Gemeenteraad Voordracht

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van 7 mei 2026 Nummer Van Datum Portefeuille Agendapunt

VN2026-005194 De leden Ahmadi en Khan 17 september 2025 Algemene Zaken 4

Onderwerp

Instemmen met het initiatiefvoorstel Boycot, desinvestering en sancties tegen Israël van de leden Ahmadi en Khan en kennisnemen van de bestuurlijke reactie De gemeenteraad van Amsterdam besluit

gezien het initiatiefvoorstel Boycot, desinvestering en sancties (BDS) tegen Israël van de leden Ahmadi en Khan van 17 september 2025 en de bestuurlijke reactie van het college van 19 januari 2026 op het initiatiefvoorstel; mede gezien de behandeling van het initiatiefvoorstel in de raadscommissie Algemene Zaken van 12 februari 2026; 1. in te stemmen met genoemd initiatiefvoorstel; 2. het college van burgemeester en wethouders te verzoeken: 1. een onderzoek te starten naar alle gemeentelijke banden met organisaties die medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen, inclusief economische, culturele en academische banden; 2. een onderzoek te starten naar het inkoopbeleid van de Gemeente Amsterdam, met als doel om geen producten of diensten meer in te kopen uit Israël of van internationale organisaties die medeplichtig zijn aan mensenrechtenschendingen van Palestijnen; 3. vervolg te geven aan de resultaten van de onderzoeken, door na afloop alle geïdentificeerde problematische banden te verbreken, alsook problematische producten en diensten niet meer af te nemen, en voor wat niet direct kan, een langere inzet te plegen om af te stappen van deze producten en diensten; 4. een publiekscampagne te starten om Amsterdammers informatie te geven over de mensenrechtenschendingen van Palestijnen en wat Amsterdammers daartegen kunnen doen; 5.

lobby te starten in G4- en VNG-verband richting andere gemeenten, het kabinet en de Tweede Kamer om, zover mogelijk, te zorgen dat zij ook vergelijkbaar BDS beleid implementeren. Wettelijke grondslag

artikel 147a, lid 1 van de Gemeentewet

Gemeente Amsterdam

Pagina 2 van 11

Initiatiefvoorstel

Initiatiefvoorstel Boycot, Desinvestering en Sancties tegen Israël Inhoudsopgave Inleiding: De genocide in Palestina en de urgentie van BDS .......................................................... 3 WAAROM DE GENOCIDE IN PALESTINA UITZONDERLIJK IS EN SPECIALE, URGENTE MAATREGELEN VEREIST ................. 3 DEMOCRATISCHE, MORELE EN JURIDISCHE PLICHT OM TE HANDELEN ................................................................. 4 BDS-BELEID VALT BINNEN NEDERLANDSE EN AMSTERDAMSE ANTI-APARTHEIDS-TRADITIE.................................... 5 De juridische verplichting om BDS in te voeren ............................................................................6 NEDERLAND IS JURIDISCH VERPLICHT TE HANDELEN ....................................................................................... 6 MAATREGELEN MOETEN ALLES BEHELZEN WAT BINNEN ONZE MACHT LIGT .......................................................... 7 OOK DE GEMEENTE AMSTERDAM IS JURIDISCH VERPLICHT TE HANDELEN ........................................................... 7 BDS-RICHTLIJNEN ZIJN IN LIJN MET JURIDISCH VOORGESCHREVEN MAATREGELEN EN HISTORISCHE PRECEDENTEN ..... 8 SPECIALE URGENTIE VAN PALESTINA IS JURIDISCH EN MOREEL GERECHTVAARDIGD ............................................... 9 Uitwerking onderzoek, richtlijnen en maatregelen: voor effectieve solidariteit ............................

10 ONDERZOEK EN IMPLEMENTATIE ECONOMISCHE BOYCOT.............................................................................. 10 ONDERZOEK EN IMPLEMENTATIE ACADEMISCHE EN CULTURELE BOYCOT ........................................................... 10 PUBLIEKSCAMPAGNE ............................................................................................................................ 11 TERMIJN VAN DE MAATREGELEN .............................................................................................................. 11

