Gemeenteraad Voordracht
Tekst van het document
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 18 februari 2026
Agendapunt
Grond en Ontwikkeling (22) 22
Datum besluit
College van B en W 13 januari 2026
Portefeuille
Onderwerp
Vaststellen van de investeringsnota K-midden in stadsdeel Zuidoost en het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet. De gemeenteraad van Amsterdam besluit
Gelet op:
• Het positieve advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost op de investeringsnota K-midden;
• De Nota van Beantwoording K-midden; • De financiële paragraaf investeringsnota K-midden; • De geheimhouding die op grond van artikel 87 van de Gemeentewet is opgelegd op de
financiële paragraaf. De geheimhouding wordt opgelegd tot uiterlijk 31 december 2044, 5 jaar na de geplande oplevering van het plan, of tot het moment waarop de raad besluit deze op te heffen.
1. Vast te stellen de investeringsnota K-midden inclusief stedenbouwkundig plan dat in co-creatie met de buurt tot stand is gekomen, met als belangrijkste punten:
• Bijdragen aan de woningbouwopgave: toevoeging van circa 1250 woningen met nadruk op
het sociale segment. De 500 starterswoningen zijn onlosmakelijk verbonden met de maatregelen voor de leefstart voor de jongeren die hier komen wonen; • Integrale aanpak: deze investeringsnota, het stedenbouwkundig plan en sociale paragraaf. • Duurzaamheidsambities: klimaatbestendig en klimaatneutraal; • Programma: circa 1250 woningen met de verdeling 64-22-14, voorrang voor bewoners uit Zuidoost, mogelijkheden voor bijzondere woonvormen of woonconcepten en ruimte voor maatschappelijke voorzieningen, waarbij wordt afgeweken van gemeentelijke normen in het kader van ongelijk investeren voor gelijke kansen. Daarnaast is er ruimte voor commerciële voorzieningen; • Inrichting openbare ruimte: bestaand groen en oppervlaktewater wordt met elkaar verbonden met aandacht voor sociale veiligheid, sport en spel in de openbare ruimte; • Er komen circa 575 parkeerplaatsen in de openbare ruimte. Er is binnen het gebied ruimte voor een mogelijke uitbreiding tot 610 parkeerplaatsen. Een deel hiervan wordt inpandig gerealiseerd op de ontwikkelkavels en er is een kavel gereserveerd voor een eventueel te bouwen mobiliteitshub. 2. Vast te stellen de beeldkwaliteitsparagraaf K-midden; 3. Vast te stellen het bijlagenboek van het stedenbouwkundig plan K-midden, met daarin onder andere de sociale paragraaf en hoogbouweffectrapportage; 4.
Vast te stellen de gewijzigde grondexploitatie 28.081 K-midden, en daarmee:
• De gewijzigde grondexploitatiegrenzen;
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD • Het toevoegen van de Kruitberghof als gevolg van bevindingen van omwonenden, winkeliers en van stadsdeel Zuidoost; • Het gewijzigde woningbouw-, en niet-woningbouwprogramma; • De grondexploitatiebegroting welke een negatief resultaat kent van € 16,3 mln. (netto contant, prijspeil 1-1-2025); • Het accepteren van een negatieve GREX op deze plek in de Bijlmer vanuit ongelijk investeren voor gelijke kansen; • Een beoogde rijksbijdrage van € 3,7 mln. voor de openbare ruimte om het tekort te verkleinen.
5. Beschikbaar te stellen een uitvoeringskrediet van € 54,1 miljoen voor verwerving, bouwrijp maken, de herinrichting van de openbare ruimte en de proceskosten (personele inzet) voor de vernieuwing van K-midden; 6. Beschikbaar te stellen een budget van € 35.000 om het proces dat heeft geleid tot de totstandkoming van het stedenbouwkundig plan te laten evalueren door team Democratisering; 7. Vast te stellen dat continuering van de samenwerking/co-creatie met de buurt in de vervolgfase van het project (kavel- en gebiedsontwikkeling) vraagt om nieuwe afspraken om tijdens de uitvoering van het plan (tot en met 2039) de samenwerking succesvol te laten verlopen en het college te machtigen om deze afspraken uit te werken en deze afspraken door hen te laten vaststellen. Wettelijke grondslag
Artikel 108 jo artikel 147 lid 2 Gemeentewet. De gemeenteraad is bevoegd tot regeling en bestuur inzake de huishouding van de gemeente. Artikel 189, eerste lid jo artikel 212, eerste lid van de Gemeentewet en artikel 5, eerste tot en met derde lid van de Gewijzigde financiële verordening Amsterdam 2023. Voor alle taken en activiteiten brengt de raad jaarlijks op de begroting de bedragen die hij daarvoor beschikbaar stelt, alsmede de financiële middelen die hij naar verwachting kan aanwenden. De raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast. De raad autoriseert met het vaststellen van de begroting of een begrotingswijziging. Artikel 87 Gemeentewet. De raad, het college, de burgemeester en een commissie als bedoeld in hoofdstuk V kunnen op grond van een belang, genoemd in artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Wet open overheid, een verplichting tot geheimhouding opleggen ten aanzien van informatie die bij dat orgaan berust. Geheimhouding volgt op grond van artikel 87 van de Gemeentewet. Dit in verband met de belangen benoemd in artikel 5.1, tweede lid onder b van de Wet open overheid. Artikel 18 Participatieverordening Amsterdam.
In artikel 3 van de verordening staat dat een participatieplan moet worden vastgesteld bij de start van nieuw beleid of een project. Het overgangsrecht in dit artikel regelt dat het niet altijd verplicht is om alsnog een participatieplan te maken wanneer een proces al begonnen is als deze verordening in werking treedt. Dit is om te voorkomen dat het maken van een participatieplan een puur administratieve handeling is, die voor het project in kwestie weinig zin meer heeft omdat het project al in volle gang is. Deze uitzondering geldt alleen als het project al zo ver is, dat het maken van een participatieplan echt geen zin meer heeft of disproportioneel veel tijd kost of het project vertraagt. Als het beleid of project uit meerdere deelfasen bestaat, dan geldt artikel 3 wel als na de inwerkingtreding van de verordening een nieuwe fase begint.
2 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD Bestuurlijke achtergrond
• De gemeenteraad heeft op 29 februari 2024 het besluit genomen om de OBA Next definitief
in Kraaiennest te plaatsen. Deze landt op kavel A, samen met het Huis van de Wijk, jongerencentrum en de oefenruimte voor de brassbands. Dit project wordt getrokken door een ander projectteam met als opdrachtgever Maatschappelijke Voorzieningen. Op ruimtelijk en programmatisch vlak vraagt dit project veel afstemming tussen de verschillende directies. • Het College van B&W heeft op 8 maart 2022 ingestemd met de Ontwikkelstrategie Kmidden. Hierin is onder andere de uitbreiding van het Huis van de Wijk vastgelegd, alsook de afwijking van de, in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting en het Coalitieakkoord gehanteerde, 40-40-20 verdeling, in het kader van de ambitie voor een jongerentalentontwikkelbuurt. Dit is een buurt waarin jongeren hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen in een prettige woon- en leefomgeving. Het college heeft opdracht gegeven deze Ontwikkelstrategie uit te werken in een stedenbouwkundig plan. Ook is besloten om de drie zuidelijke kavels 4 (Kralenbeek), 5 (Kempering) en 6 (Kouwenoord) versneld te ontwikkelen. • Het College van B&W heeft op 23 september 2025 akkoord gegeven op het vrijgeven voor inspraak van de concept investeringsnota K-midden inclusief bijlagen.
