Gemeenteraad Voordracht

VN2025-018593 rve economie

RAAD Voordracht voor de raadsvergadering van 21 januari 2026

Agendapunt

Kunst en Cultuur (29) 7

Datum besluit

College van B&W 11 november 2025

Portefeuille

Onderwerp

Vaststellen van het Actieplan Sociale Veiligheid – Amsterdamse Cultuursector 2026 – 2028 De gemeenteraad van Amsterdam besluit

Vaststellen van het Actieplan Sociale Veiligheid 2026-2028 voor de Amsterdamse kunst- en cultuursector, met acties gericht op 1) cultuurverandering; 2) kennis ophalen en delen; 3) normeren en monitoren. Wettelijke grondslag

Artikel 108 jo artikel 147, tweede lid, van de Gemeentewet Bestuurlijke achtergrond

In november en december 2024 hebben college en gemeenteraad het Kunstenplan 2025 – 2028 vastgesteld. In het Kunstenplan sprak het college de ambitie uit te komen met een Actieplan Sociale Veiligheid, specifiek gericht op en ten behoeve van de Amsterdamse culturele sector. Aanleiding voor het opstellen van dit plan was gelegen in verschillende voorvallen van sociale onveiligheid of grensoverschrijdend gedrag, die zich de afgelopen jaren bij verschillende Amsterdamse cultuurinstellingen hebben voorgedaan. Onderbouwing besluit

Met dit Actieplan (zie bijlage), en met name met de Actieagenda (hoofdstuk 4) worden deze ambities uitgewerkt. Door de uitvoering van een Actieagenda stimuleert en faciliteert de gemeente de Amsterdamse kunst- en cultuursector om verantwoordelijkheid te nemen voor een sociaal veilige werkomgeving voor iedereen. Inhoud Actieplan Het Actieplan heeft 6 hoofdstukken, die worden voorafgegaan door een voorwoord, verantwoording en leeswijzer. Hoofdstuk 1 beschrijft de aanleiding en de noodzaak tot cultuurverandering, onder meer door het toegenomen aantal meldingen de laatste jaren in de samenleving en in de media- en ook de (Amsterdamse) cultuursector. En het doel van het Actieplan is hier beschreven: bijdragen aan een veilige werkomgeving voor iedereen die werkzaam is in kunst en cultuur in Amsterdam. Hoofdstuk 2 geeft definities, brengt in beeld wie binnen organisaties betrokkenen zijn. En verwijst naar door de Raad voor Cultuur eerder benoemde risicofactoren. Hoofdstuk 3 schetst achtergronden van beleid dat gericht is op sociale veiligheid en maakt de koppeling naar ontwikkelingen in het Kunstenplan 2021-2024, en naar de aangescherpte subsidievoorwaarden op dit punt, in het Kunstenplan 2025-2028. De rol van de gemeente hierin

VN2025-018593 rve economie

RAAD wordt beschreven, en initiatieven die de gemeente tot nu toe heeft genomen. Ook wordt in dit hoofdstuk -in een kader- terugverwezen naar onderzoeken en rapportages over sociale (on)veiligheid binnen onze eigen gemeentelijke organisatie, zoals onlangs door het Verwey-Jonker Instituut. Hoofdstuk 4 is de Actieagenda. Verdeeld over 3 pijlers (Cultuurverandering; Kennis ophalen en delen; Normeren en monitoren) zijn 13 acties opgesteld, die de komende periode uitgevoerd gaan worden: Het doel hiervan is om de Amsterdamse kunst- en cultuursector stimuleren te komen tot een veilig maak- en werkklimaat. Dit actieplan is een uitwerking van de ambities op sociale veiligheid uit het Kunstenplan 2025-2028. Daarin ligt de nadruk in eerste plaats op het bevorderen van sociale veiligheid door aan te sturen op cultuurverandering. Een tweede ambitie is het beperken van risicofactoren door middel van inzicht, monitoring en bijsturing van beleid. Bij de uitwerking van deze ambities sluiten we aan bij de Handreiking cultuurverandering op de werkvloer van Mariëtte Hamer. Ook putten we uit het beleidskader Veilig de vloer op van de NAPK. Met deze handreikingen kunnen organisaties stapsgewijs toewerken naar een cultuurverandering op de werkvloer. Dit actieplan wordt gedragen door drie pijlers:

1. cultuurverandering; 2. kennisdeling; 3. en normerend handelen. Pijler 1: Cultuurverandering

1. Groepstrainingen en coaching in normstellend gedrag 2. Bijstanderprogramma/stimuleren collectieve weerbaarheid 3. Ondersteuning bij Plan van aanpak risicobeperking 4. Toolkit Code Sociale Veiligheid 5. Instellingen voorbereiden op meldingen 6. Ontwikkeling sectorale beslistafel bij meldingen 7. Online OR trainingen sociale veiligheid op werkvloer Pijler 2: Kennisdeling

1. Nulmeting huidige aanpak sector 2. Sectorbreed cultuuronderzoek naar risicofactoren 3. Bevorderen van sectorbrede kennisdeling Pijler 3: Normeren en monitoren

