Gemeenteraad Voordracht

VN2026-004592 rve gemeentelijk vastg

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 10 juni 2026

Agendapunt

Kunst en Cultuur (29) 10

Datum besluit

College B&W 14 april 2026

Portefeuille

Onderwerp

Beschikbaar stellen van een krediet ten behoeve van de renovatie van het Amsterdam Museum De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. Kennis te nemen van de achtergrond van de renovatie van het Amsterdam Museum. 2. Beschikbaar stellen van het uitvoeringskrediet van € 38 miljoen voor de uitvoering van de renovatie van het Amsterdam Museum, waarvan:

• € 22,5 miljoen aanvullend investeringskrediet conform begroting 2026 • € 6,0 miljoen indexering conform begroting 2026 • € 9,5 miljoen indexering conform begroting 2023 Wettelijke grondslag

Artikel 169 Gemeentewet lid 1 en 2 Artikel 189, eerste lid jo artikel 212, eerste lid van de Gemeentewet en artikel 5 en 6, lid 1 en 2 van de Financiële verordening gemeente Amsterdam. Bestuurlijke achtergrond

In 2016 heeft de raad het Kunstenplan 2017-2020 vastgesteld, waarin het onderzoek naar de huisvesting van het Amsterdam Museum werd opgenomen. Op 8 juli 2021 stemde de raad in met het uitvoeringskrediet voor de renovatie van het Amsterdam Museum. In december 2022 heeft de raad bij de begroting 2023 ingestemd met de indexatie van dit uitvoeringskrediet. In december 2025 heeft de raad bij de begroting 2026 ingestemd met aanvullende middelen en de indexatie van het uitvoeringskrediet. De raad wordt op basis van de Regeling Investeringen (2024) gevraagd om uitvoeringskrediet beschikbaar te stellen voor de renovatie van het Amsterdam Museum en het reeds toegekende uitvoeringskrediet te indexeren. Dit betreft € 22,5 miljoen aan aanvullend investeringskrediet en € 15,5 miljoen aan indexatie, zoals opgenomen in de begrotingen van 2023 en 2026. Op grond van deze regeling is afzonderlijke besluitvorming vereist voor bedragen boven € 25 miljoen. Vaststelling van het uitvoeringskrediet door de raad heeft nog niet plaatsgevonden en wordt met dit voorstel gerealiseerd. Hiermee wordt formeel het mandaat toegekend om de uitgaven te doen. Onderbouwing besluit

Ad. 1 Kennis te nemen van de achtergrond van de renovatie van het Amsterdam Museum. Aanleiding In december 2014 presenteerde de Amsterdamse Kunstraad de 'Verkenning 2014' met hierin de stand van zaken in de Amsterdamse cultuursector. De huisvesting van het Amsterdam Museum werd

VN2026-004592 rve gemeentelijk vastg

RAAD daarin bekritiseerd: 'Het Amsterdam Museum is gevestigd in een museaal gesproken ongeschikt gebouw. De potentie van de collectie komt daarin niet tot zijn recht. De voorkeur gaat uit naar het onderbrengen van het Amsterdam Museum in een bestaand museaal pand.' Het onderzoek naar de huisvesting van het Amsterdam Museum was opgenomen in het Kunstenplan 2017-2020. Ontwerp en vergunning In 2016 startte het huisvestingsonderzoek van de gemeente Amsterdam en het museum voor de locatie Kalverstraat. Na een uitgebreide analyse van het programma en het huidige gebouwencomplex is besloten om verder onderzoek te laten opstellen. Daarvoor werd onder andere een architectenselectie uitgeschreven. In februari 2018 is Neutelings Riedijk Architecten gecontracteerd voor een studie en later het ontwerp. Eind 2022 is na een zorgvuldig traject met afstemming en aanpassingen de omgevings-vergunning voor de renovatie afgegeven. In januari 2023 hebben erfgoedorganisaties Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad (hierna: VVAB) en Heemschut een beroepschrift ingediend tegen de verlening van de omgevingsvergunning. De rechtszaak is gezamenlijk voorbereid door museum, architect en gemeente. Op 4 juli 2023 heeft de rechtbank Amsterdam de gemeente en het museum in het gelijk gesteld. Raad van State Op 10 augustus 2023 heeft de VVAB hoger beroep aangetekend bij de Raad van State.