• De gemeenteraad heeft in 2024 de Participatieverordening vastgesteld, waarin in regels is vastgelegd hoe de gemeente met buurtplatformen en met initiatiefnemers die gebruik willen maken van buurtrechten, samenwerkt aan de ontwikkeling van de stad. • In het Coalitieakkoord 2022-2026 is de ambitie opgenomen om in de stad jaarlijks 7.500 woningen te bouwen. Tevens is hier de ambitie opgenomen om ongelijk te investeren voor gelijke kansen en is hiermee de OBA-Next van de Zuidas naar Zuidoost verplaatst. Deze zal definitief in de K-buurt worden gebouwd. • In de Omgevingsvisie Amsterdam 2050 is K-midden aangeduid als hoogstedelijke buurt, oftewel een woonbuurt met een hoogstedelijke dichtheid en meer ruimte voor niet-wonen. • Het college van B&W heeft op 26 januari 2021 ingestemd om de ambities en doorbraken zoals beschreven in het Masterplan Zuidoost te realiseren. Deze integrale aanpak van sociaal en fysiek sluit aan op de leefwereld van bewoners in de K-buurt en is noodzakelijk om de buurt structureel te verbeteren. Het doel van K-midden is daarom niet alleen het toevoegen van woningen en voorzieningen maar juist ook het verbeteren van de sociaaleconomische situatie van de bewoners van de wijk. Dit sluit aan bij ambitie 2 van het Masterplan (Inwoners van Zuidoost groeien veilig en fijn op in Zuidoost en voelen zich veilig op straat).
• In het Masterplan Zuidoost is de behoefte aan betaalbare woningen in het sociale en middeldure segment vastgelegd. De investeringsnota K-midden voorziet in deze behoefte door de toevoeging van 1250 woningen, waarvan ongeveer tweederde in het sociale huursegment. • In de Huisvestingsverordening Amsterdam 2021 is opgenomen dat tot 25% van de nieuwbouwwoningen met voorrang kan worden toegewezen aan bewoners met een lokale binding. Daarvoor moeten zij de afgelopen 10 jaar minstens 6 jaar onafgebroken in het stadsdeel hebben gewoond. Onder de bewoners van K-buurt bestaat een grote behoefte om te bouwen voor de buurt. Een deel van de nieuwe woningen kan met voorrang worden toegewezen aan bewoners van Zuidoost. Onderbouwing besluit
Gelet op:
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD • Het positieve advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost op de
investeringsnota K-midden; • De Nota van Beantwoording K-midden; • De financiële paragraaf investeringsnota K-midden en de geheimhouding die daarop is opgelegd. Toelichting Het positieve advies van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost (bijlage 5) De concept investeringsnota en het stedenbouwkundig plan K-midden (inclusief bijlagenboek) zijn ter advies voorgelegd aan het stadsdeelbestuur van Zuidoost. Het dagelijks bestuur heeft op 2 december 2025 positief geadviseerd, na ook advies te hebben gevraagd aan de stadsdeelcommissie. Onderdelen van het advies zijn al meegenomen in de plannen en vormen een bevestiging van de plannen die in de inspraak gebracht zijn:
• Het dagelijks bestuur ziet graag dat de starterswoningen met voorrang worden toegewezen
aan jongeren uit de buurt. • Door het kunnen afwijken van de normen wat betreft 40-40-20 en de vierkante meters voor maatschappelijke voorzieningen, en het daarmee accepteren van een negatieve grondexploitatie op juist deze plek in de Bijlmer, is dit plan een goed voorbeeld van ongelijk investeren voor gelijke kansen. • Voor de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan is net zoveel c0-creatie nodig om het plan verder te brengen, juist omdat het niet alleen over fysieke ingrepen gaat. Het gaat niet alleen om het ontwikkelen van kavels, maar ook om het ontwikkelen van een buurt. • De realisatie van een mobiliteitshub is gewenst, ook is men zich ervan bewust dat het een uitdaging is om een gebouwde voorziening exploitabel te krijgen. Het stadsdeelbestuur geeft tenslotte aanbevelingen mee voor de uitwerking van de plannen:
• Het dagelijks bestuur vraagt het college om de maatschappelijke voorzieningen te
prioriteren bij de verdeling van middelen. Deze integrale aanpak van sociaal en fysiek sluit aan op de leefwereld van bewoners in de K-buurt en is noodzakelijk om de buurt structureel te verbeteren. Het doel van K-midden is daarom niet alleen het toevoegen van woningen en voorzieningen, maar juist ook het verbeteren van de sociaaleconomische situatie van de bewoners van de wijk. • Het dagelijks bestuur vraagt om een zorgvuldig proces voor kavel A vanwege de angst die bestaat dat met de komst van de OBA Next het Huis van de Wijk wordt weggedrukt. • Het dagelijks bestuur vraagt met het toevoegen van dit grote aantal woningen aandacht voor de openbare ruimte en het groen, zodat mensen ook buiten fijn kunnen verblijven. Belangrijke aandachtspunten bij de inrichting van de openbare ruimte zijn de bereikbaarheid, toegankelijkheid en het veiligheidsperspectief. Het veiligheidsperspectief krijgt terecht extra aandacht vanuit de verschillende directies. Dit is hard nodig in de Kbuurt, waar de komende jaren heel veel woningen en maatschappelijke functies worden toegevoegd. • In de K-buurt zijn ontmoetingsplekken en andere gemeenschappelijke voorzieningen erg belangrijk voor de sociale samenhang in de wooncomplexen in de wijk, helemaal voor de beoogde starterswoningen.
Het dagelijks bestuur geeft het college dan ook graag mee dat de gemeenschappelijke voorzieningen als selectiecriterium moet worden opgenomen in de tenders. • Ondanks dat er al samenwerkingsverbanden zijn in de buurt, moet de verdere samenwerking verder worden uitgewerkt, ook met de toekomstige partners die zich aan de 4 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD K-buurt willen verbinden. Het sociale aspect is echter wel een voorwaarde voor de gebiedsontwikkeling. Nota van Beantwoording (bijlage 6) De inspraakperiode op de concept investeringsnota en bijlagen vond plaats vanaf 1 oktober 2025 tot en met 12 november 2025. De inspraak vond plaats conform de inspraakverordening Amsterdam. De inspraak is kenbaar gemaakt door huis-aan-huis, in de gehele K-buurt, een bewonersbrief te verspreiden. Hierbij zat een samenvattend boekje. Op 15 oktober 2025 vond een inloopbijeenkomst plaats. Er zijn 313 inspraakreacties ingediend, waarvan de meeste via een stemformulier opgesteld door bewonersgroep Hart voor de K-buurt. Vele reacties zijn positief en onderstrepen de plannen. Alle reacties zijn te verdelen in een aantal grote thema's. In de Nota van Beantwoording is zowel een algemeen antwoord opgesteld per thema alsook een antwoord op individuele reacties. Hieronder volgt een overzicht van de meest voorkomende inspraakreacties. Wat opvalt is de zorg om het woonprogramma. Meerdere mensen zijn tegen de afwijking van 40-4020 ten gunste van het sociale segment, omdat de K-buurt al vele sociale huurwoningen kent. Tevens zou een hoger aantal woningen in het middensegment en in de vrije sector voor een gelijkere spreiding van armoede, rijkdom en kansen zorgen.
