Gemeenteraad Voordracht

VN2025-018479 digitalisering innovatie informatie

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 21 januari 2026

Agendapunt

ICT en Digitale Stad (49) 9

Datum besluit

9 december 2025, college van B&W.

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van de Sourcing- en cloudstrategie 2026-2030 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

De Sourcing- en Cloudstrategie 2026 – 2030 vast te stellen met als hoofdlijn als toetsings- en afwegingskader voor toekomstige sourcing- en cloudkeuzes, met als hoofdlijnen:

a. In de Sourcing- en Cloudstrategie 2026 – 2030 staan de criteria op basis waarvan de

gemeente keuzes zal maken hoe we informatietechnologie inkopen en waar we ons ITlandschap onderbrengen. De criteria zijn autonomie (weerbaarheid en continuïteit), veiligheid, kwaliteit, kosten, innovatie, social return en duurzaamheid; b. Belangrijkste nieuwe uitgangspunt is dat gekozen wordt voor digitale autonomie, tenzij digitale autonomie praktisch, of financieel onmogelijk is; c. Het betreft een principebesluit en geen uitvoeringsbesluit. Uitvoering van concrete sourcingtrajecten (en bijbehorende financiële consequenties) en afwijkingen van de uitgangspunten, worden indien nodig afzonderlijk aan het college van B&W voorgelegd; d. De uitvoering van de strategie vindt gefaseerd plaats op basis van de nog op te stellen Meerjarenstrategie Digitale Autonomie, waarin de financiële effecten, businesscases en prioriteiten, conform motie 158.25, worden uitgewerkt. Wettelijke grondslag

In artikel 108 jo artikel 147, tweede lid van de Gemeentewet, is bepaald dat de bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente aan het gemeentebestuur wordt overgelaten. Bestuurlijke achtergrond

Op 27 maart 2024 heeft de raad initiatiefvoorstel 'Amsterdam digitaal onafhankelijk' van het lid IJmker vastgesteld. Naar aanleiding van dit raadsbesluit heeft het college een raadsinformatiebrief over het streven naar digitale autonomie aangeboden aan de raad. Bij de bespreking van die brief in de vergadering van de raadscommissie FKD van 27 maart 2025 heeft de wethouder ICT en Digitale Stad toegezegd dat vaststelling van de Sourcing- en Cloudstrategie aan de raad wordt voorgelegd. Bij de bespreking van de genoemde raadsinformatiebrief over het streven naar digitale autonomie in de raadsvergadering van 14 en 15 mei 2025 heeft de raad de volgende moties aangenomen:

• Motie 158.25 van het lid IJmker c.s. inzake Maak digitale autonomie concreet. • Motie 159.25 van het lid IJmker inzake Maak overstap naar andere providers mogelijk. Dit is opgenomen in de strategie.

• Motie 160.25 van het lid IJmker c.s. inzake Sluit aan bij Rijkscloud initiatief. Dit is opgenomen in de strategie (waarbij daar de nieuwe naam Overheidscloud is gebruikt). • Motie 161.25 van het lid IJmker inzake Conformeren aan de Haven standaard. Dit is opgenomen in de strategie.

VN2025-018479 digitalisering innovatie informatie

RAAD • Motie 162.25 van het lid IJmker Motie IJmker inzake Afhankelijkheid van Microsoft niet laten groeien. • Motie 164.25 van het lid Garmy c.s. inzake Aansluiten bij open-source initiatieven. Dit is opgenomen in de strategie.

