Gemeenteraad Voordracht

RAAD

VN2025-008727 rve verkeer en or

Voordracht voor de raadsvergadering van 17 september 2025

Agendapunt

Openbare Ruimte en Groen (33) A4

Datum besluit

1 juli 2025

Portefeuille

Onderwerp

Instemmen met de doelstellingen Amsterdam Maakt Ruimte en kennisnemen van bijbehorende Uitvoeringsagenda De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1. In te stemmen met de doelstellingen die voortkomen uit de Koers Amsterdam Maakt Ruimte: We maken ruimte voor opgroeien

• Amsterdamse kinderen hebben het recht om zelfstandig naar school te lopen en te fietsen. • In elke buurt moeten kinderen veilig kunnen buitenspelen, op straat en in het groen. • Alle Amsterdamse jongeren moeten betaalbaar kunnen reizen met de bus, de tram en de metro.

We maken ruimte voor ontmoeten

• Toegankelijke openbare ruimte is een mensenrecht. • Elke buurt heeft een plek nodig om buiten te ontspannen. • De openbare ruimte moet voor iedereen prettig en uitnodigend zijn, ongeacht leeftijd, gender, fysieke beperking of overtuiging.

• De betrokkenheid van Amsterdammers bij hun buurt moeten we koesteren We maken ruimte voor gezond leven

• Voetgangers en fietsers moeten veilig zijn in het verkeer. • De openbare ruimte moet uitnodigen om te sporten en bewegen. • Lopen en fietsen is gezond, dat stimuleren we. • Onze buurten moeten bestand zijn tegen hittestress, in het bijzonder in kwetsbare wijken. • Groen in de buurt is noodzakelijk voor de leefbaarheid. • De stad moet voorbereid zijn op een veranderend klimaat. • Biodiversiteit is onderdeel van het stedelijk leven en wordt beschermd en versterkt. • Alle Amsterdammers hebben recht op schone lucht. • Een gezonde leefomgeving vereist minder verkeersgeluid. We maken ruimte voor verplaatsen

• Voldoende ruimte voor voetgangers is de basis in iedere straat. • De stad blijft stad bereikbaar voor noodzakelijk autoverkeer. • Ondernemers kunnen blijven ondernemen. • Een rechtvaardig mobiliteitssysteem vereist betaalbaar vervoer, voor iedereen. • Alternatieven voor de eigen auto moeten beschikbaar en aantrekkelijk zijn. • Tijdens werkzaamheden moet de stad blijven draaien.

RAAD

VN2025-008727 rve verkeer en or

2. Kennis te nemen van de Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt ruimte, waarin per doelstelling is uitgewerkt welke maatregelen het college nu al neemt en welke opgaven we voor de toekomst zien om de doelstellingen te behalen. Wettelijke grondslag

Artikel 147 Gemeentewet 1 Gemeentelijke verordeningen worden door de raad vastgesteld voor zover de bevoegdheid daartoe niet bij de wet of door de raad krachtens de wet aan het college of de burgemeester is toegekend. 2 De overige bevoegdheden, bedoeld in artikel 108, eerste lid, berusten bij de raad. Artikel 108 lid 1 Gemeentewet De bevoegdheid tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente wordt aan het gemeentebestuur overgelaten. Bestuurlijke achtergrond

• Op 19 september 2023 heeft het college van B&W het koersdocument Amsterdam Maakt

Ruimte vastgesteld. Vervolgens is dit koersdocument op 3 oktober 2023 naar buiten gebracht tijdens een startbijeenkomst van Amsterdam Maakt Ruimte in de Tolhuistuin in Amsterdam Noord. • Op 22 oktober 2024 is de voortgang van Amsterdam Maakt Ruimte gepresenteerd in het college, inclusief toelichting op de resultaten van de Participatieve Waarde Evaluatie (online raadpleging onder Amsterdammers). • Op 17 december 2024 heeft het college ingestemd met het versturen van een raadsinformatiebrief over Amsterdam Maakt Ruimte die op 13 februari 2025 is besproken in de raadscommissie. • De Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt Ruimte is op 1 juli 2025 vastgesteld door het college van B&W. Onderbouwing besluit

Ad 1 Instemmen met de doelstellingen die voortkomen uit de Koers Amsterdam Maakt Ruimte. In oktober 2023 heeft het college het koersdocument Amsterdam Maakt Ruimte vastgesteld. Deze koers is gericht op ruimte maken voor opgroeien, ontmoeten, gezond leven en verplaatsen. Afgelopen jaar is hierover het gesprek gevoerd met de stad. Met bewoners en ondernemers in alle stadsdelen, met bedrijven, met experts en met belangenvertegenwoordigers. Op basis van deze gesprekken is de koers vertaald naar een set concretere doelstellingen, waarmee de komende jaren gestuurd kan worden op de ontwikkelingen in de stad. De gemeenteraad wordt gevraagd in te stemmen met deze doelstellingen om de doelstellingen daarmee te bekrachtigen. Waarmee de doelstellingen kaderstellend worden voor beleidswijzigingen en maatregelen op het vlak van mobiliteit en openbare ruimte. De doelstellingen zijn als volgt: We maken ruimte voor opgroeien