Vele mensen hebben ook een reactie achtergelaten waarin ze een oproep doen voor een diverser aanbod aan voorzieningen zoals meer kinderopvang, leuke horeca en een groot partycentrum. De wens komt vooral vanuit een behoefte aan levendigheid en verbinding. In de inspraak kwam ook de zorg om de toekomst van het sport- en speelgebied achter buurthuis de Bonte Kraai en Kraaiennest Medisch Centrum naar voren. Dit gebied valt deels onder het zoekgebied van het nieuwe Buurtgebouw en de OBA Next. Dit gebied is van historische waarde voor de langzittende bewoners en zou volgens hen, los van een opknapbeurt, in tact moeten worden gehouden. Daarnaast is in het formulier van Hart voor de K-buurt de nadrukkelijke wens voor twee aparte gebouwen voor het Buurtgebouw en de OBA Next opgenomen alsook het belang van de 2500 m2 extra buurtvoorzieningen op de kavel. Mensen maken zich ook zorgen over hoe de parkeerdruk en de sociale veiligheid straks zullen zijn bij uitwerking van de plannen. Er zijn ook meerdere reacties gekomen waarin wordt aangegeven dat men hoopt dat met de nieuwe plannen de grote hoeveelheid afval op straat vermindert. Het aantal wijzigingen dat naar aanleiding van de inspraak is doorgevoerd in de investeringsnota en het stedenbouwkundig plan, is beperkt (zie ook hoofdstuk 6 van de Nota van Beantwoording):
• Zorgen over de (sociale) veiligheid is meerdere malen genoemd tijdens de inspraak. In het
SP is de ambitie benadrukt om bij de herinrichting van de openbare ruimte veel aandacht uit te laten gaan naar (sociale) veiligheid; • Een omschrijving van de integrale opgave van plein is toegevoegd (zie ook ad. 1, onder kopje Maatschappelijke Voorzieningen); • In het stedenbouwkundig plan is opgenomen dat een veranderende markt of (geo-)politiek een heroverweging van het programma tot het gevolg kan hebben gezien de lange doorlooptijd van de uitvoering;
5 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD • Het woonprogramma in het stedenbouwkundig plan was 64-24-12 maar is gecorrigeerd naar 64-22-14, conform de investeringsnota. Dit was ook een van de punten in het addendum van de concept investeringsnota, waarin verschillen tussen de inhoudelijke tekst van de investeringsnota en het stedenbouwkundig plan staan genoemd. Deze zouden na de inspraak worden aangepast in de definitieve tekst. Andere aanpassingen n.a.v. de discrepantielijst zijn het toevoegen van het jongerentalentontwikkelcentrum, het noemen van de functies van kavel A in plaats van het aantal gebouwen, het toevoegen van winkels en het aanpassen van de participatieteksten. • Ondanks meerdere bezwaren op het grote aandeel sociale huur, wordt dit niet aangepast. Het woonprogramma is immers het resultaat van de co-creatie. Het grote aantal starterswoningen, dat voor een verhoogd aantal sociale huurwoningen zorgt, is de nadrukkelijke wens van veel jongeren; • De Kruitberghof is aan het plangebied toegevoegd naar aanleiding van zorgen die door winkeliers, omwonenden en stadsdeel zijn geuit over de verkeersveiligheid. De druk op deze straat neemt toe door toevoegen van woningen, maatschappelijke gebouwen en herinrichting van het plein.
De financiële paragraaf en de geheimhouding die daarop is opgelegd (bijlage 4) Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet is, in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1, tweede lid onder b van de Wet open overheid, geheimhouding opgelegd op de Financiële paragraaf van de investeringsnota K-midden, 28 november 2025. Door openbaarheid van de gegevens kunnen de financiële belangen van de gemeente worden geschaad. De opgelegde geheimhouding eindigt vijf jaar na de geplande laatste oplevering van het plan (naar verwachting 2039), doch uiterlijk tot 3112-2044 of tot het moment waarop de raad de geheimhouding opheft. Ad 1. Vaststellen van de investeringsnota K-midden inclusief stedenbouwkundig plan (bijlage 1 en 2). K-midden is het centrum van de K-buurt rond metrostation Kraaiennest. Hiervoor is een investeringsnota met hernieuwd stedenbouwkundig plan en bijbehorende grondexploitatie opgesteld. Met dit investeringsvoorstel wordt een herziening van het investeringsbesluit uit 2005 voorgelegd. Voor K-midden hebben in het verleden veel plannen het licht gezien. Zo werd in 2001 de buurt een bruisend hart en een wijkeconomie in het vooruitzicht gesteld. De vernieuwing van de Bijlmermeer startte met het verlagen van de dreef en de bouw van onder andere winkelcentrum De Kameleon. Maar het overgrote deel van deze plannen is nog niet uitgevoerd.
Na een participatiestaking door de buurt in 2018, werkte de gemeente vanaf 2020 in co-creatie met de buurt aan een Stedenbouwkundig Plan in een breder kader dan alleen fysiek met als doel om samen een leefbare buurt te bouwen. Om daartoe te komen is begin van 2022 door College van B&W een gezamenlijke ontwikkelstrategie vastgesteld. Hierbij is besloten ten behoeve van vlotte voortgang van woningbouwontwikkeling de kavels 4, 5 (inclusief nieuwbouw Church of Pentecost) en 6 vooruit te trekken, op basis van het bestaande investeringsbesluit met de bijpassende Grondexploitatie. Deze GREX (2005) is sindsdien tijdens de jaarlijkse cyclus van de Meerjarenprognose Grondexploitaties (hierna: MPG) actueel gehouden. Maar met deze investeringsnota wordt de GREX herzien op basis van nieuwe uitgangspunten en indexering van kosten en opbrengsten. Opgave Het doel voor de K-buurt is een duurzaam en toekomstbestendig plan dat bijdraagt aan de Amsterdamse woningbouwopgave en specifiek de woningbehoefte van starters in de K-buurt, en ontwikkeld wordt in samenspraak met de K-buurt. Daarnaast ligt ook een opgave om een veilig en bruisend plein te creëren waar nu nog sprake is van cameratoezicht en een alcoholverbod. Bewoners namen het voortouw bij het opstellen van het stedenbouwkundig plan. De focus ligt op het
6 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD versterken van bestaande kwaliteiten, het maken van een jongerentalentontwikkelbuurt, het creëren van levendigheid en het verbeteren van de openbare ruimte. Het plan omvat circa 1.250 woningen, met een mix van sociale huur (64%), middensegment (22%) en vrije sector (14%), inclusief 500 starterswoningen in het sociale segment. De onderste bouwlagen bieden ruimte voor commerciële en culturele voorzieningen. Ook komt aan het plein de OBA Next en maatschappelijke voorzieningen waaronder het nieuwe huis van de wijk, oefenruimte voor de brassbands en een jongerencentrum. De openbare ruimte wordt groen, klimaatbestendig en aantrekkelijk – met aandacht voor de sociale veiligheid – ingericht, met verbeterde sport- en speelplekken en goede verbindingen met de omgeving. Het plan is voor behoud van de eigen identiteit van de buurt en tegen verdringing. Wonen Er wordt afgeweken van de, in de Amsterdamse Aanpak Volkshuisvesting en het Coalitieakkoord gehanteerde, 40-40-20 verdeling, ten gunste van het sociale segment. De voorgestelde verdeling voor K-midden is circa 64-22-14. Deze afwijking komt door het toevoegen van 500 (sociale) starterswoningen bovenop de oorspronkelijke opgave van 600-900 woningen. Dat hier meer sociale huurwoningen worden gebouwd is een wezenlijk onderdeel van de ambitie van een jongerentalentontwikkelbuurt.
Daarnaast is ook hier de behoefte om te verdichten, zonder te verdringen, en daarbij is een van de voorwaarden dat woningen worden toegewezen aan jongeren uit de buurt om sociale netwerken intact te houden. Zij kunnen zo in hun eigen woongemeenschap een stap maken naar zelfstandig wonen en leven. Dit woonprogramma is een speerpunt voor de buurt vanuit het co-creatieproces. Deze afwijking van stedelijk beleid en daarmee ook een flinke investering vanuit het Vereveningsfonds wordt geaccepteerd juist op deze plek in Zuidoost. Hiermee wordt recht gedaan aan het co-creatieproces waarbij de K-buurt een geïntegreerd plan wenst waarbij naast een woonstart ook een leefstart wordt geboden. De woonstart wordt door directie Grond en Ontwikkeling en Lieven de Key samen met jongeren uit de buurt ingevuld. Een leefstart gebeurt onder andere door het opzetten van een 'World-Of-Work' project, gericht op inkomen en zelfredzaamheid voor jongeren. Hiervoor is fysieke ruimte nodig in de buurtvoorzieningen, de starterswoningen of andere plekken in de buurt. In het stedenbouwkundig plan is de fysieke ruimte mogelijk, maar de invulling van de WOW moet verder vormgegeven worden in samenwerking met betrokken corporaties, het Masterplan Zuidoost, Stadsdeel Zuidoost en de verschillende directies. Het plan voorziet in woningen voor verschillende doelgroepen.