Het college beschouwt de moties 159, 160, 161 en 164 hiermee als afgedaan. Afdoeningsvoorstellen voor de moties 158 en 162 zullen worden meegenomen bij de Meerjarenstrategie Digitale Autonomie, die begin 2026 aan college en gemeenteraad zal worden aangeboden. Onderbouwing besluit

Inleiding De geopolitieke omstandigheden waarin onze stad en ons land zich bevinden zijn snel onvoorspelbaarder geworden, en constant in beweging. Dit kan impact hebben op de continuïteit van onze dienstverlening en brengt nieuwe risico's met zich mee. Tegelijkertijd willen we onder alle omstandigheden goede dienstverlening aan onze bewoners, ondernemers en bezoekers blijven bieden. Dit leidt tot de behoefte aan meer digitale autonomie. Dat gaat in stappen, en een van de eerste stappen daarin is een herijking van onze Sourcing- en Cloudstrategie. Deze strategie gaat over hoe we informatietechnologie ontwikkelen en/of inkopen (het sourcing-deel), en over waar we ons IT-landschap vervolgens fysiek onderbrengen (het cloud-deel). De nu voorliggende Sourcing- en Cloudstrategie 2026 - 2030 legt het uitgangspunt 'Digitale autonomie, tenzij…' vast in de keuzes die bij het volgen van deze strategie gemaakt gaan worden. De uitvoering van de Sourcing- en Cloudstrategie 2026 – 2030 zal gefaseerd worden uitgevoerd. Niet alleen omdat het nog niet duidelijk is of en hoeveel duurder sourcing- en clouddiensten worden met de nieuwe uitgangspunten, ook is nog niet duidelijk of, en zo ja, hoe marktpartijen duurzaam in staat zijn deze diensten binnen de nieuwe doelstellingen aan te bieden. De gemeente Amsterdam kan digitale autonomie niet in haar eentje realiseren.

We moeten kracht, kennis en inkoopmacht bundelen. Daarom gaat de gemeente intensiever samenwerken met andere overheden. We kijken daarbij nadrukkelijk naar het Rijk en de VNG. Het Rijk heeft een Nationale Digitaliseringsstrategie (NDS) opgesteld en werkt aan nieuw Rijkscloudbeleid. Dat zijn voor ons belangrijk vertrekpunten. Verder werkt de VNG aan het gezamenlijk optrekken van gemeenten op dit vlak (variërend van samen denken, samen bouwen, samen exploiteren). De lessen die geleerd kunnen worden uit de situatie rondom de beoogde overname van Solvinity worden op dit moment onderzocht, en meegenomen in nieuwe aanbestedingen en contracten van de gemeente. Ze zijn met name van toepassing nadat een nieuwe vraag via de sourcing- en cloudstrategie tot nieuwe inkoop (landelijk of lokaal) leidt. Doelstellingen van de nieuwe strategie De Sourcing- en cloudstrategie (2026 - 2030) beoogt:

1. Streven naar digitale autonomie om onze weerbaarheid te vergroten en continuïteit te

garanderen: We zijn in staat om strategische keuzes te maken om zorg te dragen dat we voor de bedrijfskritische systemen en processen niet afhankelijk zijn van partijen die onder niet-Europese wetgeving moeten opereren. We nemen datgene op wat we nu kunnen en moeten doen, als eerste stappen richting digitale autonomie. Daarmee blijven we ook hierna in staat verdere keuzes te maken voor meer autonomie. Over de gemeentelijke meerjarenstrategie richting digitale autonomie zal de raad begin 2026 verder geïnformeerd worden door het college. 2

Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018479 digitalisering innovatie informatie

RAAD 2. Veilig omgaan met informatie: Informatie en informatiesystemen worden juist