Gemeente Amsterdam

Pagina 3 van 11

Inleiding: De genocide in Palestina en de urgentie van BDS

Waarom de genocide in Palestina uitzonderlijk is en speciale, urgente maatregelen vereist In Gaza wordt momenteel de meest intensieve massamoord gepleegd - in gewelddadige doden per dag - van de 21ste eeuw.1 Israël heeft talloze records verbroken. Meer kinderen vermoord in één jaar tijd, dan waar dan ook in de 21ste eeuw.2 Meer vrouwen.3 Meer journalisten.4 Meer zorgmedewerkers.5 Meer hulpverleners.6 De lijst gaat door en door. En dat allemaal op een gebied ter grootte van de gemeente Apeldoorn. Dat Israël genocide pleegt is inmiddels niet meer te ontkennen. B’Tselem, Physicians for Human Rights Israel, Amnesty International, Human Rights Watch, de Verenigde Naties, het Lemkin Instituut voor Genocide-Preventie, het NIOD en verscheidene prominente academici op het gebied van genocide-studies, waaronder Amos Goldberg, Raz Segal en Martin Shaw, hebben allemaal geconstateerd dat de Israëlische overheid genocide pleegt in Gaza.7 Wat de genocide in Gaza bovendien uitzonderlijk maakt is hoe open en bloot het is aangekondigd, iets dat we niet meer hebben gezien

1https://www.oxfam.org/en/press-releases/daily-death-rate-gaza-higher-any-other-major-21st-century-

conflict-oxfam 2https://www.oxfam.org/en/press-releases/more-women-and-children-killed-gaza-israeli-military-anyother-recent-conflict 3https://www.oxfam.org/en/press-releases/more-women-and-children-killed-gaza-israeli-military-anyother-recent-conflict 4https://watson.brown.edu/costsofwar/files/cow/imce/papers/2025/Turse_Costs%20of%20War_The%20Reporting%20Graveyard%204-2-25.pdf 5https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/1400-healthcare-workers-killed-israels-systematic-attacks-gazas-health-system https://reliefweb.int/report/occupied-palestinian-territory/500-healthcare-workers-killed-during-israels-military-assault-gaza 6 https://news.un.org/en/story/2025/06/1164086 7https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/12/amnesty-international-concludes-israel-is-committing-genocide-against-palestinians-in-gaza/ https://www.nrc.nl/nieuws/2025/05/07/in-gaza-is-sprakevan-genocidaal-geweld-zegt-de-directeur-van-het-niod-a4892423 https://www.hrw.org/news/2024/12/19/israels-crime-extermination-acts-genocide-gaza https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/11/un-special-committee-finds-israels-warfare-methods-gaza-consistent-genocide https://www.lemkininstitute.com/statements-new-page/statement-on-why-we-call-the-israeli-attackon-gaza-genocide https://jewishcurrents.org/a-textbook-case-of-genocide https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/03086534.2025.2493304

https://www.lemonde.fr/en/opinion/article/2024/10/29/amos-goldberg-what-is-happening-in-gaza-is-agenocide-because-gaza-does-not-exist-anymore_6730881_23.html https://www.btselem.org/publications/202507_our_genocide https://www.phr.org.il/wp-content/uploads/2025/07/Genocide-in-Gaza-PHRI-English.pdf

Gemeente Amsterdam

Pagina 4 van 11

sinds de vroege 20ste eeuw, aldus de genocide-experts.8 Deze genocide dreigt daarmee de gehele internationale rechtsorde te ondergraven. De genocide is bovendien verder aan het escaleren. Het IPC heeft inmiddels een hongersnood uitgeroepen, terwijl een stoet voedsel trucks aan de grens van Gaza klaarstaan om het gebied te betreden, maar door Israël worden tegengehouden. “Sinds de Tweede Wereldoorlog is er geen geval van hongersnood geweest die zo nauwkeurig was ontworpen en gecontroleerd,” stelt de vooraanstaande internationale hongersnood-expert Thomas de Waal.9 Het percentage van de bevolking in Gaza dat nu een ernstige categorie 4 of 5 voedseltekort ervaart is 80 procent, vier maal hoger dan bij alle andere hongersnoden wereldwijd sinds 2011.10 Dat terwijl het vooraanstaande wetenschappelijke tijdschrift The Lancet al in juni 2024 schatte dat het werkelijke aantal doden in Gaza, inclusief door honger en ziekte, toen op 186,000 lag.11 Volgens deze rekenmethode lag het dodental in januari 2025 al boven de 400,000.12 Op een bevolking van slechts 2,3 inwoners zijn dat ongekende cijfers.