Rochdale ontwikkelt tussen flat Kralenbeek en flat Kempering 218 woningen, waarvan 186 sociale huurwoningen en 32 middeldure huurwoningen. De sociale huurwoningen worden met voorrang toegewezen aan bewoners uit de renovatieflats Geldershoofd en Gravestein (EG-buurt). Van alle woningen zijn er 38 bestemd voor het Oranje Huis van de Blijf Groep, voor slachtoffers van huiselijk geweld. De bouw startte in het najaar van 2025. Het gebouw is daarmee een van de kavels die vooruitlopend op de rest van het stedenbouwkundig plan wordt ontwikkeld, conform de Ontwikkelstrategie K-midden. Woonzorg Nederland bouwt tussen flat Kouwenoord en complex Koornhorst zowel zelfstandige woningen als een zorgcomplex. Er komen 82 zelfstandige woningen – 52 sociale huur, 30 middenhuur – voor senioren van 55 jaar en ouder. Ook komt er een verpleeghuis met 88 zorgstudio's van Cordaan, 10 zorgstudio's voor de hospice die nu gehuisvest is in Kelbergen, en een ontmoetingsruimte. Ook deze ontwikkeling gaat vooruitlopend op het stedenbouwkundig plan richting uitvoering. Lieven de Key ontwikkelt in de Kreekzone en op de aangrenzende kavel 1.2 in totaal 500 sociale huurwoningen specifiek bedoeld voor starters. Starterswoningen specifiek in de K-buurt kennen hun eigen voorwaarden, bijvoorbeeld ten aanzien van maximale woonduur. In het Sociaal Kavelpaspoort wordt opgenomen dat vaste contracten de norm zijn.
Samen met de woningcorporatie wordt onderzocht hoe doorstroming kan worden geregeld, zonder jongeren te dwingen hun woning na vijf 7
Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD jaar te verlaten. Voor het concept starterswoningen worden de voorwaarden nader uitgewerkt in participatie met (de jongeren uit) de buurt. Voor deze woningen wordt met Lieven de Key – en in samenspraak met de buurt – de voortgang gemonitord en na de eerste opleveringen gekeken of bijsturing nodig is ten aanzien van beheer en programma. Er wordt ook een tweetal kavels gereserveerd voor Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO), waarbij toekomstige bewoners gezamenlijk opdrachtgever zijn voor hun eigen woongebouw. Informatiebijeenkomsten moeten ervoor zorgen dat lokale gemeenschappen zich inschrijven in de kaartenbak, zodat zij meer dan nu kans maken om in aanmerking te komen voor het bouwen van deze woningen. De wens is om 25 procent van de nieuwbouw-huurwoningen met voorrang aan te bieden aan bewoners uit Zuidoost, conform de stadsdeelvoorrangsregeling. Hierbij geldt dus wel dat aan de inkomenseis van de verhuurder wordt voldaan en dat de huurder de afgelopen 10 jaar minimaal 6 jaar achter elkaar in Zuidoost heeft gewoond. Voor de 500 starterswoningen wordt beoogd deze met een hoger percentage voorrang toe te wijzen aan jongeren uit Zuidoost. Dit is niet mogelijk volgens de Huisvestingsverordening. Lieven de Key is in gesprek met jongeren over de mogelijkheden.
De wens is, om buiten de wettelijke verplichtingen en stedelijke taakstelling voor het bouwen van rolstoelgeschikte woningen 'een schepje erbovenop' te doen. Niet door iedere woning 100% rolstoelgeschikt te maken (vanuit kostenoverwegingen onhaalbaar) maar door wel meer aandacht te schenken aan een logische ruimtelijke indeling van de woningen. Deze woningen zijn weliswaar niet allemaal officiële rolstoelwoningen, maar deze kunnen mogelijk wel met voorrang worden toegewezen aan mensen met een medische urgentie of mensen met een handrolstoel of rollator. Voor elke kavelontwikkeling wordt het PGZO (Platform Gehandicapten Zuidoost) ingehuurd als expert voor de toetsing op en begeleiding van de toegankelijkheid van de woningen. Maatschappelijke Voorzieningen In het stedenbouwkundig plan zijn diverse maatschappelijke voorzieningen opgenomen deels voor vervanging en deels uitbreiding. Het programma sluit aan bij de ambities van een jongerentalentontwikkelbuurt, maar geeft ook ruimte voor volwassenen en de groeiende groep ouderen in de buurt. Bij het bepalen van welke voorzieningen nodig zijn, is zowel gekeken naar de referentienormen, wat er al in omliggende wijken aanwezig is alsook de wensen van de buurt. Het medisch centrum en Huis van de Wijk moeten worden gesloopt vanwege de nieuwbouw en krijgen een nieuwe plek. Het medisch centrum verhuist naar kavel 4.
De buurt heeft gevraagd om een groter Huis van de Wijk vanwege de huidige behoefte en de toename van het aantal bewoners. Op basis van onderzoek naar de toekomstige behoefte wordt het Huis van de Wijk vergroot van 1140 naar 1300 m2 bvo. Er zijn voldoende ruimten voor diverse groepen om gebruik van te maken. Echter, de wens van de buurt om ook aparte ruimtes aan specifieke culturele groepen toe te wijzen is niet overgenomen. Standaard uitgangspunten bij nieuwe buurthuizen in de hele stad zijn 'programmeren in passende activiteitenruimten' en 'activiteitenruimten delen'. Dit betekent dat ruimtes gedeeld worden en niet exclusief worden toegeschreven aan één groep. Gezien het huidige gebruik zijn de activiteiten van de verschillende culturele groepen goed inpasbaar binnen de te realiseren multifunctionele activiteiten ruimtes binnen de 1.300 m² bvo. De wens om voor elke groep een eigen ruimte te maken is echter niet mogelijk binnen dit metrage. In een verdichtende stad met meer woningen en meer voorzieningen groeit de noodzaak tot 'maatschappelijke verdichting'. Want door verdichting is het ruimtelijk niet meer mogelijk om alle ruimtewensen een-op-een in eigen ruimtes te vertalen. Er is niet genoeg vierkante meters beschikbaar.
De vervanging van het Huis van de Wijk wordt deels betaald uit de grondexploitatie en deels uit Maatschappelijke Voorzieningen, omdat dit zowel vervanging als uitbreiding is. Omdat het Huis van de Wijk op dezelfde kavel terugkomt is er tijdelijke huisvesting nodig. Dit wordt vanuit de grondexploitatie gefinancierd. 8
Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD De buurt heeft de wens voor een extra buurtprogramma van maximaal 2500 m2 in een buurtgebouw. Ruimtelijk past dit. Er is echter nog geen concrete invulling en financiering. Het Programma van Wensen (PvW) voor de aanvullende buurtvoorzieningen bouwt voort op de ervaringen met de exploitatie van de Paperdome (met als basis 3x3 basketbal) en stelt een soort broedplaats voor die door en voor de buurt wordt gerund, met een actieve rol voor jongeren en ruimte voor sportieve, creatieve en werkactiviteiten. Vanwege de verwachte exploitatietekorten is nader onderzoek naar financiële haalbaarheid en mogelijke gemeentelijke participatie nodig. De directie Sport & Bos is hierbij betrokken. In februari 2024 heeft de gemeenteraad besloten dat de OBA Next in Kraaiennest gerealiseerd wordt. OBA Next is een van de specials van Maatschappelijke Voorzieningen en heeft een vast budget meegekregen. Op advies van de (sub)Commissie Integrale Omgevingskwaliteit (CIOK) is een onderzoek gedaan naar de inpassing van OBA Next, Buurtgebouw en kavel 1. De CIOK adviseert in een vroeger stadium van de planontwikkeling. Zij kijkt zowel naar de stedenbouwkundige, architectonische als cultuurhistorische aspecten van een plan. Dit gaat niet alleen over gebouwen, maar ook over stedenbouwkundige plannen, landschap, duurzaamheid en woonkwaliteit.