geclassificeerd en opgeslagen op een plek met passende beveiliging. 3. Regie en governance: We versterken de regie vanuit de Enterprise architectuur en portfoliomanagement op generieke functies, zoals een generiek zaaksysteem. 4. Flexibiliteit en weerbaarheid: Exitstrategieën, migratiestrategieën, multicloud en open source zorgen dat de gemeente niet afhankelijk is van één leverancier, snel kan wisselen indien nodig en kan blijven functioneren in crisissituaties. 5. Uitdagen van de markt: Om oplossingen te bieden op basis van hergebruik, open source en flexibele structuren, en daarmee beter aan te sluiten bij de gemeentelijke wens voor meer autonomie. 6. Ambitieuze lobbystrategie: De nadruk in deze strategie op gezamenlijke ontwikkeling en/of inkoop daagt overheidspartners uit om mee te gaan in deze strategie, en verdere stappen te zetten in een gezamenlijke sourcing en cloud. 7. Ruimte voor experimenten creëren: Zodat we direct kunnen beginnen met kleinschalige experimenten (oa. op kritische processen en data) die, zonder veel kosten of complexe migraties, meer duidelijkheid en richting geven voor het pad naar meer autonomie. Daarna zullen, naar aanleiding van de meerjarenstrategie, meer businesscases volgen voor pilots en projecten richting meer digitale autonomie. Uitgangspunten van de nieuwe strategie De Sourcing- en cloudstrategie 2026 – 2030 gaat uit van:

• Digitale autonomie en soevereiniteit, tenzij…: We richten ons op minder afhankelijkheid

van grote technologiebedrijven door te kiezen voor clouddiensten die uitsluitend onder Europese wet- en regelgeving (kunnen) vallen. Bedrijfskritische processen en vertrouwelijke data worden zo snel mogelijk ondergebracht in soevereine cloudomgevingen die uitsluitend onder EU-wet- en regelgeving vallen, met aandacht voor strategische controle, veiligheid en toekomstige technologieën zoals AI. • Samenwerking en collectivisering: Amsterdam werkt intensief samen met de VNG, andere gemeenten en publieke partners om generieke digitale voorzieningen te ontwikkelen en te delen. Dit gezamenlijke optreden versterkt de regie op digitalisering en vergroot de mogelijkheden om eisen te stellen op het gebied van veiligheid, privacy en open standaarden. • Sturing onder architectuur en strategie: IT-keuzes worden centraal gestuurd onder stedelijke architectuur en strategie. Dit omvat een meerjarenstrategie, waarbij landelijke generieke voorzieningen de voorkeur hebben. Indien deze niet voldoen, wordt een tijdelijk alternatief gekozen met een migratieplan naar de generieke voorziening. • Afweging van waarden: Autonomie is een nieuwe, cruciale waarde bij inkoopbeslissingen. Daar waar tot nu toe bij elk besluit kwaliteit, prijs, veiligheid, innovatie, social return en duurzaamheid in samenhang worden afgewogen, is Autonomie daaraan toegevoegd als een van de kernwaarden.

• Focus op functies in plaats van oplossingen: We richten ons op het sourcen van functies in plaats van het 1:1 vervangen van applicaties. Dit vermindert het aantal applicaties en stimuleert het gebruik van generieke voorzieningen. Elk domein krijgt een meerjarenstrategie om deze transitie gestructureerd en efficiënt te realiseren. • Continuïteit en weerbaarheid van onze dienstverlening: We borgen stabiele en veilige ITdienstverlening door risico's te beheersen en bedrijfskritische processen te beschermen, ook in een veranderend geopolitiek speelveld.

3 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018479 digitalisering innovatie informatie

RAAD De Sourcing- en Cloudstrategie 2026- 2030 bevat een beslisboom om de keuzes bij nieuwe inkoopprocessen inzichtelijk te maken en mijlpalenplanning om het beoogde resultaat van deze strategie te volgen en te bereiken. Uitgangspunten worden altijd gehanteerd, tenzij het praktisch, juridisch of financieel onmogelijk is om aan dat uitgangspunt te voldoen. Afwijkingen van de uitgangspunten worden indien nodig expliciet en beargumenteerd voorgelegd aan het College van B&W. Het gaat vooralsnog alleen om besluiten bij nieuwe of vernieuwen van contracten. Er worden in het kader van dit besluit geen bestaande/ lopende contracten heroverwogen of afgekocht. Hoe nu verder De vaststelling van de voorliggende strategie is een principebesluit, geen uitvoeringsbesluit. Het betekent dat de raad enkel instemt met de nieuwe uitgangs-punten voor sourcings- en cloud keuzes (het kader), en nog niet met die keuzes zelf. De kosten daarvan zullen per onderdeel in de periodieke Meerjarenstrategie Digitale Autonomie concreet gemaakt worden (zoals door de raad gevraagd in motie 158.25 van lid IJmker dd 14 mei 2025 'Maak digitale autonomie concreet'. Hierin zullen mogelijke toekomstscenario's of -richtingen geschetst worden (zoals deze met de huidige kennis en stand van zaken te anticiperen zijn) met bijbehorende financiële consequenties.