2 Gegenereerd: v1.20

RAAD

VN2025-008727 rve verkeer en or

• Amsterdamse kinderen hebben het recht om zelfstandig naar school te lopen en te fietsen. • In elke buurt moeten kinderen veilig kunnen buitenspelen, op straat en in het groen. • Alle Amsterdamse jongeren moeten betaalbaar kunnen reizen met de bus, de tram en de metro.

We maken ruimte voor ontmoeten

• Toegankelijke openbare ruimte is een mensenrecht • Elke buurt heeft een plek nodig om buiten te ontspannen. • De openbare ruimte moet voor iedereen prettig en uitnodigend zijn, ongeacht leeftijd, gender, fysieke beperking of overtuiging. • De betrokkenheid van Amsterdammers bij hun buurt moeten we koesteren We maken ruimte voor gezond leven

• Voetgangers en fietsers moeten veilig zijn in het verkeer. • De openbare ruimte moet uitnodigen om te sporten en bewegen. • Lopen en fietsen is gezond, dat stimuleren we. • Onze buurten moeten bestand zijn tegen hittestress, in het bijzonder in kwetsbare wijken. • Groen in de buurt is noodzakelijk voor de leefbaarheid. • De stad moet voorbereid zijn op een veranderend klimaat. • Biodiversiteit is onderdeel van het stedelijk leven en wordt beschermd en versterkt. • Alle Amsterdammers hebben recht op schone lucht. • Een gezonde leefomgeving vereist minder verkeersgeluid. We maken ruimte voor verplaatsen

• Voldoende ruimte voor voetgangers is de basis in iedere straat. • De stad blijft stad bereikbaar voor noodzakelijk autoverkeer. • Ondernemers kunnen blijven ondernemen. • Een rechtvaardig mobiliteitssysteem vereist betaalbaar vervoer, voor iedereen. • Alternatieven voor de eigen auto moeten beschikbaar en aantrekkelijk zijn. • Tijdens werkzaamheden moet de stad blijven draaien. Ad 2 Kennisnemen van de Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt ruimte, waarin per doelstelling is uitgewerkt welke maatregelen het college nu al neemt en welke opgaven we voor de toekomst zien om de doelstellingen te behalen. De ‘Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt Ruimte’ biedt een toelichting op bovenstaande doelstellingen en maakt inzichtelijk welke maatregelen al uitgevoerd worden (lopende projecten, geplande beleidswijzingen, etc.). Deze uitvoeringsagenda introduceert geen nieuwe maatregelen, maar biedt een integraal overzicht van trajecten die in gang gezet zijn en projecten en programma’s waarvoor financiële dekking beschikbaar is gesteld.

De uitvoeringsagenda geeft ook een doorkijk naar de langere termijn, de komende 5 tot 10 jaar; welke opgaven zien we nog meer voor de toekomst om deze doelstellingen te behalen? Wat doen we nu nog niet, maar kan wel een bijdrage leveren aan de doelstellingen van Amsterdam Maakt Ruimte? En welke lastige keuzes moeten we komende jaren maken? Instrumenten: de knoppen waar we aan kunnen draaien

3 Gegenereerd: v1.20

RAAD

VN2025-008727 rve verkeer en or

In de inleidende hoofdstukken wordt toegelicht voor welke opgaven we staan en welke instrumenten we tot onze beschikking hebben om daarop te handelen in de komende jaren. Daarbij is toegelicht welke effecten verwacht worden van de instrumenten, welke dilemma’s daarbij horen en welke randvoorwaarden op orde moeten zijn. Het gaat om:

• Beprijzen rijdend (auto)verkeer (rekeningrijden) • Beprijzen stilstaand autoverkeer (betaald parkeren) • Verdichten van de stad • Circulatiemaatregelen (netwerkingrepen) Daarbij is ook toegelicht welk flankerend beleid ingezet kan worden in aanvulling op deze maatregelen, ten behoeve van de mobiliteitstransitie. Maatregelen: wat we nu al doen Per doelstelling is inzichtelijk gemaakt welke maatregelen we in 2025/2026 al nemen om de doelstelling te verwezenlijken. Dit maatregelenpakket bestaat uit:

• Het opheffen van nog eens 7000 – 10.000 parkeerplaatsen in de komende jaren om daarmee ruimte te maken voor groen, brede stoepen, nutsvoorzieningen, fietsparkeren, etc. • Werkzaamheden en projecten die gefinancierd worden vanuit Stadsbehoud (beheer), Stadsverbetering (herinrichtingen) en investeringen. Denk aan het herinrichten van straten en pleinen, het wegwerken van achterstallig onderhoud en het investeren in stadsparken. • Beleidswijzigingen die in uitvoering of in voorbereiding zijn, zoals beleid omtrent uitstootvrije mobiliteit, (betaald) parkeren, doelgroepen autoverkeer, etc. • Lopende onderzoeken, studies en pilots. Bijvoorbeeld met betrekking tot toekomstige netwerkingrepen voor autoverkeer, inclusiever inrichten van openbare ruimte (o.a. vanuit het vrouwelijk perspectief) en maatregelen op het vlak van klimaatadaptatie. Opgaven: vooruitblik op de komende jaren Tot slot worden de doelstellingen gekoppeld aan de opgaven waar we als stad voor staan in de komende 5 tot 10 jaar. Er wordt inzicht gegeven in dilemma’s en de keuzes die daarbij horen. Dit gaat bijvoorbeeld om het maken van andere belangenafwegingen, extra middelen en/of extra inzet van capaciteit op specifieke thema’s of bijvoorbeeld aanpassing van (landelijke) wet- en regelgeving. Participatie

De lancering van het koersdocument AMR op 3 oktober 2023 vormde het startschot om samen met de stad het gesprek te voeren over hoe we de stappen voor onze openbare ruimte en mobiliteit de komende jaren moeten gaan zetten. Onder de noemer Gesprek met de stad organiseert AMR uiteenlopende events; tot nu toe hebben verscheidene thematafels, buurttours, technische sessies voor politici en conferenties plaatsgevonden, inclusief een brede Participatieve Waarde Evaluatie (online raadpleging – met ca. 4.800 respondenten). Op 3 oktober 2024 vond de werkconferentie ‘Eén jaar AMR: maak het mee!’ plaats in theater De Meervaart in Nieuw-West, met ca. 250 deelnemers. Het Gesprek met de stad wordt gevoerd met bewoners, ondernemers, maatschappelijke instellingen en belangenvertegenwoordigers. De opbrengsten uit dit traject zijn de basis geweest om de Koers Amsterdam Maakt Ruimte te vertalen naar doelstellingen die nu aan de gemeenteraad worden voorgelegd ter instemming.

4 Gegenereerd: v1.20

RAAD

VN2025-008727 rve verkeer en or

Het Gesprek met de stad over Amsterdam Maakt Ruimte is een doorlopend traject en wordt in 2025/2026 voortgezet, met focus op verdieping van de opbrengst en waarborging/koppeling daarvan bij lopende initiatieven en structuren. In oktober 2025 staat opnieuw een conferentie gepland om met partners uit de stad in gesprek te gaan over samenwerken aan de doelstellingen van Amsterdam Maakt Ruimte. Financiële onderbouwing

Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting

Voor 2025 is €2.165.000 euro aan dekking beschikbaar voor de inzet van Team Amsterdam Maakt Ruimte vanuit het programma Stadsverbetering. In 2026 is er vanuit dezelfde middelen €750.000 euro beschikbaar. Dit team zet zich in voor het implementeren en door ontwikkelen van het gedachtengoed uit het Koersdocument Amsterdam Maakt Ruimte (vastgesteld door het college in oktober 2023). De verwachte uitgaven voor 2025 liggen om en nabij de 2 miljoen euro. Eventuele restante dekking wordt meegenomen naar 2026 en ingezet voor de continuering van Team Amsterdam Maakt Ruimte, naar verwachting tot medio 2026. De beleidsproducten, onderzoeken en projecten die n.a.v. het gedachtegoed van de Koers Amsterdam Maakt Ruimte worden opgesteld en uitgevoerd, worden niet gedekt vanuit de budgetten van Team Amsterdam Maakt Ruimte. Voor geplande projecten zijn middelen aangevraagd en toegekend binnen programma Stadsverbetering en investeringen Verkeer en openbare ruimte (Programma 2). Geplande beheer- en onderhoudswerkzaamheden worden gedekt vanuit de Reserve Stadsbehoud (Programma 2). Beleidsontwikkeling en onderzoek worden volledig of gedeeltelijk gefinancierd vanuit de reguliere budgetten van de betreffende afdeling.

Voor de (herinrichtings)projecten die in de Uitvoeringsagenda AMR benoemd staan wordt separate besluitvorming doorlopen conform het PBI met als belangrijke stappen het voorkeursbesluit (zicht op dekking) en het investerings/kredietbesluit. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-036225

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-050008

01 Doelstellingen Amsterdam Maakt Ruimte.pdf (pdf)

AD2025-050010

02 Uitvoeringsagenda Amsterdam Maakt Ruimte (2025).pdf (pdf)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

A. Oudshoorn, 06 – 23 82 14 46, a.oudshoorn@amsterdam.nl

5 Gegenereerd: v1.20