Gemeenteraad Voordracht

VN2025-012575 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 12 november 2025

Agendapunt

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit (32) A18

Datum besluit

30 september 2025.

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van de Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto’s Amsterdam 2026 en wijziging van de Legesverordening Amsterdam 2026. De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van het aangepaste ontheffingenbeleid nul-emissiezones voor bedrijfs-en vrachtwagens per 1 januari 2026. 2. Vast te stellen de Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto’s Amsterdam 2026 waarmee tevens de Legesverordening Amsterdam 2026 wordt gewijzigd. Wettelijke grondslag

Artikel 216 van de Gemeentewet bevat de bevoegdheid van de gemeenteraad om belastingverordeningen vast te stellen. Artikel 229 van de Gemeentewet is de wettelijke basis voor de legesverordening. Op grond van dit artikel kan een gemeente onder andere rechten heffen voor het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Onder rechten worden mede verstaan de leges. Bestuurlijke achtergrond

Artikel 216 van de Gemeentewet bevat de bevoegdheid van de gemeenteraad om belastingverordeningen vast te stellen. Artikel 229 van de Gemeentewet is de wettelijke basis voor de legesverordening. Op grond van dit artikel kan een gemeente onder andere rechten heffen voor het genot van door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten. Onder rechten worden mede verstaan de leges. Op basis van het aanwijzingsbesluit heffings- en invorderingsambtenaar leges ontheffing nulemissiezone Centraal Loket Amsterdam 2025 (college, 2025) is de Dienst Wegverkeer (hierna: RDW) namens de gemeente bevoegd en verantwoordelijk voor het heffen, innen en afhandelen van leges die verbonden zijn aan aanvragen voor ontheffingen van de nul-emissiezone, zoals behandeld door het Centraal Loket. Onderbouwing besluit

Aanleiding: nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto's Amsterdam heeft de ambitie om de luchtkwaliteit te verbeteren en de uitstoot van CO2 te beperken. In het Actieplan Schone Lucht en de Uitvoeringsagenda Uitstootvrije Mobiliteit Amsterdam 20232026 is daarom een nul-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s opgenomen. Deze is in werking getreden op 1 januari 2025. Amsterdam is niet de enige gemeente met een nul-emissiezone voor bedrijfs- en vrachtauto’s. Momenteel kent Nederland 18 gemeenten met een nul-emissiezone en hebben 24 gemeenten de Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones ondertekend. Om te voorkomen dat de regels voor toegang tot de verschillende nul-emissiezones van de gemeenten uiteen zouden gaan lopen en er een

VN2025-012575 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD lappendeken van regels zou ontstaan, zijn de overgangsregelingen en vrijstellingen voor de nulemissiezone in landelijke wetgeving (Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990) opgenomen en is sprake van grotendeels geharmoniseerd ontheffingenbeleid. Ad1. Kennis te nemen van het aangepaste ontheffingenbeleid nul-emissiezones voor bedrijfs-en vrachtwagens per 1 januari 2026. Gemeenten met een nul-emissiezone actualiseren hun ontheffingenbeleid per 1 januari 2026. Het aantal ontheffingsmogelijkheden wordt uitgebreid en twee soorten ontheffingen, namelijk de ontheffingsmogelijkheid in verband met netcongestie en een nieuwe ontheffingsmogelijkheid voor dierenambulances, krijgen een landelijke werking. Daarnaast wordt de mogelijkheid gecreëerd om een lopende ontheffing op basis van lange levertijd en netcongestie kosteloos te verlengen. De bedoeling van de actualisatie is dat het ontheffingenbeleid overal hetzelfde is, met in uitzonderlijke gevallen aangevuld met lokale ontheffingen. De actualisatie zorgt dus voor harmonisatie en maakt uniforme beoordeling van ontheffingsaanvragen mogelijk. Dit is in lijn met de afspraken uit de Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones. Deze actualisatie leidt ook tot aanpassing van de legesbepalingen die betrekking hebben op deze ontheffingen.

