Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2024-014853 rekenkamer

Voordracht voor de raadsvergadering van 13 november 2024

Agendapunt

Algemene Zaken 15

Datum besluit

n.v.t.

Portefeuille

Onderwerp

Overnemen van de aanbevelingen van het rapport van de rekenkamer Toegankelijkheid van stemlokalen De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien de voordracht van het presidium,

1. Kennis te nemen van het rapport van de rekenkamer, getiteld Toegankelijkheid van stemlokalen. 2. De drie aanbevelingen uit het rapport over te nemen. 3. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om deze aanbevelingen uit te voeren. 4. Het college van burgemeester en wethouders te vragen om: 1. te rapporteren over de resultaten als de aanbevelingen zijn uitgevoerd; 2. jaarlijks tussentijds te rapporteren over de stand van zaken van de uitvoering van de aanbevelingen als dit langer dan een jaar duurt.

Wettelijke grondslag

Gemeentewet artikel 185 lid 4.

Bestuurlijke achtergrond

De rekenkamer onderzocht in hoeverre de stemlokalen in Amsterdam en Weesp tijdens de verkiezen voor het Europees Parlement op 6 juni 2024 toegankelijk waren voor mensen met een lichamelijke beperking. Ook onderzocht de rekenkamer in hoeverre het college kiezers en de raad goed informeert over de toegankelijkheid. Het onderzoek liep van mei tot oktober 2024. De hoofdconclusie: de toegankelijkheid van stemlocaties valt in de praktijk tegen. Samenvatting van het onderzoek De gemeente Amsterdam besteedt aandacht aan toegankelijkheid wanneer ze stemlocaties kiest en inricht. Volgens de gemeente is vier op de vijf stemlocaties toegankelijk voor kiezers met een lichamelijke beperking. Op verkiezingsdag bezocht de rekenkamer een groot aantal stemlocaties om na te gaan of deze ook echt toegankelijk zijn. Dat deed de rekenkamer door te kijken of de stemlocaties voldeden aan landelijk geldende criteria voor toegankelijkheid. Een op de vijf stemlocaties toegankelijk Van de locaties die volgens de gemeente toegankelijk zijn, is ongeveer een op de vijf echt toegankelijk. De rekenkamer heeft locaties als toegankelijk beoordeeld wanneer ze voldoen aan de cruciale criteria die gelden voor toegankelijkheid. Stemlocaties voldoen gemiddeld aan veel cruciale en wenselijke criteria. Maar slechts een vijfde voldoet aan alle cruciale criteria.

Dat betekent dat mensen met een lichamelijke beperking veel stemlocaties niet zelfstandig en gelijkwaardig kunnen 1 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-014853 rekenkamer

gebruiken. Een op de zeven kiezers moet ver reizen Ook onderzocht de rekenkamer hoe ver kiezers moeten reizen naar een stemlocatie. De gemeente wil voor alle stemgerechtigden binnen vijfhonderd meter een stemlocatie hebben. De rekenkamer concludeert dat 13% van de stemgerechtigden meer dan vijfhonderd meter moet reizen tot de dichtstbijzijnde stemlocatie. Er zijn grote verschillen binnen de gemeente in deze afstanden. Kiezers moeten vooral ver reizen in de stadsdelen waar de opkomst vrij laag is en waar vrij veel mensen met een fysieke beperking wonen. Die stadsdelen zijn Nieuw-West en Zuidoost. Informatievoorziening kan beter Tot slot keek de rekenkamer naar de informatie die de gemeente gaf over de toegankelijkheid van stemlocaties. Ze zag dat informatie in de verkiezingskrant en op de gemeentelijke website niet altijd hetzelfde was. Soms miste er informatie. Het college heeft de gemeenteraad wel op tijd informatie gegeven over de toegankelijkheid van stemlocaties. Maar de informatie over de afstanden tot stemlocaties was niet compleet. Tot slot heeft het college de kiezers en de raad geen goede informatie gegeven over het percentage van toegankelijke stemlocaties. Dat blijkt uit het verschil tussen de officiële cijfers en wat de rekenkamer heeft gezien tijdens verkiezingsdag.

Advies van de rekenkamer aan het college De rekenkamer raadt het college allereerst aan om realistischer te zijn over wat toegankelijke stemlocaties zijn. Daarvoor moet het college duidelijk maken aan welke voorwaarden toegankelijke stemlocaties moeten voldoen en elke stemlocatie op dezelfde manier controleren. Ook adviseert de rekenkamer om de toegankelijkheid van stemlocaties te verbeteren. Daarvoor is het goed om te starten bij verbeteringen van de cruciale onderdelen van toegankelijkheid. En bij verbeteringen die vrij weinig tijd en geld kosten en/of verbeteringen die kansengelijkheid vergroten. Het laatste advies is om betere informatie te geven aan kiezers en raad. Informatie die klopt en die volledig en overal hetzelfde is. Bestuurlijke reactie en nawoord De burgemeester en wethouders nemen de aanbevelingen van de rekenkamer over. Zij geven ook aan hoe ze haar advies willen uitvoeren. In haar nawoord deelt de rekenkamer twee punten om op te letten bij het uitvoeren van de eerste aanbeveling.

Onderbouwing besluit

n.v.t.

Participatie

n.v.t.

Financiële onderbouwing

Overige toelichting

n.v.t. Conclusie

2 Gegenereerd: v1.1

RAAD

VN2024-014853 rekenkamer

De genoemde beslispunten in de voordracht hebben geen financiële consequenties.

Geheimhouding

n.v.t.

Welke stukken treft u aan Meegestuurd

Ter Inzage

Registratienr.

Naam

AD2024-063607

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2024-063635

02 Bestuurlijk rapport Toegankelijkheid van stemlokalen (pdf)

AD2024-063636

01 Aanbiedingsbrief Toegankelijkheid van stemlokalen (pdf)

Registratienr.

Naam

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Carolien de Blok, tel.: 06-82 69 89 33, e-mail: c.deblok@rekenkamer-amsterdam.nl

3 Gegenereerd: v1.1