Het resultaat van dit onderzoek is om de inpassing van deze programma's altijd in relatie tot de openbare ruimte te zien waarin deze gebouwen een plek moeten krijgen. Voor de ontwikkeling van het plein en de directe gebouwen eromheen wordt gedacht aan een internationale prijsvraag voor een integrale ontwerpuitvraag waarin evenredig aandacht is voor landschap, stedenbouw, architectuur en sociologie om zo te komen tot een gebalanceerd totaal ontwerp. In het stedenbouwkundig plan is fysieke ruimte opgenomen voor het realiseren van een jongerentalentontwikkelcentrum van 700 tot 1.000 m2 behorend bij de 500 starterswoningen die door Lieven de Key worden gerealiseerd. In de begroting van MV is op dit moment financieel geen ruimte voor de investering noch de exploitatie. De noodzaak van dit jongerentalentcentrum wordt wel gezien, maar moet nog verder worden uitgewerkt. Het hospice verhuist vanuit Kelbergen naar de K-buurt en er komt een uitbreiding van verpleeghuisplekken. Ook het Ouder- en Kindteam krijgt een nieuwe plek in K-midden. Het tijdelijke jongerencentrum – niet hetzelfde als het jongerentalentontwikkelcentrum – en oefenruimte voor brassbands krijgen een permanente plek en worden groter. Voor de investeringen voor het OKT en het jongerencentrum is budget bij MV gereserveerd en bij Kunst en Cultuur voor de oefenruimte voor de brassbands.
Op de nog te ontwikkelen kavel 5 staat nog een restant van garage Kempering. Hierin heeft de Church of Pentecost haar onderkomen. Om deze kavel vrij te spelen voor woningbouw zal de kerk verhuizen naar een door haar zelf te bouwen nieuwe kerk op naastgelegen kavel. De huidige sport- en speelplekken gelegen tussen de metrobaan en flat Kleiburg (in beschermd stadsgezicht het Bijlmermuseum) worden verbeterd en uitgebreid, waarmee het plan aan de sportnorm voldoet. Openbare ruimte Het projectgebied K-midden wordt straks gekenmerkt door drie identiteiten: een hoogstedelijk hart, een parklandschap en het stadsstraat-gebied. Het hart van de buurt ligt rond de verhoogde metrobaan, met een sport- en speelgebied in het Bijlmermuseum en een verblijfsgebied met een centraal plein. In de eerder vastgestelde Ontwikkelstrategie is al vastgelegd dat hier 5% mag worden afgeweken van de Puccinimethode. Door de komst van de OBA Next, het toevoegen van woningen en functies op en aan het plein is aanpassing van de entree en omgeving van het metrostation nodig. Door cofinanciering vanuit het rijk is deze aanpassing financieel mogelijk. Aan de oostzijde ontstaat 9
Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD een parkachtige omgeving met een groen/blauwe corridor die de Karspeldreef integreert in het landschap. Om de grondwaterstand beheersbaar te houden wordt in dit gebied een waterberging in de vorm van een Kreek aangelegd zodat de grond een stuk minder hoeft te worden opgehoogd. Daarnaast wordt hiermee een sterke ecologische verbinding gemaakt in het gebied en de bomenstructuur versterkt. Voor deze watergang wordt het oppervlaktewater in dit oostelijk deel doorgetrokken tot aan de Grubbezee in het Bijlmermuseum, buiten de GREX-grenzen. Hiervoor is een rijkssubsidie beschikbaar, waarvoor cofinanciering nodig is. Aan de westzijde wordt een stedelijke woonomgeving ontwikkeld, gericht op de Karspeldreef en het winkelcentrum De Kameleon. Deze nieuwe bebouwing komt waar voorheen parkeergarages stonden. De openbare ruimte speelt een centrale rol in het verbinden en definiëren van deze drie gebieden. Beide zijden van de Karspeldreef worden hiermee met elkaar verbonden, en de huidige barrièrewerking wordt verbroken. Duurzaamheid Duurzaamheid en toekomstbestendigheid spelen een centrale rol in de planvorming en uitvoering. Enerzijds moet K-midden zich voorbereiden op een veranderend klimaat, anderzijds moet K-midden gebouwd worden binnen planetaire grenzen zodat het niet verder bijdraagt aan klimaatverandering.
Bouwen binnen planetaire grenzen betekent dat duurzaam wordt ontwikkeld met minimale impact op het milieu, door efficiënt gebruik van grondstoffen, energie en ruimte, en het bevorderen van biodiversiteit. Uitgangspunt van duurzaamheidsmaatregelen is dat ze ingezet worden om het woongenot en de leefkwaliteit van de buurt te versterken en dat ze bijdragen om de financiële lasten (bijvoorbeeld energielasten) van bewoners zo laag mogelijk te maken. K-midden wordt een duurzame en circulaire wijk in de Bijlmer. Er wordt ingezet op modulair en prefab bouwen, met gebruik van hout voor ten minste 20 procent van de woningen, wat toekomstbestendigheid en een gezonder binnenklimaat bevordert. Circulaire bedrijvigheid wordt gestimuleerd om afval te verminderen. Duurzame energieoplossingen, zoals slimme warmte- en koudevoorzieningen, worden lokaal beheerd en ondersteund door energiezuinige bouwmethoden. Natuurinclusief bouwen versterkt de biodiversiteit met groene gevels, natuurdaken en ecologische buitenruimtes. Klimaatadaptatie wordt gerealiseerd via regenbestendige maatregelen zoals groene daken, regentuinen en de aanleg van een watergang. Tot slot wordt uitstootvrije mobiliteit bevorderd door prioriteit te geven aan fietsers en voetgangers, en met deelauto-concepten.
Parkeren Het SP voor K-midden heeft als belangrijk speerpunt een kwaliteitsimpuls te geven aan de openbare ruimte en meer ruimte te bieden aan voetgangers en fietsers. Dat is geborgd door de ventwegen waar mogelijk te verwijderen en het oversteken van de Karspeldreef voor fietsers en voetgangers te verbeteren. Binnen het GREX-gebied zijn nu 962 woningen en 647 parkeerplekken. Met de verdichting van circa 1.250 woningen komt het totaal op 2.212 woningen. In de openbare ruimte zouden daarvoor 221 parkeerplaatsen voor bezoekers gemaakt moeten worden. In de nieuwe plannen voor K-midden komen circa 575 parkeerplekken in de openbare ruimte. Dat is minder dan dat er nu in de buurt zijn. De nieuwe ontwikkelingen in het marktsegment krijgen een eigen inpandige garage die minimaal voldoet aan de parkeernorm. Daarnaast stelt het project een mobiliteitshub voor met een capaciteit van circa 250 plaatsen: een centrale, overdekte voorziening waar bewoners en bezoekers hun auto kunnen parkeren, mogelijk gecombineerd met deelmobiliteit en fietsenstallingen. Zo kan de straat worden vrijgespeeld voor groen en verblijfskwaliteit, terwijl mobiliteit toch goed wordt gefaciliteerd. Bovendien kan de mobiliteitshub, door de ligging nabij het metrostation, functioneren als overstappunt voor reizen naar en vanuit de stad. Hiervoor wordt momenteel gewerkt aan een passend exploitatiemodel.