De levensverwachting in Gaza was volgens de Lancet in het eerste jaar van de genocide al afgenomen met 35 jaar.13 Dat is een grotere keldering dan in elk land wereldwijd is gerapporteerd in de naoorlogse geschiedenis, inclusief tijdens de Cambodiaanse genocide, de Chinese hongersnood en de Rwandese genocide.14 Democratische, morele en juridische plicht om te handelen We weten van verschillende peilingen dat Nederlanders veel strenger beleid tegen Israël willen, zelfs onder de kiezers van de coalitiepartijen in de huidige Nederlandse regering.15 Een wens die naar alle verwachtingen nog veel sterker leeft in het relatief progressieve en diverse Amsterdam, waar nu al jaren vrijwel dagelijks wordt gedemonstreerd en actie wordt gevoerd tegen de genocide. Onder de kiezers van de Amsterdamse coalitiepartijen wilde, reeds in mei 2025, 94 procent (GroenLinks-PvdA) of 89 procent (D66) een kritischere koers varen.16 De wens van de Nederlandse bevolking en de demonstranten is ook in lijn met juridiche verplichtingen om genocide te stoppen, die zijn verankerd in de Nederlandse grondwet en het internationaal recht. Maar in plaats van deze genocide te stoppen, wordt deze de Nederlandse overheid gefaciliteerd.

Onder andere door het stoppen van de financiering van UNRWA en het leveren van F8 https://jewishcurrents.org/a-textbook-case-of-genocide 9https://www.haaretz.com/israel-news/2025-07-31/ty-article-magazine/.premium/pasta-wont-help-

gaza-is-on-the-brink-of-an-exponential-surge-in-starvation-deaths/00000198-60f1-d013-af9f63f5a09b0000 10 https://www.lrb.co.uk/the-paper/v47/n02/alex-de-waal/how-to-measure-famine https://www.ipcinfo.org/fileadmin/user_upload/ipcinfo/docs/IPC_GazaStrip_Alert_July2025.pdf 11 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)01169-3/fulltext 12 https://rightsforum.org/aantal-doden-in-gaza-ligt-41-procent-hoger-dan-gedacht/ 13 https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736(24)02810-1/abstract 14 https://ourworldindata.org/grapher/life-expectancy?country=KHM~RWA~CHN 15 https://rightsforum.org/peiling-israel-pleegt-genocide-in-gaza-vindt-helft-nederlanders/ 16https://eenvandaag.avrotros.nl/opiniepanel/uitslagen/nederland-moet-kritischer-zijn-op-israel-vinden-6-op-de-10-mensen-nu-al-te-laat-met-ingrijpen-160209

Gemeente Amsterdam

Pagina 5 van 11

35 onderdelen, waarmee het zowel de bombardementen als de doelmatige verhongering van de bevolking de-facto ondersteunt.17 Daar komt nog bij dat Israël zich al decennia schuldig maakt aan andere misdrijven en misdaden tegen de menselijkheid, waaronder illegale bezetting, kolonisatie en apartheid. Dat werd al jaren onderschreven door mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International, Human Rights Watch en het Israëlische B’Tselem, en werd in juli 2024 bevestigd door een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof.18 Ook hier heeft de Nederlandse overheid de juridische verplichting om in te grijpen, wat het tot op heden verzuimt te doen.19 In deze context is het de hoogste tijd om de Boycot, Desinvestering en Sancties (BDS) campagne, waartoe al in 2005 werd opgeroepen door het maatschappelijk middenveld in Palestina, te ondersteunen vanuit de Gemeente Amsterdam. Het is een kans om onze rol als ‘mensenrechtenstad’ te bevestigen, de democratische wil van onze burgers te respecteren, en de internationale rechtsorde te beschermen. En bovenal: om een voortrekkersrol te spelen in Nederland in het stoppen van de genocide in Gaza. BDS-beleid valt binnen Nederlandse en Amsterdamse anti-apartheids-traditie Een BDS-campagne voeren vanuit de gemeente zou niet zonder precedent zijn.