1. Aanscherping subsidievoorwaarden 2. Verantwoorden en monitoren 3. Positioneren Raad van Toezicht Afdoening toezegging onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag: Wethouder Meliani heeft in de commissie FKD van 30 maart 2023 toegezegd de commissie op de hoogte te houden van het onderzoek naar grensoverschrijdend gedrag (TA2023-000324). Aan het onderzoek wordt met de nulmeting en een cultuuronderzoek (acties 8 en 9 in hoofdstuk 4 van de actieagenda uit het plan) uitvoering gegeven. Hoofdstuk 5 geeft beeld van de wijze van evalueren, en het meten van de impact. 2 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018593 rve economie

RAAD Hoofdstuk 6 is het financiële kader dat hoort bij de Actieagenda, en geeft overzicht van de verschillende kosten, gekoppeld aan acties en planning. Bij de vaststelling van het Kunstenplan 2025-2028 en het bijbehorend definitieve financieel kader is door college en raad als onderdeel daarvan een bedrag van € 200.000 per jaar tot en met 2028 geoormerkt voor het Actieplan Sociale Veiligheid. Met de Actieagenda uit het plan is deze reservering uitgewerkt en zijn bedragen aan acties en een planning gekoppeld. De verdeling van de middelen over de periode 2026-2028 (in totaal € 600.000) is als volgt:

Actie 1 Coaching normstellend leiderschap Actie 2 Bijstanderprogramma Actie 2.1 Omstandertraining Actie 2.2 Pilot sociale bhv'er Actie 3 Ondersteuning bij plan van aanpak risicobeperking (vouchers) Actie 4 Ontwikkeling toolkit Code Sociale Veiligheid Actie 4.1 Gedragscode Sociale Veiligheid Actie 4.2 Campagne Sociale Veiligheid Actie 5 Instellingen voorbereiden op meldingen Actie 5.1 Voucherprogramma externe vertrouwenspersoon Actie 6 Ontwikkeling sectorale beslistafel bij meldingen Actie 7 Online OR-trainingen sociale veiligheid op de werkvloer Actie 8 Nulmeting huidige aanpak sector Actie 9 Sectorbreed

2026

2027

€ 50.000

€ 50.000

2028

€ 50.000

€ 50.000 € 150.000

€ 50.000

€ 50.000

€15.000

€ 10.000

€ 15.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 10.000

€ 25.000

€ 100.000

3 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018593 rve economie

RAAD cultuuronderzoek naar risicofactoren Actie 10 Bevorderen van sectorbrede kennisdeling Actie 11 Aanscherping subsidievoorwaarden Actie 12 Verantwoording en monitoring Actie 13 Positioneren raden van toezicht Projectleider uitvoering Totaal

€ 25.000

€ 35.000 € 75.000 € 425.000

€ 215.000

€ 160.000

Participatie

In aanloop naar het opstellen van het Actieplan zijn twee stadsgesprekken gehouden met een vertegenwoordiging van de Amsterdamse cultuursector. Hiermee wordt tevens een toezegging afgedaan die wethouder Meliani bij de commissie FKD 9 maart 2023 heeft gedaan (TA2023-000249). De input uit deze gesprekken is verwerkt in het plan. Voor de uitwerking van het Actieplan is een Actieagenda (hoofdstuk 4) opgesteld. Verschillende acties zullen worden voorbereid en uitgevoerd in nauwe samenwerking met het overleg Amsterdamse Cultuur Instellingen (ACI), het orgaan waarin gesubsidieerde en niet-gesubsidieerde culturele instellingen vertegenwoordigd zijn. Daarnaast is input verwerkt van verschillende externe partijen: Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten, Steun- en adviespunt Mores en het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Financiële onderbouwing

LASTEN

Kunstenplan, Sociale Veiligheid

Product

I/S

Jaar T

Jaar T + 1

Jaar T + 2

Jaar T + 3

3.2

I

€0

€425000

€215000

€160000

€0

€425000

€215000

€160000

Totaal

I=Incidenteel S=Structureel Consequenties gedekt? Ja Overige toelichting

Bij de vaststelling van het Kunstenplan 2025-2028 en het bijbehorend definitieve financieel kader is door college en raad als onderdeel daarvan een bedrag van € 425.000 in 2026, € 215.00 in 2027 en €

4 Gegenereerd: vCURRENT

VN2025-018593 rve economie

RAAD 160.000 in 2028 geoormerkt voor het Actieplan Sociale Veiligheid. Met de Actieagenda uit het plan is dit geoormerkt budget uitgewerkt en zijn bedragen aan acties en een planning gekoppeld. Conclusie De genoemde beslispunten in de voordracht hebben wel financiële consequenties en deze zijn reeds geraamd in de begroting (100% dekking). Geheimhouding

n.v.t. Welke stukken treft u aan

Meegestuurd

Registratienr.

Naam

AD2025-083250

Gemeenteraad (1) Gemeenteraad Voordracht (pdf)

AD2025-083319

Bijlage 1 - NIEUWE VERSIE Concept Actieplan Sociale Veiligheid.docx (msw12)

Behandelend ambtenaar (naam, telefoonnummer en e-mailadres)

Directie Economische Zaken en Cultuur, afdeling Kunst en Cultuur, Martijn de Graaf, Martijn.de.graaf@amsterdam.nl, 06 – 22 40 64 30 en Cigdem Özçelik, c.ozcelik@amsterdam.nl, 0618726953

5 Gegenereerd: vCURRENT