10 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD Ad 2. Vaststellen van de beeldkwaliteitsparagraaf K-midden. In de beeldkwaliteitsparagraaf in het stedenbouwkundig plan zijn richtlijnen gesteld ten aanzien van de beeldkwaliteit van toekomstige bouwblokken in K-midden. Het projectgebied van K-midden is in de Welstandsnota 'Schoonheid van Amsterdam 2016' aangewezen als Transformatiegebied. Binnen de gebieden met deze aanduiding is een verandering gewenst of gaande, waarvoor de beheerscriteria van het ruimtelijk systeem geen passend kader vormen. Plannen die passen in de transformatie worden beoordeeld aan de hand van de criteria op maat, die deel uitmaken van een stedenbouwkundig kader of beeldkwaliteitsplan. Vanuit de co-creatie zijn vijf leidende principes opgesteld die als 'buurtkader' dienen voor de nieuwe gebouwen in K-midden:
1. Verenigen van de omgeving 2. Referentie naar verleden en herkomst 3. Impact op de toekomst 4. Betaalbare woonkwaliteit 5. Vorm en veiligheid Voor het ontwerp van de openbare ruimte zijn vijf kernwaarden opgesteld:
1. De openbare ruimte als sociale drager van de buurt 2. Sociaal veilig, levendig en prettig – 24 uur per dag 3. De voetganger, fietser en mindervalide persoon als uitgangspunt 4. Groen en water als dragers van kwaliteit en ecologie 5. Verbinden van schalen, wijken en identiteiten Voor de drie deelgebieden die het Stedenbouwkundig Plan beslaan is per deelgebied een kernkwaliteit omschreven:
• Stadsstraat: stedelijk blok uitgangspunt als schakel tussen de Karspeldreef en de laagbouwwijken
• Stedelijk Hart: de openbare ruimte van het plein dat de aankomstplek is van de buurt • Parklandschap: het groene landschap die de loodrechte Karspeldreef doorbreekt Waarbij voor de nieuwbouw drie stedenbouwkundige typologieën zijn te onderscheiden:
• Het stedelijke blok: een vrijwel gesloten volume • Het landschappelijke blok: een eenheid van verschillende losse volumes • Losse gebouwen in het landschap De beeldkwaliteitsparagraaf is voorgelegd aan de Commissie Omgevingskwaliteit. Naar aanleiding daarvan zijn de ontwerpprincipes voor de openbare ruimte uitgewerkt. De criteria met betrekking tot de beeldkwaliteit worden onderdeel van de bouwenveloppen die na vaststelling van de investeringsnota worden opgesteld. Ad 3. Vaststellen van het bijlagenboek van het stedenbouwkundig plan K-midden (bijlage 3), met daarin onder andere de sociale paragraaf en hoogbouweffectrapportage. Het stedenbouwkundig plan kent een bijlagenboek met de verantwoording van het plan. Dit bijlagenboek bestaat uit drie hoofdstukken: de sociale paragraaf, de effecten van het plan (met de resultaten van alle onderzoeken die gedaan zijn) en duurzaamheid. Twee belangrijke, uitgebreid
11 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD toegelichte onderdelen uit het bijlagenboek zijn de sociale paragraaf en de hoogbouweffectrapportage. Sociale paragraaf Het stedenbouwkundig plan is het product van een intensieve co-creatie tussen de buurt en de gemeente, wat betekent dat de buurt in de lead was en het gemeentelijk projectteam faciliteerde. Hiermee is getracht het gat tussen de systeemwereld (regels, structuren en beleid) en de leefwereld (dagelijkse ervaringen en behoeften van mensen) te verkleinen. De co-creatie resulteerde ook in integrale aanpak, die is opgenomen in de sociale paragraaf. De achtergrond, totstandkoming en uitgangspunten zijn in het bijlagenboek van het stedenbouwkundig plan toegelicht. Bij de fysieke ontwikkeling van K-midden is het essentieel om sociale en andere leefbaarheidsaspecten mee te nemen. Het doel is niet alleen gebouwen te realiseren, maar ook een gemeenschap te creëren. De focus ligt op de mensen, en dan pas op de gebouwen, met de buurt in de lead. De sociale paragraaf helpt de ambitie van integrale wijkontwikkeling helder te maken en voegt de benodigde elementen toe om deze ontwikkeling daadwerkelijk te realiseren. Normaal gesproken richt een stedenbouwkundig plan (SP) zich op de fysieke randvoorwaarden voor sociale ontwikkeling, zonder uitspraken te doen over partijen of programmaonderdelen buiten het fysieke bereik.
Dit SP gaat een stap verder, door sociale voorwaarden en instrumenten op te nemen die nodig zijn om bepaalde doelen te realiseren, middels het Sociaal Kavelpaspoort. Door deze sociale paragraaf te integreren in het stedenbouwkundig plan voor K-midden, streven we naar een inclusieve en veerkrachtige gemeenschap waarin iedereen de kans krijgt om te gedijen en bij te dragen aan een bloeiende buurt. Om dit te bereiken worden de volgende principes gehanteerd:
• ABCD: Asset Based Community Development, oftewel uitgaan van wat de buurt biedt aan
kansen, talenten, relaties, mensen en daarop en daaraan bouwen. • Co-creatie: niet 'bewoners mogen meedenken' maar een gelijkwaardige rol voor bewoners, ook om het initiatief te mogen nemen (community driven) en daarin ondersteund te worden. • Inclusieve opbouw participatie: in plaats van 'betrekken' breed luisteren, diep luisteren, zelforganiserend vermogen verhogen, transparantie. Hoogbouweffectrapportage De nieuwbouwplannen voor K-midden betekenen een verdichting van de buurt. Er komen veel woningen bij en de openbare ruimte wordt verbeterd. Door met de gebouwen de hoogte in te gaan kunnen beiden ambities worden waargemaakt. In het Hoogbouwbeleid Amsterdam (2024) wordt gesproken over hoogbouw bij bebouwing boven de 30 meter. In dit stedenbouwkundig plan zijn een aantal plekken waar bebouwing wordt voorgesteld die hoger is dan 30 meter. Voor K-midden geldt hoogbouwregime 2: hoogbouw alleen op specifieke locaties, gekoppeld aan ruimtelijke elementen zoals lange straten en infrastructuur. De impact op bestaande woningen is relatief beperkt door al aanwezige hoogbouw. Bij gesloten blokken krijgen sommige woningen (vooral tweezijdig georiënteerd) minder zonuren in de winter wat aandacht vereist bij de definitieve vormgeving tijdens het ontwerpproces van de nieuwbouw. Ad 4. Vaststellen van de gewijzigde grondexploitatie 28.081 K-midden.
