht
Tekst van het document
Gemeenteraad
VN2023-026764 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 28 februari 2024
Portefeuille
Volkshuisvesting
Agendapunt
3
Datum besluit
B&W 16 januari 2024 Onderwerp
Uiten van wensen en bedenkingen ten aanzien van het onderhandelakkoord van de samenwerkingsafspraken voor de volkshuisvesting tussen huurderskoepels, corporaties en gemeente De gemeenteraad van Amsterdam besluit
1. Te verklaren dat hij - overeenkomstig het bepaalde in art. 169, 4e lid van de Gemeentewet - in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over het onderhandelakkoord “Samen werken aan de volkshuisvesting, de Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen huurderskoepels, woningcorporaties en de gemeente”; 2. Kennis te nemen van de bijbehorende notitie met toelichting op het onderhandelakkoord van de nieuwe samenwerkingsafspraken voor 2024 t/m 2027 en op de afdoening van de bijbehorende moties en toezeggingen; 3. Kennis te nemen van de bijlage met de vergelijking tussen wat de gemeente vraagt in paragraaf 7.3 van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) als bijdrage van de corporaties en de gemaakte afspraken in het onderhandelakkoord. Wettelijke grondslag
Reglement van orde gemeenteraad en raadscommissies Amsterdam, Artikel 79 en 80. Artikel 160 van de Gemeentewet Eerste lid, onder a: Het college is bevoegd het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren, voor zover niet bij of krachtens de wet de raad of de burgemeester hiermee is belast; Eerste lid, onder d: Het college is bevoegd tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. Artikel 169 van de Gemeentewet Het college van burgemeester en wethouders en elk van zijn leden afzonderlijk zijn aan de Gemeenteraad verantwoording schuldig over het door het college gevoerde bestuur (lid 1); Zij geven de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft (lid 2). Zij geven de raad mondeling of schriftelijk de door een of meer leden gevraagde inlichtingen, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang (lid 3);
Gegenereerd: v1.16
1
Gemeenteraad
VN2023-026764 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 28 februari 2024
De raad wordt vooraf ingelicht indien de raad daarom verzoekt of indien de uitoefening van het gevoerde bestuur ingrijpende gevolgen kan hebben voor de gemeente. In dat laatste geval neemt het college van burgemeester en wethouders geen besluit nadat de gemeenteraad in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen te uiten aan het college van burgemeester en wethouders (lid 4). Bestuurlijke achtergrond
Amsterdam kent een lange traditie van het maken van meerjarige collectieve afspraken met de corporaties en de huurderskoepels. Al sinds 1994 maken we afspraken met elkaar. Vanaf 2007 hebben we in een driepartijenoverleg met huurders, corporaties en gemeente afspraken vastgelegd in achtereenvolgens Bouwen aan de Stad I en II en in de Samenwerkingsafspraken 2015 - 2019 en 2020 - 2023. De wettelijke basis voor de prestatieafspraken ligt sinds 1 juli 2015 vast in de Woningwet. Het primaire doel van de wet is het nader reguleren van de activiteiten van en het toezicht op woningcorporaties. De Woningwet regelt verder een aantal zaken rond samenwerking tussen gemeente, huurdersorganisatie en woningcorporatie. Onderdeel hiervan is de inbedding van het maatschappelijk presteren van corporaties in het lokale beleid via de prestatieafspraken. In de zomer van 2022 heeft de minister van Volkshuisvesting nationale prestatieafspraken (NPA) afgesloten met Aedes, Woonbond en VNG met daarin afspraken over de bijdrage van corporaties aan de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woningen, de verduurzaming van de gebouwde omgeving, de leeaarheid van wijken en buurten en de betaalbaarheid van wonen. De NPA was gekoppeld aan het afschaffen van de verhuurderheffing per 1 januari 2023. Het college heeft op 8 februari 2023 de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) vrijgegeven voor inspraak.