Op 16 oktober 2024 is de uitspraak geweest van de Raad van State. De conclusie luidde: 'Het hoger beroep is ongegrond. De aangevallen uitspraak dient te worden bevestigd. Het college hoeft geen proceskosten te vergoeden.' Deze uitspraak van de Raad van State is bindend, de appelanten kunnen geen (hoger) beroep meer instellen. Vooruitlopend op de uitspraak van de Raad van State is in juli 2024 de aanbestedingsprocedure voor een aannemer voor de renovatie gestart. Financieel Aanvullende investeringen en indexatie In de begroting van 2023 heeft de raad een noodzakelijke indexatie van € 9,5 miljoen vastgesteld. In september 2025 is door het college ingestemd met het voorstel om in de begroting van 2026 het investeringskrediet voor de renovatie van het Amsterdam Museum te verhogen met € 28,5 miljoen, waarvan € 22,5 miljoen aanvullend en € 6 miljoen indexering. De gemeenteraad heeft hiermee ingestemd bij de vaststelling van de begroting 2026. In totaal bedragen deze aanvullende investeringen en indexatie € 38 miljoen. Het hogere benodigde investeringskrediet wordt veroorzaakt door de vertraging in het project door de bezwaar- en beroepsprocedures tot aan de Raad van State, de marktomstandigheden en de complexiteit van het project en haar omgeving.

Regeling Investeringen De Regeling Investeringen (2024) schrijft voor dat voor bedragen boven € 25 miljoen op een later moment afzonderlijke besluitvorming dient plaats te vinden over de kredietverlening. Aangezien de aanvullende investeringen opgeteld € 38 miljoen bedragen, wordt aan de raad voorgelegd om in te stemmen met het beschikbaar stellen van het krediet van € 38 miljoen.

2 Gegenereerd: v1.23

VN2026-004592 rve gemeentelijk vastg

RAAD Formalisering mandaat In de begrotingen van 2023 en 2026 is de investeringsruimte opgenomen, maar vaststelling door middel van een uitvoeringskrediet door de raad heeft nog niet plaatsgevonden en wordt door dit voorstel gedaan. Met het uitvoeringskrediet wordt formeel het mandaat toegekend om uitgaven te mogen doen. Taakstelling Met het vaststellen van de begroting door de raad bedraagt het budget van de totale investering taakstellend € 103.170.005 tot einde werk. In verband met de uitvoering van de taakstelling zijn in samenspraak met het Amsterdam Museum optimalisaties gevonden zonder de scope van het project te veranderen. Door deze optimalisaties was de prijs van de aannemer binnen budget en kunnen de doelen van het project worden gehaald. Opdracht aan aannemer Na een intensief aanbestedingstraject hebben twee aannemers een definitieve inschrijving ingediend voor de renovatie van het Amsterdam Museum. De winnende inschrijver is beoordeeld met de beste kwaliteit en had de laagste inschrijfsom. Het college heeft op 13 januari besloten om de renovatie van het Amsterdam Museum te gunnen aan de winnende inschrijver Salverda. Op 31 maart 2026 is de overeenkomst onder ontbindende voorwaarden getekend. Risico's De renovatie van het Amsterdam Museum valt onder de Regeling Grote Projecten.

In de afgelopen maanden is opnieuw gekeken naar de risico's voor de volgende fase van het project. In het budget is geld gereserveerd voor onverwachte uitgaven. Zo kunnen deze kosten op tijd worden opgevangen als dat nodig is zodat vertraging kan worden voorkomen. Enkele voorbeelden zijn het niet binnen kunnen halen van ingeplande subsidies, planoptimalisaties die toch niet haalbaar blijken te zijn, bezwaarprocedures die het bouwproces vertragen of schade aan gebouwen. In de voortgangsrapportage zijn deze risico's beschreven, inclusief de precieze maatregelen. Raadsinformatiebrieven Het college heeft u op 30 maart 2026 volledig geïnformeerd met een raadsinformatiebrief en een voortgangsrapportage met daarin onder meer de financiële stand van zaken maar ook de projectrisico's. De volgende voortgangsrapportage zal het college aan u voorleggen in het tweede kwartaal van 2027. De raad is op de volgende momenten via raadsinformatiebrieven geïnformeerd:

• 12 mei 2022: Ontwerptraject en inpasbaarheid. • 16 oktober 2022: Voortgangsrapportage. • 16 januari 2023: Afdoening toezegging 'Dwarskijksessies en second opinions m.b.t. renovatie Amsterdam Museum'. • 12 juni 2023: Voortgangsrapportage en beroepsprocedure omgevingsvergunning. • 6 juli 2023: Uitspraak beroepsprocedure omgevingsvergunning. • 21 september 2023: Aantekening hoger beroep Raad van State. • 8 juli 2024: Voortgangsrapportage en hoger beroep Raad van State. • 16 oktober 2024: Uitspraak Raad van State en start aanbesteding. • 15 april 2026: Voortgangsrapportage en uitslag aanbesteding.

3 Gegenereerd: v1.23

VN2026-004592 rve gemeentelijk vastg

RAAD Ad. 2 Beschikbaar stellen van het uitvoeringskrediet van € 38 miljoen voor de uitvoering van de renovatie van het Amsterdam Museum. Op basis van de Regeling Investeringen (2024) wordt voorgesteld in te stemmen met het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet van € 38 miljoen voor de uitvoering van de renovatie van het Amsterdam Museum. Het uitvoeringskrediet wordt als volgt gedekt:

• In de begroting van 2026 zijn reeds aanvullende investeringskredieten toegekend, in totaal € 22,5 miljoen:

• € 15 miljoen is afkomstig uit de algemene middelen; • € 7,5 miljoen is toegekend vanuit bestaande investeringsruimte Maatschappelijke Voorzieningen, en verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed.

• In de begroting van 2026 is de indexatie van het toegekende uitvoeringskrediet opgenomen ter hoogte van € 6 miljoen • In de begroting van 2023 is de indexatie van het toegekende uitvoeringskrediet opgenomen ter hoogte van € 9,5 miljoen Participatie

De gemeente Amsterdam en het Amsterdam Museum werken vanaf de start van het project gezamenlijk aan de opgave. Denk aan de selectie van de architect, het ontwerpproces, maar ook de aanbesteding en contractvorming is in nauwe samenwerking met het Amsterdam Museum gedaan. In de komende periode zal de gemeente onder meer op het gebied van het verduurzamen van de exploitatie intensief met het Amsterdam Museum samenwerken. Gedurende het ontwerp en aanbestedingstraject heeft er uitgebreide communicatie en participatie met de omgeving en de stad plaatsgevonden. Gedurende het ontwerptraject heeft er uitgebreide communicatie en participatie met de omgeving en de stad plaatsgevonden. Na de aanbesteding wordt de communicatie grotendeels door de aannemer gedaan. De aannemer heeft een plan van aanpak overlastbeperking gemaakt waarin de communicatie naar de omgeving van het project concreet is uitgewerkt. De aannemer start het communicatietraject met een algemene informatieavond voor omwonenden en belanghebbenden, enkele weken vóór de start van de werkzaamheden. Financiële onderbouwing

Investeringsvoorstel

Basisgegevens investering

Investeringssom

€103170005

Rentepercentage

0.7%

Afschrijvingstermijn (jaar)

40

Kapitaallasten

€3000000

Aanvang kapitaallasten

2030

MIP nummer Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting

4 Gegenereerd: v1.23

VN2026-004592 rve gemeentelijk vastg

RAAD Het investeringsbudget Amsterdam Museum valt binnen de investeringsruimte Specials K&C binnen investeringsdomein Maatschappelijke Voorzieningen. De financiële consequenties zijn gedekt, 100% dekking. Als onderdeel van het totale investeringsbudget is 2 miljoen rendabel. Dit deel leidt tot een verhoging van de kostprijsdekkende huur wat niet wordt gesubsidieerd door de gemeente en het Amsterdam Museum dus zelf zal moeten opbrengen. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

Niet van toepassing. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2026-021222

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

David Brandwagt, 06 52 52 40 17, d.brandwagt@amsterdam.nl

5 Gegenereerd: v1.23