Om in het kader van de afhandeling van ontheffingsaanvragen leges te kunnen heffen is het noodzakelijk om vóór 1 januari 2026 hiervoor een grondslag op te nemen. Ad2. Vast te stellen de Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto’s Amsterdam 2026 waarmee tevens de Legesverordening Amsterdam 2026 wordt gewijzigd. Uitvoeren ontheffingenbeleid door RDW RDW behandelt namens alle gemeenten de ontheffingsaanvragen voor de nul-emissiezones en heft en int RDW de leges voor deze aanvragen. RDW heeft hiervoor het mandaat gekregen van alle gemeenten en een ambtenaar van de RDW is door alle gemeenten per 1 september 2025 aangewezen als heffing- en invorderingsambtenaar. Noodzaak tot wijziging Bezwaar- en beroepsprocedures tegen de heffing van leges die door de RDW gevoerd worden, kunnen gevolgen hebben voor de gehele legesverordening van Amsterdam. Het risico bestaat dat in het kader van procedures tegen legesaanslagen ontheffingen nul-emissiezones de volledige Legesverordening Amsterdam 2026 ter discussie wordt gesteld. Om dit risico te beperken, wordt voorgesteld de Legesverordening Amsterdam 2026 te wijzigen door de verwijzingen naar de leges voor ontheffingen nul-emissiezone bestel- en vrachtauto’s (paragraaf 8.6) te schrappen en hiervoor een aparte legesverordening voor ontheffingen nul-emissiezone te laten vaststellen.

Grondslag in aparte legesverordening Met een aparte legesverordening, de Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone vracht- en bedrijfsauto’s Amsterdam 2026, wordt voorzien in de grondslag om deze leges te heffen. In het geval van een procedure tegen de legesheffing door de RDW heeft dit alleen betrekking hebben op deze aparte legesverordening. De verordening bevat tevens een bepaling tot wijziging van de Legesverordening Amsterdam 2026. Hiermee worden de verwijzingen uit paragraaf 8.6 in de Legesverordening Amsterdam 2026 geschrapt. De Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone vracht- en bedrijfsauto’s Amsterdam 2026 voorziet immers in de grondslag voor het heffen van leges door de RDW.

2 Gegenereerd: v1.22

VN2025-012575 rve ruimte en duurzaamheid

RAAD Proces van gecombineerde behandeling De Legesverordening 2026, de wijziging daarvan en de aparte verordening voor nul-emissie worden in dezelfde raadsvergadering behandeld. Dit is nodig omdat het voorbereidingstraject voor de Legesverordening 2026 al vóór de zomer was afgerond, waardoor de wijziging voor nul-emissie daar niet meer in kon worden meegenomen. Door beide besluiten nu samen in deze raadsvoordracht te regelen, ontstaat er geen juridisch gat of overlap en is de uitvoering per 1 januari 2026 sluitend. Alleen schrappen zou een grondslag wegnemen, terwijl alleen een aparte verordening juist tot dubbelingen zou leiden. De Legesverordening ontheffingen nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto’s Amsterdam 2026 treedt in werking met ingang van de dag na bekendmaking. Participatie

Van burgerparticipatie is afgezien, gezien artikel 3, derde lid, onder d, van de Participatieverordening gemeente Amsterdam: het gaat in deze immers om vaststelling van de tarieven voor gemeentelijke dienstverlening en belastingen bedoeld in hoofdstuk XV van de Gemeentewet. Financiële onderbouwing

Overige toelichting: De aanpassingen in het ontheffingenbeleid hebben geen financiële consequenties. De leges moeten de kosten dekken die de aanvraag van een ontheffing kost. Conclusie: Geen financiële consequenties. Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-055998

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-062745

1.GEWIJZIGDE VERSIE BesluitLegesverordeningOntheffingennulemissiezonesAmsterdam2026_gewijzigd (2).docx (msw12)

AD2025-062751

2. Beleidsregels ontheffingen nul-emissiezone bedrijfs- en vrachtauto’s gemeente Amsterdam 2026.docx (msw12)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Ruimte & Duurzaamheid, Team Uitstootvrije Mobiliteit, Joost Schouten, joost.schouten@amsterdam.nl 0623041839

3 Gegenereerd: v1.22