Deze inspraakversie van de AAV was het startpunt om te komen tot Amsterdamse prestatieafspraken met corporaties en huurders voor de periode 2024 – 2027. Na de inspraakprocedures, waarin ook de stadsdelen hun advies hebben kunnen meegeven, heeft het college een Nota van beantwoording opgesteld en heeft de gemeenteraad op 19 juli 2023 de definitieve AAV vastgesteld. Daarbij heeft de raad enkele moties aangenomen die betrekking hebben op de samenwerking en de afspraken met de corporaties. De stadsdelen hebben allemaal een advies uitgebracht op de AAV en hierop is door het college in een brief d.d. 13 juni 2023 gereageerd. In alle adviezen van de stadsdelen zijn verzoeken gedaan om meer gebiedsgericht beleid, uitwerking en afspraken. In het traject naar nieuwe samenwerkingsafspraken zijn de stadsdelen integraal betrokken. Twee stadsdeelbestuurders, van West en van Noord, maken onderdeel uit van de bestuurlijke delegatie. Samen met de wethouders Volkshuisvesting en Woningbouw hebben zij de gesprekken met de corporaties en huurderskoepels gevoerd en de afspraken gemaakt. In de nieuwe samenwerkingsafspraken is mede door hun inbreng meer aandacht voor de gebieden en zijn meer aanknopingspunten om lokaal het gesprek aan te gaan met de corporaties over leeaarheid, voorraadontwikkeling en woningkwaliteit.
De Federatie Amsterdamse Huurderskoepels heeft op 14 maart een inspraakreactie ingediend op de AAV: ‘‘Stel de huurders centraal’’ https://www.fah.nu/stel-de-huurder-centraal-in-de-aav/ . Ook Arcade, de huurderskoepel van Lieven de Key heeft een reactie ingediend. Via de Nota van
Gegenereerd: v1.16
2
Gemeenteraad
VN2023-026764 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 28 februari 2024
beantwoording heeft het college gereageerd op de inspraakreacties en de commissie van WV is 5 juli 2023 geïnformeerd over de Nota van beantwoording. Op 24 mei 2023 is de commissie WV geïnformeerd over het samenwerkingsvoorstel (het “bod”) van de corporaties voor de nieuwe prestatieafspraken tussen de gemeente, corporaties en huurderskoepels. Het bod van de corporaties is op 5 juli 2023 in aanwezigheid van enkele corporatiebestuurders besproken in de commissie WV. Tijdens het proces van het bod naar het onderhandelakkoord is door Ortec Finance een second opinion uitgevoerd op de financiële onderbouwing van het bod. Op basis van de second opinion is de gezamenlijke bestuurlijke conclusie dat de cijfers van het bod kloppen en dat het bod van de corporaties als “niet kennelijk onredelijk” beschouwd wordt. Het rapport van Ortec Finance is te vinden op de website van de AFWC: https://www.afwc.nl/nieuws/nieuwsbericht/financiele-toetssamenwerkingsvoorstel Op verzoek van de raadscommissie WV heeft er een technische sessie plaatsgevonden op 7 november 2023, waar Ortec Finance een toelichting heeft gegeven op het betreffende rapport en raadsleden vragen hebben kunnen stellen aan Ortec Finance en aan de aanwezige corporaties over de financiële kaders waarbinnen de corporaties werken. Nu ligt een nieuwe set met afspraken voor, die voortbouwt op de traditie van samenwerking.
Met huurderskoepels en de woningcorporaties is een onderhandelakkoord gesloten met de titel “Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente”. Na besluitvorming bij alle partijen worden de afspraken ondertekend en gelden de nieuwe prestatieafspraken voor de periode van 2024 tot en met 2027. Onderbouwing besluit
Ad 1. Te verklaren dat hij - overeenkomstig het bepaalde in art. 169, 4e lid van de Gemeentewet - in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over het onderhandelakkoord “Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente”. Het college neemt een definitief besluit na deze behandeling in de gemeenteraad. Eventuele wensen en bedenkingen die de raad meegeeft, worden daarbij meegenomen. In “Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente” zijn afspraken opgenomen over de volgende onderwerpen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.
