Gemeenteraad Voordracht - AD2022-114559.pdf

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

Portefeuille

Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit Water (34)

Agendapunt

0

Datum besluit

College van B&W 20 december 2022 Onderwerp

Kennisnemen van het actieplan Gefundeerd herstellen en bijbehorende voortgangsbrief van Bruggen en Kademuren en beschikbaar stellen van het voorbereidings- en uitvoeringskrediet 2023 voor Bruggen en Kademuren De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van het actieplan Gefundeerd herstellen (bijlage 1) waarin de, op basis van de ambities en (financiële) kaders van het Amsterdams Akkoord en de Begroting 2023, gewijzigde aanpak van bruggen en kademuren voor de komende jaren (2023 - 2026) beschreven staat, met als belangrijkste elementen: • De opgebouwde kennis, ervaring en methodieken, in combinatie met de huidige financiële ruimte, marktomstandigheden en acceptatie voor het vaker afsluiten van constructies in het Amsterdam Akkoord, maken dat we voor de komende jaren een andere afweging moeten en kunnen maken tussen kosten, functionaliteit en risico’s en de risico’s op een andere wijze beoordelen en beheersen; • De komende jaren (2023 - 2026) richten we ons op het optimaliseren en anders werken om het werken aan bruggen en kademuren - zowel in de voorbereiding als op straat - eenvoudiger, sneller en efficiënter om het achterstallig onderhoud structureel aan te kunnen pakken; • We zoeken naar ruimte door anders te kijken naar de opgave. Bij het herstellen van constructies kijken we of renovatie mogelijk is en kiezen pas in tweede instantie voor vervanging.

We gaan zoveel mogelijk signaal-gestuurd handelen en constructies anders beoordelen en voeren functietoetsen uit om de consequenties van herwaardering bepalen; • De missie en doelen zoals geformuleerd in het programmaplan blijven gezien de nauwe verwevenheid van bruggen en kademuren met de stad staan: we werken aan herstel van de bruggen en kademuren en houden oog voor een functionerende en toekomstbestendige stad, waarbij we continu leren en ontwikkelen; • De huidige omstandigheden betekenen tegelijk ook dat we meer overlast en achterstallig onderhoud moeten accepteren; • De noodzaak om te blijven ontwikkelen op het gebied van langjarig en seriematige herstel blijft en vraagt om een robuuste en structureel gedekte projectenplanning; • We werken deze periode aan verandering en optimalisaties om straks weer te kunnen opschalen, wanneer de financiële ruimte dat toelaat. Voor de jaren 2026 en verder is er nog geen investeringsbudget toegekend aan Bruggen en Kademuren. 2. Kennis te nemen van bijgevoegde voortgangsbrief Bruggen en Kademuren (bijlage 2). 3. Het voorbereidings- en uitvoeringskrediet van € 48,9 miljoen beschikbaar te stellen voor de projecten die in 2023 worden voorbereid en/of aanbesteed (zoals opgenomen in bijlage 3) en over te gaan tot uitvoering van die projecten. De dekking hiervan komt voort uit de beschikbaar gestelde

Gegenereerd: v1.26

1

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

ruimte voor Bruggen en Kademuren van € 148 miljoen voor de periode 2023- 2025 bij de Begroting 2023. Wettelijke grondslag

Artikel 147 lid 2 Gemeentewet De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Artikel 6, lid 3 van de Financiële verordening gemeente Amsterdam. Op basis van deze verordening legt het college voor investeringen die een bedrag van € 20 miljoen na aftrek van bijdragen van derden te boven gaan of investeringen waarvan de gemeenteraad dat bij de begrotingsbehandeling aangeeft voorafgaand aan het aangaan van verplichtingen een investeringsvoorstel en een voorstel voor een investeringskrediet aan de gemeenteraad ter vaststelling voor. Bestuurlijke achtergrond