Vanaf 1986 zouden veel Nederlandse gemeenten ofwel zelf een boycot van Zuid-Afrikaanse producten handhaven ofwel lokale middenstanders oproepen om de verkoop van deze producten te staken. Een aantal grote steden, vaak met een linkse meerderheid, zoals Utrecht, Den Haag en Amsterdam, ging over tot een boycot van Zuid-Afrikaanse producten.20 Deze gemeenten namen hun verantwoordelijkheid in een tijd dat de nationale overheid hun juridische en morele plicht verzaakte om de antiApartheidsstrijd te steunen. De internationale BDS-campagnes worden nog altijd gezien als een belangrijke reden voor de val van het apartheidsregime van Zuid-Afrika. De belangrijkste internationale aanleiding voor de anti-apartheidsbeweging was het bloedbad van Sharpeville in 1961, toen apartheidstroepen 69 zwarte demonstranten koelbloedig vermoordden. Ter vergelijking: Israël heeft gemiddeld twee keer zoveel mensen vermoord - elke dag - gedurende meer dan 22 maanden. Het andere belangrijke keerpunt was de Soweto slachting van 1976, toen 176 zwarte leerlingen in koele bloede werden vermoord. In Gaza ligt het dodental van Palestijnse kinderen inmiddels op meer dan 18.000, ongeveer een uitgemoord klaslokaal per dag.21 En dan beperken we onszelf tot de gedocumenteerde doden. 17https://rightsforum.org/nederland-had-al-in-januari-2024-in-actie-moeten-komen-om-israel-in-gaza-

een-halt-toe-te-roepen/ 18https://rightsforum.org/internationaal-gerechtshof-israels-aanwezigheid-in-bezet-palestina-is-illegaal https://www.hrw.org/report/2021/04/27/threshold-crossed/israeli-authorities-and-crimes-apartheidand-persecution https://www.amnesty.org/en/latest/campaigns/2022/02/israels-system-of-apartheid/ https://www.btselem.org/topic/apartheid 19 https://rightsforum.org/oordeel-gerechtshof-legt-nederland-bindende-verplichtingen-op/ 20 https://pure.uva.nl/ws/files/4498173/127371_thesis.pdf p. 246. 21 https://x.com/UNICEF/status/1952399722586538085

Gemeente Amsterdam

Pagina 6 van 11

Zelfs al ver vóór de huidige genocide stelden vooraanstaande Zuid-Afrikaanse anti-apartheids leiders, waaronder Desmond Tutu, Ahmed Kathrada en Ronnie Kasrils, dat Israël een apartheidsregime ‘op steroīden’ was, en het apartheidsregime van Zuid-Afrika in vergelijking ‘een picnic’ was.22 Als de Amsterdamse gemeente concrete stappen kon nemen tegen het apartheidsregime van Zuid-Afrika, zou het datzelfde nu moeten doen voor de Palestijnse bevolking, die systematisch wordt uitgemoord. Ook de Amsterdamse gemeenteraad heeft zich in november 2024 uitgesproken over een ‘reële en imminente genocide.’23 Burgemeester Femke Halsema sprak de waarheid toen ze zei: “De verwoesting van Gaza moet stoppen, de uithongering moet stoppen, de moord op de Palestijnen moet stoppen.”24 Het is tijd om concrete maatregelen te nemen om dat een realiteit te maken. Geen woorden, maar daden.

De juridische verplichting om BDS in te voeren

Nederland is juridisch verplicht te handelen Het Internationaal Gerechtshof sprak bij de interim-uitspraak van januari 2024 al van een ‘plausibele genocide’ en legde maatregelen op die deze genocide moesten stoppen en/of voorkomen, waar Israël zich sindsdien geen enkel moment aan heeft gehouden.25 Sinds dat moment hadden derde landen een duidelijke verplichting om maatregelen te nemen tegen Israël, aangezien het genocide-verdrag derde landen verplicht om genocide te voorkomen als dat risico bestaat. Niet om te wachten tot de feiten achteraf zijn vastgesteld. Dat is wat volkenrechtdeskundigen in mei 2024 bevestigden aan de Tweede Kamercommissie voor Buitenlandse Zaken.26 Een constatering die daarna nog eens herhaald werd door een interne ambtelijke nota aan het Ministerie van Buitenlandse Zaken in december 2024; en onlangs nogmaals is