Daar waar mogelijk zullen daarbij onderliggende businesscases gepresenteerd worden, om op die manier de kosten ook per onderdeel inzichtelijk en beheersbaar te houden. In 2026 wordt, met het verschijnen van de Meerjarenstrategie Digitale Autonomie, een (aanvullend) raadsbesluit voorbereid om de gevalideerde strategie, die dan voor een periode van drie tot vijf jaar bedoeld is. Financieel De Sourcing- en Cloudstrategie 2026 – 2030 geeft het kader voor de sourcing van alle infrastructuur, clouddiensten, functies en applicaties van de organisatie en waar deze staan. Het is een toetsingskader dat richting geeft aan keuzes bij het nemen van een sourcingbeslissing voor een ITdienst. De uitwerking van dit kader kan een financiële impact op de gemeentelijke organisatie hebben. De hoogte daarvan wordt duidelijk bij de voorbereiding van nieuwe sourcing-besluiten (of aanbestedingen). In dat geval zullen concrete sourcingtrajecten (en bijbehorende financiële consequenties), expliciete besluiten, met business case, aan het college van B&W worden voorgelegd. Ook afwijkingen van de uitgangspunten worden aan het college voorgelegd. Risico's die daarbij in ogenschouw worden genomen betreffen de onvoorspelbaarheid van marktprijzen, cloudkosten en autonomie-eisen (bijv. versnellen architectuur, geo-politieke ontwikkelingen, et cetera).

Welke toekomstige sourcing-vragen er zullen komen is op dit moment nog niet bekend. Voor zover betrekking hebbend op digitale autonomie zullen deze periodiek in de meerjarenstrategie concreet gemaakt worden. De financiële consequenties van het gehele traject richting digitale autonomie, waar de nu voorliggende sourcing- en cloudstrategie een onderdeel van is, wordt (voor zover mogelijk) opgenomen in de meerjarenstrategie Digitale Autonomie, zoals door de raad gevraagd in motie 158, d.d. 14 mei 2025, van lid IJmker c.s. 'Maak digitale autonomie concreet'. Hierin zullen mogelijke toekomstscenario's of -richtingen geschetst worden (zoals deze met de huidige kennis en stand van zaken te anticiperen zijn) met bijbehorende (bandbreedtes van) financiële consequenties. Daar waar mogelijk zullen daarbij onderliggende businesscases gepresenteerd worden, om op die manier de kosten ook per onderdeel inzichtelijk en beheersbaar te houden. Daarnaast zullen er nog kosten moeten worden gemaakt voor het (versnellen van) het definiëren en classificeren van functies en het (versnellen van) het ontwerpen van een concernarchitectuur en architectuur roadmap.

4 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018479 digitalisering innovatie informatie

RAAD Participatie

De G4 is betrokken bij de totstandkoming van de strategie. Het streven is dat de G4 uiteindelijk hetzelfde beleid hebben (tempo's verschillen per G4-gemeente). Ook is er feedback gevraagd aan verschillende 100.000+ gemeenten, zodat we op termijn kunnen komen tot een strategie die voor alle gemeenten kan gelden. Financiële onderbouwing

Conclusie: De genoemde beslispunten hebben geen financiële consequenties. Geheimhouding

N.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-082607

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-082618

Sourcing en cloudstrategie 2026 - 2030.docx (msw12)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Cluster DII: Marleen Rodenburg en Martijn Schippers (bestuurszaken.dii@amsterdam.nl)