Memo “Nieuwe financiële systematiek voor de instandhouding van alle infrastructurele assets” t.b.v. de retraite B&W, september 2018. Hierin wordt vooruitgekeken naar de instelling van een nieuw financieel model voor het beheer en onderhoud van de kapitaalgoederen, waaronder kades en bruggen. Vaststelling gemeentebegroting 2019 d.d. 18 oktober 2018, waarin de toegezegde structurele extra middelen uit het coalitieakkoord “Een nieuwe lente en een nieuw geluid” d.d. mei 2018 zijn opgenomen. Coalitieakkoord “Amsterdams Akkoord” d.d. mei 2022, waarin is opgenomen ‘We blijven investeren in het herstel van Kades en Bruggen, maar door de beperkte financiële ruimte zullen we vaker kostenbesparende maatregelen moeten nemen zoals het slaan van damwanden, vernieuwen van bomen of het afsluiten van bruggen en vaarroutes. Ook kijken we nadrukkelijk naar slimme combinaties met de Agenda Autoluw; ook in het onderhoudsprogramma. Raadsbesluit beschikbaar stellen voorbereidings- en uitvoeringskrediet 2022 voor het programma Bruggen en kademuren d.d. 1 juni 2022, waarmee de raad heeft ingestemd met het uitvoeringsprogramma 2022 voor de vernieuwing van diverse bruggen en kademuren. Raadsbesluit Begroting 2023 d.d. 9 november 2022, waarin € 148 miljoen is opgenomen voor de herstelwerkzaamheden aan bruggen en kademuren voor de periode 2023 – 2025. Onderbouwing besluit

Gegenereerd: v1.26

2

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

Ad 1. Kennis te nemen van het actieplan Gefundeerd herstellen (bijlage 1) waarin de, op basis van de ambities en (financiële) kaders van het Amsterdams Akkoord en de Begroting 2023, gewijzigde aanpak van bruggen en kademuren voor de komende jaren (2023 - 2026) beschreven staat Bruggen en Kademuren heeft in 2019 de opdracht gekregen het achterstallig onderhoud aan bruggen en kademuren weg te werken en hiertoe binnen enkele jaren een uitvoeringsorganisatie op te bouwen die ten minste de vernieuwing van acht bruggen en twee kilometer kademuren per jaar aan kan. Dit betrof een eerste stap waarbij nog geen achterstanden worden ingelopen. Waar voor de oprichting van het programma in 2019 de focus vooral gericht was op incidentele projecten, vergt de noodzakelijke schaalvergroting een meer programmatische aanpak. In juli 2019 is daartoe een eerste uitvoeringsbesluit vastgesteld. Vanuit de focus op een langjarige en seriematige aanpak met onze uitvoerende partners en in verbinding met de stad, werken we sindsdien aan een steeds slimmere en efficiëntere werkwijze. Tegelijkertijd werken we aan het in beeld brengen van de technische staat van de bruggen en kademuren om meer grip te krijgen op de daadwerkelijke omvang van de vernieuwingsopgave en om de vernieuwing van de bruggen en kademuren gericht in te kunnen plannen.

Op basis van de huidige inzichten vanuit het constructieve onderzoeksprogramma is de verwachting dat zo’n 80 tot 125 bruggen en circa 60 km kademuur de komende decennia hersteld moeten worden. Dat is een gigantische opgave. Deze werkwijze begint langzamerhand zijn vruchten af te werpen op straat. Ook stelt het ons in staat om pas op de plaats te maken, zonder dat we de mogelijkheid verliezen om in de toekomst de noodzakelijke opschaling weer mogelijk te maken. Doordat de kennis over ons areaal is toegenomen, kunnen we inzetten op data gedreven assetmanagement en scherpere afwegingen maken bij het treffen van veiligheidsmaatregelen en het herstel van constructies. Dat stelt ons in staat om op verantwoorde wijze een andere benadering van de risico’s te accepteren, waarbij we vaker kiezen voor monitoring en minder snel voor het direct treffen van maatregelen. We gaan steeds meer uit van voorspellend onderhoud op basis van de daadwerkelijke staat, waarmee je tevens onnodig onderhoud voorkomt en kosten bespaart. We blijven investeren in het herstel van kades en bruggen, maar door de beperkte financiële ruimte zullen we vaker kostenbesparende maatregelen moeten nemen en meer overlast op straat moeten accepteren. Bij programmering en uitvoering staat de noodzaak voorop en kijken we eerst of levensduurverlenging mogelijk is en kiezen daarna pas voor sloop en nieuwbouw.