22 https://www.theguardian.com/world/2006/feb/07/southafrica.israel

https://togetheragainstapartheid.org/whos-calling-it-apartheid/ https://www.middleeastmonitor.com/20241007-desmond-tutu-israeli-apartheid-worse-than-south-africa/ 23https://www.parool.nl/amsterdam/amsterdamse-gemeenteraad-roept-kabinet-op-internationaalrecht-na-te-leven-en-verwijst-naar-dreigende-genocide~be732e75/ 24https://www.amsterdam.nl/bestuur-organisatie/college/burgemeester/speeches/toespraak-gemeenteraad-gaza-14-mei-2025/ 25 https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/05/israel-must-comply-with-international-court-ofjustice-order-calling-it-to-immediately-halt-military-operations-in-rafah/ https://www.hrw.org/news/2024/02/26/israel-not-complying-world-court-order-genocide-case 26https://www.volkskrant.nl/politiek/experts-nederland-verplicht-op-te-treden-vanwege-ernstig-risicoop-genocide-in-gaza~b6979a2d/

Gemeente Amsterdam

Pagina 7 van 11

bevestigd door het gezaghebbende Commissie van advies inzake volkenrechtelijke vraagstukken (CAVV), in augustus 2025.27 Er bestaat dus een brede juridische consensus dat de Nederlandse overheid moet ingrijpen volgens het genocide-verdrag. Dat maakt het ook een grondwettelijke verplichting, omdat artikel 90 van de Nederlandse grondwet stelt dat de overheid de internationale rechtsorde actief dient te bevorderen, en artikel 94 stelt dat verdragen en besluiten van volkenrechtelijke organisaties voorrang hebben boven nationale wetgeving.28 Naast de genocide-rechtszaak kwam er in juli 2025 ook een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de illegale bezetting van de Westelijke Jordaanoever, Gaza en Oost-Jerusalem, alsook de bezettingsmuur en het apartheidsbeleid van de Israëlische staat.

Israël werd op alle punten schuldig bevonden.29 Ook hier geldt dat maatregelen inmiddels juridisch verplicht zijn, zowel volgens het internationaal recht als de Nederlandse grondwet.30 Maatregelen moeten alles behelzen wat binnen onze macht ligt Met betrekking tot het genocideverdrag stelt het CAVV: “In het algemeen geldt dat verdragsstaten de verplichting hebben ‘to employ all means reasonably available to them, so as to prevent genocide so far as possible’; een verdragsstaat zal aansprakelijk zijn indien hij ‘manifestly failed to take all measures to prevent genocide which were within its power, and which might have contributed to preventing the genocide.”31 Dat betekent in principe dus dat overheidsinstellingen alles in hun macht moeten doen om genocide te voorkomen. Een aantal mogelijke maatregelen die de CAVV noemt, niet bedoeld als alomvattend, zijn “naming and shaming,”“het niet toekennen van overheidscontracten,” “het ontmoedigen van investeringen in de betreffende staat” en “het opschorten van een verdrag.”32 Dat zijn stuk voor stuk maatregelen die ook genomen kunnen worden vanuit een lokaal overheidsorgaan, onder andere door middel van inkoop- en investeringsbeleid, publiekscampagnes tegen de genocide of het opschorten van de informele stedenband van Amsterdam met Tel Aviv. Ook de Gemeente Amsterdam is juridisch verplicht te handelen

27https://www.trouw.nl/binnenland/sp-kamerlid-onvergeeflijk-dat-eu-en-nederland-genocide-in-gaza-

niet-voorkomen~b78eebcc/ https://www.adviescommissievolkenrecht.nl/publicaties/adviezen/2025/08/04/verplichting-derde-staten-voorkomen-genocide 28 https://wetten.overheid.nl/BWBR0001840/2023-02-22 29https://rightsforum.org/internationaal-gerechtshof-israels-aanwezigheid-in-bezet-palestina-is-illegaal 30 https://rightsforum.org/oordeel-gerechtshof-legt-nederland-bindende-verplichtingen-op/ 31https://www.adviescommissievolkenrecht.nl/publicaties/adviezen/2025/08/04/verplichting-derde-staten-voorkomen-genocide p. 7. 32https://www.adviescommissievolkenrecht.nl/publicaties/adviezen/2025/08/04/verplichting-derde-staten-voorkomen-genocide p. 8.

