Gemeenteraad Voordracht

VN2025-016407 rve verkeer en or

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 10 december 2025

Agendapunt

Water (excl. Varen) (34) 23

Datum besluit

College van B en W 28 oktober 2025

Portefeuille

Onderwerp

Uiten van wensen en bedenkingen over het verlengen van de bestaande garantieraamwerkovereenkomst tussen Stichting Waternet, de gemeente Amsterdam en waterschap Amstel Gooi en Vecht De gemeenteraad van Amsterdam besluit

1) Te verklaren dat de raad - overeenkomstig het bepaalde in art. 169, 4e lid van de Gemeentewet - in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over beslispunt 2. 2) Kennis te nemen dat het college van B&W heeft besloten tot een verlenging van de bestaande garantieraamwerkovereenkomst (GRO) tussen Stichting Waternet, de gemeente Amsterdam en waterschap Amstel Gooi en Vecht (AGV). De overeenkomst is verlengd met 1 jaar tot 1 januari 2027. Dit is gedaan onder het voorbehoud van wensen en bedenkingen van de gemeenteraad. Wettelijke grondslag

• Artikel 160, eerste lid, onder a en d van de Gemeentewet: het college is bevoegd om het dagelijks bestuur van de gemeente te voeren en tot privaatrechtelijke rechtshandelingen van de gemeente te besluiten. • Artikel 169 lid 1, 2 en 4 van de Gemeentewet: het college geeft de raad alle inlichtingen die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft en het college geeft de raad vooraf inlichtingen over de uitoefeningen van bevoegdheden. Bestuurlijke achtergrond

In 2021 constateerden de rekenkamer metropool Amsterdam RMA en de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) respectievelijk de BTW-koepelvrijstelling niet behouden kan blijven voor Stichting Waternet en de aansturing van de drinkwatertaak verbetert moet worden. Dit heeft geleid tot een herijkingstraject, waarbij meerdere scenario’s zijn onderzocht waarmee aan de aanbevelingen en verbeterpunten van de RMA en de ILT kon worden voldaan. In 2024 concludeerden AGV en de gemeente dat de huidige gezamenlijke organisatie niet langer houdbaar was, waarna het principebesluit om verder te gaan als twee eigenstandige waterorganisaties is genomen. In juni 2025 is definitief ingestemd met de ontvlechting van de Stichting Waternet, waarbij AGV zelfstandig verder gaat en de Stichting Waternet tijdelijk in aangepaste vorm behouden blijft voor het uitvoeren van de Amsterdamse watertaken. Aanvullend is ingestemd met de voorgenomen nieuwe governance van de stichting, waarbij de Amsterdamse taken zo veel mogelijk in twee aparte organisatieonderdelen worden ondergebracht, te weten Drinkwater (DW) en Amsterdamse Riool- en Watertaken (ARW). De werkzaamheden die nog niet kunnen worden gesplitst worden ondergebracht in de kolom Gedeelde Diensten (GD).

Belangrijk verbeterpunt ten opzichte van de sturing op de drinkwatertaak is dat de Stichting Waternet meer op afstand komt te staan van de politieke sturingslijnen, doordat de nieuwe Raad van Bestuur geen politieke ambtsdragers meer bevat.

VN2025-016407 rve verkeer en or

RAAD Op 20 december 2016 is de garantieraamwerkovereenkomst met Waternet en AGV voorgelegd aan de Raad voor wensen en bedenkingen. In de overeenkomst staan de voorwaarden waaronder stichting Waternet (Waternet) leningen kan afsluiten, die AGV en de gemeente vervolgens samen garanderen. In het lening- en garantiebeleid van de gemeente, geactualiseerd op 28 juni 2023, is vastgelegd dat materiële wijzigingen van leningen en garanties aan de Raad moeten worden voorgelegd voor wensen en bedenkingen. Onderbouwing besluit

Ad beslispunt 1 en 2) Te verklaren dat de raad - overeenkomstig het bepaalde in art. 169, 4e lid van de Gemeentewet - in de gelegenheid is gesteld wensen en bedenkingen over te brengen aan het college van burgemeester en wethouders over beslispunt 2. Kennis te nemen dat het college van B&W heeft besloten tot een verlenging van de bestaande garantieraamwerkovereenkomst tussen Stichting Waternet (Waternet), de gemeente Amsterdam en waterschap Amstel Gooi en Vecht (AGV). De overeenkomst is verlengd met 1 jaar tot 1 januari 2027. Dit is gedaan onder het voorbehoud van wensen en bedenkingen van de gemeenteraad. Gegeven de veranderingen en de tijdelijke nieuwe governance van stichting Waternet, is de oude samenwerkingsovereenkomst tussen Stichting Waternet, de gemeente Amsterdam en AGV beëindigd. Hierover bent u apart geïnformeerd in de raadsinformatiebrief, 28 oktober 2025. Sinds 2016 hebben de gemeente Amsterdam, Waternet en AGV een garantieraamwerkovereenkomst. Waternet kan hierdoor leningen afsluiten, die de gemeente en AGV vervolgens garanderen. Gegeven het beperkte eigen vermogen van Waternet, kan Waternet niet zelfstandig leningen afsluiten en heeft daarom een garantie nodig. De looptijd van de garantieraamwerkovereenkomst is gekoppeld aan de huidige samenwerkingsovereenkomst.