Deze investeringsnota betreft een wijziging op de in 2016 vastgestelde grondexploitatie. Gedurende
12 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD het proces tot het komen van het stedenbouwkundig plan zijn in overleg met de buurt de grenzen en het programma aangepast. Ten opzichte van het investeringsbesluit van 2016 zijn de GREX-grenzen opgerekt:
• Aan de westzijde is een deel van de Kikkensteinstraat opgenomen om de afwikkeling van het verkeer dat gebruik maakt van de uitrit van de Kameleon beter te accommoderen. • Aan de noordzijde is het GREX-gebied uitgebreid met de omgeving van de atletiekbaan in het Bijlmermuseum om een betere aansluiting te krijgen met de ontwikkeling rondom het plein. De atletiekbaan zelf wordt opgeknapt met gelden van Sport & Bos/Verkeer & Openbare Ruimte, maar de aansluitingen worden vanuit de GREX gefinancierd. • Aan de zuidzijde is een kavel voor een te ontwikkelen mobiliteitshub toegevoegd aan het GREX-gebied. Hiervoor moet nog een haalbaar exploitatiemodel worden gemaakt. Als resultaat van de co-creatie is het programma ten opzichte van het oorspronkelijke plan op een aantal punten gewijzigd:
• Het aantal woningen is ten opzichte van de oorspronkelijke opgave (600-900 woningen)
gestegen naar 1250. De verdeling van het gehele woonprogramma 64-22-14 door de toevoeging van 500 starterswoningen in het sociale huursegment. • Op basis van onderzoek naar de toekomstige behoefte wordt het Huis van de Wijk vergroot van 1140 naar 1300 m2 bvo. Grondexploitatie K-midden is een lopende exploitatie welke deels in uitvoering is en deels ter vaststelling voorligt. Dit houdt in dat er al een financiële doorrekening is van de grondexploitatie waarmee in de gemeentelijke financiën rekening wordt gehouden. Bij vaststelling van het MPG 2025 bedroeg het geraamde tekort (prijspeil 1-1-2024) € -11,7 mln. op netto contante waarde (NCW). Het geraamde tekort op de voorliggende grondexploitatie bedraagt € -16,3 mln. op NCW (prijspeil 1-12025). Recent zijn met het Ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening bestuurlijke afspraken gemaakt als nadere uitwerking Woontop Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV)gebied Amsterdam Zuidoost. In deze afspraken is een beoogde Rijksbijdrage opgenomen ten behoeve van de investeringen in en rondom de Kreekzone. Dit gebied maakt onderdeel uit van GREX K-midden. In de grondexploitatie is vooruitlopend op de daadwerkelijke beschikking rekening gehouden met deze subsidie (€ 3,7 mln. excl. btw). In het kader van de Grootschalige Woningbouwlocaties worden naar verwachting extra middelen aangevraagd.
In de tussentijd is duidelijk geworden dat deze subsidie hoger uitvalt en uitkomt op ca € 8,6 miljoen (excl. btw). Deze is (nog) niet in de voorliggende grondexploitatie opgenomen. In de grondexploitatie is een investering van ca € 17,0 miljoen opgenomen met betrekking tot de Kreekzone (gebaseerd op de SSK-raming). De subsidie betreft een cofinanciering van 50%. Hierdoor wordt de overige € 8,4 miljoen vanuit de grondexploitatie betaald. Ten noorden van winkelcentrum De Kameleon bevindt zich de Kruitberghof. Deze straat dient ter ontsluiting van het vrachtverkeer dat moet laden en lossen in het winkelcentrum en voor de aanliggende woningen. Door de intensivering van het woningbouwprogramma in de directe omgeving en de herinrichting van plein Kraaiennest, waar de Kruitberghof op uit komt, kan de al matige verkeersveiligheid in deze straat verder in het gedrang raken. Deze zorg is tevens naar voor gekomen in gesprekken met ondernemers en omwonenden en de zorg wordt gedeeld door Stadsdeel Zuidoost. Als voorstel geldt dat het plangebied dat voorligt in deze raadsvoordracht verder wordt uitgebreid met een oppervlakte van ca. 3.600 m². Dit vergt een investering van ca. € 2 mln. Dit verhoogt de benodigde investeringen in de grondexploitatie. Aan de opbrengstenzijde is echter
13 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD gebleken dat de opgenomen Rijkssubsidie (gebiedsbudgetten uit het NPLV) hoger uitvalt dan het bedrag dat reeds opgenomen is in de grondexploitatiebegroting. Hierdoor verbetert het resultaat, waardoor de voorgestelde uitbreiding van het plangebied geen verslechtering van het gepresenteerde financiële resultaat tot gevolg heeft. Ad 5. Het beschikbaar stellen van een uitvoeringskrediet van € 54,1 miljoen voor verwerving, bouwrijp maken, de herinrichting van de openbare ruimte en de proceskosten (personele inzet) voor de vernieuwing van K-midden. De investeringsbehoefte is geraamd op ca € 54,1 miljoen. Er wordt een extra investering gevraagd voor de Kruitberghof. Daartegenover staat dat de geraamde opbrengsten hoger zullen uitvallen door de subsidie. De investeringsnota bevat een schetsontwerp voor de openbare ruimte. In de volgende fase wordt deze verder uitgewerkt naar een voorlopig en definitief ontwerp. In dat kader vindt er ook een beheer- en beheerkostentoets plaats. Besluitvorming over het inrichtingsplan is een bevoegdheid van het dagelijks bestuur van stadsdeel Zuidoost. De grondexploitatie vormt hierbij het financiële kader. Met dit investeringsbesluit wordt nog geen formeel besluit genomen over de investeringen in de maatschappelijke voorzieningen.
Het besluit leidt tot toekomstige investeringen in de maatschappelijke voorzieningen en tot begrotingsaanvragen door afdeling Maatschappelijk Voorzieningen uit de algemene middelen. Deze aanvragen worden afgestemd met de beleidsdirecties Onderwijs Jeugd en Zorg en het stadsdeel. De opgave maatschappelijke voorzieningen voor K-midden is opgenomen in de Strategische Huisvestingsplannen (SHP) voor Jeugd, Zorg en Basisvoorzieningen. Ad 6. Beschikbaar stellen een budget van € 35.000 om het proces dat heeft geleid tot de totstandkoming van het stedenbouwkundig plan wordt geëvalueerd door team Democratisering. Ten tijde van de vaststelling van de Ontwikkelstrategie heeft het College ook ingestemd met een evaluatie na afloop van het stedenbouwkundig plan. Deze evaluatie is gericht op hoe de pilot van cocreatie vanaf de ontwikkelstrategie tot en met het afronden van het stedenbouwkundig plan is verlopen en welke lessen hieruit zijn te halen voor de stad. Het team van Democratisering zal deze evaluatie coördineren. Team Democratisering heeft hiervoor een budget van € 35.000 opgenomen in hun begroting van 2026. Ad 7.
Vaststellen dat continuering van de samenwerking/co-creatie met de buurt in de vervolgfase van het project (kavel- en gebiedsontwikkeling) vraagt om nieuwe afspraken om tijdens de uitvoering van het plan (tot en met 2039) de samenwerking succesvol te laten verlopen, aan het College van B&W te vragen om deze afspraken uit te werken en deze door hen te laten vaststellen. Voor K-midden is een bijzonder traject doorlopen. In co-creatie is het stedenbouwkundig plan ontwikkeld. Deze (intensieve en langjarige) samenwerking met de buurt stopt niet na vaststelling van de investeringsnota. De planontwikkeling is wezenlijk anders dan de kavel- en gebiedsontwikkeling die nu start, waar sprake is van grote financiële belangen en risico's en waarbij meerdere (externe) partijen een rol spelen. Zo loopt de ontwikkeling van een aantal voorzieningen (o.a. maar niet uitsluitend OBA Next en Huis van de Wijk) via de gemeentelijke directie Maatschappelijke Voorzieningen, maar er zijn ook andere partijen (zoals ontwikkelaars, corporaties) betrokken. Hierbij is en blijft G&O verantwoordelijk voor het bouwrijp opleveren van de kavels én de openbare ruimte tijdens en na de bouw. G&O is ook verantwoordelijk voor de contractuele afspraken met een strakke planning. Er zijn specifieke randvoorwaarden nodig om ook in deze fase een intensieve samenwerking met de buurt succesvol te laten verlopen. 14
Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD In de participatierubriek van deze voordracht is een Participatieplan op hoofdlijnen opgesteld. Echter, dit vraagt om een nadere uitwerking waarin de samenwerking met de buurt wordt vormgegeven, zodanig dat betrokkenheid en invloed van de buurt wordt gegarandeerd, maar waarbij tevens kaders worden afgesproken die betrekking hebben op het niveau van samenwerking, kosten en planning. De uitwerking van samenwerkingsafspraken wordt door het college van B&W voorbereid en vastgesteld. De rolverdeling tussen Democratisering, Stadsdeel Zuidoost, Masterplan Zuidoost en G&O moet duidelijk zijn voordat er gestart kan worden met de samenwerking. Dit plan zal gedurende de uitvoering bij de te ontwikkelen kavel geactualiseerd en aangevuld worden. Na vijf jaar volgt een evaluatie of de beschikbare budgetten voor de samenwerking tijdens de uitvoering voldoende zijn gebleken. Participatie
Het stedenbouwkundig plan is het resultaat van een uitgebreid co-creatieproces met buurtorganisatie Hart voor de K-buurt. In dit proces met een projectgroep bestaand uit bewoners en ambtenaren is met verschillende directies en specialisten gesproken. Vertegenwoordigers van de buurt hebben deelgenomen aan verschillende workshops en overleggen. Dit stedenbouwkundig plan is gezamenlijk geschreven. De ambtenaren faciliteerden hierin gedurende het hele proces. De samenwerking zet zich ook na vaststelling van de investeringsnota voort. Participatie in de K-buurt kent verschillende lagen, namelijk op kavelniveau en op buurtniveau, waarbij G&O verantwoordelijk is voor de woningbouwkavels. Per kavel wordt een participatieplan opgesteld dat verschillende accenten zal hebben afhankelijk van wat voor soort kavel ontwikkeld wordt. In ieder participatieplan zal worden aangegeven hoe en op welke momenten niet alleen de specifieke doelgroepen van het project, maar ook de buurt in brede zin kan participeren. Ontwikkeling met toegelaten instelling Lieven de Key De kavels bestemd voor starterswoningen worden samen met jongeren uit de buurt ontwikkeld. Jongeren uit de buurt nemen zelf de participatie ter hand onder begeleiding van een professioneel bureau. Jongeren worden hiermee opgeleid om op termijn zelf de participatie te organiseren.