Gemeente Amsterdam

Pagina 8 van 11

Naast het genocideverdrag heeft de Gemeente Amsterdam ook de juridische verplichting om niet bij te dragen aan andere mensenrechtenschendingen, waaronder oorlogsmisdaden, bezetting en apartheid, zoals vastgesteld door het Internationaal Gerechtshof.33 De UN Guiding Principles on Business and Human Rights stellen expliciet dat alle juridische entiteiten en overheidsorganen verantwoordelijkheid dragen in hun investeringen en banden met derde organisaties: “Where these agencies do not explicitly consider the actual and potential adverse impacts on human rights of beneficiary enterprises, they put themselves at risk – in reputational, financial, political and potentially legal terms – for supporting any such harm, and they may add to the human rights challenges faced by the recipient State.”34 De verantwoordelijkheid en potentiële impact van de gemeente Amsterdam is groot. Dat geeft de gemeente zelf ook toe. Op de website staat over het inkoopbeleid: “Als grootste gemeente van Nederland koopt Amsterdam jaarlijks voor ruim € 2,8 miljard in bij veel ondernemingen en organisaties.

Daarmee kunnen wij een verschil maken en dat willen wij ook.” Gezondheid, inclusie, diversiteit en sociale investeringen zouden ‘geen bijzaak meer’ zijn, "maar een doel op zich.”35 Daarmee valt een BDS campagne tegen mensenrechtenschendingen ook naadloos samen met de kaders die de gemeente Amsterdam zelf heeft geschapen voor haar inkoopbeleid. BDS-richtlijnen zijn in lijn met juridisch voorgeschreven maatregelen en historische precedenten De internationale BDS campagne richt zich in de basis op: 1) Alle organisaties uit Israël 2) Alle internationale organisaties die bijdragen aan mensenrechtenschendingen in Israël/Palestina.36 Deze richtlijn is in lijn met het advies van het CAVV en met de maatregelen die verschillende Nederlandse gemeenten in de jaren 80’ namen tegen apartheid Zuid-Afrika, waaronder ook volledige boycotts van alle producten en academische en culturele instellingen uit dat land.37 Naast deze algemene BDS-richtlijn is er een BDS-prioriteit-lijst van bedrijven die de meest ernstige mensenrechtenschendingen plegen.38 Een fast-track onderzoek van BDS-banden van de Amsterdamse Gemeente zou zich kunnen toespitsen op deze bedrijven, net als een publiekscampagne om BDS te steunen vanuit de Amsterdamse bevolking.

Ook dat heeft precedent in Amsterdams gemeentebeleid, toen in de jaren 80’ Shell eruit werd gelicht, zowel voor desinvestering van de gemeente en voor een publiekscampagne tegen apartheid die vanuit de Gemeente Amsterdam werd gevoerd.39 33 https://rightsforum.org/oordeel-gerechtshof-legt-nederland-bindende-verplichtingen-op/ 34 https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/publications/guidingprinciplesbusines-

shr_en.pdf p. 7 35 https://www.amsterdam.nl/ondernemen/inkoop-opdrachten/maatschappelijke-doelen-inkoopbeleid/#h3663f86d-dd33-4800-9465-e5c0acd1aaa3 36 https://bdsmovement.net/Guide-to-BDS-Boycott https://bdsmovement.net/pacbi/cultural-boycott-guidelines https://bdsmovement.net/pacbi/academic-boycott-guidelines 37 https://pure.uva.nl/ws/files/4498173/127371_thesis.pdf p. 246, p. 144. 38 https://bdsmovement.net/Guide-to-BDS-Boycott 39 https://pure.uva.nl/ws/files/4498173/127371_thesis.pdf p. 251-252.

Gemeente Amsterdam

Pagina 9 van 11

Speciale urgentie van Palestina is juridisch en moreel gerechtvaardigd De Vonk steunt (net als de brede BDS beweging) een grondige algemene toetsing van mensenrechten in het inkoopbeleid van de Gemeente Amsterdam, dat ook andere regimes onder de loep neemt.40 Tegelijkertijd ziet De Vonk echter ook een speciale urgentie voor de huidige banden met Israël. Dat is niet alleen te rechtvaardigen vanuit de uitzonderlijk intensieve aard van het geweld, zoals in de inleiding al reeds is toegelicht, maar heeft ook een juridische grondslag. Volgens het CAVV worden de verantwoordelijkheden van overheden groter afhankelijk van “de sterkte van de politieke banden” en de “mate van invloed” op de betreffende misdrijven.41 Het is duidelijk dat de gemeente Amsterdam hier een relatief sterke invloed op kan uitoefenen. Volgens recent onderzoek van SOMO is Nederland de grootste buitenlandse investeerder in Israël ter wereld, nog groter zelfs dan de Verenigde Staten.42 Dat is deels te verklaren door de rol van Nederland als “belastingparadijs én doorvoerland.”43 Juist Amsterdam, als financieel hart, heeft een belangrijke rol te spelen in het beëindigen van deze medeplichtigheid.