Gegenereerd: v1.16
Verduurzaming en woningkwaliteit Nieuwbouw Voorraadontwikkeling en de ongedeelde stad Betaalbaarheid Woningzoekenden en doelgroepen Kwetsbare groepen en wonen met zorg Leeaarheid Monitoring en Aanspreekbaarheid
3
Gemeenteraad
VN2023-026764 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 28 februari 2024
Ad 2. Kennis te nemen van de notitie met daarin een toelichting op het onderhandelakkoord en op de afdoening van de daarbij behorende moties en toezeggingen Met de bijgevoegde notitie geeft het college een toelichting op de afdoening van de volgende moties en toezeggingen: a. Motie 430 accent van het lid Heinhuis en het lid van Renssen inzake Stop de verkoop van sociale huur in specifieke gebieden b. Motie 449 van het lid Aslami Maak maatwerk in woningruilen mogelijk c. Motie 452 van de leden Van Renssen en Heinhuis Geen verkoop van niet duurzame woningen d. Motie 453 accent van de leden Van Renssen en Heinhuis “Geen verkoop, tenzij” - nader uitwerken e. Motie 454 accent Amendement van de leden Van Renssen en Heinhuis Tegengaan speculatiebeding bij verkoop ondanks Geen verkoop, tenzij-beleid f. Toezegging Commissie DC (TA2023-000418) - Samenwerkingsafspraken met woningcorporaties g. Toezegging in de cie. WV (TA2023-000821)- overzicht saldo verkoop / oplevering woningen h. Toezegging bij de afdoening van motie 374 van raadsleden Koyuncu en Kabamba, duurzame alternatieven bij klein onderhoud. i. Toezegging over de afdoening van motie 499 van raadslid Ahmadi, Stop met het dakloos maken van mantelzorgende kinderen na overlijden ouder. Ad 3.
Kennis te nemen van de bijlage met de vergelijking tussen wat de gemeente vraagt in paragraaf 7.3 van de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting (AAV) als bijdrage van de corporaties en de gemaakte afspraken in het onderhandelakkoord. In deze bijlage vindt u een schematische weergave waarin alle punten terug te vinden zijn, die de gemeente vraagt aan de corporaties om bij te dragen aan onze prioriteiten, zoals opgenomen in paragraaf 7.3 van de AAV. Daarnaast is aangegeven welke afspraak over het betreffende onderwerp is gemaakt in: ”Samen werken aan de volkshuisvesting. Amsterdamse prestatieafspraken voor 2024 t/m 2027 tussen de woningcorporaties, de huurderskoepels en de gemeente”. Financiële onderbouwing Overige toelichting
Grondzaken en Erfpacht De bestaande afspraken over aoopsommen en erfpacht worden gecontinueerd. Om de bouw van woningen groter dan 70 m² gbo te faciliteren en te stimuleren houdt de gemeente voor sociale woningen ≥ 70 m² gbo een vaste lage grondprijs van €18.475 per woning aan (prijspeil 2023). Om verhuur ten behoeve van het middensegment te stimuleren wordt door de gemeente
Gegenereerd: v1.16
4
Gemeenteraad
VN2023-026764 Wonen
RAAD
Voordracht voor de raadsvergadering van 28 februari 2024
geen aanvullende erfpachtafdracht in rekening gebracht voor woningen die na liberalisatie in het middensegment worden of zijn verhuurd. De aanvullende erfpachtafdracht die corporaties betalen bij verhuur in het dure segment blijft 27%. Nieuw is de afspraak over de aoopsom voor gemeenschappelijke ruimte bij zelfstandige sociale huurwoningen. Deze nieuwe afspraak heeft geen noemenswaardig effect in het vereveningsfonds en de bestaande afspraken vormen reeds de basis voor de huidige berekeningen voor het vereveningsfonds. Na het definitieve akkoord zullen de effecten nader worden bepaald en verwerkt in het MPG. Borging WSW / achtervang Corporaties gaan de komende vier jaar meer lenen, voor de grote opgaven in nieuwbouw en verduurzaming. Zij kunnen gebruik maken van borging door het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) om financiering aan te trekken. De gemeenten en het Rijk vormen de achtervang voor het WSW. Met deze borging kunnen de corporaties goedkoper geld lenen. De gewenste investeringen in de sociale woningbouw worden hiermee (beter) haalbaar. Conclusie
De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding
Nvt
Welke stukken treft u aan Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2024-001741
Bijlage 1 Samen werken aan de volkshuisvesting Onderhandelakkoord dd 16 jan 2024.pdf (pdf)
AD2024-001743
Bijlage 2 Notitie Toelichting op onderhandelakkoord samenwerkingsafspraken 2024 - 2027 en op afdoening moties.pdf (pdf)
AD2024-001744
Bijlage 3 AAV in vergelijking met de onderhandelakkoord samenwerkingsafspraken.pdf (pdf)
AD2023-094754
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
Registratienr.
Naam
Ter Inzage
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
Directie Wonen, Karin Daman, k.daman@amsterdam.nl 0683623190 en Maarten Lauwers, m.lauwers@amsterdam.nl , 0628174987
Gegenereerd: v1.16
5