Dat betekent dat bij het ontvlechten van Waternet per 1 januari 2026, waarbij de huidige samenwerkingsovereenkomsten komen te vervallen, dit ook geldt voor de garantieraamwerkovereenkomst. Daarmee zou de aangepaste Stichting niet langer leningen kunnen afsluiten. De nieuwe governance van Waternet is nog niet gereed, maar voor de tussentijd moet Waternet wel nieuwe leningen kunnen afsluiten. Daarom wordt voorgesteld om de garantieraamwerkovereenkomst te verlengen met 1 jaar, tot 1 januari 2027. De verwachting is dat voor die tijd de nieuwe governance van Waternet gereed is. Gelijk met de nieuwe governance zal ook een nieuwe financieringsstructuur worden opgezet. Waternet zal net als in de huidige overeenkomst tot maximaal € 120 miljoen kunnen lenen. Waternet kan alleen financiering afsluiten als dit past binnen de door de gemeente goedgekeurde begroting. Ook de andere voorwaarden blijven ongewijzigd. Deze garantieraamwerkovereenkomst is niet geheel in lijn met het gemeentelijk leningen garantiebeleid. Dat betreft de volgende drie afwijkingen: a. Stichting Waternet hoeft geen garantievergoeding te betalen aan de gemeente of AGV. Dat is niet in lijn met het lening- en garantiebeleid. Hiervoor is gekozen vanwege de specifieke situatie van Waternet. Waternet voert wettelijke en publieke taken uit in opdracht van AGV en de gemeente.

Daarom is er geen sprake van ongeoorloofde staatssteun. Daarnaast hebben de gemeente en AGV 2 Gegenereerd: v1.21

VN2025-016407 rve verkeer en or

RAAD gegarandeerd om alle kosten die Waternet maakt (in uitvoering van de wettelijke en publieke taken) jaarlijks te vergoeden. Daarom heeft een garantievergoeding van de gemeente per saldo geen effect. Wanneer Waternet een garantievergoeding aan de gemeente en AGV zou betalen, dan zouden de kosten die Waternet aan de gemeente en AGV doorberekent met exact hetzelfde bedrag omhooggaan. b. Normaal gesproken is in het lening- en garantiebeleid lagere kosten geen argument voor het verstrekken van een lening en garantie. In dit geval zijn wettelijke taken uitbesteed aan Waternet. De activa die direct aan de wettelijke taken van de gemeente zijn gekoppeld worden rechtstreeks gefinancierd door de gemeente en staan ook op onze balans. Alleen de activa die nog samen met AGV zijn (zoals het pand, een paar bootjes, etc.) financiert de Waternet zelf met een garantie (zodat er geen extra kosten zijn). Stel dat Waternet geen garantie zou krijgen, subsidiëren we de bank. c. Garanties mogen in het lening- en garantiebeleid alleen verstrekt worden wanneer een garantie een toegevoegde waarde heeft ten opzichte van een lening, bijvoorbeeld als meerdere partijen deelnemen aan de financiering (zoals hier het geval is). Daarnaast mag een garantie in principe niet meer dan 80% van het uitstaande leningbedrag dekken.

In het lening- en garantiebeleid mag hiervan afgeweken worden wanneer 100% garanties toegevoegde waarde hebben en duidelijke afspraken zijn gemaakt over beheer door de geldverstrekker. Het verstrekken van een garantie heeft in dit geval een toegevoegde waarde vanwege de samenwerking met AGV. Daarnaast varieert het bedrag dat de gemeente en AGV garanderen afhankelijk de gemiddelde verhouding van de uitvoeringskosten van de taken tussen AGV en de gemeente over de laatste 5 boekjaren in de jaarrekeningen van de Stichting Waternet. De verhouding daartussen bepaalt ook hoeveel welke partij garandeert. Deze verhouding is de afgelopen jaren stabiel. Participatie

n.v.t. Financiële onderbouwing

Consequenties gedekt? Overige toelichting

Financiële onderbouwing: Er zijn geen financiële consequenties aan de voorliggende besluiten Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting: Er zijn geen financiële consequenties aan de voorliggende besluiten Conclusie: Er zijn geen financiële consequenties aan de voorliggende besluiten Conclusie

Geheimhouding

Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-074171

Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-074205

Bijlage 1. Garantieraamwerkovereenkomst.pdf (pdf)

AD2025-074208

Commissievoordracht ter advisering Garantieraamwerkovereenkomst Waternet.pdf (pdf)

3 Gegenereerd: v1.21

VN2025-016407 rve verkeer en or

RAAD

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

DMC, Johan Moojen, 0622836895, j.moojen@amsterdam.nl V&OR, Liselotte Hogewind, 0639088166, l.hogewind@amsterdam.nl

4 Gegenereerd: v1.21