Bovendien weten we nu al dat de gemeente Amsterdam verscheidene diensten en producten afneemt van bedrijven die op de prioriteitenlijst staan voor BDS, zoals Dell, Microsoft en HP.44 Dat zijn stuk voor stuk bedrijven die op grote schaal contracten hebben met het Israëlische leger, politie en/of het gevangeniswezen, de backbone van het apartheidsregime, de illegale bezetting en de genocide.45 Ook gaf de Gemeente Amsterdam de afgelopen jaren miljoenen-contracten aan Siemens, dat profiteert van de illegale bezetting van de Palestijnse gebieden.46 Daarnaast heeft de Gemeente Amsterdam een samenwerking met de Gemeente Tel Aviv, waar het hoofdkwartier is gevestigd van het Israëlische leger, het belangrijkste uitvoerend overheidsorgaan van de genocide.47

40 https://bdsmovement.net/resources/ethical-investment-policy

https://investigate.afsc.org/updates/universal-human-rights-investment-screen 41https://www.adviescommissievolkenrecht.nl/publicaties/adviezen/2025/08/04/verplichting-derde-staten-voorkomen-genocide p. 7. 42https://www.somo.nl/nl/economische-sancties-noodzakelijk-de-europese-unie-is-de-grootste-investeerder-in-israel/ 43https://www.somo.nl/nl/economische-sancties-noodzakelijk-de-europese-unie-is-de-grootste-investeerder-in-israel/ 44 https://bdsmovement.net/Guide-to-BDS-Boycott 45 https://www.theguardian.com/world/2025/jan/23/israeli-military-gaza-war-microsoft https://www.whoprofits.org/companies/company/7370?dell-technologies https://www.whoprofits.org/companies/company/3774?hewlett-packard-enterprise-hpe 46 https://landenwater.nl/nieuws/heijmans-siemens-mobility-renoveert-piet-heintunnel https://press.siemens.com/nl/nl/persbericht/modernisering-toegang-zes-fietsenstallingen-amsterdamse-noord-zuidlijn https://bdsmovement.net/siemens-and-chevron-stop-fueling-apartheid-and-climate-disaster 47https://bdsnederland.nl/roep-amsterdam-uit-tot-anti-apartheidstad-verbreek-de-samenwerkingmet-tel-aviv/

Gemeente Amsterdam

Pagina 10 van 11

Al met al kan dus worden vastgesteld dat de banden van Amsterdam met betrokkenen in misdrijven tegen Palestijnen groot zijn, en dat daarmee onze juridische (en morele) verantwoordelijkheid extra groot is. De gemeente Amsterdam kan niet langer wachten met maatregelen nemen.

Uitwerking onderzoek, richtlijnen en maatregelen: voor effectieve solidariteit

Onderzoek en implementatie economische boycot Wij stellen voor dat het College binnen zes weken een eerste screening uitvoert van het inkoop- en investeringsbeleid van de gemeente, toegespitst op de investeringen en aankopen van diensten en producten van: 1) Israëlische bedrijven en andere organisaties; 2) De volgende lijsten van bedrijven die zich medeplichtig maken aan ernstige mensenrechtenschendingen in Palestina: a) BDS Prioriteitenlijst48; b) AFSC-lijst van bedrijven die betrokken waren bij de bewapening van Israëls genocide49; c) AFSC onderzoeksdatabase van bedrijven die de illegale bezetting van de Palestijnse gebieden mogelijk maken50; d) VN-database van bedrijven die betrokken zijn bij de illegale nederzettingen van Israël51; e) Alle bedrijven die genoemd worden in het laatste VN rapport van speciaal rapporteur Francesca Albanese, From Economy Of Occupation To Economy Of Genocide52; f) Who Profits-database van bedrijven die profiteren van de aanhoudende Israëlische bezetting53; g) Don't Buy Into Occupation-lijst van bedrijven die betrokken zijn bij de illegale Israëlische nederzettingen in de bezette Palestijnse Gebieden waarin Europese financiële instellingen investeren54; Wij stellen voor dat het College na publicatie van deze banden binnen nog eens zes weken een plan opstelt om alle banden met de betreffende organisaties te verbreken, op een termijn die zo kort

als juridisch en organisatorisch mogelijk is. Ook roepen wij het college op om de BDSrichtlijnen toe te voegen aan het nieuwe inkoopbeleid, zodat ook alle toekomstige aankopen en investeringen hieraan getoetst zullen worden.55 Onderzoek en implementatie academische en culturele boycot