Met deze principes in het achterhoofd zijn ook de projecten in voorbereiding nogmaals tegen het licht gehouden. Vervanging van bruggen en kademuren blijft nu en in de toekomst noodzakelijk. Om - zodra de financiële situatie dit weer toe staat - achterstallig onderhoud in te kunnen gaan lopen, is het noodzakelijk dat we naast de inzet op innovatie en levensduurverlengende technieken, blijven inzetten op beter worden in seriematig herstel. Waar mogelijk wordt de vernieuwing van bruggen en kademuren gebundeld of meegenomen in de scope van andere projecten in het kader van ‘werk met werk’. Om te voorkomen dat de scope door het steeds opkomen van nieuwe wensen en eisen tijdens het proces steeds wijzigt – een belangrijke reden voor projectvertraging en hogere kosten -, nemen we deel

Gegenereerd: v1.26

3

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

aan het stedelijk programmeerproces (de zgn. ‘programmeerslang’ van de Stadsregisseur). Hierin worden alle onderhouds- en herstelopgaven in de openbare ruimte van onder andere gemeente en nutsbedrijven samengebracht en geprogrammeerd. Door hier in een vroeg stadium eenmalig en expliciet wensen en specificaties uit te vragen, af te wegen en vast te stellen, worden koppelkansen optimaal benut en ontstaat de gewenste voorspelbaarheid en beheersing. Voor de uitvoering staat de scope daarmee vast. Door daarnaast actief op zoek te gaan naar projecten waar onze contractpartners kunnen worden ingezet voor kadevernieuwing, bijvoorbeeld bij gebiedsontwikkeling, en hierover concrete afspraken te maken, wordt er de komende jaren stadsbreed, ondanks de beperkte financiële ruimte, meer hersteld dan ooit en doen we de nodige ervaring op voor de seriematige aanpak. Ad 2. Kennis te nemen van bijgevoegde voortgangsbrief Bruggen en Kademuren (bijlage 2). De raad wordt twee keer per jaar (voor- en najaar) geïnformeerd over de voortgang van het programma middels een integrale rapportage en elk kwartaal middels een voortgangsbrief en geactualiseerd dashboard Bruggen en Kademuren. De afgelopen periode stond in het teken van de uitwerking van de aanpak voor de komende periode in het actieplan.

Hierin zijn de uitgangspunten beschreven die de komende jaren (2023-2026) worden gehanteerd en welke consequenties de huidige financiële omstandigheden hebben op de opgave. In de brief is tevens een kanttekening opgenomen ten aanzien van de houdbaarheid van deze aanpak. De verwachting is dat het afschalen van de ambitie voor een beperkt aantal jaar verantwoord kan. Maar als het niet lukt het herstel vanaf 2026 alsnog flink op te schalen, dan komt de ondergrens van de seriematige en langjarige aanpak in beeld en is een voortzetting van de programmatische aanpak onzeker. Tegelijkertijd met het actieplan wordt gewerkt aan een nieuwe langjarige programmering. De uitwerking van de nieuwe langjarige programmering is complex, onder andere omdat de combinatie van vaak moeilijk verenigbare gemeentelijke eisen het lastig maakt om voldoende meters te vervangen kademuur te vinden. Daarnaast moet er bijvoorbeeld bij het programmeren van bruggen rekening gehouden worden met andere projecten in de stad, uit oogpunt van de bereikbaarheid van het netwerk. Dergelijke zaken, naast de gewijzigde uitgangspunten, zorgen ervoor dat de nieuwe programmering nog niet is afgerond. Deze zal begin 2023 worden aangeboden. Naast de uitwerking van een nieuwe langjarige programmering zijn de blokprogrammeringen voor de komende 4 jaar herijkt om te onderzoeken of er ruimte is om kosten te besparen.

De (eerste ) resultaten worden in de brief gepresenteerd en zijn verwerkt in het uitvoeringsprogramma. Tegelijkertijd gaat het werk aan de bruggen en kademuren continu door. In de brief wordt kort stilgestaan bij de omgang met bomen bij de Prinsengracht, wordt teruggeblikt op een aantal veiligheidsmaatregelen van de afgelopen periode en op de sociale samenwerking met het Amsterdam Light Festival. Ad 3. Het voorbereidings- en uitvoeringskrediet van € 48,9 miljoen beschikbaar te stellen voor de projecten die in 2023 worden voorbereid en/of aanbesteed (zoals opgenomen in bijlage 3) en over te gaan tot uitvoering van die projecten. De dekking hiervan komt voort uit de beschikbaar gestelde ruimte voor Bruggen en Kademuren van € 148 miljoen voor de periode 2023- 2025 bij de Begroting 2023.