Collectief Particulier Opdrachtgeverschap Het accent bij de twee CPO-kavels bestemd voor woongroepen uit de kaartenbak ligt anders. Hierbij wordt ingezet op opleiden en mobiliseren van groepen uit de Bijlmer om zich hiervoor in te schrijven. De K-buurt is als geen ander in staat om groepen te bereiken die de ambitie/lef en daadkracht hebben maar (nog) niet goed weten hoe dit aan te pakken. Tenders marktpartijen Voor de te tenderen kavels zal de rol van participatie een ander accent hebben en vooral betrekking hebben op de fase van de op te stellen bouwenvelop en bij de selectie van ontwikkelende partijen. Na selectie van de marktpartij zal de participatie met de gemeente verschuiven naar die van de te ontwikkelen partijen. Buurtniveau Het stedenbouwkundig plan is meer dan het ontwikkelen van kavels en inrichten van de openbare ruimte. Wat dit plan anders maakt is dat er een buurt wordt gemaakt waarbij uitgangspunt is:
15 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD • ABCD: Asset Based Community Development, oftewel uitgaan van wat de buurt biedt aan
kansen, talenten, relaties, mensen en daarop en daaraan bouwen. • Co-creatie: niet 'bewoners mogen meedenken' maar een gelijkwaardige rol voor bewoners, ook om het initiatief te mogen nemen (community driven) en daarin ondersteund te worden. • Inclusieve opbouw participatie: in plaats van 'betrekken' breed luisteren, diep luisteren, zelforganiserend vermogen verhogen, transparantie. De co-creatie met de buurt gaat na afronding van het stedenbouwkundig plan een volgende fase in. Het is de wens om toe te werken naar een Wijk Ontwikkel Coalitie (WOC). Hiermee wordt een duurzame bestendige organisatie beoogd. Masterplan Zuidoost is opdrachtgever voor het verder uitwerken van deze WOC. Financiële onderbouwing
Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting
De grondexploitatie 28.081 K-midden heeft een negatief plansaldo van € 16,3 miljoen (netto contant, prijspeil 1-1-2025). Deze grondexploitatie maakt deel uit van de gebiedsontwikkeling die valt onder het regime van het Vereveningsfonds. Doordat K-midden een lopende grondexploitatie is, is in het Vereveningsfonds reeds rekening gehouden met een deel van het tekort in de vorm van een voorziening. Zo kende de grondexploitatie bij MPG 2025 een negatief plansaldo van € 11,7 miljoen (netto contant, prijspeil 1-1-2024). Deze grondexploitatie zal jaarlijks twee keer worden geactualiseerd. Deze actualisatie zal aan het bestuur worden voorgelegd middels het MPG. Het resultaat kan positiever uitvallen maar ook negatiever door verschillende risico's en kansen. Over eventuele wijzigingen die zich voordoen in het resultaat van de grondexploitatie wordt bij het MPG gerapporteerd. De risico's die zijn geïnventariseerd binnen het project, zijn opgenomen in het grondexploitatierisicosysteem Fully In Control (FIC). Omdat het plan een negatief saldo kent, wordt in het Vereveningsfonds een reservering gemaakt om een verder negatief financieel resultaat af te kunnen dekken. De voorgestelde toevoeging van de Kruitberghof (straat ten noorden van winkelcentrum De Kameleon) aan het plangebied zorgt ervoor dat de begrote investeringskosten toenemen met ca € 2 mln.
Hiermee is in bovenstaand plansaldo nog geen rekening gehouden. Deze kosten worden echter volledig gedekt doordat de toegezegde Rijkssubsidie uit het Gebiedsbudget uit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) hoger uitvalt dan waar rekening mee is gehouden in de grondexploitatie: € 8,6 mln. ten opzichte van € 3,7 mln. Samengevat zijn de verschillende bedragen als volgt:
• De netto contante waarde (NCW) origineel is € -16,3 mln. • Investering in Kruitberghof is ca € 2,0 mln. • NCW inclusief investering Kruitberghof is € - 18,0 mln. • De NPLV-subsidie is € 8,6 mln. • Nieuwe NCW is € -14,4 mln. Het benodigde bedrag van € 35.000 voor de evaluatie die wordt uitgevoerd door team Democratisering valt niet binnen de grondexploitatie van K-midden, maar is opgenomen in hun begroting voor 2026. 16 Gegenereerd: vCURRENT
VN2025-018294 rve grond en ontwikkel
RAAD Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding
Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet is, in verband met de belangen genoemd in artikel 5.1, tweede lid onder b van de Wet open overheid, geheimhouding opgelegd op de Financiële paragraaf van de investeringsnota K-midden. Door openbaarheid van de gegevens kunnen de financiële belangen van de gemeente worden geschaad. De opgelegde geheimhouding eindigt vijf jaar na de geplande laatste oplevering van het plan. Dit is naar verwachting 2039. De geheimhouding duurt daarmee naar verwachting tot en met 31 december 2044. Welke stukken treft u aan
Meegestuurd
Registratienr.
Naam
AD2025-081886
Gemeenteraad Voordracht (pdf)
AD2026-002535
1. Investeringsnota K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002536
2. Stedenbouwkundig plan K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002537
3. Bijlagenboek stedenbouwkundig plan K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002538
GEHEIM - 4. GEHEIM Financiële Paragraaf Investeringsnota K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002539
5. Finaal advies DB - concept investeringsnota K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002540
6. Nota van beantwoording inspraak K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002541
7. Samenvatting investeringsnota K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002542
8. Samenvatting stedenbouwkundig plan incl. bijlagenboek K-midden.pdf (pdf)
AD2026-002543
9. Samenvatting Nota van Beantwoording inspraak Kmidden.pdf (pdf)
Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)
Grond en Ontwikkeling – Delphine van Wageningen, 06-13984037, d.van.wageningen@amsterdam.nl Grond en Ontwikkeling – Isabel de Groot, 06-38597752, i.de.groot@amsterdam.nl