48 https://bdsmovement.net/Guide-to-BDS-Boycott 49 https://afsc.org/gaza-genocide-companies 50 https://investigate.afsc.org/ 51 https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/hrbodies/hrcouncil/sessions-regular/ses-

sion31/database-hrc3136/23-06-30-Update-israeli-settlement-opt-database-hrc3136.pdf 52 https://www.un.org/unispal/document/a-hrc-59-23-from-economy-of-occupation-to-economy-ofgenocide-report-special-rapporteur-francesca-albanese-palestine-2025/ 53 https://www.whoprofits.org/ 54 https://dontbuyintooccupation.org/reports/dont-buy-into-occupation-report-2024/ 55 https://bdsmovement.net/Guide-to-BDS-Boycott

Gemeente Amsterdam

Pagina 11 van 11

Het college zal binnen twaalf weken een onderzoek uitvoeren naar alle academische en culturele samenwerkingen van de Gemeente Amsterdam, die worden getoetst aan de richtlijnen van de Palestinian Campaign for the Academic and Cultural Boycott of Israel (PACBI).56 Lopende samenwerkingen die niet aan deze richtlijn voldoen zullen ook zo snel mogelijk worden opgezegd als juridisch en organisatorisch mogelijk is. Alle toekomstige samenwerkingen worden tevens ook getoetst aan de PACBI richtlijnen. Publiekscampagne Het college zal binnen zes weken een publiekscampagne opzetten om aandacht te vragen voor de genocide, apartheid en kolonisatie van Palestina, met onder andere: 1) “Naming and shaming:” het expliciet benoemen van de misdaden van genocide, apartheid, kolonisatie en bezetting door Israël, alsook de medeplichtigheid daaraan van specifieke internationale bedrijven; 2) Het bieden van bottom-up handelingsperspectief aan Amsterdammers, waaronder het promoten van BDS en het actie-overzicht van Plant Een Olijfboom;57 3) Het promoten van BDS in het maatschappelijk middenveld van Amsterdam, in het bijzonder bij instellingen en bedrijven waar de Gemeente Amsterdam sterke contacten mee heeft of subsidie aan verleent; Termijn van de maatregelen Bovenstaande maatregelen zullen van kracht blijven totdat Israël zich schikt aan het internationale recht, waaronder in elk geval: 1) Een

volledig einde van genocide en andere oorlogsmisdaden, waaronder de implementatie van de maatregelen zoals vastgelegd in de interim uitspraak van het Internationaal Gerechtshof58; 2) Een einde aan de illegale bezetting, apartheid en de bezettingsmuur in de Palestijnse Gebieden, zoals onder andere is vastgelegd in de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof59, alsook de illegale bezetting van gebieden in andere buurlanden60; 3) Volledige gelijke rechten voor alle burgers van Israël, i.e. een einde aan het apartheidsregime, ook binnen Israël61; 4) De garantie van de rechten van alle Palestijnse vluchtelingen om terug te keren naar hun huizen en voor het herstel van hun eigendom, zoals vastgelegd in VN-resolutie 194, dat tevens een voorwaarde was voor de toetreding van Israël tot de VN.62 56 https://bdsmovement.net/pacbi/cultural-boycott-guidelines

https://bdsmovement.net/pacbi/academic-boycott-guidelines 57 https://www.planteenolijfboom.nl/acties-gaza 58https://www.amnesty.org/en/latest/news/2024/05/israel-must-comply-with-international-court-ofjustice-order-calling-it-to-immediately-halt-military-operations-in-rafah/ https://www.hrw.org/news/2024/02/26/israel-not-complying-world-court-order-genocide-case 59https://rightsforum.org/internationaal-gerechtshof-israels-aanwezigheid-in-bezet-palestina-is-illegaal/ 60 https://www.un.org/unispal/document/auto-insert-180663/ 61 https://www.btselem.org/topic/apartheid 62 https://www.middleeasteye.net/opinion/palestinian-right-return-legal-key-undoing-zionist-conquest https://www.middleeasteye.net/opinion/instead-recognising-palestine-countries-should-withdraw-recognition-israel