Gegenereerd: v1.26

4

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

De kredietaanvraag voor 2023 vanuit Bruggen en Kademuren bedraagt € 48,9 miljoen en bestaat voor € 15 miljoen uit voorbereidingskosten, voor € 33,9 miljoen uit uitvoeringskosten voor meerdere investeringsprojecten voor vervanging en herstel van bruggen en kademuren. In bijlage 3 is de splitsing naar de verschillende projecten zichtbaar. In de Begroting 2023 is € 23 miljoen aan investeringsruimte voor Bruggen en Kademuren beschikbaar gesteld voor 2023. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld voor het (op dat moment geldende) kasritme van investeringen van het programma voor het jaar 2023. Deze kredietaanvraag bestaat echter uit het toekennen van de benodigde middelen voor 2023, maar ook voor de benodigde middelen voor de jaren erna. Voor projecten waarvan de uitvoering zal starten in 2023 is het gebruikelijk om de volledige (verwachte) uitvoeringskosten aan te vragen. De kosten voor deze uitvoeringsprojecten lopen meerjarig door. Vanwege het aangaan van verplichtingen met aannemers is het noodzakelijk om meerjarig krediet aan te vragen. Bij de oprichting van het programma is afgesproken dat binnen het programma-krediet geschoven kan worden tussen de benodigde middelen van de projecten. Financiële onderbouwing Investeringsvoorstel Tabel 1: Basisgegevens investering Investeringssom

€ 48.900.000,00

Rentepercentage

0.7%

Afschrijvingstermijn (jaar)

50

Kapitaallasten

€ 1.100.000,00

Aanvang kapitaallasten

2024

MIP nummer

70.190.005

Tabel 2: Financiële consequenties van de beslispunten BATEN Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Product

I/S

Jaar T

Jaar T+1

Jaar T+2

Jaar T+3

Afschrijvingen

S

€ 0,00

€ 0,00

€ 98.000,00

€ 425.000,00

Rentelasten (0,7%)

S

€ 0,00

€ 0,00

€ 7.000,00

€ 30.000,00

€ 0,00

€ 0,00

€ 105.000,00

€ 455.000,00

LASTEN

Totaal

I=Incidenteel S=Structureel Consequenties gedekt?

Ja

Overige toelichting

De kapitaallasten zijn gebaseerd op deze aanvraag van € 48,9 miljoen, die gedekt worden uit de beschikbaar gestelde ruimte voor het programma van € 148 miljoen voor de periode 2023- 2025. De eerste projecten zijn in 2023 gereed, waarbij vanaf 2024 circa € 0,1 miljoen aan kapitaallasten ontstaan, oplopend tot € 1,1 miljoen vanaf 2030. Conform richtlijnen worden kapitaallasten

Gegenereerd: v1.26

5

Gemeenteraad

VN2022-041635 Verkeer en Openbare Ruimte

RAAD

Voordracht voor de raadsvergadering van 15 februari 2023

opgenomen in de begroting in het jaar na het jaar waarin de projecten zijn afgerond en wordt dan pas afgeschreven. Conclusie

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

N.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2023-000495

Bijlage 1 - Actieplan bruggen en kademuren 2023-2036 Gefundeerd herstellen - DEF.pdf (pdf)

AD2023-000496

Bijlage 2 - 20221220 BRIEF Raadsbrief Voortgang bruggen en Kademuren bij Actieplan 2023-2026.pdf (pdf)

AD2023-000497

Bijlage 3 - Projectoverzicht kredietaanvraag 2023.pdf (pdf)

AD2022-114559

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Registratienr.

Naam

Ter Inzage

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Bruggen en Kademuren, Joost Michels, j.michels@amsterdam.nl, Tessa Hilgers, t.hilgers@amsterdam.nl, 06 1137 7749

Gegenereerd: v1.26

6